|

انگیزه‌های متفاوت، مانع اصلی استقلال نظامی اروپا از آمریکا

ارتش اروپایی روی کاغذ

وزرای دفاع کشورهای عضو اتحادیه اروپا اواخر ژانویه در بخارست، پایتخت رومانی، گردهم آمدند تا موضوع تشکیل ارتش مستقل اروپایی را مورد بحث قرار دهند. این نشست پس از توافق اخیر آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان و امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، برگزار شد که در آن رهبران دو قدرت اول اتحادیه اروپا برای تشکیل نیروی نظامی مستقل اروپایی به توافق اولیه دست یافتند. بااین‌حال به نظر نمی‌رسد تشکیل چنین ارتشی برای اروپایی‌ها کار آسانی باشد. اروپایی‌ها هر اندازه در تعیین اسم برای نهادها، ائتلاف‌ها و بنیادها و نیز ایجاد سازوکارهای اداری و بوروکراتیک مستعد باشند، در تربیت جنگ‌آور و نظامی ناتوان هستند.
این ناتوانی قطعا ناشی از فقدان انگیزه نیست، چراکه رهبران اروپایی انگیزه زیادی برای تشکیل ارتش متحد و مستقل از ایالات متحده دارند. سال گذشته زمانی که امانوئل مکرون و آنگلا مرکل از ایده تشکیل ارتش اروپایی استقبال کردند، همهمه‌ای در میان رهبران اروپایی به راه افتاد و اکثریت قریب‌به‌اتفاق این رهبران از فکر تشکیل ارتش مستقل از آمریکا خشنود بودند. رهبران فرانسه و آلمان در شرایطی ایده ارتش اروپایی را مورد توجه قرار دادند که اتحادیه اروپا با چالش‌های بزرگی در داخل و خارج خود روبه‌رو است. از یک سو با روی‌کارآمدن دونالد ترامپ در واشنگتن و سیاست‌های ضداروپایی او، تنش میان واشنگتن و رهبران اتحادیه اروپا بالا گرفته است، به‌طوری‌که ترامپ هربار در دیدار با رهبران اروپایی با اشاره به تعهد مالی بیشتر ایالات متحده برای تأمین هزینه‌های ناتو، رهبران اروپایی را تهدید می‌کند که در صورت عدم اجرای تعهدات مالی و دفاعی اروپایی‌ها در این ائتلاف نظامی، آمریکا در رابطه خود با ناتو تجدیدنظر خواهد کرد. استدلال رئیس‌جمهور آمریکا این است که ناتو که مقر آن و بیشترین تجهیزات آن و گستردگی نیروهای آن در قاره اروپا قرار دارد، عملا به نیروی نظامی برای حمایت و حفاظت از کشورهای اروپایی تبدیل شده، اما این کشورها به تعهد مالی خود در قبال این ائتلاف عمل نمی‌کنند و عملا ایالات متحده هزینه تأمین امنیت کشورهای اروپایی را پرداخت می‌کند.
از سوی دیگر هم بریتانیا که در کنار آلمان و فرانسه، سه کشور تأثیرگذار اتحادیه اروپا به شمار می‌آید، در آستانه خروج از این اتحادیه قرار دارد و با وجود اینکه حدود دو ماه تا موعد خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا باقی مانده، هنوز هیچ توافقی میان لندن و بروکسل صورت نگرفته است. به‌این‌ترتیب با توجه به وضعیت امروز اتحادیه اروپا، رهبران این اتحادیه از انگیزه کافی برای تشکیل ارتش اروپایی برخوردارند.
مسائل مالی هم بعید است که بتواند مانعی بر سر راه تشکیل ارتش اروپایی ایجاد کند. اعضای اروپایی ناتو از سال 2015 و در پی حمله روسیه به شرق اوکراین تاکنون سالانه به طور میانگین 50 میلیارد دلار به هزینه‌های خود افزوده‌اند. این هزینه تقریبا برابر با هزینه‌های نظامی کشورهایی مثل بریتانیا و فرانسه است؛ دو کشوری که دونالد ترامپ از آنها خواسته تا به تعهدات مالی خود در قبال ناتو عمل کنند، اما پاریس و لندن تلاش می‌کنند تا کمترین افزایش را در تعهدات مالی خود در ناتو داشته باشند.
آنچه که احتمال تشکیل ارتش اروپایی را تضعیف می‌کند این است که رهبران اروپایی هنوز به درستی نمی‌دانند توان و امکانات خود را چگونه باید در کنار هم قرار دهند تا چنین ارتشی شکل بگیرد که مورد استفاده قرار گیرد. با اینکه تقریبا تمام کشورهای اروپایی در کلیت تشکیل ارتش اروپایی هم‌نظر هستند، اما هرکدام از این کشورها ایده و طرح متفاوتی برای ارتش اروپایی مطرح می‌کنند. دیپلمات‌های کارکشته اروپایی که تجربه سال‌ها فعالیت در حوزه سیاست‌های دفاعی را دارند حتی می‌گویند تعدادی از رهبران اروپایی به طور دقیق نمی‌دانند که ارتش اروپایی چه تعریفی دارد و ایده‌هایی را مطرح می‌کنند که در تضاد کامل با ایده اولیه این ارتش است.
یکی از الگوهایی که مورد توجه کارشناسان نظامی اروپایی قرار دارد، پروژه Pesco است که شامل 34 پروژه دفاعی مشترک میان کشورهای اروپایی است که در دسامبر 2017 ایجاد شد. در این پروژه اعضا توافق کردند تا «برنامه‌ریزی‌ها، طرح‌ها، ایده‌ها، هزینه‌ها، مخارج، سرمایه‌گذاری‌ها و عملیات‌ها و درمجموع تمام اقدامات به صورت مشترک انجام شود». فدریکا موگرینی، دیپلمات ارشد سیاست خارجی اتحادیه اروپا، اعلام کرده بود که کمیسیون اروپا بخشی از بودجه اولیه تشکیل پروژه پسکو را پرداخت خواهد کرد، اما آلمان و فرانسه که این روزها برای تشکیل ارتش اروپایی اتفاق‌نظر دارند، آن زمان اختلاف‌نظرهای اساسی بر سر پروژه پسکو داشتند و همین موضوع باعث شد این پروژه با وجود ادامه فعالیت‌های خود اثربخشی چندانی نداشته باشد.
مشکل بزرگ‌تر شکاف میان تعدادی از رهبران اروپایی است. این شکاف و اختلاف‌ها در سخنان آنها نیز کاملا عیان است. هرکدام از رهبران اروپایی با توجه به شرایط کشور خود و حزبی که به آن تعلق دارند، تعریف متفاوتی از اولویت‌های دفاعی مشترک اروپایی دارند. رهبران ارشد اتحادیه اروپا اعتقاد دارند که بخش عمده‌ای از فعالیت‌های ارتش اروپایی باید متمرکز بر فعالیت‌های مربوط به مدیریت بحران باشد؛ مانند مقابله با قاچاق مواد مخدر و قاچاق انسان یا مبارزه با دزدان دریایی. بااین‌حال تعدادی از رهبران اروپایی خواستار آن هستند تا اولویت به موضوعات دفاع جمعی داده شود که مهم‌ترین آن درحال‌حاضر مقابله با نفوذ و کارشکنی‌های روسیه است.
منبع: اکونومیست

وزرای دفاع کشورهای عضو اتحادیه اروپا اواخر ژانویه در بخارست، پایتخت رومانی، گردهم آمدند تا موضوع تشکیل ارتش مستقل اروپایی را مورد بحث قرار دهند. این نشست پس از توافق اخیر آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان و امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، برگزار شد که در آن رهبران دو قدرت اول اتحادیه اروپا برای تشکیل نیروی نظامی مستقل اروپایی به توافق اولیه دست یافتند. بااین‌حال به نظر نمی‌رسد تشکیل چنین ارتشی برای اروپایی‌ها کار آسانی باشد. اروپایی‌ها هر اندازه در تعیین اسم برای نهادها، ائتلاف‌ها و بنیادها و نیز ایجاد سازوکارهای اداری و بوروکراتیک مستعد باشند، در تربیت جنگ‌آور و نظامی ناتوان هستند.
این ناتوانی قطعا ناشی از فقدان انگیزه نیست، چراکه رهبران اروپایی انگیزه زیادی برای تشکیل ارتش متحد و مستقل از ایالات متحده دارند. سال گذشته زمانی که امانوئل مکرون و آنگلا مرکل از ایده تشکیل ارتش اروپایی استقبال کردند، همهمه‌ای در میان رهبران اروپایی به راه افتاد و اکثریت قریب‌به‌اتفاق این رهبران از فکر تشکیل ارتش مستقل از آمریکا خشنود بودند. رهبران فرانسه و آلمان در شرایطی ایده ارتش اروپایی را مورد توجه قرار دادند که اتحادیه اروپا با چالش‌های بزرگی در داخل و خارج خود روبه‌رو است. از یک سو با روی‌کارآمدن دونالد ترامپ در واشنگتن و سیاست‌های ضداروپایی او، تنش میان واشنگتن و رهبران اتحادیه اروپا بالا گرفته است، به‌طوری‌که ترامپ هربار در دیدار با رهبران اروپایی با اشاره به تعهد مالی بیشتر ایالات متحده برای تأمین هزینه‌های ناتو، رهبران اروپایی را تهدید می‌کند که در صورت عدم اجرای تعهدات مالی و دفاعی اروپایی‌ها در این ائتلاف نظامی، آمریکا در رابطه خود با ناتو تجدیدنظر خواهد کرد. استدلال رئیس‌جمهور آمریکا این است که ناتو که مقر آن و بیشترین تجهیزات آن و گستردگی نیروهای آن در قاره اروپا قرار دارد، عملا به نیروی نظامی برای حمایت و حفاظت از کشورهای اروپایی تبدیل شده، اما این کشورها به تعهد مالی خود در قبال این ائتلاف عمل نمی‌کنند و عملا ایالات متحده هزینه تأمین امنیت کشورهای اروپایی را پرداخت می‌کند.
از سوی دیگر هم بریتانیا که در کنار آلمان و فرانسه، سه کشور تأثیرگذار اتحادیه اروپا به شمار می‌آید، در آستانه خروج از این اتحادیه قرار دارد و با وجود اینکه حدود دو ماه تا موعد خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا باقی مانده، هنوز هیچ توافقی میان لندن و بروکسل صورت نگرفته است. به‌این‌ترتیب با توجه به وضعیت امروز اتحادیه اروپا، رهبران این اتحادیه از انگیزه کافی برای تشکیل ارتش اروپایی برخوردارند.
مسائل مالی هم بعید است که بتواند مانعی بر سر راه تشکیل ارتش اروپایی ایجاد کند. اعضای اروپایی ناتو از سال 2015 و در پی حمله روسیه به شرق اوکراین تاکنون سالانه به طور میانگین 50 میلیارد دلار به هزینه‌های خود افزوده‌اند. این هزینه تقریبا برابر با هزینه‌های نظامی کشورهایی مثل بریتانیا و فرانسه است؛ دو کشوری که دونالد ترامپ از آنها خواسته تا به تعهدات مالی خود در قبال ناتو عمل کنند، اما پاریس و لندن تلاش می‌کنند تا کمترین افزایش را در تعهدات مالی خود در ناتو داشته باشند.
آنچه که احتمال تشکیل ارتش اروپایی را تضعیف می‌کند این است که رهبران اروپایی هنوز به درستی نمی‌دانند توان و امکانات خود را چگونه باید در کنار هم قرار دهند تا چنین ارتشی شکل بگیرد که مورد استفاده قرار گیرد. با اینکه تقریبا تمام کشورهای اروپایی در کلیت تشکیل ارتش اروپایی هم‌نظر هستند، اما هرکدام از این کشورها ایده و طرح متفاوتی برای ارتش اروپایی مطرح می‌کنند. دیپلمات‌های کارکشته اروپایی که تجربه سال‌ها فعالیت در حوزه سیاست‌های دفاعی را دارند حتی می‌گویند تعدادی از رهبران اروپایی به طور دقیق نمی‌دانند که ارتش اروپایی چه تعریفی دارد و ایده‌هایی را مطرح می‌کنند که در تضاد کامل با ایده اولیه این ارتش است.
یکی از الگوهایی که مورد توجه کارشناسان نظامی اروپایی قرار دارد، پروژه Pesco است که شامل 34 پروژه دفاعی مشترک میان کشورهای اروپایی است که در دسامبر 2017 ایجاد شد. در این پروژه اعضا توافق کردند تا «برنامه‌ریزی‌ها، طرح‌ها، ایده‌ها، هزینه‌ها، مخارج، سرمایه‌گذاری‌ها و عملیات‌ها و درمجموع تمام اقدامات به صورت مشترک انجام شود». فدریکا موگرینی، دیپلمات ارشد سیاست خارجی اتحادیه اروپا، اعلام کرده بود که کمیسیون اروپا بخشی از بودجه اولیه تشکیل پروژه پسکو را پرداخت خواهد کرد، اما آلمان و فرانسه که این روزها برای تشکیل ارتش اروپایی اتفاق‌نظر دارند، آن زمان اختلاف‌نظرهای اساسی بر سر پروژه پسکو داشتند و همین موضوع باعث شد این پروژه با وجود ادامه فعالیت‌های خود اثربخشی چندانی نداشته باشد.
مشکل بزرگ‌تر شکاف میان تعدادی از رهبران اروپایی است. این شکاف و اختلاف‌ها در سخنان آنها نیز کاملا عیان است. هرکدام از رهبران اروپایی با توجه به شرایط کشور خود و حزبی که به آن تعلق دارند، تعریف متفاوتی از اولویت‌های دفاعی مشترک اروپایی دارند. رهبران ارشد اتحادیه اروپا اعتقاد دارند که بخش عمده‌ای از فعالیت‌های ارتش اروپایی باید متمرکز بر فعالیت‌های مربوط به مدیریت بحران باشد؛ مانند مقابله با قاچاق مواد مخدر و قاچاق انسان یا مبارزه با دزدان دریایی. بااین‌حال تعدادی از رهبران اروپایی خواستار آن هستند تا اولویت به موضوعات دفاع جمعی داده شود که مهم‌ترین آن درحال‌حاضر مقابله با نفوذ و کارشکنی‌های روسیه است.
منبع: اکونومیست

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.