الو آقاي رييسجمهور؟
شرق، فرنگيس بيات: مکالمه روزگذشته روسايجمهوري ايران و آمريکا موردتوجه اکثر رسانههاي ديداري و نوشتاري جهان بود. از سيانان که «سلام آقاي رييسجمهوري» را تيتر يک خود انتخاب کرده بود تا گاردين که با تيتر «الو آقاي رييسجمهور؟» و عکس باراک اوباما در هنگام مکالمه با روحاني، بيشتر به بازتابهاي بازگشت رييسجمهوري ايران و رويدادهاي فرودگاه مهرآباد پرداخته بود. در کنار اهميت تيتريکشدن اين رويداد در رسانهها، واکنش رييس توييتر نيز بهعنوان رسانه اجتماعي گسترده و در اينروزها بهشدت سياسي، نيز بسيار جالبتوجه بود؛ آنجايي که او اين مکالمه را «حرکتي تکتونيکي» (حرکاتي که در آن صفحات زمين جابهجا ميشوند) در «چشماندازهاي ژئوپليتيکي آتي» توصيف کرده بود.
دستي فشرده نشد. اما باراک اوباما و روحاني موفق به برقراري تماس تلفني شدند که در متن روابط 34سال گذشته دو کشور بيسابقه بود. اين تماس تلفني يک اقدام کاملا نمادين است اما تحول مهمي در کاهش تنشها بر سر پرونده هستهاي خواهد بود. سه دليل براي کاهش اين تنشها قابلتوجه است:
1) تندروهاي ايراني بايد با چنين اقدامي موافق ميبودند. هنوز روشن نيست چرا روحاني بعد از فرستادن علايم دلگرمکننده در هفتههاي منتهي به برگزاري اجلاس مجمععمومي، از «دستدادن» منصرف شد. موضوعي که کاخسفيد آن را بيشتر به پيچيدگيهاي سياست داخلي ايران مرتبط دانست. تندروها پيشتر مانع ديدار خاتمي و کلينتون شده بودند. اما کاري که روحاني کرد نوعي مديريت براي گريزي ديپلماتيک بود. روحاني ميتواند امتيازهاي اساسي را در مذاکرات هستهاي فراهم کند. رسيدن به توافق بدون تاييد بخشهاي سياسي محافظهکار در ايران غيرممکن است. 2) روحاني هوشمندانه و شايد هم بدبينانه برخورد کرد. هدف روحاني پاياندادن به تحريمهاي سازمانملل است، که يکي از راههاي آن محدودکردن دامنه فعاليتهاي هستهاي کشورش است. او براي اين کار بايد جبهه طرفداران تحريم را بشکند. اين همان دليل ترس اسراييليها از روحاني است. دستندادن روحاني با اوباما اميدها را دچار ترديد کرد اما اين تماس تلفني نشان داد که موضوع جدي است و حتي آن را در حد يک پيروزي ديپلماتيک يا ترفندي هوشمندانه بالا ميبرد. 3) ديپلماسي براي اوباما راحتترخواهد شد: اوباما هم در مقابل فشارهاي سياسي
قرار دارد. حتي اوباما متهم شده بود که تحتتاثير «جاذبه شديد» ايرانيها قرار گرفته است؛ ايرانيهايي که ميخواهند براي پرونده هستهاي زمان بخرند. زماني که روحاني از دستدادن منصرف شده بود، اين اتهامات جديتر و معتبرتر شد. اما تماس تلفني روحاني در کنار ديدار وزيرخارجه آمريکا و ايران به اوباما اين فرصت را ميدهد تا به اعضای ناشکيباي کنگره و متحدانش در اسراييل نشان دهد که هر راهحل ديپلماتيکي بهسرعت قابل حصول است. واشنگتن و تهران هنوز از رسيدن به يک توافق فاصله دارند. اما بههرترتيب تماس تلفني نشان داد که ما به داستان پايان دادن به خصومتها نزديکتريم.
ازسرگيري رابطه با آمريکا ميتواند قدرت منطقهاي ايران را تقويت کند. اين در حالي است که تقويت جايگاه منطقهاي ايران ميتواند به افزايش موقعيت ايران در سطح جهاني نيز بينجامد. چندينسال بعد از دفاعکردن از برنامه هستهاي ملي، تهران نسبتا مسير خود را تغيير ميدهد. اما اين تغيير مسير به تقويت قدرت اين کشور منجر ميشود. ريال قدرت سابق خود را پيدا ميکند و عربستانسعودي را به گوشه رينگ رقابتها ميراند.
در طول 30سال گذشته اين اولينباري است که دو رييسجمهوري ايران و آمريکا مستقيما با يکديگر تلفني صحبت ميکنند. در کنفرانس خبري روحاني او تاکيد کرده بود که زمان کافي براي هماهنگي اين ديدار وجود نداشته است. بنابراين تماس تلفني جاي ديدار برنامهريزيشده را ميگيرد؛ تماس تلفنيای که به گفته سوزان رايس، سازنده و دوستانه بوده است.
مکالمات اوباما و روحاني مورد استقبال اکثر ايرانيها قرار گرفته است درحالي که اقليتي درمقابل اين مکالمه موضع منفي گرفتهاند.
اکثر ايرانيها در طيفهاي سياسي مختلف روز شنبه از مکالمه تاريخي روسايجمهور ايران و آمريکا حمايت کردند. اين ابتکار مورد حمايت اصلاحطلبان و حتي روحانيون اصولگرا بوده است. برخلاف اين حمايت روحاني در بدو ورود به فرودگاه مورد اعتراض عده معدودي قرار گرفت که عليه ابتکار او شعار ميدادند.
شرق، فرنگيس بيات: مکالمه روزگذشته روسايجمهوري ايران و آمريکا موردتوجه اکثر رسانههاي ديداري و نوشتاري جهان بود. از سيانان که «سلام آقاي رييسجمهوري» را تيتر يک خود انتخاب کرده بود تا گاردين که با تيتر «الو آقاي رييسجمهور؟» و عکس باراک اوباما در هنگام مکالمه با روحاني، بيشتر به بازتابهاي بازگشت رييسجمهوري ايران و رويدادهاي فرودگاه مهرآباد پرداخته بود. در کنار اهميت تيتريکشدن اين رويداد در رسانهها، واکنش رييس توييتر نيز بهعنوان رسانه اجتماعي گسترده و در اينروزها بهشدت سياسي، نيز بسيار جالبتوجه بود؛ آنجايي که او اين مکالمه را «حرکتي تکتونيکي» (حرکاتي که در آن صفحات زمين جابهجا ميشوند) در «چشماندازهاي ژئوپليتيکي آتي» توصيف کرده بود.
دستي فشرده نشد. اما باراک اوباما و روحاني موفق به برقراري تماس تلفني شدند که در متن روابط 34سال گذشته دو کشور بيسابقه بود. اين تماس تلفني يک اقدام کاملا نمادين است اما تحول مهمي در کاهش تنشها بر سر پرونده هستهاي خواهد بود. سه دليل براي کاهش اين تنشها قابلتوجه است:
1) تندروهاي ايراني بايد با چنين اقدامي موافق ميبودند. هنوز روشن نيست چرا روحاني بعد از فرستادن علايم دلگرمکننده در هفتههاي منتهي به برگزاري اجلاس مجمععمومي، از «دستدادن» منصرف شد. موضوعي که کاخسفيد آن را بيشتر به پيچيدگيهاي سياست داخلي ايران مرتبط دانست. تندروها پيشتر مانع ديدار خاتمي و کلينتون شده بودند. اما کاري که روحاني کرد نوعي مديريت براي گريزي ديپلماتيک بود. روحاني ميتواند امتيازهاي اساسي را در مذاکرات هستهاي فراهم کند. رسيدن به توافق بدون تاييد بخشهاي سياسي محافظهکار در ايران غيرممکن است. 2) روحاني هوشمندانه و شايد هم بدبينانه برخورد کرد. هدف روحاني پاياندادن به تحريمهاي سازمانملل است، که يکي از راههاي آن محدودکردن دامنه فعاليتهاي هستهاي کشورش است. او براي اين کار بايد جبهه طرفداران تحريم را بشکند. اين همان دليل ترس اسراييليها از روحاني است. دستندادن روحاني با اوباما اميدها را دچار ترديد کرد اما اين تماس تلفني نشان داد که موضوع جدي است و حتي آن را در حد يک پيروزي ديپلماتيک يا ترفندي هوشمندانه بالا ميبرد. 3) ديپلماسي براي اوباما راحتترخواهد شد: اوباما هم در مقابل فشارهاي سياسي
قرار دارد. حتي اوباما متهم شده بود که تحتتاثير «جاذبه شديد» ايرانيها قرار گرفته است؛ ايرانيهايي که ميخواهند براي پرونده هستهاي زمان بخرند. زماني که روحاني از دستدادن منصرف شده بود، اين اتهامات جديتر و معتبرتر شد. اما تماس تلفني روحاني در کنار ديدار وزيرخارجه آمريکا و ايران به اوباما اين فرصت را ميدهد تا به اعضای ناشکيباي کنگره و متحدانش در اسراييل نشان دهد که هر راهحل ديپلماتيکي بهسرعت قابل حصول است. واشنگتن و تهران هنوز از رسيدن به يک توافق فاصله دارند. اما بههرترتيب تماس تلفني نشان داد که ما به داستان پايان دادن به خصومتها نزديکتريم.
ازسرگيري رابطه با آمريکا ميتواند قدرت منطقهاي ايران را تقويت کند. اين در حالي است که تقويت جايگاه منطقهاي ايران ميتواند به افزايش موقعيت ايران در سطح جهاني نيز بينجامد. چندينسال بعد از دفاعکردن از برنامه هستهاي ملي، تهران نسبتا مسير خود را تغيير ميدهد. اما اين تغيير مسير به تقويت قدرت اين کشور منجر ميشود. ريال قدرت سابق خود را پيدا ميکند و عربستانسعودي را به گوشه رينگ رقابتها ميراند.
در طول 30سال گذشته اين اولينباري است که دو رييسجمهوري ايران و آمريکا مستقيما با يکديگر تلفني صحبت ميکنند. در کنفرانس خبري روحاني او تاکيد کرده بود که زمان کافي براي هماهنگي اين ديدار وجود نداشته است. بنابراين تماس تلفني جاي ديدار برنامهريزيشده را ميگيرد؛ تماس تلفنيای که به گفته سوزان رايس، سازنده و دوستانه بوده است.
مکالمات اوباما و روحاني مورد استقبال اکثر ايرانيها قرار گرفته است درحالي که اقليتي درمقابل اين مکالمه موضع منفي گرفتهاند.
اکثر ايرانيها در طيفهاي سياسي مختلف روز شنبه از مکالمه تاريخي روسايجمهور ايران و آمريکا حمايت کردند. اين ابتکار مورد حمايت اصلاحطلبان و حتي روحانيون اصولگرا بوده است. برخلاف اين حمايت روحاني در بدو ورود به فرودگاه مورد اعتراض عده معدودي قرار گرفت که عليه ابتکار او شعار ميدادند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.