|

پرورش خلاقیت و استقلال کودک

لیلا کیانی . معلم

برای پرورش خلاقیت کودک لازم است ابتدا از استقلال صحبت کنیم. «یکی از اهداف مهم ما این است که به کودک کمک کنیم از ما جدا شود و شخصیتی مستقل داشته باشد تا بتواند روزی بدون کمک ما از عهده کارهای خود و مراقبت از خود برآید. زمانی‌ که به استقلال کودک معتقد هستیم مخالف این تفکر هستیم که فرزندان ما کپی کوچکی از ما هستند، بلکه آنها انسان‌های منحصربه‌فرد با رفتار، سلیقه، احساسات، علایق و رؤیاهای متفاوت هستند». کودک برای هرگونه رشدی به استقلال نیاز دارد، همچنین برای رشد خلاقیت و زمینه‌های مربوط به آن؛ مثل نقاشی، حجم‌سازی، انواع کاردستی و موارد دیگر. استقلال در فکر و عمل هر دو موردنظر ماست. برای تقویت استقلال در کودک توجه به مواردی که گفته می‌شود، مؤثر است:
1- اجازه دهید خود کودک انتخاب کند؛ مثلا در انتخاب موضوع و شیوه‌های نقاشی و رنگ‌آمیزی به کودک آزادی بدهید. 2- به تلاش کودک احترام بگذارید. بیشتر اوقات تلاش کودک در قالب بازی است؛ مثلا کودک می‌خواهد گل و خرده‌های کاغذ را در آب مخلوط کند. 3- زیاد از او سؤال نکنید؛ مثلا: این چیه کشیدی؟ اجازه دهید کودک خودش در صورت تمایل داستان نقاشی‌اش را بگوید. به او نگویید که این چیست که کشیده‌ای؟ بلکه او را تشویق کنید هرچه را کشیده برای شما بیان کند. با این کار نقاشی کودک یعنی فکر و تلاش او را تأیید می‌کند. 4- در پاسخ‌گویی به سؤالات زیاد عجله نداشته باشید؛ مثلا در پاسخ هواپیما رو چه‌جوری بکشم؟ به او الگو ندهید، بلکه با گفت‌وگوی مناسب تصور و تجسم او را تقویت کنید. 5- امید خودتان را از دست ندهید. منتظر حصول نتیجه محسوس و سریع؛ مثلا در قالب نقاشی فوق‌العاده یا قدرت بیان فوق‌العاده نباشید. صبر داشته باشید تا کودک فرصت فکر، عمل و اشتباه و نتیجه‌گیری را داشته باشد. این امید شما به کودک منتقل می‌شود و او گام‌های قوی‌تری ‌برمی‌دارد. 6- کودک را تشویق کنید برای شناخت بیشتر از منابع مختلف استفاده کند؛ مثل کنجکاوی و گردش در طبیعت، سفر و کتاب. اگر با فعالیت‌های خلاقانه کودک با نگاه درست و شیوه مناسب مواجه شویم، استقلال و اعتمادبه‌نفس در کودک پرورش پیدا می‌کند و زمانی‌ که بر مبنای استقلال و اعتمادبه‌نفس کودک حرکت می‌کنیم خلاقیت در او پرورش می‌یابد؛ یعنی رابطه‌ای قوی و دوسویه بین استقلال کودک و خلاقیت او وجود دارد.

برای پرورش خلاقیت کودک لازم است ابتدا از استقلال صحبت کنیم. «یکی از اهداف مهم ما این است که به کودک کمک کنیم از ما جدا شود و شخصیتی مستقل داشته باشد تا بتواند روزی بدون کمک ما از عهده کارهای خود و مراقبت از خود برآید. زمانی‌ که به استقلال کودک معتقد هستیم مخالف این تفکر هستیم که فرزندان ما کپی کوچکی از ما هستند، بلکه آنها انسان‌های منحصربه‌فرد با رفتار، سلیقه، احساسات، علایق و رؤیاهای متفاوت هستند». کودک برای هرگونه رشدی به استقلال نیاز دارد، همچنین برای رشد خلاقیت و زمینه‌های مربوط به آن؛ مثل نقاشی، حجم‌سازی، انواع کاردستی و موارد دیگر. استقلال در فکر و عمل هر دو موردنظر ماست. برای تقویت استقلال در کودک توجه به مواردی که گفته می‌شود، مؤثر است:
1- اجازه دهید خود کودک انتخاب کند؛ مثلا در انتخاب موضوع و شیوه‌های نقاشی و رنگ‌آمیزی به کودک آزادی بدهید. 2- به تلاش کودک احترام بگذارید. بیشتر اوقات تلاش کودک در قالب بازی است؛ مثلا کودک می‌خواهد گل و خرده‌های کاغذ را در آب مخلوط کند. 3- زیاد از او سؤال نکنید؛ مثلا: این چیه کشیدی؟ اجازه دهید کودک خودش در صورت تمایل داستان نقاشی‌اش را بگوید. به او نگویید که این چیست که کشیده‌ای؟ بلکه او را تشویق کنید هرچه را کشیده برای شما بیان کند. با این کار نقاشی کودک یعنی فکر و تلاش او را تأیید می‌کند. 4- در پاسخ‌گویی به سؤالات زیاد عجله نداشته باشید؛ مثلا در پاسخ هواپیما رو چه‌جوری بکشم؟ به او الگو ندهید، بلکه با گفت‌وگوی مناسب تصور و تجسم او را تقویت کنید. 5- امید خودتان را از دست ندهید. منتظر حصول نتیجه محسوس و سریع؛ مثلا در قالب نقاشی فوق‌العاده یا قدرت بیان فوق‌العاده نباشید. صبر داشته باشید تا کودک فرصت فکر، عمل و اشتباه و نتیجه‌گیری را داشته باشد. این امید شما به کودک منتقل می‌شود و او گام‌های قوی‌تری ‌برمی‌دارد. 6- کودک را تشویق کنید برای شناخت بیشتر از منابع مختلف استفاده کند؛ مثل کنجکاوی و گردش در طبیعت، سفر و کتاب. اگر با فعالیت‌های خلاقانه کودک با نگاه درست و شیوه مناسب مواجه شویم، استقلال و اعتمادبه‌نفس در کودک پرورش پیدا می‌کند و زمانی‌ که بر مبنای استقلال و اعتمادبه‌نفس کودک حرکت می‌کنیم خلاقیت در او پرورش می‌یابد؛ یعنی رابطه‌ای قوی و دوسویه بین استقلال کودک و خلاقیت او وجود دارد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.