سهگانههای توسعه برای کودکان
زری آقاجانی.پژوهشگر مؤسسه مطالعات کودکی مدرس
از گذشته تاکنون، همیشه ذهن من با این مسئله درگیر بود که چگونه میشود محیط زیست را عاری از زباله کرد و اصلا چطور میتوانیم زباله تولید نکنیم یا حداقل کم تولید کنیم. من همیشه این مهم را جزء وظایف بزرگترها میپنداشتم، ولی هیچوقت این وظیفه انجام نشد! همیشه کوچه و خیابان، ساحل، جنگل و کوهستان همچنان مملو از آشغال و حتی زبالههای خطرناک میشدند.
همه ما نگران باسواد و کتابخوانشدن کودکانمان هستیم: سواد خواندن، سواد نوشتن و حسابکردن. این سه سواد بسیار اساسی هستند، اما سهگانه سواد دیگری نیز باید به بچهها آموخته شود که اهمیتشان نهتنها کمتر از سهگانه قبلی نیست، بلکه مکمل آنها نیز هستند.
این سهگانه حیاتبخش که منجی زمین و محیطزیست محسوب میشوند، عبارتند از: مصرف کم، استفاده دوباره و بازیافت. لازم به ذکر است که اکثر ما بزرگترها هم نیاز داریم این سهگانههای تأثیرگذار در سلامت جسم و روان را بیاموزیم. آموزش این سهگانههای ارزشمند باید از کودکی آغاز شود، چراکه کودکی ریشه بزرگسالی است.
کودکان در این موارد بسیار همکار و همراه هستند و مهمتر اینکه روح و روان آنان بدون هیچ یادگیری قبلی آماده آموختن مطالب جدید برای تثبیتشدن و بهکارگیری در آینده است. متأسفانه روند زندگی ما رو به مصرفگرایی و تولید انبوه زباله است. تا دیر نشده به نسلهای بعدی که میراثداران آینده برای داشتن زندگی سالم و زیستبوم بدون زباله هستند، بیاموزیم که هنگام خرید از کیسههای پلاستیکی استفاده نکنند، مانند پدران و مادران در ایام قدیم «زنبیل یا ساک حصیری» و امروزه ساکهای چندبارمصرف برای خرید با خود همراه داشته باشند، کاغذهای کتابچههایشان را درست مصرف کنند، خرید درست و اصولی را به کودکان بیاموزیم، هنگام خرید کالاهای بادوام را انتخاب کنند که قابلیت استفاده طولانیمدت دارند.
به بچهها یاد بدهیم برای تقویت خاک، پوستهای میوه را کمپوست کنند، با استفاده از فیلم و قصه و عکس به بچهها بگوییم که زندگی شهری بدون توجه به مدیریت زبالهها چه عواقبی برای گیاهان و جانوران دیگر در طبیعت و در دریا و حتی اقیانوسها دارد و از کودکان بخواهیم علاوهبر سلامت خود، مراقب سلامت دیگر جانداران روی کره زمین باشند. برای فرزندانمان بگوییم که از یک وسیله میشود بیش از یکبار مصرف کرد و سریع آن را در سطل زباله نیندازند؛ مثلا میشود از بطریهای پلاستیکی انواع وسایل مصرفی و اسباب سرگرمی درست کرد و درنهایت برای بازیافت مواد و تفکیک زباله با قراردادن سطلهای مجزای رنگی به کودکان بیاموزیم که مسیر توسعه از خانه آغاز میشود و در جامعه گسترش مییابد.
از گذشته تاکنون، همیشه ذهن من با این مسئله درگیر بود که چگونه میشود محیط زیست را عاری از زباله کرد و اصلا چطور میتوانیم زباله تولید نکنیم یا حداقل کم تولید کنیم. من همیشه این مهم را جزء وظایف بزرگترها میپنداشتم، ولی هیچوقت این وظیفه انجام نشد! همیشه کوچه و خیابان، ساحل، جنگل و کوهستان همچنان مملو از آشغال و حتی زبالههای خطرناک میشدند.
همه ما نگران باسواد و کتابخوانشدن کودکانمان هستیم: سواد خواندن، سواد نوشتن و حسابکردن. این سه سواد بسیار اساسی هستند، اما سهگانه سواد دیگری نیز باید به بچهها آموخته شود که اهمیتشان نهتنها کمتر از سهگانه قبلی نیست، بلکه مکمل آنها نیز هستند.
این سهگانه حیاتبخش که منجی زمین و محیطزیست محسوب میشوند، عبارتند از: مصرف کم، استفاده دوباره و بازیافت. لازم به ذکر است که اکثر ما بزرگترها هم نیاز داریم این سهگانههای تأثیرگذار در سلامت جسم و روان را بیاموزیم. آموزش این سهگانههای ارزشمند باید از کودکی آغاز شود، چراکه کودکی ریشه بزرگسالی است.
کودکان در این موارد بسیار همکار و همراه هستند و مهمتر اینکه روح و روان آنان بدون هیچ یادگیری قبلی آماده آموختن مطالب جدید برای تثبیتشدن و بهکارگیری در آینده است. متأسفانه روند زندگی ما رو به مصرفگرایی و تولید انبوه زباله است. تا دیر نشده به نسلهای بعدی که میراثداران آینده برای داشتن زندگی سالم و زیستبوم بدون زباله هستند، بیاموزیم که هنگام خرید از کیسههای پلاستیکی استفاده نکنند، مانند پدران و مادران در ایام قدیم «زنبیل یا ساک حصیری» و امروزه ساکهای چندبارمصرف برای خرید با خود همراه داشته باشند، کاغذهای کتابچههایشان را درست مصرف کنند، خرید درست و اصولی را به کودکان بیاموزیم، هنگام خرید کالاهای بادوام را انتخاب کنند که قابلیت استفاده طولانیمدت دارند.
به بچهها یاد بدهیم برای تقویت خاک، پوستهای میوه را کمپوست کنند، با استفاده از فیلم و قصه و عکس به بچهها بگوییم که زندگی شهری بدون توجه به مدیریت زبالهها چه عواقبی برای گیاهان و جانوران دیگر در طبیعت و در دریا و حتی اقیانوسها دارد و از کودکان بخواهیم علاوهبر سلامت خود، مراقب سلامت دیگر جانداران روی کره زمین باشند. برای فرزندانمان بگوییم که از یک وسیله میشود بیش از یکبار مصرف کرد و سریع آن را در سطل زباله نیندازند؛ مثلا میشود از بطریهای پلاستیکی انواع وسایل مصرفی و اسباب سرگرمی درست کرد و درنهایت برای بازیافت مواد و تفکیک زباله با قراردادن سطلهای مجزای رنگی به کودکان بیاموزیم که مسیر توسعه از خانه آغاز میشود و در جامعه گسترش مییابد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.