|

نگاه ملي به بودجه در گرو شخصيت ملي مجلس

عبدالکريم حسين‌زاده-نايب‌رئيس فراکسيون اميد مجلس

هيچ شخصي نمي‌تواند منکر اين موضوع باشد که در کشورمان نيازمند نگاه ملي به بودجه هستيم، اما قبل از اينکه انتظار داشته باشيم بودجه ملي شود بايد نگاه به مجلس در سراسر کشور و در ساختار مديريت کشور، نگاه ملي شود. در آن شرايط است که مي‌توانيم انتظار داشته باشيم مجلس هم در راستاي اين بازخورد، بودجه را به‌صورت ملي تهيه و تدوين کند و نگاه ملي به بودجه داشته باشد.
مشکلي وجود دارد که نگاه ملي به بودجه را با مسائلي مواجه مي‌کند. بودجه‌هاي سنواتي قاچ‌هايي از برنامه‌هاي پنج‌ساله توسعه هستند، بنابراين بايد بودجه‌هاي يک‌ساله در راستاي عملي‌شدن برنامه‌هاي توسعه پنج‌ساله باشند. در واقع براي اينکه برخي مشکلات مربوط به بودجه‌نويسي حل شود، بايد ساختار بودجه يک‌ساله با ساختار برنامه‌هاي توسعه ارتباط داشته باشد، زيرا اگر غير از اين باشد، بودجه يک‌ساله دچار انحراف مي‌شود و اهداف کلاني که در برنامه‌هاي پنج‌ساله وجود دارد و بايد به‌صورت ملي محقق شود، تحقق پيدا نمي‌کند.
در واقع بايد بودجه در هر سال يک گام از برنامه توسعه‌اي کشور را محقق کند؛ اين چيزي است که متأسفانه کمتر به آن پرداخته مي‌شود و بنابراين موجب مي‌شود بودجه دچار نگاه‌هاي بخشي و نگاه‌هاي غيرملي شود. به اين ترتيب، هم درصد تحقق‌پذيري بودجه پايين مي‌آيد و هم کمکي نمي‌کند که اسناد بالادستي که بايد سند جامع باشند، به درصد تحقق‌پذيري لازم برسند.
به نظر مي‌رسد مشکل اساسي در نبود اين نگاه سلسله‌مراتبي به برنامه‌هاي کوتاه‌مدت، ميان‌مدت و بلندمدت است. در نتيجه وقتي بودجه‌هاي يک‌ساله در راستاي برنامه‌هاي پنج‌ساله توسعه نيست، سند چشم‌انداز 20ساله هم نمي‌تواند محقق شود. در نتيجه آمايش سرزمين هم نمي‌تواند مفهوم، کاراکتر و شخصيت واقعي خود را پيدا کند، بنابراين مناطقي از کشور، توسعه‌يافته‌اند و مناطق زيادي هم توسعه‌نيافته هستند و در واقع يک توسعه ناموزون و نامتوازن در کشور شکل گرفته است. نکته ديگر اين است که براي تحقق نگاه ملي به بودجه بايد شخصيت مجلس هم ملي شود. در همين راستا به نظر مي‌رسد استاني‌شدن انتخابات مجلس مي‌تواند بسيار کمک‌کننده باشد. اگر انتخابات مجلس به‌صورت استاني برگزار شود، مشکلات و موضوعات عديده‌اي که در قالب بودجه بروز و نمود پيدا مي‌کند، تا حدود بسيار زيادي حل مي‌شود.
هيچ شخصي نمي‌تواند منکر اين موضوع باشد که در کشورمان نيازمند نگاه ملي به بودجه هستيم، اما قبل از اينکه انتظار داشته باشيم بودجه ملي شود بايد نگاه به مجلس در سراسر کشور و در ساختار مديريت کشور، نگاه ملي شود. در آن شرايط است که مي‌توانيم انتظار داشته باشيم مجلس هم در راستاي اين بازخورد، بودجه را به‌صورت ملي تهيه و تدوين کند و نگاه ملي به بودجه داشته باشد.
مشکلي وجود دارد که نگاه ملي به بودجه را با مسائلي مواجه مي‌کند. بودجه‌هاي سنواتي قاچ‌هايي از برنامه‌هاي پنج‌ساله توسعه هستند، بنابراين بايد بودجه‌هاي يک‌ساله در راستاي عملي‌شدن برنامه‌هاي توسعه پنج‌ساله باشند. در واقع براي اينکه برخي مشکلات مربوط به بودجه‌نويسي حل شود، بايد ساختار بودجه يک‌ساله با ساختار برنامه‌هاي توسعه ارتباط داشته باشد، زيرا اگر غير از اين باشد، بودجه يک‌ساله دچار انحراف مي‌شود و اهداف کلاني که در برنامه‌هاي پنج‌ساله وجود دارد و بايد به‌صورت ملي محقق شود، تحقق پيدا نمي‌کند.
در واقع بايد بودجه در هر سال يک گام از برنامه توسعه‌اي کشور را محقق کند؛ اين چيزي است که متأسفانه کمتر به آن پرداخته مي‌شود و بنابراين موجب مي‌شود بودجه دچار نگاه‌هاي بخشي و نگاه‌هاي غيرملي شود. به اين ترتيب، هم درصد تحقق‌پذيري بودجه پايين مي‌آيد و هم کمکي نمي‌کند که اسناد بالادستي که بايد سند جامع باشند، به درصد تحقق‌پذيري لازم برسند.
به نظر مي‌رسد مشکل اساسي در نبود اين نگاه سلسله‌مراتبي به برنامه‌هاي کوتاه‌مدت، ميان‌مدت و بلندمدت است. در نتيجه وقتي بودجه‌هاي يک‌ساله در راستاي برنامه‌هاي پنج‌ساله توسعه نيست، سند چشم‌انداز 20ساله هم نمي‌تواند محقق شود. در نتيجه آمايش سرزمين هم نمي‌تواند مفهوم، کاراکتر و شخصيت واقعي خود را پيدا کند، بنابراين مناطقي از کشور، توسعه‌يافته‌اند و مناطق زيادي هم توسعه‌نيافته هستند و در واقع يک توسعه ناموزون و نامتوازن در کشور شکل گرفته است. نکته ديگر اين است که براي تحقق نگاه ملي به بودجه بايد شخصيت مجلس هم ملي شود. در همين راستا به نظر مي‌رسد استاني‌شدن انتخابات مجلس مي‌تواند بسيار کمک‌کننده باشد. اگر انتخابات مجلس به‌صورت استاني برگزار شود، مشکلات و موضوعات عديده‌اي که در قالب بودجه بروز و نمود پيدا مي‌کند، تا حدود بسيار زيادي حل مي‌شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.