|

تمایز جلیقه‌زردها از جنبش‌های پوپولیستی

ترجمه:هما کریمی‌راد

عقب‌نشینی ناگهانی دولت فرانسه از افزایش مالیات سوخت را خیلی اندک و خیلی دیر توصیف می‌کنند؛ جلیقه‌زردهای فرانسه که در هفته‌های گذشته کشور را به اغتشاش کشانده‌اند، خواهان چیزهای بیشتری هستند؛ کاهش مالیات‌ها، حقوق بالاتر، رهایی از ترس دائمی از مشکلات مالی و دستیابی به زندگی بهتر؛ دقیقا همان خواسته‌هایی که دولت قادر به انجام آن نیست. خشم عمیق مانند برق شهرهای بسیاری را به هم وصل کرده و موجب تحریک پوپولیست‌ها در سایر کشورهای غربی مثل بریتانیا، ایتالیا و ایالات متحده و تا حدی در اروپای مرکزی شده است. آنچه این شورش‌ها را به یکدیگر پیوند می‌دهد، در حقیقت «نه» بزرگی است که به همه احزاب موجود، اتحادیه‌ها و مؤسسات دولتی و عدم کارایی آنها در ارائه راهکار صحیح برای برون‌رفت از مشکلات حاصل از نااطمینانی اقتصادی گفته می‌شود. اما آنچه قیام فرانسه را ممتاز می‌‌کند، پیروی‌نکردن آن از سیاسی‌کاری‌های پوپولیستی است. افسار آن در دست هیچ حزب سیاسی‌ای نیست؛ نه راست و نه چپ. در فهرست شکایت‌های جلیقه‌زردها، نه از منازعات نژادی خبری است و نه از مسئله مهاجرت؛ از سخنرانی آتشین هیچ رهبری نشانه‌ای دیده نمی‌شود و ناسیونالیسم در آن جایی ندارد. این قیام، زنده، خودجوش و قائم به ذات است. بیش از همه سبقه اقتصادی دارد و ناتوانی مردم در پرداخت هزینه‌ها را فریاد می‌‌زند و به همین دلیل بیشتر صنفی است تا مدنی. شاید بتوان آن را بیش از همه، شبیه به جنبش وال‌استریت در ایالات متحده دانست؛ نه بر مبنای مسائل نژادی که ویکتور اوربان، رهبر اقتدارگرای مجارستان، علمدار آن است. در پاریس خیابان‌های مختلفی با فروشگاه‌های بسیار مجلل وجود دارد که سمبل برتری بخش‌هایی از شهرنشینان نسبت به سایرینی هستند که تحت نام جلیقه‌زردها به میدان آمده‌اند. جلیقه‌زردها هم دست رد به سینه سیاست‌مداران می‌زنند، هم سوسیالیست‌ها، هم راست ‌افراطی و حتی جنبش سیاسی پرزیدنت امانوئل مکرون را نیز قبول ندارند. به گفته دومینیک رنیه، تحلیلگر مسائل سیاسی، این جنبش «برای احزاب غیرقابل‌پیش‌بینی» بود و درحال‌حاضر «کل سیستم دچار بحران شده است». بنابراین می‌توان گفت حداقل فعلا جنبش ساختارمند نشده است؛ نه راست‌ افراطی به سرکردگی مارین لوپن و نه چپ‌ افراطی به رهبری ژان لوک ملنکون، نتوانسته‌اند ادعای رهبری آن را داشته باشند. به همین دلیل است که جنبش فرانسه را می‌توان با «جنبش پنج‌ستاره» در ایتالیا مقایسه کرد؛ جنبشی که مشخصه آن انزجار از احزاب سیاسی و بی‌اعتمادی به نخبگان بود و خود را صدای برحق آمال مردم خواند. با این همه، جنبش پنج‌ستاره بیش از آنکه جنبش باشد، تولد یک حزب جدید بود، از راه اینترنت سازماندهی می‌شد و رهبران خود را داشت و کانالیزه‌کردن خشم عمومی و راهبری نافرمانی را از همان ابتدا در دست داشتند. همچنین حزب مستقل بریتانیا را نیز می‌توان برشمرد که خود را صدای مخالفت عمومی با ساختار‌های اتحادیه اروپا، حمایت از برگزیت و صدای تضاد‌های طبقاتی در لندن می‌داند. انریکو لتا، یکی از وزرای پیشین دولت ایتالیا و استاد فعلی در دانشگاه پاریس، معتقد است: «ترس، عصبیت و اضطراب در هر سه کشور فرانسه، ایتالیا و بریتانیا وجود دارد. این سه کشور بالاترین میزان افت جایگاه طبقاتی را دارند». به گفته او، در 30 سال پس از پایان جنگ دوم جهانی، این سه کشور «بالاترین جایگاه را در جهان داشتند و مردم به زندگی بالاتر از استانداردهای متوسط زندگی عادت کرده بودند. حال به چشم خود سیر نزولی سطح زندگی‌شان را می‌بینند». این ترس محرک بقیه مسائل است. بنابراین شعار جنبش پنج‌ستاره ایتالیا با ارائه راهکار تأمین «درآمد شهروند» یا درآمد تضمین‌شده برای دوران بی‌کاری در اقشار گسترده و «به حاشیه رانده‌شده» در جنوب پا گرفت. در بریتانیا، برگزیت را مانند کالایی که بتوان با آن از دست معضلات روزافزون زندگی رهایی یافت، به مردم فروختند تا شاید بتوانند مشکلات عدیده مالی را ناشی از همکاری با اتحادیه اروپا نمایش دهند. مارک لازار، محقق علوم سیاسی در ایتالیا، معتقد است: «این آشفتگی اجتماعی کم‌وبیش در همه‌جا حاکم است». او تأکید می‌کند: «مردمی که نسبت به آینده نگران‌ هستند، هم‌اکنون به‌شدت تحت فشارند و عمیقا به احزاب و سازمان‌های سیاسی بی‌اعتمادند. ما در تمام اروپا با این امر مواجه هستیم». اریک دروئه، سخنگوی جلیقه‌زردها، سه‌شنبه گذشته در مصاحبه‌ای تلویزیونی گفت: «رئیس‌جمهور یک بار هم با مردم فرانسه صحبت نکرده است. ما فعلا با انکار کامل پرزیدنت مکرون مواجه هستیم». در صحنه سیاسی فرانسه نیز با تناقض روبه‌رو هستیم؛ روی‌کار‌آمدن مکرون به دلیل دوری‌گزیدن از احزاب سیاسی و همچنین بی‌اعتباردانستن سازمان‌های مختلفی مانند اتحادیه‌های کارگری صورت گرفت. در برنامه مدون انتخاباتی او که آن را «انقلاب» نامید، اعلام شده بود احزاب سیاسی بیش از 50 سال است قدرت را بین خود دست‌به‌دست می‌کنند. حال، پس از قبضه‌کردن قدرت و سرزنش همه آنچه در گذشته بنا شده بود، جلیقه‌زردها از درون عدم کارایی ساختاری سر برآورده‌اند.
منبع: نیویورک‌تایمز

عقب‌نشینی ناگهانی دولت فرانسه از افزایش مالیات سوخت را خیلی اندک و خیلی دیر توصیف می‌کنند؛ جلیقه‌زردهای فرانسه که در هفته‌های گذشته کشور را به اغتشاش کشانده‌اند، خواهان چیزهای بیشتری هستند؛ کاهش مالیات‌ها، حقوق بالاتر، رهایی از ترس دائمی از مشکلات مالی و دستیابی به زندگی بهتر؛ دقیقا همان خواسته‌هایی که دولت قادر به انجام آن نیست. خشم عمیق مانند برق شهرهای بسیاری را به هم وصل کرده و موجب تحریک پوپولیست‌ها در سایر کشورهای غربی مثل بریتانیا، ایتالیا و ایالات متحده و تا حدی در اروپای مرکزی شده است. آنچه این شورش‌ها را به یکدیگر پیوند می‌دهد، در حقیقت «نه» بزرگی است که به همه احزاب موجود، اتحادیه‌ها و مؤسسات دولتی و عدم کارایی آنها در ارائه راهکار صحیح برای برون‌رفت از مشکلات حاصل از نااطمینانی اقتصادی گفته می‌شود. اما آنچه قیام فرانسه را ممتاز می‌‌کند، پیروی‌نکردن آن از سیاسی‌کاری‌های پوپولیستی است. افسار آن در دست هیچ حزب سیاسی‌ای نیست؛ نه راست و نه چپ. در فهرست شکایت‌های جلیقه‌زردها، نه از منازعات نژادی خبری است و نه از مسئله مهاجرت؛ از سخنرانی آتشین هیچ رهبری نشانه‌ای دیده نمی‌شود و ناسیونالیسم در آن جایی ندارد. این قیام، زنده، خودجوش و قائم به ذات است. بیش از همه سبقه اقتصادی دارد و ناتوانی مردم در پرداخت هزینه‌ها را فریاد می‌‌زند و به همین دلیل بیشتر صنفی است تا مدنی. شاید بتوان آن را بیش از همه، شبیه به جنبش وال‌استریت در ایالات متحده دانست؛ نه بر مبنای مسائل نژادی که ویکتور اوربان، رهبر اقتدارگرای مجارستان، علمدار آن است. در پاریس خیابان‌های مختلفی با فروشگاه‌های بسیار مجلل وجود دارد که سمبل برتری بخش‌هایی از شهرنشینان نسبت به سایرینی هستند که تحت نام جلیقه‌زردها به میدان آمده‌اند. جلیقه‌زردها هم دست رد به سینه سیاست‌مداران می‌زنند، هم سوسیالیست‌ها، هم راست ‌افراطی و حتی جنبش سیاسی پرزیدنت امانوئل مکرون را نیز قبول ندارند. به گفته دومینیک رنیه، تحلیلگر مسائل سیاسی، این جنبش «برای احزاب غیرقابل‌پیش‌بینی» بود و درحال‌حاضر «کل سیستم دچار بحران شده است». بنابراین می‌توان گفت حداقل فعلا جنبش ساختارمند نشده است؛ نه راست‌ افراطی به سرکردگی مارین لوپن و نه چپ‌ افراطی به رهبری ژان لوک ملنکون، نتوانسته‌اند ادعای رهبری آن را داشته باشند. به همین دلیل است که جنبش فرانسه را می‌توان با «جنبش پنج‌ستاره» در ایتالیا مقایسه کرد؛ جنبشی که مشخصه آن انزجار از احزاب سیاسی و بی‌اعتمادی به نخبگان بود و خود را صدای برحق آمال مردم خواند. با این همه، جنبش پنج‌ستاره بیش از آنکه جنبش باشد، تولد یک حزب جدید بود، از راه اینترنت سازماندهی می‌شد و رهبران خود را داشت و کانالیزه‌کردن خشم عمومی و راهبری نافرمانی را از همان ابتدا در دست داشتند. همچنین حزب مستقل بریتانیا را نیز می‌توان برشمرد که خود را صدای مخالفت عمومی با ساختار‌های اتحادیه اروپا، حمایت از برگزیت و صدای تضاد‌های طبقاتی در لندن می‌داند. انریکو لتا، یکی از وزرای پیشین دولت ایتالیا و استاد فعلی در دانشگاه پاریس، معتقد است: «ترس، عصبیت و اضطراب در هر سه کشور فرانسه، ایتالیا و بریتانیا وجود دارد. این سه کشور بالاترین میزان افت جایگاه طبقاتی را دارند». به گفته او، در 30 سال پس از پایان جنگ دوم جهانی، این سه کشور «بالاترین جایگاه را در جهان داشتند و مردم به زندگی بالاتر از استانداردهای متوسط زندگی عادت کرده بودند. حال به چشم خود سیر نزولی سطح زندگی‌شان را می‌بینند». این ترس محرک بقیه مسائل است. بنابراین شعار جنبش پنج‌ستاره ایتالیا با ارائه راهکار تأمین «درآمد شهروند» یا درآمد تضمین‌شده برای دوران بی‌کاری در اقشار گسترده و «به حاشیه رانده‌شده» در جنوب پا گرفت. در بریتانیا، برگزیت را مانند کالایی که بتوان با آن از دست معضلات روزافزون زندگی رهایی یافت، به مردم فروختند تا شاید بتوانند مشکلات عدیده مالی را ناشی از همکاری با اتحادیه اروپا نمایش دهند. مارک لازار، محقق علوم سیاسی در ایتالیا، معتقد است: «این آشفتگی اجتماعی کم‌وبیش در همه‌جا حاکم است». او تأکید می‌کند: «مردمی که نسبت به آینده نگران‌ هستند، هم‌اکنون به‌شدت تحت فشارند و عمیقا به احزاب و سازمان‌های سیاسی بی‌اعتمادند. ما در تمام اروپا با این امر مواجه هستیم». اریک دروئه، سخنگوی جلیقه‌زردها، سه‌شنبه گذشته در مصاحبه‌ای تلویزیونی گفت: «رئیس‌جمهور یک بار هم با مردم فرانسه صحبت نکرده است. ما فعلا با انکار کامل پرزیدنت مکرون مواجه هستیم». در صحنه سیاسی فرانسه نیز با تناقض روبه‌رو هستیم؛ روی‌کار‌آمدن مکرون به دلیل دوری‌گزیدن از احزاب سیاسی و همچنین بی‌اعتباردانستن سازمان‌های مختلفی مانند اتحادیه‌های کارگری صورت گرفت. در برنامه مدون انتخاباتی او که آن را «انقلاب» نامید، اعلام شده بود احزاب سیاسی بیش از 50 سال است قدرت را بین خود دست‌به‌دست می‌کنند. حال، پس از قبضه‌کردن قدرت و سرزنش همه آنچه در گذشته بنا شده بود، جلیقه‌زردها از درون عدم کارایی ساختاری سر برآورده‌اند.
منبع: نیویورک‌تایمز

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.