مسکو و آنکارا بر سر گامهای بعدی در سوریه به تفاهم رسیدند
گام بعدی ترکیه در ابهام
مقامات ترکیه و روسیه درباره تحولات سوریه دیدار و گفتوگو کردند؛ دیداری که هنوز مشخص نیست با چراغ سبز مسکو به آنکارا برای حمله به کُردهای سوریه همراه بوده یا پایانی به این جاهطلبی رجب طیب اردوغان، رئیسجمهوری ترکیه است. حدود یک هفته بعد از اعلام خروج نیروهای آمریکایی از سوریه برای نخستینبار چاووشاوغلو و خلوصی آکار، وزیران خارجه و دفاع ترکیه، با همتایان روس خود دیدار و بر سر عملیات در سوریه به توافقاتی دست یافتند. آنطور که وزرای خارجه روسیه و ترکیه گفتهاند، دو طرف درباره هماهنگی و تعامل در عملیاتهای زمینی در سوریه به توافق رسیدهاند. سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، شنبهشب و پس از دیدار با مقامات ترکیه در مسکو با گفتن اینکه موضوع خروج نیروهای آمریکایی از سوریه یکی از مهمترین محورهای بحث بوده، افزود: «روسیه و ترکیه در مورد نحوه ادامه تعاملات بین نمایندگان نظامی دو کشور، برای آنکه گامهای بعدی برداشته شود تا تهدیدهای تروریستی در سوریه بهطور کامل از میان برود، به تفاهم رسیدهاند». مولود چاووشاوغلو، وزیر خارجه ترکیه، نیز با تأیید خبر توافق دو طرف درباره هماهنگیهای مشترک گفت که آنها همچنین درباره برنامههای کمک به بازگشت آوارگان به سوریه نیز گفتوگو کردهاند. به گفته این مقام ترکیهای، این کشور به همکاری خود با روسیه و ایران ادامه میدهد تا به روند رسیدن به راهحلی سیاسی در جمهوری سوریه سرعت بخشند. چاووشاوغلو همچنین گفت که ترکیه از تمامیت ارضی سوریه دفاع میکند و با همکاری روسیه همه گروههای تروریستی را از سوریه پاکسازی میکند. همه این تحولات در پی تصمیم جنجالی رئیسجمهوری آمریکا اتفاق میافتد. هفته گذشته دونالد ترامپ در اقدامی غافلگیرکننده از تصمیم دولت این کشور درباره خروج دو هزار نیروی آمریکایی از سوریه خبر داد. در این میان ترکیه از حملهای قریبالوقوع به کُردهای سوریه خبر داد که آنکارا آنها را گروهی تروریستی و در ادامه حزب کارگران کردستان (پکک) میداند. این در حالی است که کُردها یکی از مهمترین متحدان زمینی آمریکا در جنگ علیه داعش بودند و همین همکاری تاکنون مانع عملیات نظامی ترکیه به مناطق تحت کنترل کردها در شمال سوریه بود. در پی تصمیم آمریکا، ماریا زاخارف، سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه، در کنفرانسی مطبوعاتی گفت: «یک سؤال اساسی مطرح شده است و آن اینکه چه کسی کنترل مناطقی را که آمریکا از آنها خارج میشود برعهده میگیرد؟ واضح است که دولت سوریه باید این مناطق را کنترل کند». به گفته برخی تحلیلگران، ترکیه چندان با نظر روسیه موافق نیست، چراکه میخواهد از خروج کردها از این مناطق مطمئن شود. روسیه یگانهای مدافع خلق را که شاخه نظامی کردهای سوریه هستند گروهی تروریستی نمیداند و حتی حزب اتحاد دموکراتیک که شاخه سیاسی یگانهای مدافع خلق است در مسکو دفتر دارد. دلیل دیگری هم برای لزوم گفتوگوی ترکیه با روسیه وجود دارد. پس از خروج آمریکا از سوریه، آسمان شمال سوریه بهطورکلی تحت کنترل روسیه درخواهد آمد که در این منطقه پایگاهی هوایی دارد. بر اساس گزارشها، وقتی روز 14 دسامبر رجب طیب اردوغان با دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا گفتوگو کرد، ترکیه به آمریکا درباره مبارزه با باقیمانده داعش در سوریه اطمینانخاطر داد. این در حالی است که به گفته تحلیلگران، ترکیه از مبارزه با داعش بهعنوان پوششی برای حمله به کردهای سوریه استفاده میکند. مقامات ترکیه، ازجمله اردوغان هم بارها اعلام کردهاند که تفاوتی میان گروه تروریستی داعش و یگانهای مدافع خلق قائل نیستند. گرچه به نظر نمیرسد عطش دولت ترکیه برای سرکوب کردهای سوریه به این زودیها برطرف شود، ولی برخی میگویند توافق اخیر سوریه با یگانهای مدافع خلق شاید اندکی از نگرانیهای آنکارا نسبت به کردهای سوریه بکاهد. روز جمعه، یگانهای مدافع خلق و دولت سوریه اعلام کردند که نیروهای دولتی سوریه پس از درخواست کردها وارد شهر کردنشین منبج شدهاند؛ اقدامی که به وضوح برای جلوگیری از عملیات نظامی ترکیه در این منطقه بود. ترکیه هم تاکنون از درگیری مستقیم با دولت سوریه اجتناب کرده است. از سوی دیگر پس از کنترل ترکیه و شبهنظامیان متحدش بر شهر عفرین، سوریه نیز ظاهرا به دنبال این است که از پیشروی بیشتر ترکیه در خاک سوریه جلوگیری کند. حال باید دید مذاکره ترکیه و روسیه و درواقع عوامل دیپلماتیک و نظامی میتواند رأی ترکیه را درباره این حمله موعود عوض کند؟
مقامات ترکیه و روسیه درباره تحولات سوریه دیدار و گفتوگو کردند؛ دیداری که هنوز مشخص نیست با چراغ سبز مسکو به آنکارا برای حمله به کُردهای سوریه همراه بوده یا پایانی به این جاهطلبی رجب طیب اردوغان، رئیسجمهوری ترکیه است. حدود یک هفته بعد از اعلام خروج نیروهای آمریکایی از سوریه برای نخستینبار چاووشاوغلو و خلوصی آکار، وزیران خارجه و دفاع ترکیه، با همتایان روس خود دیدار و بر سر عملیات در سوریه به توافقاتی دست یافتند. آنطور که وزرای خارجه روسیه و ترکیه گفتهاند، دو طرف درباره هماهنگی و تعامل در عملیاتهای زمینی در سوریه به توافق رسیدهاند. سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، شنبهشب و پس از دیدار با مقامات ترکیه در مسکو با گفتن اینکه موضوع خروج نیروهای آمریکایی از سوریه یکی از مهمترین محورهای بحث بوده، افزود: «روسیه و ترکیه در مورد نحوه ادامه تعاملات بین نمایندگان نظامی دو کشور، برای آنکه گامهای بعدی برداشته شود تا تهدیدهای تروریستی در سوریه بهطور کامل از میان برود، به تفاهم رسیدهاند». مولود چاووشاوغلو، وزیر خارجه ترکیه، نیز با تأیید خبر توافق دو طرف درباره هماهنگیهای مشترک گفت که آنها همچنین درباره برنامههای کمک به بازگشت آوارگان به سوریه نیز گفتوگو کردهاند. به گفته این مقام ترکیهای، این کشور به همکاری خود با روسیه و ایران ادامه میدهد تا به روند رسیدن به راهحلی سیاسی در جمهوری سوریه سرعت بخشند. چاووشاوغلو همچنین گفت که ترکیه از تمامیت ارضی سوریه دفاع میکند و با همکاری روسیه همه گروههای تروریستی را از سوریه پاکسازی میکند. همه این تحولات در پی تصمیم جنجالی رئیسجمهوری آمریکا اتفاق میافتد. هفته گذشته دونالد ترامپ در اقدامی غافلگیرکننده از تصمیم دولت این کشور درباره خروج دو هزار نیروی آمریکایی از سوریه خبر داد. در این میان ترکیه از حملهای قریبالوقوع به کُردهای سوریه خبر داد که آنکارا آنها را گروهی تروریستی و در ادامه حزب کارگران کردستان (پکک) میداند. این در حالی است که کُردها یکی از مهمترین متحدان زمینی آمریکا در جنگ علیه داعش بودند و همین همکاری تاکنون مانع عملیات نظامی ترکیه به مناطق تحت کنترل کردها در شمال سوریه بود. در پی تصمیم آمریکا، ماریا زاخارف، سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه، در کنفرانسی مطبوعاتی گفت: «یک سؤال اساسی مطرح شده است و آن اینکه چه کسی کنترل مناطقی را که آمریکا از آنها خارج میشود برعهده میگیرد؟ واضح است که دولت سوریه باید این مناطق را کنترل کند». به گفته برخی تحلیلگران، ترکیه چندان با نظر روسیه موافق نیست، چراکه میخواهد از خروج کردها از این مناطق مطمئن شود. روسیه یگانهای مدافع خلق را که شاخه نظامی کردهای سوریه هستند گروهی تروریستی نمیداند و حتی حزب اتحاد دموکراتیک که شاخه سیاسی یگانهای مدافع خلق است در مسکو دفتر دارد. دلیل دیگری هم برای لزوم گفتوگوی ترکیه با روسیه وجود دارد. پس از خروج آمریکا از سوریه، آسمان شمال سوریه بهطورکلی تحت کنترل روسیه درخواهد آمد که در این منطقه پایگاهی هوایی دارد. بر اساس گزارشها، وقتی روز 14 دسامبر رجب طیب اردوغان با دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا گفتوگو کرد، ترکیه به آمریکا درباره مبارزه با باقیمانده داعش در سوریه اطمینانخاطر داد. این در حالی است که به گفته تحلیلگران، ترکیه از مبارزه با داعش بهعنوان پوششی برای حمله به کردهای سوریه استفاده میکند. مقامات ترکیه، ازجمله اردوغان هم بارها اعلام کردهاند که تفاوتی میان گروه تروریستی داعش و یگانهای مدافع خلق قائل نیستند. گرچه به نظر نمیرسد عطش دولت ترکیه برای سرکوب کردهای سوریه به این زودیها برطرف شود، ولی برخی میگویند توافق اخیر سوریه با یگانهای مدافع خلق شاید اندکی از نگرانیهای آنکارا نسبت به کردهای سوریه بکاهد. روز جمعه، یگانهای مدافع خلق و دولت سوریه اعلام کردند که نیروهای دولتی سوریه پس از درخواست کردها وارد شهر کردنشین منبج شدهاند؛ اقدامی که به وضوح برای جلوگیری از عملیات نظامی ترکیه در این منطقه بود. ترکیه هم تاکنون از درگیری مستقیم با دولت سوریه اجتناب کرده است. از سوی دیگر پس از کنترل ترکیه و شبهنظامیان متحدش بر شهر عفرین، سوریه نیز ظاهرا به دنبال این است که از پیشروی بیشتر ترکیه در خاک سوریه جلوگیری کند. حال باید دید مذاکره ترکیه و روسیه و درواقع عوامل دیپلماتیک و نظامی میتواند رأی ترکیه را درباره این حمله موعود عوض کند؟
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.