|

ظریف در گفت‌وگو با شبکه فونیکس:

ادامه رابطه ایران و آمریکا با همین وضعیت چالشی

شرق: وزیرخارجه درباره آینده روابط ایران و آمریکا گفته است: «‌به نظر من در این شرایط روابط با همین وضعیت چالشی ادامه پیدا خواهد کرد». محمدجواد ظریف در گفت‌وگو با شبکه خبری فونیکس چین تأکید کرده است باوجود همه تصمیمات نابخردانه بعید می‌داند آمریکایی‌ها تصمیمی بگیرند که به تشدید روابط با ایران منجر شود. ظریف در این مصاحبه به سؤالات مختلفی پاسخ داده است. او در پاسخ به پرسشی مبنی‌بر اینکه اگر شما به سه سال قبل برمی‌گشتید، با توجه به وضعیت کنونی، توافق برجام را چگونه امضا می‌کردید و چه کار متفاوتی انجام می‌دادید؟ گفته است: «اگر به سه سال قبل برگردیم و در واقع امروز می‌خواستیم کار سه سال قبل را انجام دهیم و اینکه چه اقداماتی انجام می‌دادیم حتما سخت‌گیری بیشتری انجام می‌دادیم. البته این‌طور نیست که سه سال قبل پیش‌بینی‌های امروز یا احتمال امروز را نداشتیم و اینکه آیا می‌شد به یک توافق بهتری از این، دست پیدا کرد؟ به نظر من امر دشواری بود. اگر امروز بخواهیم این توافق را دوباره بنویسیم، اول اینکه من بعید می‌دانم امکان رسیدن به توافق وجود داشته باشد و اگر بتوانیم به توافق برسیم، به یک چیزی شبیه آنچه اکنون هست، می‌رسیم».
تحلیلگران چینی نظرشان را عوض کنند
ظریف در ادامه مصاحبه، مواضع قبلی خود را تکرار کرده و از انزوا و قلدری آمریکا صحبت کرده است. او گواه این سخن را هم دستگیری یکی از مدیران هوآوی در کانادا دانسته است. وزیر خارجه ایران به شبکه چینی گفت: «اینکه کشوری بخواهد در جامعه بین‌المللی قلدری کند و به دیگران زور بگوید، شرایط خیلی مناسبی برای آن کشور نیست. ‌البته من اعتقاد دارم که سایر کشورها، ازجمله کشور بزرگی مثل چین نیاز دارند با این حرکت‌ها و رفتارهای آمریکا به خاطر آینده روابط بین‌الملل و آینده روابط خودشان برخورد مناسبی داشته باشند». ظریف تأکید کرد: «‌البته ما به‌دنبال درگیری نیستیم و بعید می‌دانیم که کسان دیگری نیز دنبال این موضوع باشند». به گزارش «ایسنا»، وزیر خارجه در پاسخ به این مسئله که برخی از تحلیلگران چینی معتقدند که دولت ایران بعد از فرصت شش ماهه‌ای که آمریکا برای تعامل ایران با برخی از کشورها داده است، مجبور خواهد شد که با آمریکا مذاکره کند و چاره‌ای جز این ندارد، گفت: «من فکر می‌کنم که تحلیلگران چینی هستند که بعد از این مدت باید تحلیلشان را عوض کنند. ما هیچ‌گاه در شرایط اضطرار با آمریکا مذاکره نمی‌کنیم؛ آنها بودند که از مذاکره خارج شدند. آمریکایی‌ها تا هشت ماه قبل در برجام حضور داشتند و با ما مذاکره می‌کردند. آنها بودند که از برجام خارج شدند و مذاکره را ترک کردند. آنها باید خودشان به مذاکره برگردند و من فکر می‌کنم که تحلیلگران چینی به این نتیجه خواهند رسید که آمریکا چاره‌ای ندارد جز اینکه تصمیم خود را عوض کند». وزیر خارجه پیش از این هم بارها احترام متقابل و قابل‌ اتکا‌بودن را از پیش‌شرط‌های مذاکره دانسته بود. رئیس‌جمهوری ایران نیز در مهر سال جاری در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل گفته بود که در صورت بازگشت ترامپ به برجام، مذاکره می‌کنیم.
آمریکا دنیا را به آشوب می‌کشاند
وزیر امور خارجه در ادامه مصاحبه خود درباره اظهار نظر دیگری از حسن روحانی صحبت کرد. او در پاسخ به این پرسش که آقای روحانی چندی پیش در برابر تهدیدهای آمریکا اعلام کرد که اگر ایران نتواند نفتش را صادر کند، دیگر کشورهای حوزه‌ خلیج‌فارس هم نمی‌توانند این کار را انجام دهند و اگر امکان دارد جزئیات این موضوع را بیان کنید، گفت: «اگر آمریکایی‌ها بخواهند جلوی صادرات نفت ایران را بگیرند مجبورند وارد یک‌سری حوزه‌هایی شوند که در آن موقع شرایط کاملا تغییر می‌کند. آنچه ایران مطرح کرده، تهدید از سوی ایران نیست، بلکه اعلام یک واقعیت است. آمریکایی‌ها با این‌گونه سیاست‌ها نمی‌توانند جلوی صادرات نفت ایران را بگیرند و اگر بخواهند این کار را بکنند، حتما مجبورند وارد سیاست‌هایی شوند که دنیا را به آشوب می‌کشاند».
منتظر اروپایی‌ها نیستیم
محمدجواد ظریف همچنین درباره وضعیت اس‌پی‌وی و اینکه اگر اروپایی‌ها نخواهند درباره اس‌پی‌وی به نتیجه برسند ایران چگونه عمل خواهد کرد، گفت: «سیاست خارجی ما سیاست واکنش به اروپا نیست. اروپا هم مهم‌‌ترین طرف تجاری ما نیست. مهم‌ترین طرف تجاری ما کشورهایی مانند چین، روسیه و کشورهای همسایه‌مان هستند و ما با آنها مکانیسم‌های خود را ایجاد کرده‌ایم؛ البته ما به‌دنبال این نیستیم که با اروپا ارتباط نداشته باشیم». ظریف افزود: «ما معتقدیم کشورهای اروپایی مانند چین و روسیه، با عنوان طرف‌های برجام موظف‌اند اقدام کنند و وظایفی را انجام دهند و اگر نتوانند این وظایف را انجام دهند این نشان دهنده‌ آن است که اروپا نمی‌تواند یک طرف معامله قابل اعتمادی برای دنیا باشد». این در حالی است که مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا از راه‌اندازی سازوکار ویژه مالی اتحادیه اروپا با ایران تا پایان سال 2018 خبر داده است. از سوی دیگر، هند که دومین خریدار نفت ایران است، به‌دنبال راه‌اندازی سازوکاری برمبنای روپیه با ایران است. وزیر خارجه ایران در ادامه گفته است: «ایران با کشورهای همسایه خود و همچنین چین و روسیه و دیگر کشورهایی که مایل‌اند روابطشان را با ایران ادامه دهند، ارتباطش را حفظ خواهد کرد. اروپایی‌ها به ما گفته‌اند که باوجود همه مخالفت‌های آمریکا مشغول کار هستند، ولی ما هیچ‌گاه منتظر اروپا نبوده‌ایم و اکنون نیز منتظر اروپایی‌ها نیستیم».
حضور غیرقانونی در منطقه
ظریف در بخش دیگری از گفت‌وگوی خود با رسانه چینی در پاسخ به پرسشی درباره موضع ایران درمقابل خروج نیروهای نظامی ‌آمریکا از سوریه گفت: «ما از ابتدا معتقد بودیم که حضور آمریکا در منطقه، همواره همراه با تنش‌آفرینی بوده است و این حضور یک حضور غیرقانونی است». او در پاسخ به این سؤال که یعنی شما از خروج نیروهای آمریکایی از سوریه استقبال می‌کنید؟ گفت: «ما هنوز نمی‌دانیم آمریکایی‌ها چه برنامه‌ای دارند؛ بنابراین آنچه برای ما مهم است و بر آن تأکید داریم، این است که سیاست آمریکا در منطقه ما سیاست خطرناکی بوده و این سیاست باید تغییر کند».
او درباره اینکه برخی از تحلیلگران معتقدند که آمریکایی‌ها با این اقدام می‌خواهند ایران را تهدید کنند؟ گفت: «بعید می‌دانم که آمریکایی‌ها شرایطی را داشته باشند که بخواهند ایران را تهدید کنند».
خوشحالم فرزندانم در ایران هستند
قسمت دیگر سؤالات شبکه فونیکس از وزیر خارجه ایران معطوف به موضوع خانواده مقامات ایران که مقیم آمریکا هستند، بود. پیش‌تر برخی از خانواده‌های زندانیان آمریکایی در ایران در نامه به رئیس‌جمهور این کشور خواستار اخراج و باطل‌کردن ویزای بستگان مقامات ایرانی مقیم در آمریکا شده بودند. برایان هوک، رئیس گروه «اقدام علیه ایران»، نیز در ویدوئویی از بررسی پرونده این افراد و احتمال اخراج آنها سخن گفته بود. ظریف در پاسخ به پرسشی در این زمینه گفت: «فرزندان تعداد زیادی از مقامات ایرانی در آمریکا نیستند؛ تعداد کمی از افراد در آمریکا تحصیل یا زندگی می‌کنند و این تصمیمی است که شخصا اتخاذ کرده‌اند یا شرایط تحصیلی‌شان این موضوع را اقتضا کرده، یا مأموریت سابق پدرشان این وضعیت را ایجاد کرده است». او افزود: «من خوشحالم که فرزندان خودم در ایران هستند. دوری از خانواده شرایط خوبی نیست و من چون خودم در جوانی مجبور بودم به‌دلیل شرایط قبل از انقلاب دور از خانواده باشم، این را کاملا احساس می‌کنم که همه دوست دارند فرزندانشان در کنار خودشان باشند، بنابراین فکر نمی‌کنم کسی از این اقدام آمریکایی‌ها خیلی نگران باشد».

شرق: وزیرخارجه درباره آینده روابط ایران و آمریکا گفته است: «‌به نظر من در این شرایط روابط با همین وضعیت چالشی ادامه پیدا خواهد کرد». محمدجواد ظریف در گفت‌وگو با شبکه خبری فونیکس چین تأکید کرده است باوجود همه تصمیمات نابخردانه بعید می‌داند آمریکایی‌ها تصمیمی بگیرند که به تشدید روابط با ایران منجر شود. ظریف در این مصاحبه به سؤالات مختلفی پاسخ داده است. او در پاسخ به پرسشی مبنی‌بر اینکه اگر شما به سه سال قبل برمی‌گشتید، با توجه به وضعیت کنونی، توافق برجام را چگونه امضا می‌کردید و چه کار متفاوتی انجام می‌دادید؟ گفته است: «اگر به سه سال قبل برگردیم و در واقع امروز می‌خواستیم کار سه سال قبل را انجام دهیم و اینکه چه اقداماتی انجام می‌دادیم حتما سخت‌گیری بیشتری انجام می‌دادیم. البته این‌طور نیست که سه سال قبل پیش‌بینی‌های امروز یا احتمال امروز را نداشتیم و اینکه آیا می‌شد به یک توافق بهتری از این، دست پیدا کرد؟ به نظر من امر دشواری بود. اگر امروز بخواهیم این توافق را دوباره بنویسیم، اول اینکه من بعید می‌دانم امکان رسیدن به توافق وجود داشته باشد و اگر بتوانیم به توافق برسیم، به یک چیزی شبیه آنچه اکنون هست، می‌رسیم».
تحلیلگران چینی نظرشان را عوض کنند
ظریف در ادامه مصاحبه، مواضع قبلی خود را تکرار کرده و از انزوا و قلدری آمریکا صحبت کرده است. او گواه این سخن را هم دستگیری یکی از مدیران هوآوی در کانادا دانسته است. وزیر خارجه ایران به شبکه چینی گفت: «اینکه کشوری بخواهد در جامعه بین‌المللی قلدری کند و به دیگران زور بگوید، شرایط خیلی مناسبی برای آن کشور نیست. ‌البته من اعتقاد دارم که سایر کشورها، ازجمله کشور بزرگی مثل چین نیاز دارند با این حرکت‌ها و رفتارهای آمریکا به خاطر آینده روابط بین‌الملل و آینده روابط خودشان برخورد مناسبی داشته باشند». ظریف تأکید کرد: «‌البته ما به‌دنبال درگیری نیستیم و بعید می‌دانیم که کسان دیگری نیز دنبال این موضوع باشند». به گزارش «ایسنا»، وزیر خارجه در پاسخ به این مسئله که برخی از تحلیلگران چینی معتقدند که دولت ایران بعد از فرصت شش ماهه‌ای که آمریکا برای تعامل ایران با برخی از کشورها داده است، مجبور خواهد شد که با آمریکا مذاکره کند و چاره‌ای جز این ندارد، گفت: «من فکر می‌کنم که تحلیلگران چینی هستند که بعد از این مدت باید تحلیلشان را عوض کنند. ما هیچ‌گاه در شرایط اضطرار با آمریکا مذاکره نمی‌کنیم؛ آنها بودند که از مذاکره خارج شدند. آمریکایی‌ها تا هشت ماه قبل در برجام حضور داشتند و با ما مذاکره می‌کردند. آنها بودند که از برجام خارج شدند و مذاکره را ترک کردند. آنها باید خودشان به مذاکره برگردند و من فکر می‌کنم که تحلیلگران چینی به این نتیجه خواهند رسید که آمریکا چاره‌ای ندارد جز اینکه تصمیم خود را عوض کند». وزیر خارجه پیش از این هم بارها احترام متقابل و قابل‌ اتکا‌بودن را از پیش‌شرط‌های مذاکره دانسته بود. رئیس‌جمهوری ایران نیز در مهر سال جاری در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل گفته بود که در صورت بازگشت ترامپ به برجام، مذاکره می‌کنیم.
آمریکا دنیا را به آشوب می‌کشاند
وزیر امور خارجه در ادامه مصاحبه خود درباره اظهار نظر دیگری از حسن روحانی صحبت کرد. او در پاسخ به این پرسش که آقای روحانی چندی پیش در برابر تهدیدهای آمریکا اعلام کرد که اگر ایران نتواند نفتش را صادر کند، دیگر کشورهای حوزه‌ خلیج‌فارس هم نمی‌توانند این کار را انجام دهند و اگر امکان دارد جزئیات این موضوع را بیان کنید، گفت: «اگر آمریکایی‌ها بخواهند جلوی صادرات نفت ایران را بگیرند مجبورند وارد یک‌سری حوزه‌هایی شوند که در آن موقع شرایط کاملا تغییر می‌کند. آنچه ایران مطرح کرده، تهدید از سوی ایران نیست، بلکه اعلام یک واقعیت است. آمریکایی‌ها با این‌گونه سیاست‌ها نمی‌توانند جلوی صادرات نفت ایران را بگیرند و اگر بخواهند این کار را بکنند، حتما مجبورند وارد سیاست‌هایی شوند که دنیا را به آشوب می‌کشاند».
منتظر اروپایی‌ها نیستیم
محمدجواد ظریف همچنین درباره وضعیت اس‌پی‌وی و اینکه اگر اروپایی‌ها نخواهند درباره اس‌پی‌وی به نتیجه برسند ایران چگونه عمل خواهد کرد، گفت: «سیاست خارجی ما سیاست واکنش به اروپا نیست. اروپا هم مهم‌‌ترین طرف تجاری ما نیست. مهم‌ترین طرف تجاری ما کشورهایی مانند چین، روسیه و کشورهای همسایه‌مان هستند و ما با آنها مکانیسم‌های خود را ایجاد کرده‌ایم؛ البته ما به‌دنبال این نیستیم که با اروپا ارتباط نداشته باشیم». ظریف افزود: «ما معتقدیم کشورهای اروپایی مانند چین و روسیه، با عنوان طرف‌های برجام موظف‌اند اقدام کنند و وظایفی را انجام دهند و اگر نتوانند این وظایف را انجام دهند این نشان دهنده‌ آن است که اروپا نمی‌تواند یک طرف معامله قابل اعتمادی برای دنیا باشد». این در حالی است که مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا از راه‌اندازی سازوکار ویژه مالی اتحادیه اروپا با ایران تا پایان سال 2018 خبر داده است. از سوی دیگر، هند که دومین خریدار نفت ایران است، به‌دنبال راه‌اندازی سازوکاری برمبنای روپیه با ایران است. وزیر خارجه ایران در ادامه گفته است: «ایران با کشورهای همسایه خود و همچنین چین و روسیه و دیگر کشورهایی که مایل‌اند روابطشان را با ایران ادامه دهند، ارتباطش را حفظ خواهد کرد. اروپایی‌ها به ما گفته‌اند که باوجود همه مخالفت‌های آمریکا مشغول کار هستند، ولی ما هیچ‌گاه منتظر اروپا نبوده‌ایم و اکنون نیز منتظر اروپایی‌ها نیستیم».
حضور غیرقانونی در منطقه
ظریف در بخش دیگری از گفت‌وگوی خود با رسانه چینی در پاسخ به پرسشی درباره موضع ایران درمقابل خروج نیروهای نظامی ‌آمریکا از سوریه گفت: «ما از ابتدا معتقد بودیم که حضور آمریکا در منطقه، همواره همراه با تنش‌آفرینی بوده است و این حضور یک حضور غیرقانونی است». او در پاسخ به این سؤال که یعنی شما از خروج نیروهای آمریکایی از سوریه استقبال می‌کنید؟ گفت: «ما هنوز نمی‌دانیم آمریکایی‌ها چه برنامه‌ای دارند؛ بنابراین آنچه برای ما مهم است و بر آن تأکید داریم، این است که سیاست آمریکا در منطقه ما سیاست خطرناکی بوده و این سیاست باید تغییر کند».
او درباره اینکه برخی از تحلیلگران معتقدند که آمریکایی‌ها با این اقدام می‌خواهند ایران را تهدید کنند؟ گفت: «بعید می‌دانم که آمریکایی‌ها شرایطی را داشته باشند که بخواهند ایران را تهدید کنند».
خوشحالم فرزندانم در ایران هستند
قسمت دیگر سؤالات شبکه فونیکس از وزیر خارجه ایران معطوف به موضوع خانواده مقامات ایران که مقیم آمریکا هستند، بود. پیش‌تر برخی از خانواده‌های زندانیان آمریکایی در ایران در نامه به رئیس‌جمهور این کشور خواستار اخراج و باطل‌کردن ویزای بستگان مقامات ایرانی مقیم در آمریکا شده بودند. برایان هوک، رئیس گروه «اقدام علیه ایران»، نیز در ویدوئویی از بررسی پرونده این افراد و احتمال اخراج آنها سخن گفته بود. ظریف در پاسخ به پرسشی در این زمینه گفت: «فرزندان تعداد زیادی از مقامات ایرانی در آمریکا نیستند؛ تعداد کمی از افراد در آمریکا تحصیل یا زندگی می‌کنند و این تصمیمی است که شخصا اتخاذ کرده‌اند یا شرایط تحصیلی‌شان این موضوع را اقتضا کرده، یا مأموریت سابق پدرشان این وضعیت را ایجاد کرده است». او افزود: «من خوشحالم که فرزندان خودم در ایران هستند. دوری از خانواده شرایط خوبی نیست و من چون خودم در جوانی مجبور بودم به‌دلیل شرایط قبل از انقلاب دور از خانواده باشم، این را کاملا احساس می‌کنم که همه دوست دارند فرزندانشان در کنار خودشان باشند، بنابراین فکر نمی‌کنم کسی از این اقدام آمریکایی‌ها خیلی نگران باشد».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.