|

پیامی که غرب باید بشنود

نعمت احمدی . حقوقدان

شیوه مذاکره ایران با گروه 1+5 ظاهرا تغییر کرده است دیگر بهانه مکان و زمان، وقت و فرصت طرفین را نمی‌گیرد. به سادگی در حاشیه جلسه شورای امنیت و درحالی‌که تیم همراه رییس‌جمهور در نیویورک حضور دارند تیم مذاکره‌کننده هم با گروه 1+5 مذاکره خواهند کرد. از خلال صحبت‌های خانم افخم و نیز سخنگوی کاخ سفید شنیده می‌شود، احتمال مذاکره‌ای فراتر محتمل است که همه اینها را باید به شکستن یخ مذاکره با آمریکا دانست. اگر محمود احمدی‌نژاد با سروصدا نامه‌ای به رییس‌جمهور آمریکا نوشت و چون جوابی نشنید خود محتوای آن را برملا کرد این بار باراک اوباما بود که با ارسال نامه به دکتر روحانی باب گفت‌وگو را باز کرد. طرفه اینکه اصل نامه‌نگاری را این‌بار برخلاف گذشته شخص باراک اوباما بود که برملا کرد. همه اینها نشانه رویکرد جدیدی است که باب مذاکره (نرمش قهرمانانه) که توصیف زیبای آن از زبان مقام معظم رهبری راهگشای گفت‌وگو می‌باشد را می‌گشاید. به وجودآمدن شرایط جدید حاصل عملکرد دولت امید و اعتدالی است که دکتر حسن روحانی نوید آن را داده است و تاثیر مثبت آن را در عرصه‌های مختلف شاهدیم. التهاب بازار سکه و ارز فروکش کرده است که هیچ، هم‌اکنون سیرنزولی خود را طی می‌کند. دیگر التهابی از نوع «جمشید بسم‌اله» به چشم نمی‌خورد که کاسه و کوزه‌ها را معاون اول رییس‌جمهور وقت به سر او بشکند و ناباورانه اعلام شود وی به تنهایی قادر است بازار ارز کشور را -که تحت مدیریت بانک‌مرکزی است- به هم بریزد! آرامش بازار و دورنمای قابل اعتماد آن نشانه اعتدال نویدداده‌شده است. اما از سوی دیگر، وضع موجود داخلی و امید به دست‌آمده در عرصه بین‌المللی نیاز به تغییر نگاه جهان غرب درخصوص پرونده اتمی ایران را می‌طلبد. ساختار اداره سیاسی ایران تنها رویکرد سیاسی ندارد بلکه خمیرمایه مذهبی نیز دارد. جمله معروف مرحوم مدرس که - دیانت ما عین سیاست ماست - در سیاست دولتمردان ایران خصوصا در سطوح بالا اعمال و اجرا می‌شود. وقتی عالی‌ترین مرجع سیاسی، مذهبی کشور از حرمت سلاح اتمی یاد می‌کنند غرب باید با تکیه بر داده‌های مذهبی و جایگاه رهبری و فتاوی مذهبی در تصمیمات سیاسی بااطلاع باشد. رهبر مذهبی و مرجع تقلید یک جامعه مذهبی رفتار سیاسی به معنای مصطلح آن ندارد بلکه سیاست اجرایی را از منظر دیانت می‌بیند و دیانت به رهبر مذهبی اجازه نمی‌دهد که امیال سیاسی خود را از دیانت جدا و خلاف آن را اعمال و اجرا کند. به همین اعتبار است که در طول تاریخ فتاوی مراجع تقلید اصلا صبغه سیاسی نداشته و ندارد بلکه سیاست روز را از دریچه مذهب راهبری کرده‌اند. وقتی فتوای رهبری مبنی بر حرمت استفاده از سلاح اتمی و داشتن و نگهداری آن است، غرب باید این پیام صریح را بشنود و دنبال اما و اگرهای غیرواقعی در برنامه اتمی ایران نگردد. حتی می‌توان در همین سازمان‌ملل فتوای رهبری مبنی بر حرمت‌داشتن بمب اتم را در خروجی تصمیمات نشست شورای امنیت گنجاند که ایران هیچ‌گاه خواهان بمب اتم نیست و داشتن بمب اتم را به فتوای رهبری خود حرام می‌داند. پیامی که غرب خوب است آن را بشنود و در فتح‌الباب جدید مذاکره با ایران به‌عنوان اصل پذیرفته شده در سیاست اتمی ایران در دستور کار قرار دهد.
شیوه مذاکره ایران با گروه 1+5 ظاهرا تغییر کرده است دیگر بهانه مکان و زمان، وقت و فرصت طرفین را نمی‌گیرد. به سادگی در حاشیه جلسه شورای امنیت و درحالی‌که تیم همراه رییس‌جمهور در نیویورک حضور دارند تیم مذاکره‌کننده هم با گروه 1+5 مذاکره خواهند کرد. از خلال صحبت‌های خانم افخم و نیز سخنگوی کاخ سفید شنیده می‌شود، احتمال مذاکره‌ای فراتر محتمل است که همه اینها را باید به شکستن یخ مذاکره با آمریکا دانست. اگر محمود احمدی‌نژاد با سروصدا نامه‌ای به رییس‌جمهور آمریکا نوشت و چون جوابی نشنید خود محتوای آن را برملا کرد این بار باراک اوباما بود که با ارسال نامه به دکتر روحانی باب گفت‌وگو را باز کرد. طرفه اینکه اصل نامه‌نگاری را این‌بار برخلاف گذشته شخص باراک اوباما بود که برملا کرد. همه اینها نشانه رویکرد جدیدی است که باب مذاکره (نرمش قهرمانانه) که توصیف زیبای آن از زبان مقام معظم رهبری راهگشای گفت‌وگو می‌باشد را می‌گشاید. به وجودآمدن شرایط جدید حاصل عملکرد دولت امید و اعتدالی است که دکتر حسن روحانی نوید آن را داده است و تاثیر مثبت آن را در عرصه‌های مختلف شاهدیم. التهاب بازار سکه و ارز فروکش کرده است که هیچ، هم‌اکنون سیرنزولی خود را طی می‌کند. دیگر التهابی از نوع «جمشید بسم‌اله» به چشم نمی‌خورد که کاسه و کوزه‌ها را معاون اول رییس‌جمهور وقت به سر او بشکند و ناباورانه اعلام شود وی به تنهایی قادر است بازار ارز کشور را -که تحت مدیریت بانک‌مرکزی است- به هم بریزد! آرامش بازار و دورنمای قابل اعتماد آن نشانه اعتدال نویدداده‌شده است. اما از سوی دیگر، وضع موجود داخلی و امید به دست‌آمده در عرصه بین‌المللی نیاز به تغییر نگاه جهان غرب درخصوص پرونده اتمی ایران را می‌طلبد. ساختار اداره سیاسی ایران تنها رویکرد سیاسی ندارد بلکه خمیرمایه مذهبی نیز دارد. جمله معروف مرحوم مدرس که - دیانت ما عین سیاست ماست - در سیاست دولتمردان ایران خصوصا در سطوح بالا اعمال و اجرا می‌شود. وقتی عالی‌ترین مرجع سیاسی، مذهبی کشور از حرمت سلاح اتمی یاد می‌کنند غرب باید با تکیه بر داده‌های مذهبی و جایگاه رهبری و فتاوی مذهبی در تصمیمات سیاسی بااطلاع باشد. رهبر مذهبی و مرجع تقلید یک جامعه مذهبی رفتار سیاسی به معنای مصطلح آن ندارد بلکه سیاست اجرایی را از منظر دیانت می‌بیند و دیانت به رهبر مذهبی اجازه نمی‌دهد که امیال سیاسی خود را از دیانت جدا و خلاف آن را اعمال و اجرا کند. به همین اعتبار است که در طول تاریخ فتاوی مراجع تقلید اصلا صبغه سیاسی نداشته و ندارد بلکه سیاست روز را از دریچه مذهب راهبری کرده‌اند. وقتی فتوای رهبری مبنی بر حرمت استفاده از سلاح اتمی و داشتن و نگهداری آن است، غرب باید این پیام صریح را بشنود و دنبال اما و اگرهای غیرواقعی در برنامه اتمی ایران نگردد. حتی می‌توان در همین سازمان‌ملل فتوای رهبری مبنی بر حرمت‌داشتن بمب اتم را در خروجی تصمیمات نشست شورای امنیت گنجاند که ایران هیچ‌گاه خواهان بمب اتم نیست و داشتن بمب اتم را به فتوای رهبری خود حرام می‌داند. پیامی که غرب خوب است آن را بشنود و در فتح‌الباب جدید مذاکره با ایران به‌عنوان اصل پذیرفته شده در سیاست اتمی ایران در دستور کار قرار دهد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.