|

نقش والدین و مربیان در هدایت تحصیلی نوجوان

مهرنوش محمدی. کارشناسی‌ارشد روان‌شناسی

افراد نه اشیاي ناتوانی هستند که بتوانند توسط نیروهای محیطی کنترل شوند نه عوامل آزادی هستند که بتوانند به هر آنچه می‌خواهند، تبدیل شوند؛ به‌عبارت دیگر هم افراد هم محیط عوامل دوسویه یکدیگرند.
گاهی دیده شده که نوجوانان در هر مقطعی صحبت از شغل خاصی می‌کنند و در زماني دیگر حتی با فاصله کوتاه صحبت از شغلی دیگر می‌کنند که این احساس برگرفته از عواطف آنان نسبت به اطرافیان خود که شغل‌های خاصی دارند، است که در اصطلاح از شاخه‌ای به شاخه دیگر پریدن است و این، یک رفتار تقریبا عادی است. اشتغال ذهنی درباره آینده و افکار وسواسی مرتبط با آن و رؤیابافی یکی از دلایل اين رفتار است. نوجوان با این کار قصد دارد استعداد خود را بسنجد و علاقه خود را بیابد. البته باید با این افکار او کنار آمده و اجازه خودآزمایی به نوجوان داده شود؛ در اینجا، نقش پدر و مادر و اولیای مراکز آموزشی این است که به او کمک کنند تا بتواند علاقه خود را در راستای استعدادش بیابد. مسلما هنگامی که به وسیله کارشناسان فن آموزشی هدایت صحیحی شود، می‌تواند رشته تحصیلی خود را توأم با استعداد و علاقه انتخاب كند که آینده شغلی‌اش به دور از نگرانی‌هایي از قبیل تحمیل شغلی یا علاقه‌نداشتن باشد. داشتن انگیزه مثبت و نگرش مثبت نسبت به خود، در انتخاب رشته تحصیلی به فرد کمک می‌کند. البته تمایل به کمال‌گرایی نیز زمانی که فرد از خود انتظار بسیار بالایی دارد، تا حدی مطلوب است و به او کمک می‌کند فعالیت بیشتری کند ولی افراط در کمال‌گرایی منجر به برآورده‌نشدن انتظاراتش و سبب سرخوردگی و شکست و همچنین تجربه احساساتی چون اضطراب، خشم، ناکامی و افسردگی خواهد شد. افرادی که هدف خود را در نظر می‌گیرند، سختی و مشقت‌های فعلی را می‌پذیرند و تسلیم خواسته‌های زودگذر و حس ناامیدی نمی‌شوند و نسبت به آینده امیدوارند. برای رسیدن به موفقیت باید هدف قابل دسترس داشت و گام‌هایی که برای رسیدن به آن برداشته می‌شود مرحله به مرحله اجرا شود. انجام‌دادن چندین کار سنگین با هم نه‌تنها باعث موفقیت نمی‌شود بلکه باعث سردرگمی فرد می‌شود البته شاخه به شاخه پریدن تا سن خاصي قابل توجیه است اما از جایی به ‌بعد باعث اتلاف زمان و انرژی می‌شود.

افراد نه اشیاي ناتوانی هستند که بتوانند توسط نیروهای محیطی کنترل شوند نه عوامل آزادی هستند که بتوانند به هر آنچه می‌خواهند، تبدیل شوند؛ به‌عبارت دیگر هم افراد هم محیط عوامل دوسویه یکدیگرند.
گاهی دیده شده که نوجوانان در هر مقطعی صحبت از شغل خاصی می‌کنند و در زماني دیگر حتی با فاصله کوتاه صحبت از شغلی دیگر می‌کنند که این احساس برگرفته از عواطف آنان نسبت به اطرافیان خود که شغل‌های خاصی دارند، است که در اصطلاح از شاخه‌ای به شاخه دیگر پریدن است و این، یک رفتار تقریبا عادی است. اشتغال ذهنی درباره آینده و افکار وسواسی مرتبط با آن و رؤیابافی یکی از دلایل اين رفتار است. نوجوان با این کار قصد دارد استعداد خود را بسنجد و علاقه خود را بیابد. البته باید با این افکار او کنار آمده و اجازه خودآزمایی به نوجوان داده شود؛ در اینجا، نقش پدر و مادر و اولیای مراکز آموزشی این است که به او کمک کنند تا بتواند علاقه خود را در راستای استعدادش بیابد. مسلما هنگامی که به وسیله کارشناسان فن آموزشی هدایت صحیحی شود، می‌تواند رشته تحصیلی خود را توأم با استعداد و علاقه انتخاب كند که آینده شغلی‌اش به دور از نگرانی‌هایي از قبیل تحمیل شغلی یا علاقه‌نداشتن باشد. داشتن انگیزه مثبت و نگرش مثبت نسبت به خود، در انتخاب رشته تحصیلی به فرد کمک می‌کند. البته تمایل به کمال‌گرایی نیز زمانی که فرد از خود انتظار بسیار بالایی دارد، تا حدی مطلوب است و به او کمک می‌کند فعالیت بیشتری کند ولی افراط در کمال‌گرایی منجر به برآورده‌نشدن انتظاراتش و سبب سرخوردگی و شکست و همچنین تجربه احساساتی چون اضطراب، خشم، ناکامی و افسردگی خواهد شد. افرادی که هدف خود را در نظر می‌گیرند، سختی و مشقت‌های فعلی را می‌پذیرند و تسلیم خواسته‌های زودگذر و حس ناامیدی نمی‌شوند و نسبت به آینده امیدوارند. برای رسیدن به موفقیت باید هدف قابل دسترس داشت و گام‌هایی که برای رسیدن به آن برداشته می‌شود مرحله به مرحله اجرا شود. انجام‌دادن چندین کار سنگین با هم نه‌تنها باعث موفقیت نمی‌شود بلکه باعث سردرگمی فرد می‌شود البته شاخه به شاخه پریدن تا سن خاصي قابل توجیه است اما از جایی به ‌بعد باعث اتلاف زمان و انرژی می‌شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.