|

چشم‌انداز صنعت بيمه در فرايند کاربرد بلاک‌چين

فريبا نوروزي . عضو انجمن حسابرسان داخلي آمريکا

بلاک‌چين يک نوع سيستم ثبت اطلاعات و گزارش است که تفاوت آن با سيستم‌هاي ديگر اين است که اطلاعات ذخيره‌شده روي اين نوع سيستم، ميان همه اعضاي شبکه به اشتراک گذاشته مي‌شود و با استفاده از رمزنگاري امکان حذف و دستکاري اطلاعات ثبت‌شده تقريبا غيرممکن است.
در تعريف تخصصي بلاک‌چين گفته شده، بلاک‌چين فهرستي مرتبط از بلاک‌هاست و بلاک‌ها نيز گروهي از تراکنش‌ها هستند که با ترتيبي خاص در کنار يکديگر قرار گرفته‌اند. اگر جمله آخر را متوجه نشده‌ايد مي‌توانيد اين‌گونه تصور کنيد که بلاک‌چين شبيه يک پايگاه داده‌ (ديتابيس) است که جزئيات اضافي کمتري دارد.
تفاوت اصلي ميان بلاک‌چين و يک پايگاه داده معمولي آن است که در يک پايگاه داده قوانين مشخصي براي قرارگيري داده‌ها وجود دارد. درحالي‌که در بلاک‌چين داده‌ها نمي‌توانند با داده‌هايي که پيش‌تر روي بلاک‌چين قرار گرفته‌اند، تناقض داشته باشند (اصل پايداري)، يعني داده‌ها تنها مي‌توانند به بلاک‌چين الحاق شوند (اصل تغييرناپذيري) و داده‌ها فقط و فقط متعلق به يک صاحب هستند (اصل تصاحب‌پذيري)، درواقع بلاک‌چين تکرارپذير و در دسترس است. درنهايت نيز همه روي تمام چيزهايي که روي پايگاه داده وجود دارد اتفاق‌نظر دارند و با آنها موافق‌اند (اصل معيار)، بدون آنکه يک بخش متمرکز در ميان باشد (اصل غيرمتمرکزبودن).
درواقع اصل غيرمتمرکزبودن شاه‌بيت پيدايش بلاک‌چين است که بر اين مسئله تأکيد مي‌کند که «هيچ نقطه‌اي براي اشکال» وجود نخواهد داشت. اين يعني هيچ مقامي نمي‌تواند دارايي‌ را از کسي گرفته يا سوابقي را به نفع خود تغيير دهد. اين سلسله گزارش‌هاي تغييرناپذير به دنبال اين هدف است تا به افرادي سود دهد که به دنبال استفاده از اين تکنولوژي هستند. اگرچه اين سودبردن بهاي سنگيني به همراه دارد.
فناوري بلاک‌چين سروصداي زيادي در يکي، دو سال اخير به پا کرده است و به نظر مي‌رسد برخي گفته‌ها درباره‌ آن چندان درست نباشد.
باوجوداین ترديدي نيست که يکي از اصلي‌ترين حوزه‌هايي که بلاک‌چين مي‌تواند تحولي اساسي در آن پديد آورد، صنعت بيمه است. اين صنعت به خاطر نياز به هماهنگي و همکاري بين واسطه‌هاي مختلف که هر يک انگيزه‌هاي خاصي دارند، به شدت به فناوري بلاک‌چين نياز دارد.
البته رسيدن به اين نقطه ايدئال چندان هم کار ساده‌اي نيست. شرکت‌هاي بيمه و استارت‌آپ‌هايي که به سراغ فناوري بلاک‌چين مي‌روند، بايد درصدد برآيند برخي تغييرات در قوانين کسب‌وکار‌هاي جديد به وجود بيايد تا بتوان از توانايي‌هاي بلاک‌چين استفاده کرد. زيرا موانع موجود به حدي سختگيرانه است که اين صنعت حتي هنوز نتوانسته از فناوري ذخيره‌سازي ابري براي امور خود استفاده کند، چه برسد به فناوري بلاک‌چين که به مراتب جديدتر و دگرگون‌سازتر به شمار مي‌رود. البته سرعت رشد فناوري و فرايند الحاق ايران به بازارهاي جهاني باعث خواهد شد در آينده نه چندان دور، بلاک‌چين موانع حقوقي و قانوني موجود را پشت سر گذاشته و به رويه جامع در صنعت بيمه تبديل شود زيرا ترديدي وجود ندارد که اين فناوري از قابليت‌هاي بسياري برخوردار است که مي‌تواند صنعت بيمه را چابک‌تر و کارآمدتر كند.
شرکت‌هاي برتر بيمه دنيا و نيز استارت‌آپ‌هاي اين حوزه مي‌کوشند از راه‌حل‌هاي متضمن بلاک‌چين براي جلوگيري از بروز تقلب، رهگيري بهتر مدارک پزشکي و موارد ديگري که همگي به افزايش بهره‌وري الگوهاي کنوني مي‌انجامد، استفاده کنند. مؤسسه مکنزي در سال ۲۰۱۳ اقدام به انتشار ليستي از تکنولوژي‌هايي که آينده جهان را دچار تحول عظيم مي‌کند نظير بلاک‌چين، اينترنت سيار، اينترنت آشيا و... كرد که شايد در آن روزها توجه به اين مقاله کمي خيال‌انگيز مي‌نمود اما امروز بعد از گذشت فقط چهار سال از آن تاريخ نه‌تنها بشر به بسياري از آن موضوعات اعتراف کرده بلکه در گزارش جديد اين مؤسسه برخي فرايندهاي جديد نيز تعريف شده است.
کاربردهاي اصلي بلاک‌چين در صنعت بيمه
۱- شناسايي موارد تقلب و جلوگيري از ريسک: با انتقال ادعاهاي درخواست بيمه از سوي مشتريان به يک دفتر کل غيرقابل دستکاري، بلاک‌چين مي‌تواند اصلي‌ترين عواملي را که به تقلب در اين صنعت مي‌انجامد، از ميدان به در کند.
۲- بيمه اموال و تلفات: يک دفتر کل توزيع‌شده و نيز بيمه‌نامه‌هايي که در قالب قراردادهاي هوشمند اجرا مي‌شوند، مي‌تواند به بهبود قابل توجه کارايي بيمه اموال و تلفات بينجامد.
۳- بيمه سلامت: سوابق پزشکي در بلاک‌چين به شکل رمزنگاري‌شده نگهداري مي‌شود و فعالان بيمه سلامت (نظير پزشکان و کارگزاران بيمه) به آن دسترسي خواهند داشت. اين امر به افزايش تعامل ميان اين فعالان زيست‌بوم بيمه سلامت مي‌انجامد.
۴- بيمه‌گري اتکايي: با تنظيم و عقد قراردادهاي بيمه‌گري اتکايي از طريق قراردادهاي هوشمند روي بلاک‌چين، جريان اطلاعات و پرداخت‌ها بين بيمه‌گر و بيمه‌گر اتکايي به شکل بهتري جريان مي‌يابد. (بيمه‌گر اتکايي به شرکتي گفته مي‌شود که براي کاهش ريسک يک شرکت بيمه در کنار آن قرار گرفته و با دريافت بخشي از حق بيمه، در صورت بروز مشکل، براي جبران خسارت به کمک شرکت بيمه مذکور مي‌آيد.)
در مجموع استفاده از بلاک‌چين براي اين کار سه مزيت اصلي را به همراه دارد:
۱- ازبين‌رفتن امکان بررسي دوباره يک ادعا در دو شرکت مختلف بيمه‌گر
۲- جلوگيري از تقلب از طريق ايجاد مدارک ديجيتال
۳- کاهش احتمال فروش بيمه‌نامه‌ از سوي نمايندگي‌هاي بدون مجوز
کاهش تقلب در بيمه سبب افزايش حاشيه سود شرکت‌هاي بيمه مي‌شود. اين امر به نوبه خود مي‌تواند به کاهش هزينه بيمه براي شهروندان منجر شود. کاربرد شبکه‌اي و امنيتي بلاک‌چين باعث شده شرکت‌هاي فناوري ديجيتالي نظير Everledger نيز از بلاک‌چين براي ايجاد يک دفتر کل ثبت مالکيت الماس استفاده مي‌کند. به‌طور مثال يکي از شرکت‌هاي فعال در حوزه الماس توانسته تاکنون ۱/۶ ميليون قطعه الماس را با استفاده از فناوري بلاک‌چين به صورت ديجيتال ثبت کند. يک شناسه ويژه به وسيله ليزر در هر الماس قرار داده مي‌شود. اين شناسه اطلاعاتي نظير شماره سريال، ميزان شفافيت و تراش الماس را در خود دارد. اين شناسه سپس روي بلاک‌چين قرار مي‌گيرد و غيرقابل تغيير خواهد بود.

بلاک‌چين يک نوع سيستم ثبت اطلاعات و گزارش است که تفاوت آن با سيستم‌هاي ديگر اين است که اطلاعات ذخيره‌شده روي اين نوع سيستم، ميان همه اعضاي شبکه به اشتراک گذاشته مي‌شود و با استفاده از رمزنگاري امکان حذف و دستکاري اطلاعات ثبت‌شده تقريبا غيرممکن است.
در تعريف تخصصي بلاک‌چين گفته شده، بلاک‌چين فهرستي مرتبط از بلاک‌هاست و بلاک‌ها نيز گروهي از تراکنش‌ها هستند که با ترتيبي خاص در کنار يکديگر قرار گرفته‌اند. اگر جمله آخر را متوجه نشده‌ايد مي‌توانيد اين‌گونه تصور کنيد که بلاک‌چين شبيه يک پايگاه داده‌ (ديتابيس) است که جزئيات اضافي کمتري دارد.
تفاوت اصلي ميان بلاک‌چين و يک پايگاه داده معمولي آن است که در يک پايگاه داده قوانين مشخصي براي قرارگيري داده‌ها وجود دارد. درحالي‌که در بلاک‌چين داده‌ها نمي‌توانند با داده‌هايي که پيش‌تر روي بلاک‌چين قرار گرفته‌اند، تناقض داشته باشند (اصل پايداري)، يعني داده‌ها تنها مي‌توانند به بلاک‌چين الحاق شوند (اصل تغييرناپذيري) و داده‌ها فقط و فقط متعلق به يک صاحب هستند (اصل تصاحب‌پذيري)، درواقع بلاک‌چين تکرارپذير و در دسترس است. درنهايت نيز همه روي تمام چيزهايي که روي پايگاه داده وجود دارد اتفاق‌نظر دارند و با آنها موافق‌اند (اصل معيار)، بدون آنکه يک بخش متمرکز در ميان باشد (اصل غيرمتمرکزبودن).
درواقع اصل غيرمتمرکزبودن شاه‌بيت پيدايش بلاک‌چين است که بر اين مسئله تأکيد مي‌کند که «هيچ نقطه‌اي براي اشکال» وجود نخواهد داشت. اين يعني هيچ مقامي نمي‌تواند دارايي‌ را از کسي گرفته يا سوابقي را به نفع خود تغيير دهد. اين سلسله گزارش‌هاي تغييرناپذير به دنبال اين هدف است تا به افرادي سود دهد که به دنبال استفاده از اين تکنولوژي هستند. اگرچه اين سودبردن بهاي سنگيني به همراه دارد.
فناوري بلاک‌چين سروصداي زيادي در يکي، دو سال اخير به پا کرده است و به نظر مي‌رسد برخي گفته‌ها درباره‌ آن چندان درست نباشد.
باوجوداین ترديدي نيست که يکي از اصلي‌ترين حوزه‌هايي که بلاک‌چين مي‌تواند تحولي اساسي در آن پديد آورد، صنعت بيمه است. اين صنعت به خاطر نياز به هماهنگي و همکاري بين واسطه‌هاي مختلف که هر يک انگيزه‌هاي خاصي دارند، به شدت به فناوري بلاک‌چين نياز دارد.
البته رسيدن به اين نقطه ايدئال چندان هم کار ساده‌اي نيست. شرکت‌هاي بيمه و استارت‌آپ‌هايي که به سراغ فناوري بلاک‌چين مي‌روند، بايد درصدد برآيند برخي تغييرات در قوانين کسب‌وکار‌هاي جديد به وجود بيايد تا بتوان از توانايي‌هاي بلاک‌چين استفاده کرد. زيرا موانع موجود به حدي سختگيرانه است که اين صنعت حتي هنوز نتوانسته از فناوري ذخيره‌سازي ابري براي امور خود استفاده کند، چه برسد به فناوري بلاک‌چين که به مراتب جديدتر و دگرگون‌سازتر به شمار مي‌رود. البته سرعت رشد فناوري و فرايند الحاق ايران به بازارهاي جهاني باعث خواهد شد در آينده نه چندان دور، بلاک‌چين موانع حقوقي و قانوني موجود را پشت سر گذاشته و به رويه جامع در صنعت بيمه تبديل شود زيرا ترديدي وجود ندارد که اين فناوري از قابليت‌هاي بسياري برخوردار است که مي‌تواند صنعت بيمه را چابک‌تر و کارآمدتر كند.
شرکت‌هاي برتر بيمه دنيا و نيز استارت‌آپ‌هاي اين حوزه مي‌کوشند از راه‌حل‌هاي متضمن بلاک‌چين براي جلوگيري از بروز تقلب، رهگيري بهتر مدارک پزشکي و موارد ديگري که همگي به افزايش بهره‌وري الگوهاي کنوني مي‌انجامد، استفاده کنند. مؤسسه مکنزي در سال ۲۰۱۳ اقدام به انتشار ليستي از تکنولوژي‌هايي که آينده جهان را دچار تحول عظيم مي‌کند نظير بلاک‌چين، اينترنت سيار، اينترنت آشيا و... كرد که شايد در آن روزها توجه به اين مقاله کمي خيال‌انگيز مي‌نمود اما امروز بعد از گذشت فقط چهار سال از آن تاريخ نه‌تنها بشر به بسياري از آن موضوعات اعتراف کرده بلکه در گزارش جديد اين مؤسسه برخي فرايندهاي جديد نيز تعريف شده است.
کاربردهاي اصلي بلاک‌چين در صنعت بيمه
۱- شناسايي موارد تقلب و جلوگيري از ريسک: با انتقال ادعاهاي درخواست بيمه از سوي مشتريان به يک دفتر کل غيرقابل دستکاري، بلاک‌چين مي‌تواند اصلي‌ترين عواملي را که به تقلب در اين صنعت مي‌انجامد، از ميدان به در کند.
۲- بيمه اموال و تلفات: يک دفتر کل توزيع‌شده و نيز بيمه‌نامه‌هايي که در قالب قراردادهاي هوشمند اجرا مي‌شوند، مي‌تواند به بهبود قابل توجه کارايي بيمه اموال و تلفات بينجامد.
۳- بيمه سلامت: سوابق پزشکي در بلاک‌چين به شکل رمزنگاري‌شده نگهداري مي‌شود و فعالان بيمه سلامت (نظير پزشکان و کارگزاران بيمه) به آن دسترسي خواهند داشت. اين امر به افزايش تعامل ميان اين فعالان زيست‌بوم بيمه سلامت مي‌انجامد.
۴- بيمه‌گري اتکايي: با تنظيم و عقد قراردادهاي بيمه‌گري اتکايي از طريق قراردادهاي هوشمند روي بلاک‌چين، جريان اطلاعات و پرداخت‌ها بين بيمه‌گر و بيمه‌گر اتکايي به شکل بهتري جريان مي‌يابد. (بيمه‌گر اتکايي به شرکتي گفته مي‌شود که براي کاهش ريسک يک شرکت بيمه در کنار آن قرار گرفته و با دريافت بخشي از حق بيمه، در صورت بروز مشکل، براي جبران خسارت به کمک شرکت بيمه مذکور مي‌آيد.)
در مجموع استفاده از بلاک‌چين براي اين کار سه مزيت اصلي را به همراه دارد:
۱- ازبين‌رفتن امکان بررسي دوباره يک ادعا در دو شرکت مختلف بيمه‌گر
۲- جلوگيري از تقلب از طريق ايجاد مدارک ديجيتال
۳- کاهش احتمال فروش بيمه‌نامه‌ از سوي نمايندگي‌هاي بدون مجوز
کاهش تقلب در بيمه سبب افزايش حاشيه سود شرکت‌هاي بيمه مي‌شود. اين امر به نوبه خود مي‌تواند به کاهش هزينه بيمه براي شهروندان منجر شود. کاربرد شبکه‌اي و امنيتي بلاک‌چين باعث شده شرکت‌هاي فناوري ديجيتالي نظير Everledger نيز از بلاک‌چين براي ايجاد يک دفتر کل ثبت مالکيت الماس استفاده مي‌کند. به‌طور مثال يکي از شرکت‌هاي فعال در حوزه الماس توانسته تاکنون ۱/۶ ميليون قطعه الماس را با استفاده از فناوري بلاک‌چين به صورت ديجيتال ثبت کند. يک شناسه ويژه به وسيله ليزر در هر الماس قرار داده مي‌شود. اين شناسه اطلاعاتي نظير شماره سريال، ميزان شفافيت و تراش الماس را در خود دارد. اين شناسه سپس روي بلاک‌چين قرار مي‌گيرد و غيرقابل تغيير خواهد بود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.