|

انسان و تناقض‌هایش

شرق: «پژواک‌برانگیز» رمانی است از ریچارد پاورز، نویسنده آمریکایی، که با ترجمه مصطفی مفیدی در نشر نیلوفر منتشر شده است. این رمان نخستین رمانی است که از پاورز به فارسی ترجمه شده. پاورز در این رمان، چنان‌که در یادداشت مترجم نیز آمده است، شناخت‌ناپذیری درون انسان را بیان می‌کند و این را که درون انسان چنان تودرتو است که نمی‌توان به درکی روشن از آن رسید. پاورز نویسنده‌ای است هم آشنا به ادبیات و هم آشنا به علوم تجربی و به همین دلیل در رمان‌هایش، از جمله همین رمان، پای علوم تجربی نیز به میان می‌آید. در بخشی از یادداشتی که در آغاز کتاب در معرفی پاورز و آثارش آمده، ضمن اشاره به گریززدن‌های او به علوم مختلف و همچنین حضور پررنگ موسیقی در آثار او، درباره ویژگی‌های آثار پاورز چنین می‌خوانیم: «آشتی و پیوند دوباره با طبیعت و عاطفه سرشار انسانی نسبت به همنوع و طبیعت از ویژگی‌های بارز و برتر کارهای او است. با یاری‌گرفتن از دستاوردهای علم و به کمک نوعی تأمل و مراقبه در حال انسان و جامعه، نویسنده مرزهای شناخت علمی را از راه تخیل و قصه‌پردازی فراتر می‌برد».
همچنین در یادداشت مترجم درباره رمان «پژواک‌برانگیز» درباره این رمان آمده است: «در کنار و به موازات جنبه علمی آمیخته با هنر و عاطفه کتاب، قصه‌ای جذاب و دلکش را می‌خوانید که شما را با نوعی روان‌شناسی هنری آشنا می‌کند. با عشق‌های چندی مواجه می‌شوید که از همه زیباتر و دل‌انگیزتر عشق به طبیعت و پرندگان و دنیای به نهایت اعجاب‌آور آن‌ها است. توجه‌تان به زیبایی‌های طبیعت جلب می‌شود که آزمندان و طمعکاران برای پرکردن کیسه پرنشدنی حرص و آزشان کمر به نابودی آن‌ها بسته‌اند. رود پلات منزلگاه موقت، اتراقگاه درناهاست، موجوداتی که صفت زیبا فقط گوشه‌ای از جلوه دل‌انگیز آن‌ها را بیان می‌کند. و همه‌جا انسان است، با عاطفه‌اش، مهربانی‌اش، با تناقض‌هایی که وجودش را می‌درند، با تلاش بی‌وقفه و مدام‌اش در پی گمشده‌هایش، در پی شناختن، عشق‌ورزیدن. قصه زندگی انسان در تکاپو با طبیعت و با خویش. حدیث رأفت و مهربانی با یکدیگر و با درناها، از سویی، و آزمندی و بدسگالی، نفع‌طلبی و خودمداری، از سوی دیگر؛ به یک کلام، همه‌گونه نقطه‌های قوت و ضعف موجودی به نام انسان که به تسخیر زندگی، به شناخت هستی، به مقابله با طبیعت برخاسته است».
رمان با تصویری از درناها در متن آسمان آغاز می‌شود؛ تصویر چرخ‌زدن درناها و فرودآمدن‌شان و آن‌گاه روایت با نقل مهاجرت هرساله درناها ادامه می‌یابد و بدین‌سان، نویسنده نرم‌نرم و گویی بی‌شتاب خواننده را با داستان همراه می‌کند و قصه را پیش می‌برد. آن‌چه می‌خوانید سطرهایی از این رمان است: «کرین در یکی از مهمانخانه‌های گردشگران عاشق درنا اتاق گرفت. در جایی که به نظر می‌رسید با دغلبازی راه‌اندازی‌اش کرده‌اند. برای یک اتاق سرکیسه‌اش کردند. فقط خوبی‌اش این بود که بغل بیمارستان بود. یک شب آن‌جا اقامت کرد، بعد به فکرش رسید که باید جای دیگری پیدا کند. به‌عنوان خویشاوند نزدیک، حق داشت از سرپناهی در فاصله یک بلوک با بیمارستان استفاده کند، مهمانخانه‌ای که از محل پول‌خردهای بزرگ‌ترین کارتل غذای آماده جهان سرپا بود. او و مارک چهار سال پیش هنگامی که پدرشان از بی‌خوابی کشنده‌ای در حال مرگ بود نام خانه دلقک به آن داده بودند. چهل روز طول کشید تا مرگ مرد فرارسد، و دست‌آخر، آن‌گاه که سرانجام رضایت داد که به بیمارستان برود، گاهی مادرشان در طول شب در خانه دلقک به‌سر می‌برد تا نزدیک او باشد. کرین، حالا، دل آن نداشت که با آن خاطره رویاروی شود. درعوض، خانه مارک را برگزید که با ماشین نیم‌ساعت تا آن‌جا فاصله داشت. به راهنمایی نقشه، راهش را تا فارویو پیدا کرد؛ در آن‌جا مارک پس از درگذشت پدرشان از محل سهمش از میراث ناچیز باقی‌مانده از او یک خانه با قطعات پیش‌ساخته خریده بود. کرین راه را گم کرد و مجبور شد راه املاک ریور ران را از یک دوبلور والتر بِرِنان در فور کورنرز تکزاکو بپرسد. این گم‌شدن جنبه روان‌شناختی داشت. او هیچ‌وقت رضایت نداده بود که مارک در این‌جا زندگی کند. ولی پس از درگذشت کَپی، مارک به حرف هیچ‌کس گوش نمی‌داد».
رمان «پژواک‌برانگیز» از آثار ستایش‌شده ریچارد پاورز است. در نیویورکر در وصف این رمان آمده است: «تأملات فلسفی‌اش از قدرت یک فیلم هیجان‌انگیز برخوردارند، و او به چشم‌انداز دشت بزرگ زندگی می‌بخشد، زندگی‌ای رویایی و به‌یادماندنی». همچنین استیو واینبرگ شخصیت‌های این رمان را فراموش‌نشدنی وصف کرده است. ریچارد پاورز برای آثارش تاکنون جوایز ادبی گوناگونی دریافت کرده است که از جمله مهمترین آن‌ها می‌توان به جایزه کتاب ملی در سال 2006 اشاره کرد.

شرق: «پژواک‌برانگیز» رمانی است از ریچارد پاورز، نویسنده آمریکایی، که با ترجمه مصطفی مفیدی در نشر نیلوفر منتشر شده است. این رمان نخستین رمانی است که از پاورز به فارسی ترجمه شده. پاورز در این رمان، چنان‌که در یادداشت مترجم نیز آمده است، شناخت‌ناپذیری درون انسان را بیان می‌کند و این را که درون انسان چنان تودرتو است که نمی‌توان به درکی روشن از آن رسید. پاورز نویسنده‌ای است هم آشنا به ادبیات و هم آشنا به علوم تجربی و به همین دلیل در رمان‌هایش، از جمله همین رمان، پای علوم تجربی نیز به میان می‌آید. در بخشی از یادداشتی که در آغاز کتاب در معرفی پاورز و آثارش آمده، ضمن اشاره به گریززدن‌های او به علوم مختلف و همچنین حضور پررنگ موسیقی در آثار او، درباره ویژگی‌های آثار پاورز چنین می‌خوانیم: «آشتی و پیوند دوباره با طبیعت و عاطفه سرشار انسانی نسبت به همنوع و طبیعت از ویژگی‌های بارز و برتر کارهای او است. با یاری‌گرفتن از دستاوردهای علم و به کمک نوعی تأمل و مراقبه در حال انسان و جامعه، نویسنده مرزهای شناخت علمی را از راه تخیل و قصه‌پردازی فراتر می‌برد».
همچنین در یادداشت مترجم درباره رمان «پژواک‌برانگیز» درباره این رمان آمده است: «در کنار و به موازات جنبه علمی آمیخته با هنر و عاطفه کتاب، قصه‌ای جذاب و دلکش را می‌خوانید که شما را با نوعی روان‌شناسی هنری آشنا می‌کند. با عشق‌های چندی مواجه می‌شوید که از همه زیباتر و دل‌انگیزتر عشق به طبیعت و پرندگان و دنیای به نهایت اعجاب‌آور آن‌ها است. توجه‌تان به زیبایی‌های طبیعت جلب می‌شود که آزمندان و طمعکاران برای پرکردن کیسه پرنشدنی حرص و آزشان کمر به نابودی آن‌ها بسته‌اند. رود پلات منزلگاه موقت، اتراقگاه درناهاست، موجوداتی که صفت زیبا فقط گوشه‌ای از جلوه دل‌انگیز آن‌ها را بیان می‌کند. و همه‌جا انسان است، با عاطفه‌اش، مهربانی‌اش، با تناقض‌هایی که وجودش را می‌درند، با تلاش بی‌وقفه و مدام‌اش در پی گمشده‌هایش، در پی شناختن، عشق‌ورزیدن. قصه زندگی انسان در تکاپو با طبیعت و با خویش. حدیث رأفت و مهربانی با یکدیگر و با درناها، از سویی، و آزمندی و بدسگالی، نفع‌طلبی و خودمداری، از سوی دیگر؛ به یک کلام، همه‌گونه نقطه‌های قوت و ضعف موجودی به نام انسان که به تسخیر زندگی، به شناخت هستی، به مقابله با طبیعت برخاسته است».
رمان با تصویری از درناها در متن آسمان آغاز می‌شود؛ تصویر چرخ‌زدن درناها و فرودآمدن‌شان و آن‌گاه روایت با نقل مهاجرت هرساله درناها ادامه می‌یابد و بدین‌سان، نویسنده نرم‌نرم و گویی بی‌شتاب خواننده را با داستان همراه می‌کند و قصه را پیش می‌برد. آن‌چه می‌خوانید سطرهایی از این رمان است: «کرین در یکی از مهمانخانه‌های گردشگران عاشق درنا اتاق گرفت. در جایی که به نظر می‌رسید با دغلبازی راه‌اندازی‌اش کرده‌اند. برای یک اتاق سرکیسه‌اش کردند. فقط خوبی‌اش این بود که بغل بیمارستان بود. یک شب آن‌جا اقامت کرد، بعد به فکرش رسید که باید جای دیگری پیدا کند. به‌عنوان خویشاوند نزدیک، حق داشت از سرپناهی در فاصله یک بلوک با بیمارستان استفاده کند، مهمانخانه‌ای که از محل پول‌خردهای بزرگ‌ترین کارتل غذای آماده جهان سرپا بود. او و مارک چهار سال پیش هنگامی که پدرشان از بی‌خوابی کشنده‌ای در حال مرگ بود نام خانه دلقک به آن داده بودند. چهل روز طول کشید تا مرگ مرد فرارسد، و دست‌آخر، آن‌گاه که سرانجام رضایت داد که به بیمارستان برود، گاهی مادرشان در طول شب در خانه دلقک به‌سر می‌برد تا نزدیک او باشد. کرین، حالا، دل آن نداشت که با آن خاطره رویاروی شود. درعوض، خانه مارک را برگزید که با ماشین نیم‌ساعت تا آن‌جا فاصله داشت. به راهنمایی نقشه، راهش را تا فارویو پیدا کرد؛ در آن‌جا مارک پس از درگذشت پدرشان از محل سهمش از میراث ناچیز باقی‌مانده از او یک خانه با قطعات پیش‌ساخته خریده بود. کرین راه را گم کرد و مجبور شد راه املاک ریور ران را از یک دوبلور والتر بِرِنان در فور کورنرز تکزاکو بپرسد. این گم‌شدن جنبه روان‌شناختی داشت. او هیچ‌وقت رضایت نداده بود که مارک در این‌جا زندگی کند. ولی پس از درگذشت کَپی، مارک به حرف هیچ‌کس گوش نمی‌داد».
رمان «پژواک‌برانگیز» از آثار ستایش‌شده ریچارد پاورز است. در نیویورکر در وصف این رمان آمده است: «تأملات فلسفی‌اش از قدرت یک فیلم هیجان‌انگیز برخوردارند، و او به چشم‌انداز دشت بزرگ زندگی می‌بخشد، زندگی‌ای رویایی و به‌یادماندنی». همچنین استیو واینبرگ شخصیت‌های این رمان را فراموش‌نشدنی وصف کرده است. ریچارد پاورز برای آثارش تاکنون جوایز ادبی گوناگونی دریافت کرده است که از جمله مهمترین آن‌ها می‌توان به جایزه کتاب ملی در سال 2006 اشاره کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.