مدیرعامل «بنیاد فارابی» در موزه «آبگینه»:
سخنانم گلایه نیست، هشدار است
نازنین متیننیا
نیم ساعت بعد از شروع صحبتها در نشست خبری عملکرد «بنیاد فارابی» در چهارسال گذشته، «احمد میرعلایی» به خبرنگاران یادآوری کرد که حرفهایش گله نیست بلکه هشدار است. میرعلایی این جمله را دقیقا جایی به زبان آورد که حرفهایش درباره اوضاع ناآرام سینما، برخورد آرام با حواشی، افت تماشاگر در سالنها، رابطه نهچندان خوشایند تلویزیون و سینما، دستمزدهای بالا و عدم وجود مدیران دلسوز سینما در ارگانهای مختلف، تمام شده بود و ارایه گزارش کار بنیاد در سالهای مدیریت او، بحث بعدی نشست است. اما ارایه آماری از تولیدات و عملکرد بنیاد در حوزههایی مثل تامین مواد اولیه، انتشارات و... در حاشیه این صحبتها قرار گرفت و میرعلایی، درباره این حواشی مثال زد: «سینمای ما، مثل «ماه» عیدفطر میماند. آخرین شب ماه رمضان، همه درگیر این هستند که ماه را دیدهاند، یا نه. اما وقتی ماه رویت شد، دیگر کسی کاری به کارش ندارد». اما قبل از این توضیحات، مدیرعامل بنیاد فارابی صحبتهایش را اینطور شروع کرد: «اگر امروز وضعیت خوبی در سینما حاکم نیست همه ما مقصر هستیم و باید سعی کنیم که وضع سینما درست شود. امروز من در آستانه ۳۰سالگی تشکیل فارابی میگویم که از ابتدا به این بنیاد آمدم و تلاش کردم که در این بنیاد در خدمت سینما باشم و روزی که رفتم کارنامه خوبی به جا بگذارم. متاسفانه بخشی از انرژی ما صرف حواشی شده است که به سینما ارتباط ندارد. خیلیها میگفتند که در آستانه جشنواره، نباید این نشست برگزار شود، اما این نشست منافاتی با جشنواره ندارد و ما تمام تلاشمان را برای همراهی با جشنواره انجام میدهیم.
ما دنبال این بودیم که بنیاد سینمایی فارابی را به محل امنی برای همه سینماگران تبدیل کنیم و هرکس از مسلمان تا مسیحی و یهودی که میخواهد در چارچوب نظام فیلم بسازد از او حمایت کنیم. زیرا فارابی خانه همه فیلمسازان است. متاسفانه به بخش اقتصاد در سینما توجه نشده و معماری اقتصادی سینما فراموش شده است و همین امر هزینههایی مانند دستمزدها را بیخود افزایش داده، امروز یک بازیگر خودش را با فوتبالیست مقایسه میکند و توقع دستمزد بالا دارد. از طرف دیگر ارگانهای تاثیرگذار و سینما آدمهای دلسوزی ندارند و فقط به حاشیه میپردازند. سینمای ما پاگرفته و در کشورهایی که در آنها سینما پاگرفته، رابطه خوبی بین تلویزیون و سینما وجود دارد. اما اینجا، یکبار در تلویزیون یک آقایی گفت که امسال هشت فیلم درباره خیانت داریم و هشت میلیون بار این تکرار شد. تلویزیون باید پشتیبان سینما باشد و سینما هم باید از تلویزیون حمایت کند نباید اینگونه باشد یک نقص در سینما در تلویزیون بزرگ شود یا اینکه یک فیلم سیاه نمایی را پیدا کنند در جشنواره و بعد بگویند همه فیلمها فیلم بدی هستند. قیاسها همه به هم ریخته است و حتی فیلمی مثل «جدایی نادر از سیمین» که در اسکار جایزه گرفته به عنوان فیلم ضدکشور معرفی شود». میرعلایی بعد از این صحبتها به سوال خبرنگاران پاسخ داد. سوالاتی که مهمترین آنها با شایعات اختلاف مدیربنیاد فارابی و رییس سازمان سینمایی شروع شد و میرعلایی به آن جواب داد: «من با آقای «شمقدری» قبل از مدیریت دوست بودم، در دوران مدیریت هم دوست هستم و بعد از آن هم خواهم بود. اما این دوستی دلیل این نیست که در کار، اختلاف نظرهایی وجود نداشته باشد. من تا روزی که بدانم میتوانم برای سینما کاری انجام دهم، در بنیاد میمانم. ممکن است لحظهای بعد از این جلسه من دیگر مدیر نباشم و ممکن است که سالهای سال در این پست بمانم.» او در ادامه این صحبتهایش به استعفایی که چندماه پیش نوشته، اشاره کرد و در جواب سوال دیگری درباره پروژههای فاخر، بودجهای که فارابی به این پروژهها اختصاص میدهد و نارضایتی سینماگران مستقل از تخصیص این بودجهها گفت: «طرح پروژههای فاخر در زمان «جعفریجلوه» راهاندازی شد. آقای جلوه با نمایندگان مجلس به توافق رسیدند که سالانه بودجهای برای تولید پروژههای فاخر داشته باشیم.
این یعنی اگر این فیلمها ساخته نشود، پولی هم نمیرسد. بنیاد فارابی به تمام فیلمهای ارزشی کمک میکند و در کنار آن مواد اولیه مثل نگاتیو و پزتیو را با قیمتهای چهارسال گذشته در اختیار همه میگذارد. درباره رقمهایی که از بعضی پروژهها اعلام میشود هم الان نمیتوانم توضیح دهم، اما میتوانم بگویم که گاهی خودمان هم از شنیدن این رقمها خندهمان میگیرد.» میرعلایی بعد از این توضیحات ترجیح داد که درباره سوالات مربوط به این پروژهها، صحبتی نکند و تنها به سوالی درباره سرنوشت این پروژهها و میزان استقبال مخاطب و بازگشت بودجه، جواب دهد: « این طور نیست که ما به اقتصاد سینما توجه نکنیم و فروش برای ما مهم نباشد. اینکه ما زمانی فیلم میسازیم؛ نگران مخاطب نیستیم درست نیست بلکه بحث استقبال مخاطبان مقوله دیگری است امروز در بیشترین شرایط پرفروشترین فیلم هفت میلیارد تومان میفروشد که فقط سه درصد جمعیت فیلم را میبینند، از این سه درصد یک و نیم درصد ویژه تهران و بقیه آنها ویژه شهرستانهاست.» صحبت درباره فیلمسازان حاشیهنشینی مثل بهرام بیضایی و ناصر تقوایی و... آخرین صحبتهای مهم مدیرعامل بنیاد بود. میرعلایی توضیح داد که در برنامه خاصی از یکی از همین فیلمسازان قدیمی درخواست کرده تا با همکاری بنیاد فیلمی درباره مادران شهدا بسازد و جلساتی انجام شده و نام فیلمساز به موقع اعلام میشود و اینکه: «ما علاقه داشتیم که با آقای «بیضایی» فیلم «روز اشغال» ایشان را کار کنیم که در این زمینه مذاکراتی هم انجام شد و حتی بحثها تا قرارداد اولیه هم پیش رفت اما متاسفانه قبل از آن برخی افراد نظر ایشان را عوض کردند تا به ایران نیایند و کار نکنند. با آقای «تقوایی» هم مذاکراتی برای ساخت یک فیلم انجام شد اما ایشان یک فیلم ناتمام دارند که به لحاظ حقوقی ابتدا باید مسایل آن فیلم را حل کنند. اما در هر صورت ما اعلام آمادگی میکنیم و خوشحال میشویم که با ایشان همکاری کنیم. درباره سایر افراد هم همینگونه است باید بگویم ما حتی قبل از آنکه حکمی برای آقای «پناهی» صادر شود مذاکراتی داشتیم و قرار بود فیلمنامهای که ایشان درباره دفاع مقدس داشتند را کار کنیم که در هر صورت این اتفاق نیفتاد.» با این توضیحات، صحبتهای مدیرعامل بنیاد فارابی با اهالی رسانه درباره عملکرد بنیاد فارابی و تمام آن چیزهایی که این روزها درباره سینما شنیده میشود و میرعلایی آن را هشدار میخواند، تمامشد.
نیم ساعت بعد از شروع صحبتها در نشست خبری عملکرد «بنیاد فارابی» در چهارسال گذشته، «احمد میرعلایی» به خبرنگاران یادآوری کرد که حرفهایش گله نیست بلکه هشدار است. میرعلایی این جمله را دقیقا جایی به زبان آورد که حرفهایش درباره اوضاع ناآرام سینما، برخورد آرام با حواشی، افت تماشاگر در سالنها، رابطه نهچندان خوشایند تلویزیون و سینما، دستمزدهای بالا و عدم وجود مدیران دلسوز سینما در ارگانهای مختلف، تمام شده بود و ارایه گزارش کار بنیاد در سالهای مدیریت او، بحث بعدی نشست است. اما ارایه آماری از تولیدات و عملکرد بنیاد در حوزههایی مثل تامین مواد اولیه، انتشارات و... در حاشیه این صحبتها قرار گرفت و میرعلایی، درباره این حواشی مثال زد: «سینمای ما، مثل «ماه» عیدفطر میماند. آخرین شب ماه رمضان، همه درگیر این هستند که ماه را دیدهاند، یا نه. اما وقتی ماه رویت شد، دیگر کسی کاری به کارش ندارد». اما قبل از این توضیحات، مدیرعامل بنیاد فارابی صحبتهایش را اینطور شروع کرد: «اگر امروز وضعیت خوبی در سینما حاکم نیست همه ما مقصر هستیم و باید سعی کنیم که وضع سینما درست شود. امروز من در آستانه ۳۰سالگی تشکیل فارابی میگویم که از ابتدا به این بنیاد آمدم و تلاش کردم که در این بنیاد در خدمت سینما باشم و روزی که رفتم کارنامه خوبی به جا بگذارم. متاسفانه بخشی از انرژی ما صرف حواشی شده است که به سینما ارتباط ندارد. خیلیها میگفتند که در آستانه جشنواره، نباید این نشست برگزار شود، اما این نشست منافاتی با جشنواره ندارد و ما تمام تلاشمان را برای همراهی با جشنواره انجام میدهیم.
ما دنبال این بودیم که بنیاد سینمایی فارابی را به محل امنی برای همه سینماگران تبدیل کنیم و هرکس از مسلمان تا مسیحی و یهودی که میخواهد در چارچوب نظام فیلم بسازد از او حمایت کنیم. زیرا فارابی خانه همه فیلمسازان است. متاسفانه به بخش اقتصاد در سینما توجه نشده و معماری اقتصادی سینما فراموش شده است و همین امر هزینههایی مانند دستمزدها را بیخود افزایش داده، امروز یک بازیگر خودش را با فوتبالیست مقایسه میکند و توقع دستمزد بالا دارد. از طرف دیگر ارگانهای تاثیرگذار و سینما آدمهای دلسوزی ندارند و فقط به حاشیه میپردازند. سینمای ما پاگرفته و در کشورهایی که در آنها سینما پاگرفته، رابطه خوبی بین تلویزیون و سینما وجود دارد. اما اینجا، یکبار در تلویزیون یک آقایی گفت که امسال هشت فیلم درباره خیانت داریم و هشت میلیون بار این تکرار شد. تلویزیون باید پشتیبان سینما باشد و سینما هم باید از تلویزیون حمایت کند نباید اینگونه باشد یک نقص در سینما در تلویزیون بزرگ شود یا اینکه یک فیلم سیاه نمایی را پیدا کنند در جشنواره و بعد بگویند همه فیلمها فیلم بدی هستند. قیاسها همه به هم ریخته است و حتی فیلمی مثل «جدایی نادر از سیمین» که در اسکار جایزه گرفته به عنوان فیلم ضدکشور معرفی شود». میرعلایی بعد از این صحبتها به سوال خبرنگاران پاسخ داد. سوالاتی که مهمترین آنها با شایعات اختلاف مدیربنیاد فارابی و رییس سازمان سینمایی شروع شد و میرعلایی به آن جواب داد: «من با آقای «شمقدری» قبل از مدیریت دوست بودم، در دوران مدیریت هم دوست هستم و بعد از آن هم خواهم بود. اما این دوستی دلیل این نیست که در کار، اختلاف نظرهایی وجود نداشته باشد. من تا روزی که بدانم میتوانم برای سینما کاری انجام دهم، در بنیاد میمانم. ممکن است لحظهای بعد از این جلسه من دیگر مدیر نباشم و ممکن است که سالهای سال در این پست بمانم.» او در ادامه این صحبتهایش به استعفایی که چندماه پیش نوشته، اشاره کرد و در جواب سوال دیگری درباره پروژههای فاخر، بودجهای که فارابی به این پروژهها اختصاص میدهد و نارضایتی سینماگران مستقل از تخصیص این بودجهها گفت: «طرح پروژههای فاخر در زمان «جعفریجلوه» راهاندازی شد. آقای جلوه با نمایندگان مجلس به توافق رسیدند که سالانه بودجهای برای تولید پروژههای فاخر داشته باشیم.
این یعنی اگر این فیلمها ساخته نشود، پولی هم نمیرسد. بنیاد فارابی به تمام فیلمهای ارزشی کمک میکند و در کنار آن مواد اولیه مثل نگاتیو و پزتیو را با قیمتهای چهارسال گذشته در اختیار همه میگذارد. درباره رقمهایی که از بعضی پروژهها اعلام میشود هم الان نمیتوانم توضیح دهم، اما میتوانم بگویم که گاهی خودمان هم از شنیدن این رقمها خندهمان میگیرد.» میرعلایی بعد از این توضیحات ترجیح داد که درباره سوالات مربوط به این پروژهها، صحبتی نکند و تنها به سوالی درباره سرنوشت این پروژهها و میزان استقبال مخاطب و بازگشت بودجه، جواب دهد: « این طور نیست که ما به اقتصاد سینما توجه نکنیم و فروش برای ما مهم نباشد. اینکه ما زمانی فیلم میسازیم؛ نگران مخاطب نیستیم درست نیست بلکه بحث استقبال مخاطبان مقوله دیگری است امروز در بیشترین شرایط پرفروشترین فیلم هفت میلیارد تومان میفروشد که فقط سه درصد جمعیت فیلم را میبینند، از این سه درصد یک و نیم درصد ویژه تهران و بقیه آنها ویژه شهرستانهاست.» صحبت درباره فیلمسازان حاشیهنشینی مثل بهرام بیضایی و ناصر تقوایی و... آخرین صحبتهای مهم مدیرعامل بنیاد بود. میرعلایی توضیح داد که در برنامه خاصی از یکی از همین فیلمسازان قدیمی درخواست کرده تا با همکاری بنیاد فیلمی درباره مادران شهدا بسازد و جلساتی انجام شده و نام فیلمساز به موقع اعلام میشود و اینکه: «ما علاقه داشتیم که با آقای «بیضایی» فیلم «روز اشغال» ایشان را کار کنیم که در این زمینه مذاکراتی هم انجام شد و حتی بحثها تا قرارداد اولیه هم پیش رفت اما متاسفانه قبل از آن برخی افراد نظر ایشان را عوض کردند تا به ایران نیایند و کار نکنند. با آقای «تقوایی» هم مذاکراتی برای ساخت یک فیلم انجام شد اما ایشان یک فیلم ناتمام دارند که به لحاظ حقوقی ابتدا باید مسایل آن فیلم را حل کنند. اما در هر صورت ما اعلام آمادگی میکنیم و خوشحال میشویم که با ایشان همکاری کنیم. درباره سایر افراد هم همینگونه است باید بگویم ما حتی قبل از آنکه حکمی برای آقای «پناهی» صادر شود مذاکراتی داشتیم و قرار بود فیلمنامهای که ایشان درباره دفاع مقدس داشتند را کار کنیم که در هر صورت این اتفاق نیفتاد.» با این توضیحات، صحبتهای مدیرعامل بنیاد فارابی با اهالی رسانه درباره عملکرد بنیاد فارابی و تمام آن چیزهایی که این روزها درباره سینما شنیده میشود و میرعلایی آن را هشدار میخواند، تمامشد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.