|

«دانشجو» را دریابید

سیاوش خداشناس

با اعلام نتایج کنکور، 522هزارو144داوطلب پذیرفته‌شده؛ روانه مراکز آموزش‌عالی می‌شوند تا در آستانه تجربه متفاوتی قرار گیرند. تجربه‌ای که ثمره تلاشی حداقل 12ساله است و امکان دسترسی «دانشجویان» به بسیاری از مزیت‌های اجتماعی را فراهم می‌کند.
کسب عنوان «دانشجو» به تنهایی کافی است تا هویت جدیدی برای عبور‌کنندگان از سد «کنکور» شکل گیرد. هنگامی که آرزوی دانشجوشدن به واقعیت تبدیل می‌شود، دانشجو، خود را در وضعیت تازه‌ای می‌یابد و به لحاظ روانشناسی، احساس مسوولیت فردی و اجتماعی فزون‌تری می‌کند. بخشی از این تحول، ناشی از دگرگونی رویکرد خانواده و اطرافیان دانشجو به اوست که با ارتقای سطح توقع گره می‌خورد. همزمان، اغلب دانشجویان، دغدغه‌دار آینده خویش هستند و به فرجام نامعلوم تحصیلی/ شغلی‌شان می‌اندیشند. در واقع؛ شادمانی دانشجوشدن، دیری نمی‌پاید و به‌زودی، دل‌نگرانی آینده، جایگزین آن می‌شود.
آنچه درخصوص دوران دانشجویی قابل‌تامل است، تفاوت و فاصله عمیق فرهنگ و قوانین دوران دانش‌آموزی با زندگی دانشجویی است. دانش‌آموزانی که حداقل 12سال در آموزش‌وپرورش، رشد کرده‌اند و به فضا و قواعد مدارس‌شان خو گرفته‌اند، ناگهان وارد محیط‌های دانشگاهی می‌شوند که کمتر شباهتی به مدارس دارند. تحصیل در فضای کم‌رمق و با قوانین کم‌انعطاف و کاملا کنترل‌شده آموزش‌وپرورش به یکباره تبدیل به فضایی می‌شود که نه از مقررات سختگیرانه کنترل ورود و خروج خبری است، نه از پوشش اجباری مطابق با استانداردهای دانش‌آموزی و نه از کتاب‌ها و ساعات آموزشی از پیش تعیین شده و نامنعطف. حضور در این فضا، هنگامی که با شرایط سنی، توانایی و رشد شناختی اجتماعی دانشجویان درهم می‌آمیزد، این دوران را آبستن مسایل ریزودرشت و مثبت‌ومنفی‌ای می‌کند که هریک به‌تنهایی قادرند مسیر زندگی دانشجو را تحت‌تاثیر عمیق و ماندگار قرار دهند. ادامه تحصیل در خارج از کشور، ازدواج‌های دانشجویی و اشتغال به‌کار، انصراف یا اخراج از تحصیل و در عین حال آمارهای تامل‌برانگیز اعتیاد و مصرف دخانیات در میان دانشجویان و... نمونه‌هایی از اتفاقات خوب یا بدی است که در این دوران در مسیر دانشجویان قرار می‌گیرد و زندگی آینده آنان را با کامیابی یا ناکامی، قرین می‌کند. با وجود سرنوشت‌سازی غیرقابل‌انکار این دوره در زندگی دانشجو و حتی اهمیت بسزای خروجی‌های دانشگاه‌ها در وضعیت آتی علمی / مدیریتی کشور، متاسفانه، تاکنون، نه‌تنها تدابیر و راهکارهای موثری برای آماده‌سازی دانش‌آموزان برای ایفای نقش سترگ دانشجویی اندیشیده نشده، بلکه نشانه‌ای نیز از انجام کارهای مطالعاتی و برنامه‌ریزی در این حوزه حیاتی مشاهده نمی‌شود. اگر دانشجویان، آینده‌سازان ایران‌زمین هستند، اگر آنان نیز همانند هر انسان دیگری برای موفقیت، نیازمند شناخت آسیب‌های فردی/ اجتماعی هستند؛ ضروری است مسوولان، فراتر از تکریم و بزرگداشت زبانی، به مدد آنان آیند و شکاف موجود میان فضای مدارس با دانشگاه‌ها را با ارایه آموزش‌های لازم، تدریجی و کاربردی پر کنند. این مهم، مطالبه به حقی است که باید مورد توجه مسوولان قرار گیرد تا دانشجویان با علم و آگاهی پا به عرصه تحصیل گذارند و با درایت و هوشمندی، زندگی دانشجویی را به سکوی پرتابی مبدل کنند تا در آینده حسرت فرصت‌های ازدست‌رفته آن را نخورند.
با اعلام نتایج کنکور، 522هزارو144داوطلب پذیرفته‌شده؛ روانه مراکز آموزش‌عالی می‌شوند تا در آستانه تجربه متفاوتی قرار گیرند. تجربه‌ای که ثمره تلاشی حداقل 12ساله است و امکان دسترسی «دانشجویان» به بسیاری از مزیت‌های اجتماعی را فراهم می‌کند.
کسب عنوان «دانشجو» به تنهایی کافی است تا هویت جدیدی برای عبور‌کنندگان از سد «کنکور» شکل گیرد. هنگامی که آرزوی دانشجوشدن به واقعیت تبدیل می‌شود، دانشجو، خود را در وضعیت تازه‌ای می‌یابد و به لحاظ روانشناسی، احساس مسوولیت فردی و اجتماعی فزون‌تری می‌کند. بخشی از این تحول، ناشی از دگرگونی رویکرد خانواده و اطرافیان دانشجو به اوست که با ارتقای سطح توقع گره می‌خورد. همزمان، اغلب دانشجویان، دغدغه‌دار آینده خویش هستند و به فرجام نامعلوم تحصیلی/ شغلی‌شان می‌اندیشند. در واقع؛ شادمانی دانشجوشدن، دیری نمی‌پاید و به‌زودی، دل‌نگرانی آینده، جایگزین آن می‌شود.
آنچه درخصوص دوران دانشجویی قابل‌تامل است، تفاوت و فاصله عمیق فرهنگ و قوانین دوران دانش‌آموزی با زندگی دانشجویی است. دانش‌آموزانی که حداقل 12سال در آموزش‌وپرورش، رشد کرده‌اند و به فضا و قواعد مدارس‌شان خو گرفته‌اند، ناگهان وارد محیط‌های دانشگاهی می‌شوند که کمتر شباهتی به مدارس دارند. تحصیل در فضای کم‌رمق و با قوانین کم‌انعطاف و کاملا کنترل‌شده آموزش‌وپرورش به یکباره تبدیل به فضایی می‌شود که نه از مقررات سختگیرانه کنترل ورود و خروج خبری است، نه از پوشش اجباری مطابق با استانداردهای دانش‌آموزی و نه از کتاب‌ها و ساعات آموزشی از پیش تعیین شده و نامنعطف. حضور در این فضا، هنگامی که با شرایط سنی، توانایی و رشد شناختی اجتماعی دانشجویان درهم می‌آمیزد، این دوران را آبستن مسایل ریزودرشت و مثبت‌ومنفی‌ای می‌کند که هریک به‌تنهایی قادرند مسیر زندگی دانشجو را تحت‌تاثیر عمیق و ماندگار قرار دهند. ادامه تحصیل در خارج از کشور، ازدواج‌های دانشجویی و اشتغال به‌کار، انصراف یا اخراج از تحصیل و در عین حال آمارهای تامل‌برانگیز اعتیاد و مصرف دخانیات در میان دانشجویان و... نمونه‌هایی از اتفاقات خوب یا بدی است که در این دوران در مسیر دانشجویان قرار می‌گیرد و زندگی آینده آنان را با کامیابی یا ناکامی، قرین می‌کند. با وجود سرنوشت‌سازی غیرقابل‌انکار این دوره در زندگی دانشجو و حتی اهمیت بسزای خروجی‌های دانشگاه‌ها در وضعیت آتی علمی / مدیریتی کشور، متاسفانه، تاکنون، نه‌تنها تدابیر و راهکارهای موثری برای آماده‌سازی دانش‌آموزان برای ایفای نقش سترگ دانشجویی اندیشیده نشده، بلکه نشانه‌ای نیز از انجام کارهای مطالعاتی و برنامه‌ریزی در این حوزه حیاتی مشاهده نمی‌شود. اگر دانشجویان، آینده‌سازان ایران‌زمین هستند، اگر آنان نیز همانند هر انسان دیگری برای موفقیت، نیازمند شناخت آسیب‌های فردی/ اجتماعی هستند؛ ضروری است مسوولان، فراتر از تکریم و بزرگداشت زبانی، به مدد آنان آیند و شکاف موجود میان فضای مدارس با دانشگاه‌ها را با ارایه آموزش‌های لازم، تدریجی و کاربردی پر کنند. این مهم، مطالبه به حقی است که باید مورد توجه مسوولان قرار گیرد تا دانشجویان با علم و آگاهی پا به عرصه تحصیل گذارند و با درایت و هوشمندی، زندگی دانشجویی را به سکوی پرتابی مبدل کنند تا در آینده حسرت فرصت‌های ازدست‌رفته آن را نخورند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.