|

«خرازی» آنگونه که بود

رضا اعظمیان . کارگردان سینما

تو را دوست دارم بدون آنکه دلیلش را بدانم، محبتی که علت دارد، یا احترام است، یا ریا. (لامارتین)
با بیان ادعای آقای محسن رضایی در کسوت کاندیدای یازدهمین دوره ریاست‌جمهوری در شعارهای انتخاباتی و مناظره‌های تلویزیونی مبنی بر کشف استعداد جوانانی چون باکری، خرازی، کاظمی و فراهم‌کردن بستر رشد آنها در سمت فرماندهی جنگ به عنوان شاخصه‌ای از نحوه مدیریتشان که مکررا عنوان می‌کردند ...
بعد از 30سال مرا یاد خاطره‌ای از شهید خرازی فرمانده لشکر امام‌حسین (ع) انداخت که بیان آن حداقل برای ثبت در تاریخ بی‌فایده نخواهد بود و آن اینکه: در یکی از روزهای تابستان سال 62 بر اثر یک سوءبرداشت از او دلگیری‌ام را طی مکتوبی بهش رساندم، بعدازظهر همان روز هنگام خروج از ساختمان واحد آموزش که در ضلع شمالی ساختمان فرماندهی واقع بود، حسین را به اتفاق غلام هاشمی (مسوول ادوات لشکر) دیدم که با خودرو به سمت ساختمان آموزش در حرکتند. سرم را انداختم پایین و وانمود کردم، ندیدمشان، لحظه‌ای بعد با من به آرامی شروع به صحبت کرد: آقای اعظمیان عینک سبز بزنی همه جا را سبز می‌بینی، قرمز بزنی، قرمز! سعی کن عینک بی‌رنگ بزنی که واقعیتو اونجوری که هست ببینی، با من و بهتر از من خیلی‌ها تو این جنگ بودند.
من‌رو نه امام، نه آقامحسن، فرمانده این لشکر نکردند، خواست خدا بود که من بالاسر این لشکر باشم ... صرفنظر از ادعای آقای محسن رضایی و قیاس سن‌وسال ایشون نسبت به شهیدان مذکور در آن زمان که دو، سه سالی بیش نبوده خالی از لطف نیست که به بهانه سالگرد هفته دفاع مقدس با بیان شرح مختصر و فشرده‌ای درخصوص نحوه حضور حسین خرازی در عرصه انقلاب و دفاع مقدس، یادی از این شهید بزرگوار کرده باشیم:
حسین خرازی، فرزند کریم، متولد 1336 در اصفهان، قد 172 سانت، وزن 60 کیلوگرم. پس از پیروزی انقلاب و تشکیل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با عضویت در این نهاد، جهت دفاع از دستاوردهای انقلاب در مقابل عملیات مسلحانه گروه‌های به‌اصطلاح مارکسیستی عازم شمال کشور شد. از آنجایی که خرازی در زمان حکومت پهلوی چندین‌ماه از دوران خدمت سربازی‌اش را در منطقه ظفار عمان با کسب تجربه در عملیات‌های چریکی سپری کرده بود در کسوت فرماندهی گروهی از نیروهای سپاه در خنثی‌کردن عملیات‌های گروه‌های ضدنظام در شهرستان گنبد نقش بسزایی داشت. سپس در فروردین 1359 با حضور در عملیات شکستن محاصره و آزادسازی شهر سنندج از دست گروه‌های مسلح حزب کومله، دموکرات، ... پس از تشکیل گروه ضربت سپاه کردستان ،جهت تامین امنیت جاده‌های بین‌شهری و پاکسازی روستاهای استان کردستان از لوث گروهک‌های مسلح مشغول به خدمت شد. در همان ابتدای فعالیت گروه ضربت با زخمی‌شدن مرتضی صفوی (برادر آقا رحیم صفوی) مسوول گروه ضربت، فرماندهی این گروه به حسین خرازی محول شد. با موفقیت‌های پی‌درپی گروه ضربت ،با حمله ارتش بعث عراق در 31 شهریور 1359 به خاک ایران، خرازی و نیروهای تحت امرش پس از گذشت یک‌ماه از تجاوز نیروهای عراقی با کلیه تجهیزات انفرادی به همراه دو دستگاه خودرو سیمرغ مجهز به کالیبر50 برای پیوستن به رحیم صفوی، فرمانده سپاه کردستان که در روزهای آغازین شروع جنگ عازم منطقه عملیاتی جنوب شده بود، راهی اهواز می شوند. حضور نیروهای گروه ضربت صبح روز بعد از سقوط خرمشهر در مقر گلف اهواز با معارفه کوتاه شهید خرازی و شهید باقری توسط آقا رحیم صفوی بلافاصله خرازی و گروهش به اتفاق رحیم صفوی برای ایجاد خط پدافندی راهی منطقه مارد در شرق کارون می‌شوند و در فاصله30کیلومتری آبادان حد فاصل روستای سلمانیه و محمدیه با مواجه‌شدن با ستون زرهی نیروهای عراق که از روی جاده اهواز - آبادان به سمت دارخویین در حال پیشروی بودند درگیر شده و پس از یک جنگ نابرابر و سخت با دادن یک شهید و گرفتن تلفات انسانی و با غنیمت‌گرفتن یک نفربر زرهی نیروهای عراقی را تا بیرون از نخلستان‌های روستای محمدیه عقب رانده و سپس با سازماندهی نیروهای گروه ضربت در پشت دیواره نهری در حد فاصل رودخانه کارون و جاده اهواز - آبادان با حفر سنگرهای روباهی موضع گرفته و با امکانات محدودی که داشتند ضمن دفع پاتک‌های نیروهای عراقی در چندین روز متوالی با ناامیدکردن دشمن از پیشروی باتثبیت و نامگذاری مواضع‌شان به نام خط «شیر» خیلی سریع آوازه گروه ضربت در منطقه جنوب می‌پیچد (اگر تقدیر و مشیت الهی بر حضور نیروهای گروه ضربت و مواجهه با نیروهای عراقی در بعدازظهر پنجم آبان 59 در آن منطقه نبود قطع به یقین ارتش عراق با رسیدن به سه‌راه دارخویین و تسلط به جاده اهواز، شادگان، ماهشهر تنها تدارکاتی و پشتیبانی نیروهای در حصر آبادن ضمن تصرف شهر آبادان با آزادکردن نیروهای خود در شرق و غرب کارون با پیشروی از شرق کارون به سمت اهواز موفق به محاصره اهواز از سه جناح می‌شد. لازم به ذکر است اولین تشکیلات زرهی سپاه پاسداران به استعداد یک تانک و نفربر زرهی که در پاتک‌های دشمن به غنیمت گرفته شده بود توسط شهید عسگری شکل می‌گیرد. با پیوستن تدریجی نیروهای بسیج و سپاه اصفهان به بچه‌های خط شیر، خرازی با تشکیل تیم‌های اطلاعاتی همزمان با شناسایی مواضع دشمن در غرب و شرق کارون بنا به پیشنهاد طرح شهید محمد پهلوان‌نژاد مبنی بر حفاری کانال به منظور نزدیک‌شدن و حمله به مواضع نیروهای عراقی تعدادی از بچه‌های خط شیر نیز در گروه‌های هشت‌نفره با در نظر گرفتن مسایل حفاظتی شروع به حفاری کانال به سمت مواضع نیروهای عراقی می‌کنند در حالی که خرازی و نیروهایش شبانه‌روز در حال آماده‌سازی مقدمات حمله به مواضع دشمن بودند نیروی زمینی ارتش در تاریخ 20دی 1359 در عملیات توکل که در شرق کارون از محور جاده ماهشهر - آبادان با استعداد یک تیپ زرهی، یک تیپ پیاده و یک گردان تانک، به سمت مواضع نیروهای عراقی حمله می‌کنند که متاسفانه منجر به شکست ارتش در این عملیات می‌شود. با آماده‌شدن کانال به عمق دو و عرض یک‌ و طول هزارو200متر خرازی ضمن سازماندهی یک گردان به استعداد 270نفر در غالب سه‌گروهان 90نفره از نیروهای زبده، با ارایه طرح عملیاتی خود به حسن باقری و رحیم صفوی برای حمله به مواضع نیروهای عراقی درخواست تسلیحات و مهمات مورد نیاز نیروهایش را می‌کند. با تصویب طرح شهید خرازی همزمان با عزل بنی‌صدر از سمت فرماندهی کل‌قوا در تاریخ 20/3/1360 نیروهای عمل‌کننده در مواضع خط شیر به انتظار فرمان حمله به سمت مواضع نیروهای عراقی لحظه‌شماری می‌کردند. در ساعت چهار صبح 21/3/1360 با اعلام رمز عملیات فرمانده کل‌قوا خمینی روح‌خدا از بی‌سیم خرازی نیروهای عمل‌کننده از سه محور؛ محور یک از حاشیه رودخانه به فرماندهی رضا رضایی، محور دو از داخل کانال به فرماندهی محمود پهلوان‌نژاد و محور سه از حاشیه جاده آسفالت اهواز- آبادان به فرماندهی منصور موحدی با یورش به سمت مواضع نیروهای عراقی، ضمن درهم شکستن خطوط اول و دوم دشمن با پیشروی در عمق سه‌کیلومتری مواضع آنها، پس از هفت‌شبانه‌روز مقاومت در برابر حملات سنگین دشمن، با وجود داشتن دستور عقب‌نشینی،‌ با به شهادت‌رسیدن 120نفر از یارانش موفق به انهدام چندین گردان از واحدهای زرهی و کشتن شمار زیادی از نیروهای پیاده و به اسارت گرفتن 246نفر از نیروهای عراقی و همچنین به غنیمت گرفتن چند دستگاه تانک و نفربر زرهی، ماشین جنگی نیروهای عراقی را در منطقه شرق کارون متوقف و مواضع نیروهای خودی را تثبیت کردند. تیمسار کهتری بعدها گفت: پیروزی در عملیات فرمانده کل‌قوا ما را به این باور رساند که می‌توانیم دشمن را از خاکمان بیرون کنیم. اکنون از نیروهای عمل‌کننده در عملیات فرمانده کل‌قوا بیشتر از تعداد انگشتان دست و از گروه ضربت نیز سه‌نفر بیشتر در میانمان نیستند...

تو را دوست دارم بدون آنکه دلیلش را بدانم، محبتی که علت دارد، یا احترام است، یا ریا. (لامارتین)
با بیان ادعای آقای محسن رضایی در کسوت کاندیدای یازدهمین دوره ریاست‌جمهوری در شعارهای انتخاباتی و مناظره‌های تلویزیونی مبنی بر کشف استعداد جوانانی چون باکری، خرازی، کاظمی و فراهم‌کردن بستر رشد آنها در سمت فرماندهی جنگ به عنوان شاخصه‌ای از نحوه مدیریتشان که مکررا عنوان می‌کردند ...
بعد از 30سال مرا یاد خاطره‌ای از شهید خرازی فرمانده لشکر امام‌حسین (ع) انداخت که بیان آن حداقل برای ثبت در تاریخ بی‌فایده نخواهد بود و آن اینکه: در یکی از روزهای تابستان سال 62 بر اثر یک سوءبرداشت از او دلگیری‌ام را طی مکتوبی بهش رساندم، بعدازظهر همان روز هنگام خروج از ساختمان واحد آموزش که در ضلع شمالی ساختمان فرماندهی واقع بود، حسین را به اتفاق غلام هاشمی (مسوول ادوات لشکر) دیدم که با خودرو به سمت ساختمان آموزش در حرکتند. سرم را انداختم پایین و وانمود کردم، ندیدمشان، لحظه‌ای بعد با من به آرامی شروع به صحبت کرد: آقای اعظمیان عینک سبز بزنی همه جا را سبز می‌بینی، قرمز بزنی، قرمز! سعی کن عینک بی‌رنگ بزنی که واقعیتو اونجوری که هست ببینی، با من و بهتر از من خیلی‌ها تو این جنگ بودند.
من‌رو نه امام، نه آقامحسن، فرمانده این لشکر نکردند، خواست خدا بود که من بالاسر این لشکر باشم ... صرفنظر از ادعای آقای محسن رضایی و قیاس سن‌وسال ایشون نسبت به شهیدان مذکور در آن زمان که دو، سه سالی بیش نبوده خالی از لطف نیست که به بهانه سالگرد هفته دفاع مقدس با بیان شرح مختصر و فشرده‌ای درخصوص نحوه حضور حسین خرازی در عرصه انقلاب و دفاع مقدس، یادی از این شهید بزرگوار کرده باشیم:
حسین خرازی، فرزند کریم، متولد 1336 در اصفهان، قد 172 سانت، وزن 60 کیلوگرم. پس از پیروزی انقلاب و تشکیل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با عضویت در این نهاد، جهت دفاع از دستاوردهای انقلاب در مقابل عملیات مسلحانه گروه‌های به‌اصطلاح مارکسیستی عازم شمال کشور شد. از آنجایی که خرازی در زمان حکومت پهلوی چندین‌ماه از دوران خدمت سربازی‌اش را در منطقه ظفار عمان با کسب تجربه در عملیات‌های چریکی سپری کرده بود در کسوت فرماندهی گروهی از نیروهای سپاه در خنثی‌کردن عملیات‌های گروه‌های ضدنظام در شهرستان گنبد نقش بسزایی داشت. سپس در فروردین 1359 با حضور در عملیات شکستن محاصره و آزادسازی شهر سنندج از دست گروه‌های مسلح حزب کومله، دموکرات، ... پس از تشکیل گروه ضربت سپاه کردستان ،جهت تامین امنیت جاده‌های بین‌شهری و پاکسازی روستاهای استان کردستان از لوث گروهک‌های مسلح مشغول به خدمت شد. در همان ابتدای فعالیت گروه ضربت با زخمی‌شدن مرتضی صفوی (برادر آقا رحیم صفوی) مسوول گروه ضربت، فرماندهی این گروه به حسین خرازی محول شد. با موفقیت‌های پی‌درپی گروه ضربت ،با حمله ارتش بعث عراق در 31 شهریور 1359 به خاک ایران، خرازی و نیروهای تحت امرش پس از گذشت یک‌ماه از تجاوز نیروهای عراقی با کلیه تجهیزات انفرادی به همراه دو دستگاه خودرو سیمرغ مجهز به کالیبر50 برای پیوستن به رحیم صفوی، فرمانده سپاه کردستان که در روزهای آغازین شروع جنگ عازم منطقه عملیاتی جنوب شده بود، راهی اهواز می شوند. حضور نیروهای گروه ضربت صبح روز بعد از سقوط خرمشهر در مقر گلف اهواز با معارفه کوتاه شهید خرازی و شهید باقری توسط آقا رحیم صفوی بلافاصله خرازی و گروهش به اتفاق رحیم صفوی برای ایجاد خط پدافندی راهی منطقه مارد در شرق کارون می‌شوند و در فاصله30کیلومتری آبادان حد فاصل روستای سلمانیه و محمدیه با مواجه‌شدن با ستون زرهی نیروهای عراق که از روی جاده اهواز - آبادان به سمت دارخویین در حال پیشروی بودند درگیر شده و پس از یک جنگ نابرابر و سخت با دادن یک شهید و گرفتن تلفات انسانی و با غنیمت‌گرفتن یک نفربر زرهی نیروهای عراقی را تا بیرون از نخلستان‌های روستای محمدیه عقب رانده و سپس با سازماندهی نیروهای گروه ضربت در پشت دیواره نهری در حد فاصل رودخانه کارون و جاده اهواز - آبادان با حفر سنگرهای روباهی موضع گرفته و با امکانات محدودی که داشتند ضمن دفع پاتک‌های نیروهای عراقی در چندین روز متوالی با ناامیدکردن دشمن از پیشروی باتثبیت و نامگذاری مواضع‌شان به نام خط «شیر» خیلی سریع آوازه گروه ضربت در منطقه جنوب می‌پیچد (اگر تقدیر و مشیت الهی بر حضور نیروهای گروه ضربت و مواجهه با نیروهای عراقی در بعدازظهر پنجم آبان 59 در آن منطقه نبود قطع به یقین ارتش عراق با رسیدن به سه‌راه دارخویین و تسلط به جاده اهواز، شادگان، ماهشهر تنها تدارکاتی و پشتیبانی نیروهای در حصر آبادن ضمن تصرف شهر آبادان با آزادکردن نیروهای خود در شرق و غرب کارون با پیشروی از شرق کارون به سمت اهواز موفق به محاصره اهواز از سه جناح می‌شد. لازم به ذکر است اولین تشکیلات زرهی سپاه پاسداران به استعداد یک تانک و نفربر زرهی که در پاتک‌های دشمن به غنیمت گرفته شده بود توسط شهید عسگری شکل می‌گیرد. با پیوستن تدریجی نیروهای بسیج و سپاه اصفهان به بچه‌های خط شیر، خرازی با تشکیل تیم‌های اطلاعاتی همزمان با شناسایی مواضع دشمن در غرب و شرق کارون بنا به پیشنهاد طرح شهید محمد پهلوان‌نژاد مبنی بر حفاری کانال به منظور نزدیک‌شدن و حمله به مواضع نیروهای عراقی تعدادی از بچه‌های خط شیر نیز در گروه‌های هشت‌نفره با در نظر گرفتن مسایل حفاظتی شروع به حفاری کانال به سمت مواضع نیروهای عراقی می‌کنند در حالی که خرازی و نیروهایش شبانه‌روز در حال آماده‌سازی مقدمات حمله به مواضع دشمن بودند نیروی زمینی ارتش در تاریخ 20دی 1359 در عملیات توکل که در شرق کارون از محور جاده ماهشهر - آبادان با استعداد یک تیپ زرهی، یک تیپ پیاده و یک گردان تانک، به سمت مواضع نیروهای عراقی حمله می‌کنند که متاسفانه منجر به شکست ارتش در این عملیات می‌شود. با آماده‌شدن کانال به عمق دو و عرض یک‌ و طول هزارو200متر خرازی ضمن سازماندهی یک گردان به استعداد 270نفر در غالب سه‌گروهان 90نفره از نیروهای زبده، با ارایه طرح عملیاتی خود به حسن باقری و رحیم صفوی برای حمله به مواضع نیروهای عراقی درخواست تسلیحات و مهمات مورد نیاز نیروهایش را می‌کند. با تصویب طرح شهید خرازی همزمان با عزل بنی‌صدر از سمت فرماندهی کل‌قوا در تاریخ 20/3/1360 نیروهای عمل‌کننده در مواضع خط شیر به انتظار فرمان حمله به سمت مواضع نیروهای عراقی لحظه‌شماری می‌کردند. در ساعت چهار صبح 21/3/1360 با اعلام رمز عملیات فرمانده کل‌قوا خمینی روح‌خدا از بی‌سیم خرازی نیروهای عمل‌کننده از سه محور؛ محور یک از حاشیه رودخانه به فرماندهی رضا رضایی، محور دو از داخل کانال به فرماندهی محمود پهلوان‌نژاد و محور سه از حاشیه جاده آسفالت اهواز- آبادان به فرماندهی منصور موحدی با یورش به سمت مواضع نیروهای عراقی، ضمن درهم شکستن خطوط اول و دوم دشمن با پیشروی در عمق سه‌کیلومتری مواضع آنها، پس از هفت‌شبانه‌روز مقاومت در برابر حملات سنگین دشمن، با وجود داشتن دستور عقب‌نشینی،‌ با به شهادت‌رسیدن 120نفر از یارانش موفق به انهدام چندین گردان از واحدهای زرهی و کشتن شمار زیادی از نیروهای پیاده و به اسارت گرفتن 246نفر از نیروهای عراقی و همچنین به غنیمت گرفتن چند دستگاه تانک و نفربر زرهی، ماشین جنگی نیروهای عراقی را در منطقه شرق کارون متوقف و مواضع نیروهای خودی را تثبیت کردند. تیمسار کهتری بعدها گفت: پیروزی در عملیات فرمانده کل‌قوا ما را به این باور رساند که می‌توانیم دشمن را از خاکمان بیرون کنیم. اکنون از نیروهای عمل‌کننده در عملیات فرمانده کل‌قوا بیشتر از تعداد انگشتان دست و از گروه ضربت نیز سه‌نفر بیشتر در میانمان نیستند...

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.