مولانا هم مميزي شد
جهانگیر هدایت
کتابی به من داده شد به نام «گنجینه معنوی مولانا» ترجمه و تحقیق شهابالدین عباسی، ناشر مروارید. کتاب را خواندم. طبعا این کتاب درباره مولاناست و تعداد قابلتوجهی از اشعار او خصوصا از مجموعه مثنوی، دیوان شمس، فیهمافیه و... در آن آمده است.
مثالی میآورم:
حرص آدم چون سوی گندم فزود
از دل آدم سلیمی را ربود
...... ...... ...... ...... ...... .../ میپرد تمییز از مست هوس (مثنوی 2/ 2737 و بعد)
ملاحظه میفرمایید وسط یک قطعه شعر یکمرتبه یک مصرع به بلای ممیزی گرفتار آمده و محو شده است!
همینطور که متاسفانه ما در اشعار بینظیر سروده مولانا هم دست ممیزی را میبینیم. سانسور به همین ترتیب است که در یک شعر ناگهان یک مصرع حذف شده است؟! برای آگاهی بیشتر نمونه اینگونه سانسورها را عینا میآورم:
صفحه 94:
هر که اندر شش جهت دارد مقر/ نکندش بیواسطه او حق نظر
بی ازو ندهد کسی را حق نوال/ ...... ...... ...... ...... ...... ...
(مثنوی 5/ 874 و بعد)
صفحه 105:
مادر بتها بت نفس شماست/ ...... ...... ...... ...... ...... ...
(مثنوی 1/ 772)
صفحه 238:
از آدمی ادراک و نظر باشد مقصود/ ...... ...... ...... ...... ...... ...
(مثنوی6/ 1090)
صفحه 314:
این، سلاح عجب من شدای فتی/ ...... ...... ...... ...... ...... ...
(مثنوی 5/ 655-642)
صفحه 324:
دیده بینا از لقای حق شود/ ...... ...... ...... ...... ...... ...
(مثنوی 2/ 2309)
صفحه 328:
او زرم داد و تو دست زرشمار/ او ستورم داد و تو عقل سوار
خواجه شمعم داد و چشم قریر/ ...... ...... ...... ...... ...... ...
(مثنوی 6/ 9-3125)
صفحه 356:
زانکه دل جوهر بود گفتن عرض/ چند از این الفاظ و اضمار و مجاز
سوز خواهم سوز با آن سوز ساز/ ...... ...... ...... ...... ...... ...
(مثنوی 2/ 63-1720)
صفحه 406:
هست آن آهن فقیر سخت کش/ زیر پتک و آتش است او سرخ و خوش
در دل آتش رود بیواسطه/ ...... ...... ...... ...... ...... ...
(مثنوی 2/ 31- 827)
در بخشی از این کتاب ترجمه انگلیسی اشعار مولانا آمده و عجیب آن است وقتی در شعر فارسی قیچی ممیزی شعر را پاره کرده در انگلیسی هم همین کار را کرده است که توازن برقرار باشد! خیلی دلم میخواهد بدانم کدام مغز متفکر ادبی این جرات را به خودش داده که در 9 مورد یک مصرع از شعر مولانا در تمام جلدهای مثنوی، دیوان شمس، فیهمافیه و... را حذف کند؟ این نفر یا نفرهای متفکر که هرکدام یک حکم اداری دستشان گرفته به سمتی منصوب شدهاند از فرهنگ و ادب زبان فارسی و مولانا چه میدانند؟ تحصیلات و تجربیات و تالیف و به قول صادق هدایت معلوماتشان چیست و کجاست؟ اصولا شعر مولانا را میفهمند که قادر باشند آن را ممیزی کنند؟ واقعا بیاطلاعی هم خود داستان شورانگیزی است. آقای گرامی وقتی میخواهی یک مصرع را برداری مصرع بعدی را هم بردار که متن شعر مثل تابلوی سالوادور دالی نشود!
تمام فرهنگ و ادب چندهزار ساله این مملکت افتاده دست یک عده کماطلاع که یکمرتبه متوجه میشوند یک مصرع از شعر مولانا مردم را گمراه میکند، بدآموزی میکند، خلاف اخلاق است و بقیه قضایا... بعد این اجازه باورنکردنی را به خود میدهند که مصرع را بردارند جایش را خالی بگذارند. به این ترتیب همه خوانندگان کتاب میفهمند چه اتفاقی افتاده است! آیا این رفتار نامناسب با ادبیات اصیل این مرز و بوم توهینی به فرهنگ و ادب و حتی تمدن ما نیست؟ آیا این تیشهای نیست که بر بدنه ادبیات ما میزنند؟ این کتاب بار اول سال 84 چاپ شده و تا سال 1389 چهار بار تجدیدچاپ شده است. حذف در متون ادبی ایران کار تازهای نیست. در کتب صادق هدایت به قدری در متن آثار او حذف و تغییر کردند که ناگزیر شدم برای تمام ناشرانی که دست به این کار زده بودند اظهارنامه رسمی دادگستری بفرستم. امیدوارم در دولت جدید اگر قرار باشد آثار صادق هدایت چاپ شود متن اثر به تایید دفتر صادق هدایت برسد تا اصالت آن پذیرفته شود و متون مسخشده یا مثلهشده را به مردم نفروشند! در غیر این صورت هم به ادبیات ایران جفا میشود هم به مردم ایران. امیدوارم در چاپهای بعدی کتاب «گنجینه معنوی
مولانا» ناشر زیر بار این حذفهاي شگفتانگیز نرود و اشعار مولانا بدون حذف مصرع چاپ شوند.
کتابی به من داده شد به نام «گنجینه معنوی مولانا» ترجمه و تحقیق شهابالدین عباسی، ناشر مروارید. کتاب را خواندم. طبعا این کتاب درباره مولاناست و تعداد قابلتوجهی از اشعار او خصوصا از مجموعه مثنوی، دیوان شمس، فیهمافیه و... در آن آمده است.
مثالی میآورم:
حرص آدم چون سوی گندم فزود
از دل آدم سلیمی را ربود
...... ...... ...... ...... ...... .../ میپرد تمییز از مست هوس (مثنوی 2/ 2737 و بعد)
ملاحظه میفرمایید وسط یک قطعه شعر یکمرتبه یک مصرع به بلای ممیزی گرفتار آمده و محو شده است!
همینطور که متاسفانه ما در اشعار بینظیر سروده مولانا هم دست ممیزی را میبینیم. سانسور به همین ترتیب است که در یک شعر ناگهان یک مصرع حذف شده است؟! برای آگاهی بیشتر نمونه اینگونه سانسورها را عینا میآورم:
صفحه 94:
هر که اندر شش جهت دارد مقر/ نکندش بیواسطه او حق نظر
بی ازو ندهد کسی را حق نوال/ ...... ...... ...... ...... ...... ...
(مثنوی 5/ 874 و بعد)
صفحه 105:
مادر بتها بت نفس شماست/ ...... ...... ...... ...... ...... ...
(مثنوی 1/ 772)
صفحه 238:
از آدمی ادراک و نظر باشد مقصود/ ...... ...... ...... ...... ...... ...
(مثنوی6/ 1090)
صفحه 314:
این، سلاح عجب من شدای فتی/ ...... ...... ...... ...... ...... ...
(مثنوی 5/ 655-642)
صفحه 324:
دیده بینا از لقای حق شود/ ...... ...... ...... ...... ...... ...
(مثنوی 2/ 2309)
صفحه 328:
او زرم داد و تو دست زرشمار/ او ستورم داد و تو عقل سوار
خواجه شمعم داد و چشم قریر/ ...... ...... ...... ...... ...... ...
(مثنوی 6/ 9-3125)
صفحه 356:
زانکه دل جوهر بود گفتن عرض/ چند از این الفاظ و اضمار و مجاز
سوز خواهم سوز با آن سوز ساز/ ...... ...... ...... ...... ...... ...
(مثنوی 2/ 63-1720)
صفحه 406:
هست آن آهن فقیر سخت کش/ زیر پتک و آتش است او سرخ و خوش
در دل آتش رود بیواسطه/ ...... ...... ...... ...... ...... ...
(مثنوی 2/ 31- 827)
در بخشی از این کتاب ترجمه انگلیسی اشعار مولانا آمده و عجیب آن است وقتی در شعر فارسی قیچی ممیزی شعر را پاره کرده در انگلیسی هم همین کار را کرده است که توازن برقرار باشد! خیلی دلم میخواهد بدانم کدام مغز متفکر ادبی این جرات را به خودش داده که در 9 مورد یک مصرع از شعر مولانا در تمام جلدهای مثنوی، دیوان شمس، فیهمافیه و... را حذف کند؟ این نفر یا نفرهای متفکر که هرکدام یک حکم اداری دستشان گرفته به سمتی منصوب شدهاند از فرهنگ و ادب زبان فارسی و مولانا چه میدانند؟ تحصیلات و تجربیات و تالیف و به قول صادق هدایت معلوماتشان چیست و کجاست؟ اصولا شعر مولانا را میفهمند که قادر باشند آن را ممیزی کنند؟ واقعا بیاطلاعی هم خود داستان شورانگیزی است. آقای گرامی وقتی میخواهی یک مصرع را برداری مصرع بعدی را هم بردار که متن شعر مثل تابلوی سالوادور دالی نشود!
تمام فرهنگ و ادب چندهزار ساله این مملکت افتاده دست یک عده کماطلاع که یکمرتبه متوجه میشوند یک مصرع از شعر مولانا مردم را گمراه میکند، بدآموزی میکند، خلاف اخلاق است و بقیه قضایا... بعد این اجازه باورنکردنی را به خود میدهند که مصرع را بردارند جایش را خالی بگذارند. به این ترتیب همه خوانندگان کتاب میفهمند چه اتفاقی افتاده است! آیا این رفتار نامناسب با ادبیات اصیل این مرز و بوم توهینی به فرهنگ و ادب و حتی تمدن ما نیست؟ آیا این تیشهای نیست که بر بدنه ادبیات ما میزنند؟ این کتاب بار اول سال 84 چاپ شده و تا سال 1389 چهار بار تجدیدچاپ شده است. حذف در متون ادبی ایران کار تازهای نیست. در کتب صادق هدایت به قدری در متن آثار او حذف و تغییر کردند که ناگزیر شدم برای تمام ناشرانی که دست به این کار زده بودند اظهارنامه رسمی دادگستری بفرستم. امیدوارم در دولت جدید اگر قرار باشد آثار صادق هدایت چاپ شود متن اثر به تایید دفتر صادق هدایت برسد تا اصالت آن پذیرفته شود و متون مسخشده یا مثلهشده را به مردم نفروشند! در غیر این صورت هم به ادبیات ایران جفا میشود هم به مردم ایران. امیدوارم در چاپهای بعدی کتاب «گنجینه معنوی
مولانا» ناشر زیر بار این حذفهاي شگفتانگیز نرود و اشعار مولانا بدون حذف مصرع چاپ شوند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.