در حاشیه حرکتی صنفی در فضای تجسمی
دعوت از میزبان
فرید امینالاسلام
اخیرا در فضای مجازی حرکتی صنفی از سوی هنرمندان تجسمی کشور شکل گرفته است مبنی بر دعوت از دکتر علیرضا سمیعآذر برای ریاست موزه هنرهای معاصر. این دعوت با استقبال کمنظیر هنرمندان تجسمی همراه شده است، از پیشکسوتان و بزرگان این عرصه تا دانشجویانی که در دوره مدیریت قبلی سمیعآذر دوران نوجوانی خود را میگذراندند. فارغ از اینکه آیا اگر چنین دعوتی رسما صورت گیرد، ایشان این دعوت را قبول میکنند یا خیر، این پرسش مطرح میشود که چه عامل و انگیزهای یا به عبارت امروزیتر چه «امیدی» بهوجود آمده است که هنرمندان دست بهچنین اقدامی بزنند؟
با یک بررسی کوچک میتوان پی برد که متاسفانه تابهحال هیچگونه نقد و تحلیلی موشکافانهای بر عملکرد موزه هنرهای معاصر تهران، از بعد انقلاب اسلامی تا به حال صورت نگرفته است. البته چند بار و به صورت گذرا نقدهایی در این زمینه نوشته شده که جنبه تحلیلی نداشته است. پس چرا هنرمندان نسبت به دوره مدیریت علیرضا سمیعآذر (1377تا1384) تا به این حد حس نوستالژی را دارند و در مصاحبهها و مناسبتهای مختلف آن را ابراز میکنند؟ در پاسخ به این سوالات در ابتدا باید بدانیم که از موزه هنرهای معاصر چه چیزی طلب میکنیم و این موزه چه جایگاهی دارد؟ ماموریت این موزه در هنر ایران چیست؟ شاید از دیدگاه مسوولان فرهنگی-سیاسی نهتنها این موزه بلکه بقیه موزهها فقط انباری هستند برای نگهداری آثار هنری. ولی از دید هنرمندان، موزه هنرهای معاصر جایگاهی رفیعتر دارد. آنجا مکانی است برای معرفی هنر معاصر ایران به جهان؛ اتفاقی که بهجرات میتوان گفت فقط در دوران مدیریت سمیعآذر صورت واقع به خود گرفت.
ویژگیهای سمیعآذر را میتوان به دو دسته تقسیم کرد؛ دسته اول خصوصیات مدیریتی اوست. او کسی است که در مقام یک مدیر دولتی قدرت چانهزنی با طیفهای مختلف سیاسی و هنری را دارد. از یک طرف میتواند اعتماد مدیران سیاسی را جلب کند و از طرف دیگر میتواند با همه طیفهای هنری تعامل داشته باشد. از هنرمندان به اصطلاح چپ آوانگارد تا هنرمندان متعهد. او میتواند همه طیفها را تا حدی راضی نگه دارد کمااینکه در دوران قبلی مدیریت خود این کار را انجام داد. او میتواند فارغ از تمام فشارهای سیاسی بهعنوان یک مدیر دولتی با مراکز هنری جهان ارتباط و تعامل داشته باشد. شرکت آبرومندانه در بینال ونیز و دیگر بینالها در دوران مدیریتی ایشان شاهد مثال این مدعا است. دسته دوم خصوصیات فردی ایشان است. تدریس میکند. اهل ترجمه و تالیف است. نهادهای هنری جهان او را میشناسند. افقهای آینده هنری را حدس زده و مطابق با آن میتواند سیاستگذاری خُرد و کلان کند. ظرفیتهای هنری جوانان را تشخیص میدهد. برگزاری نمایشگاه هنرهای مفهومی در دوران مدیریت ایشان صورت گرفت؛ همان نمایشگاهی که مشارکت بالای جوانان هنرمند را بهدنبال داشت. در دوران مدیریت ایشان شاهد دو خصیصه توامان و متضاد جسارت و محافظهکاری بودیم که برای هر مدیر هنری در جمهوری اسلامی ایران لازم است و دستآخر تنها کسی که بتواند بهقول یکی از کاندیداهای ریاستجمهوری از همه ظرفیتها استفاده کند و آنها را تجمیع کند، اوست. البته سمیعآذر مخالفانی هم دارد؛ تندروهای هر دو طیف هنرمندان. اما همه ما باید واقعبین باشیم. همه میدانیم که سمیعآذر قهرمان هنرهای تجسمی نیست. اگر هم این مسوولیت بر عهده او بیفتد، شاید مانند سابق نتواند عمل کند. شرایط سیاسی و اجتماعی تغییر کرده. برای پاسخگویی به انباشت مطالبات هنرمندان یک نفر بهتنهایی نمیتواند کاری انجام دهد. نیاز به یک عزم سیاسی-فرهنگی است و همینطور به یک تیم همفکر و عملگرا تا در چنین بستری مدیریت احتمالی سمیعآذر بتواند دم مسیحایی باشد بر پیکره نیمهجان هنرهای تجسمی معاصر ایران.
با یک بررسی کوچک میتوان پی برد که متاسفانه تابهحال هیچگونه نقد و تحلیلی موشکافانهای بر عملکرد موزه هنرهای معاصر تهران، از بعد انقلاب اسلامی تا به حال صورت نگرفته است. البته چند بار و به صورت گذرا نقدهایی در این زمینه نوشته شده که جنبه تحلیلی نداشته است. پس چرا هنرمندان نسبت به دوره مدیریت علیرضا سمیعآذر (1377تا1384) تا به این حد حس نوستالژی را دارند و در مصاحبهها و مناسبتهای مختلف آن را ابراز میکنند؟ در پاسخ به این سوالات در ابتدا باید بدانیم که از موزه هنرهای معاصر چه چیزی طلب میکنیم و این موزه چه جایگاهی دارد؟ ماموریت این موزه در هنر ایران چیست؟ شاید از دیدگاه مسوولان فرهنگی-سیاسی نهتنها این موزه بلکه بقیه موزهها فقط انباری هستند برای نگهداری آثار هنری. ولی از دید هنرمندان، موزه هنرهای معاصر جایگاهی رفیعتر دارد. آنجا مکانی است برای معرفی هنر معاصر ایران به جهان؛ اتفاقی که بهجرات میتوان گفت فقط در دوران مدیریت سمیعآذر صورت واقع به خود گرفت.
ویژگیهای سمیعآذر را میتوان به دو دسته تقسیم کرد؛ دسته اول خصوصیات مدیریتی اوست. او کسی است که در مقام یک مدیر دولتی قدرت چانهزنی با طیفهای مختلف سیاسی و هنری را دارد. از یک طرف میتواند اعتماد مدیران سیاسی را جلب کند و از طرف دیگر میتواند با همه طیفهای هنری تعامل داشته باشد. از هنرمندان به اصطلاح چپ آوانگارد تا هنرمندان متعهد. او میتواند همه طیفها را تا حدی راضی نگه دارد کمااینکه در دوران قبلی مدیریت خود این کار را انجام داد. او میتواند فارغ از تمام فشارهای سیاسی بهعنوان یک مدیر دولتی با مراکز هنری جهان ارتباط و تعامل داشته باشد. شرکت آبرومندانه در بینال ونیز و دیگر بینالها در دوران مدیریتی ایشان شاهد مثال این مدعا است. دسته دوم خصوصیات فردی ایشان است. تدریس میکند. اهل ترجمه و تالیف است. نهادهای هنری جهان او را میشناسند. افقهای آینده هنری را حدس زده و مطابق با آن میتواند سیاستگذاری خُرد و کلان کند. ظرفیتهای هنری جوانان را تشخیص میدهد. برگزاری نمایشگاه هنرهای مفهومی در دوران مدیریت ایشان صورت گرفت؛ همان نمایشگاهی که مشارکت بالای جوانان هنرمند را بهدنبال داشت. در دوران مدیریت ایشان شاهد دو خصیصه توامان و متضاد جسارت و محافظهکاری بودیم که برای هر مدیر هنری در جمهوری اسلامی ایران لازم است و دستآخر تنها کسی که بتواند بهقول یکی از کاندیداهای ریاستجمهوری از همه ظرفیتها استفاده کند و آنها را تجمیع کند، اوست. البته سمیعآذر مخالفانی هم دارد؛ تندروهای هر دو طیف هنرمندان. اما همه ما باید واقعبین باشیم. همه میدانیم که سمیعآذر قهرمان هنرهای تجسمی نیست. اگر هم این مسوولیت بر عهده او بیفتد، شاید مانند سابق نتواند عمل کند. شرایط سیاسی و اجتماعی تغییر کرده. برای پاسخگویی به انباشت مطالبات هنرمندان یک نفر بهتنهایی نمیتواند کاری انجام دهد. نیاز به یک عزم سیاسی-فرهنگی است و همینطور به یک تیم همفکر و عملگرا تا در چنین بستری مدیریت احتمالی سمیعآذر بتواند دم مسیحایی باشد بر پیکره نیمهجان هنرهای تجسمی معاصر ایران.
اخیرا در فضای مجازی حرکتی صنفی از سوی هنرمندان تجسمی کشور شکل گرفته است مبنی بر دعوت از دکتر علیرضا سمیعآذر برای ریاست موزه هنرهای معاصر. این دعوت با استقبال کمنظیر هنرمندان تجسمی همراه شده است، از پیشکسوتان و بزرگان این عرصه تا دانشجویانی که در دوره مدیریت قبلی سمیعآذر دوران نوجوانی خود را میگذراندند. فارغ از اینکه آیا اگر چنین دعوتی رسما صورت گیرد، ایشان این دعوت را قبول میکنند یا خیر، این پرسش مطرح میشود که چه عامل و انگیزهای یا به عبارت امروزیتر چه «امیدی» بهوجود آمده است که هنرمندان دست بهچنین اقدامی بزنند؟
با یک بررسی کوچک میتوان پی برد که متاسفانه تابهحال هیچگونه نقد و تحلیلی موشکافانهای بر عملکرد موزه هنرهای معاصر تهران، از بعد انقلاب اسلامی تا به حال صورت نگرفته است. البته چند بار و به صورت گذرا نقدهایی در این زمینه نوشته شده که جنبه تحلیلی نداشته است. پس چرا هنرمندان نسبت به دوره مدیریت علیرضا سمیعآذر (1377تا1384) تا به این حد حس نوستالژی را دارند و در مصاحبهها و مناسبتهای مختلف آن را ابراز میکنند؟ در پاسخ به این سوالات در ابتدا باید بدانیم که از موزه هنرهای معاصر چه چیزی طلب میکنیم و این موزه چه جایگاهی دارد؟ ماموریت این موزه در هنر ایران چیست؟ شاید از دیدگاه مسوولان فرهنگی-سیاسی نهتنها این موزه بلکه بقیه موزهها فقط انباری هستند برای نگهداری آثار هنری. ولی از دید هنرمندان، موزه هنرهای معاصر جایگاهی رفیعتر دارد. آنجا مکانی است برای معرفی هنر معاصر ایران به جهان؛ اتفاقی که بهجرات میتوان گفت فقط در دوران مدیریت سمیعآذر صورت واقع به خود گرفت.
ویژگیهای سمیعآذر را میتوان به دو دسته تقسیم کرد؛ دسته اول خصوصیات مدیریتی اوست. او کسی است که در مقام یک مدیر دولتی قدرت چانهزنی با طیفهای مختلف سیاسی و هنری را دارد. از یک طرف میتواند اعتماد مدیران سیاسی را جلب کند و از طرف دیگر میتواند با همه طیفهای هنری تعامل داشته باشد. از هنرمندان به اصطلاح چپ آوانگارد تا هنرمندان متعهد. او میتواند همه طیفها را تا حدی راضی نگه دارد کمااینکه در دوران قبلی مدیریت خود این کار را انجام داد. او میتواند فارغ از تمام فشارهای سیاسی بهعنوان یک مدیر دولتی با مراکز هنری جهان ارتباط و تعامل داشته باشد. شرکت آبرومندانه در بینال ونیز و دیگر بینالها در دوران مدیریتی ایشان شاهد مثال این مدعا است. دسته دوم خصوصیات فردی ایشان است. تدریس میکند. اهل ترجمه و تالیف است. نهادهای هنری جهان او را میشناسند. افقهای آینده هنری را حدس زده و مطابق با آن میتواند سیاستگذاری خُرد و کلان کند. ظرفیتهای هنری جوانان را تشخیص میدهد. برگزاری نمایشگاه هنرهای مفهومی در دوران مدیریت ایشان صورت گرفت؛ همان نمایشگاهی که مشارکت بالای جوانان هنرمند را بهدنبال داشت. در دوران مدیریت ایشان شاهد دو خصیصه توامان و متضاد جسارت و محافظهکاری بودیم که برای هر مدیر هنری در جمهوری اسلامی ایران لازم است و دستآخر تنها کسی که بتواند بهقول یکی از کاندیداهای ریاستجمهوری از همه ظرفیتها استفاده کند و آنها را تجمیع کند، اوست. البته سمیعآذر مخالفانی هم دارد؛ تندروهای هر دو طیف هنرمندان. اما همه ما باید واقعبین باشیم. همه میدانیم که سمیعآذر قهرمان هنرهای تجسمی نیست. اگر هم این مسوولیت بر عهده او بیفتد، شاید مانند سابق نتواند عمل کند. شرایط سیاسی و اجتماعی تغییر کرده. برای پاسخگویی به انباشت مطالبات هنرمندان یک نفر بهتنهایی نمیتواند کاری انجام دهد. نیاز به یک عزم سیاسی-فرهنگی است و همینطور به یک تیم همفکر و عملگرا تا در چنین بستری مدیریت احتمالی سمیعآذر بتواند دم مسیحایی باشد بر پیکره نیمهجان هنرهای تجسمی معاصر ایران.
با یک بررسی کوچک میتوان پی برد که متاسفانه تابهحال هیچگونه نقد و تحلیلی موشکافانهای بر عملکرد موزه هنرهای معاصر تهران، از بعد انقلاب اسلامی تا به حال صورت نگرفته است. البته چند بار و به صورت گذرا نقدهایی در این زمینه نوشته شده که جنبه تحلیلی نداشته است. پس چرا هنرمندان نسبت به دوره مدیریت علیرضا سمیعآذر (1377تا1384) تا به این حد حس نوستالژی را دارند و در مصاحبهها و مناسبتهای مختلف آن را ابراز میکنند؟ در پاسخ به این سوالات در ابتدا باید بدانیم که از موزه هنرهای معاصر چه چیزی طلب میکنیم و این موزه چه جایگاهی دارد؟ ماموریت این موزه در هنر ایران چیست؟ شاید از دیدگاه مسوولان فرهنگی-سیاسی نهتنها این موزه بلکه بقیه موزهها فقط انباری هستند برای نگهداری آثار هنری. ولی از دید هنرمندان، موزه هنرهای معاصر جایگاهی رفیعتر دارد. آنجا مکانی است برای معرفی هنر معاصر ایران به جهان؛ اتفاقی که بهجرات میتوان گفت فقط در دوران مدیریت سمیعآذر صورت واقع به خود گرفت.
ویژگیهای سمیعآذر را میتوان به دو دسته تقسیم کرد؛ دسته اول خصوصیات مدیریتی اوست. او کسی است که در مقام یک مدیر دولتی قدرت چانهزنی با طیفهای مختلف سیاسی و هنری را دارد. از یک طرف میتواند اعتماد مدیران سیاسی را جلب کند و از طرف دیگر میتواند با همه طیفهای هنری تعامل داشته باشد. از هنرمندان به اصطلاح چپ آوانگارد تا هنرمندان متعهد. او میتواند همه طیفها را تا حدی راضی نگه دارد کمااینکه در دوران قبلی مدیریت خود این کار را انجام داد. او میتواند فارغ از تمام فشارهای سیاسی بهعنوان یک مدیر دولتی با مراکز هنری جهان ارتباط و تعامل داشته باشد. شرکت آبرومندانه در بینال ونیز و دیگر بینالها در دوران مدیریتی ایشان شاهد مثال این مدعا است. دسته دوم خصوصیات فردی ایشان است. تدریس میکند. اهل ترجمه و تالیف است. نهادهای هنری جهان او را میشناسند. افقهای آینده هنری را حدس زده و مطابق با آن میتواند سیاستگذاری خُرد و کلان کند. ظرفیتهای هنری جوانان را تشخیص میدهد. برگزاری نمایشگاه هنرهای مفهومی در دوران مدیریت ایشان صورت گرفت؛ همان نمایشگاهی که مشارکت بالای جوانان هنرمند را بهدنبال داشت. در دوران مدیریت ایشان شاهد دو خصیصه توامان و متضاد جسارت و محافظهکاری بودیم که برای هر مدیر هنری در جمهوری اسلامی ایران لازم است و دستآخر تنها کسی که بتواند بهقول یکی از کاندیداهای ریاستجمهوری از همه ظرفیتها استفاده کند و آنها را تجمیع کند، اوست. البته سمیعآذر مخالفانی هم دارد؛ تندروهای هر دو طیف هنرمندان. اما همه ما باید واقعبین باشیم. همه میدانیم که سمیعآذر قهرمان هنرهای تجسمی نیست. اگر هم این مسوولیت بر عهده او بیفتد، شاید مانند سابق نتواند عمل کند. شرایط سیاسی و اجتماعی تغییر کرده. برای پاسخگویی به انباشت مطالبات هنرمندان یک نفر بهتنهایی نمیتواند کاری انجام دهد. نیاز به یک عزم سیاسی-فرهنگی است و همینطور به یک تیم همفکر و عملگرا تا در چنین بستری مدیریت احتمالی سمیعآذر بتواند دم مسیحایی باشد بر پیکره نیمهجان هنرهای تجسمی معاصر ایران.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.