|

بدون اطلاع فرشته‌ها

هورامان وریا قانع

آنچه در پارک آزادی دفن شد، تنها جسد یک انسان نبود، بلکه جسد ‌هزاران کلمه و خط و پاراگراف بود، آنچه دیروز به زیر خاک سپرده شد، تنها یک روح نبود، بلکه روح‌هزاران درخت و پرنده و گیاه بود. مرگ این مرد به‌دنبال خود، مرگ شعرهایی را دارد که در فکر و میان انگشتانش بودند و انتظار روحی را می‌کشیدند که بر تن کنند و در دیوان شعری، برای ابدیت زنده بمانند.
خداحافظی شیرکو بیکس قبل از زمان خود، قبل از اینکه قلم رنگینش، نوکش شکسته شود و دیگر سهم ابداع دیگری نداشته باشد، قبل از اینکه عینک شعری‌اش بیفتد و دیگر توان برداشتنش را نداشته باشد، قبل از اینکه شعر را ترک کند و توان نوشتن نداشته باشد، مصیبت چنان بزرگی است که به سقوط کوهستان‌ها و نابودی زمین می‌ماند، شبیه نابودی گله‌ای اسب و سوختن یک به یک درختان جنگل‌های زمین. این ترک‌کردن، شبیه ترک بخشی از وطن است که می‌رود و دیگر دیده نمی‌شود، این ناپیدایی، همچون ناپیدایی سلسله‌جبالی است که با هم به راه می‌افتند و کسی نمی‌داند به کدام‌سو می‌روند، این سفر همچون سفری شهری است که از وطن خویش دور افتاده باشد و در گورستانی محصور، پرت شده باشد، این رفتن بی‌بازگشت، همچون خشکی دریایی است که وجودش لبریز از جانداران است و همچون غروب آسمانی است که در آغوشش‌هزاران ستاره روشن خاموش می‌شوند و یک‌به‌یک در تاریکی میان خلأ جهان، گم می‌شوند.
ممکن است این مرگ بی‌خبر، این کوچ ناوقت، بدون اطلاع خداوند و فرشته‌ها و موجودات دیگر آسمانی روی داده باشد، ممکن است هیچ ماه و ستاره و سیاره‌ و هیچ مخلوق زمینی، اطلاعی از این مرگ یهویی نداشته باشند، وگرنه آنها اگر می‌دانستند، مطمئنم اجازه نمی‌دادند این نفس عمیق شعر، این کاروان بلند شعر به‌آسانی متوقف شود و تنهایمان بگذارد. نمی‌گذاشتند دلش از تپش بایستد و آن همه کلمات در گلویش بماند و با او در گور بروند، نمی‌گذاشتند قلمش که هنوز چندین دیوان شعر دیگر در خود داشت، چنین بی‌صاحب شود و از انگشتانی دور شود که بیش از 40 سال است روزی نبوده که میزبان قلم نباشند. چنین است که دوچرخه کرکوکی و درخت باباگرگر، در حیاط منزلی بی‌دوست شده‌اند و دیگر شیرکو نیست تا آنان را به سخن آورد و داستان شهر نفت و شهر آتش را برایمان بازگو کند، اکنون دوچرخه‌ای که می‌خواست داستان تاریخ کرکوک را بازگوید، در گوشه حیاط افتاده است و انتظار شیرکو را می‌کشد که بیاید و به‌کلمه ترجمانش کند، نفسی سحرآمیز به او ببخشد و تکانی بخورد و در کوچه‌های حصیره و امام قاسم و بازار قریه بگردد و اتفاقات گذشته را بازگوید، اما افسوس، انتظار این دوچرخه به‌سر نمی‌آید و برای همیشه در آن گوشه خواهد ماند، اکنون آخرین دستنوشته این شاعر که سخن از تاریخ کرکوک می‌گوید، از ما غمگین‌تر و دلشکسته‌تر است، گریه‌ها و مویه‌هایش از گریه‌های من سوزناک‌تر و عمیق‌تر است، چون این دستنوشته 50 صفحه‌ای، همچون ما، دیگر آن انسان را نمی‌بیند که نزدش برگردد و آن را به اتمام برساند.
آنچه در پارک آزادی دفن شد، تنها جسد یک انسان نبود، بلکه جسد ‌هزاران کلمه و خط و پاراگراف بود، آنچه دیروز به زیر خاک سپرده شد، تنها یک روح نبود، بلکه روح‌هزاران درخت و پرنده و گیاه بود. مرگ این مرد به‌دنبال خود، مرگ شعرهایی را دارد که در فکر و میان انگشتانش بودند و انتظار روحی را می‌کشیدند که بر تن کنند و در دیوان شعری، برای ابدیت زنده بمانند.
خداحافظی شیرکو بیکس قبل از زمان خود، قبل از اینکه قلم رنگینش، نوکش شکسته شود و دیگر سهم ابداع دیگری نداشته باشد، قبل از اینکه عینک شعری‌اش بیفتد و دیگر توان برداشتنش را نداشته باشد، قبل از اینکه شعر را ترک کند و توان نوشتن نداشته باشد، مصیبت چنان بزرگی است که به سقوط کوهستان‌ها و نابودی زمین می‌ماند، شبیه نابودی گله‌ای اسب و سوختن یک به یک درختان جنگل‌های زمین. این ترک‌کردن، شبیه ترک بخشی از وطن است که می‌رود و دیگر دیده نمی‌شود، این ناپیدایی، همچون ناپیدایی سلسله‌جبالی است که با هم به راه می‌افتند و کسی نمی‌داند به کدام‌سو می‌روند، این سفر همچون سفری شهری است که از وطن خویش دور افتاده باشد و در گورستانی محصور، پرت شده باشد، این رفتن بی‌بازگشت، همچون خشکی دریایی است که وجودش لبریز از جانداران است و همچون غروب آسمانی است که در آغوشش‌هزاران ستاره روشن خاموش می‌شوند و یک‌به‌یک در تاریکی میان خلأ جهان، گم می‌شوند.
ممکن است این مرگ بی‌خبر، این کوچ ناوقت، بدون اطلاع خداوند و فرشته‌ها و موجودات دیگر آسمانی روی داده باشد، ممکن است هیچ ماه و ستاره و سیاره‌ و هیچ مخلوق زمینی، اطلاعی از این مرگ یهویی نداشته باشند، وگرنه آنها اگر می‌دانستند، مطمئنم اجازه نمی‌دادند این نفس عمیق شعر، این کاروان بلند شعر به‌آسانی متوقف شود و تنهایمان بگذارد. نمی‌گذاشتند دلش از تپش بایستد و آن همه کلمات در گلویش بماند و با او در گور بروند، نمی‌گذاشتند قلمش که هنوز چندین دیوان شعر دیگر در خود داشت، چنین بی‌صاحب شود و از انگشتانی دور شود که بیش از 40 سال است روزی نبوده که میزبان قلم نباشند. چنین است که دوچرخه کرکوکی و درخت باباگرگر، در حیاط منزلی بی‌دوست شده‌اند و دیگر شیرکو نیست تا آنان را به سخن آورد و داستان شهر نفت و شهر آتش را برایمان بازگو کند، اکنون دوچرخه‌ای که می‌خواست داستان تاریخ کرکوک را بازگوید، در گوشه حیاط افتاده است و انتظار شیرکو را می‌کشد که بیاید و به‌کلمه ترجمانش کند، نفسی سحرآمیز به او ببخشد و تکانی بخورد و در کوچه‌های حصیره و امام قاسم و بازار قریه بگردد و اتفاقات گذشته را بازگوید، اما افسوس، انتظار این دوچرخه به‌سر نمی‌آید و برای همیشه در آن گوشه خواهد ماند، اکنون آخرین دستنوشته این شاعر که سخن از تاریخ کرکوک می‌گوید، از ما غمگین‌تر و دلشکسته‌تر است، گریه‌ها و مویه‌هایش از گریه‌های من سوزناک‌تر و عمیق‌تر است، چون این دستنوشته 50 صفحه‌ای، همچون ما، دیگر آن انسان را نمی‌بیند که نزدش برگردد و آن را به اتمام برساند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.