|

صدابخشیدن به یک تکه چوب بی‎جان

رضا ژاله . سازنده ساز

فکر می‎کنید هر‌سازی که امروز در دنیا استفاده می‎شود، همین‌گونه بوده است؟ به‌هرحال یک نفر‌سازی را ‎ساخته که مورد پسند جامعه و نوازندگان است و اگر با مشکلی مواجه شود، سازنده آن را انعکاس می‎دهد تا اصلاح شود، همان‌جور که من هم روی برخی از سازها اصلاحی ایجاد کرده‌ام. در مورد سازهای نمایشگاه استاد شجریان نیز همین‌طور است. وقتی کسی دل و جرات پیدا می‌کند تا‌سازی بسازد به نوعی گذشت کرده و به همین دلیل کسی که جرات ساخت ساز را کرده، قابل احترام است چون اندیشه او مثبت و برای خدمتگزاری بوده است. استاد شجریان این سازها را ساخته است که مسلما در اثر مرور زمان و به کارگیری آنها به نواقصی برمی‎خوریم. این نقص‎ها از سوی نوازنده بیان و به مرور اصلاح می‎شود. خود من هم چنین تجربیانی داشته‎ام مثلا ‌سازی ساخته بودم که نوازنده گفت: «وقتی روی سیم چهارم می‌رود، مچ دستش راحت نیست.» من برای رفع این مشکل چهار مدل دیگر از همان ساز ساختم تا اینکه به جواب دلخواه رسیدم. پس این سازها باید مورد استفاده قرار بگیرند تا کارایی آنها ارزیابی شود. با توجه به چنین روندی در مورد نمایشگاه سازهای ابداعی استاد شجریان باید بگویم آفرین به غیرتی که یک‌ تکه چوب بی‎جان را می‎گیرد و از آن صدا در می‎آورد. اولین‌باری که صدای ‌سازی را می‌شنویم صدای آن در حافظه ما جای می‌گیرد. ذهن ما اولین‌بار که صدایی را شنید به پردازش آن می‌پردازد و دفعه بعد که همان صدا را شنید، برایش تداعی می‌شود. در مورد این سازها نیز چنین است. وقتی اولین‌بار صدای آنها را بشنویم طبعا برایمان غریب است ولی رفته‌رفته به آن عادت می‌کنیم. بنابراین من فکر می‌کنم ساخت این سازها برای سازنده یک نوع موفقیت است و از همه اینها مهم‌تر این است که استاد شجریان خودش از کارهایش راضی است.
فکر می‎کنید هر‌سازی که امروز در دنیا استفاده می‎شود، همین‌گونه بوده است؟ به‌هرحال یک نفر‌سازی را ‎ساخته که مورد پسند جامعه و نوازندگان است و اگر با مشکلی مواجه شود، سازنده آن را انعکاس می‎دهد تا اصلاح شود، همان‌جور که من هم روی برخی از سازها اصلاحی ایجاد کرده‌ام. در مورد سازهای نمایشگاه استاد شجریان نیز همین‌طور است. وقتی کسی دل و جرات پیدا می‌کند تا‌سازی بسازد به نوعی گذشت کرده و به همین دلیل کسی که جرات ساخت ساز را کرده، قابل احترام است چون اندیشه او مثبت و برای خدمتگزاری بوده است. استاد شجریان این سازها را ساخته است که مسلما در اثر مرور زمان و به کارگیری آنها به نواقصی برمی‎خوریم. این نقص‎ها از سوی نوازنده بیان و به مرور اصلاح می‎شود. خود من هم چنین تجربیانی داشته‎ام مثلا ‌سازی ساخته بودم که نوازنده گفت: «وقتی روی سیم چهارم می‌رود، مچ دستش راحت نیست.» من برای رفع این مشکل چهار مدل دیگر از همان ساز ساختم تا اینکه به جواب دلخواه رسیدم. پس این سازها باید مورد استفاده قرار بگیرند تا کارایی آنها ارزیابی شود. با توجه به چنین روندی در مورد نمایشگاه سازهای ابداعی استاد شجریان باید بگویم آفرین به غیرتی که یک‌ تکه چوب بی‎جان را می‎گیرد و از آن صدا در می‎آورد. اولین‌باری که صدای ‌سازی را می‌شنویم صدای آن در حافظه ما جای می‌گیرد. ذهن ما اولین‌بار که صدایی را شنید به پردازش آن می‌پردازد و دفعه بعد که همان صدا را شنید، برایش تداعی می‌شود. در مورد این سازها نیز چنین است. وقتی اولین‌بار صدای آنها را بشنویم طبعا برایمان غریب است ولی رفته‌رفته به آن عادت می‌کنیم. بنابراین من فکر می‌کنم ساخت این سازها برای سازنده یک نوع موفقیت است و از همه اینها مهم‌تر این است که استاد شجریان خودش از کارهایش راضی است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.