|

برکشلی در گفت‌وگو با «شرق»:

اجلاسی در سطح سران

شرق: فریدون برکشلی، نماینده اسبق ایران در اوپک که در این اجلاس حضور داشت و اخبار را از نزدیک دنبال می‌کرد، در گفت‌وگویی با «شرق» از اهمیت این اجلاس گفت. به گفته برکشلی این اجلاس، یکی از سیاسی‌ترین اجلاس‌های نفتی در طول دوره اوپک بود و نگرانی‌ها درباره عدم توافق در اواسط این مذاکرات به اوج رسیده بود. بااین‌حال او در این گفت‌وگو تأکید کرد که این اجلاس در سطح سران بود و هیچ وزیری در حدی نبود که خود به‌تنهایی تصمیم بگیرد و به‌همین‌دلیل نیز اغلب در تماس‌های ممتد تلفنی با کشور خود در ارتباط بودند و حتی نواک، وزیر انرژی روسیه، برای گفت‌وگو با پوتین راهی روسیه شده بود. برکشلی در تحلیل‌های خود تأکید می‌کند که ارتباط آمریکا با اوپک می‌تواند برای آینده نفت بسیار مطلوب باشد. چرایی این اظهارنظر او را در ادامه بخوانید:
نتیجه این دوره از اجلاس را چطور ارزیابی کردید؟

من تابه‌حال اجلاسى به اين حد سياسى نديده بودم. ورود نماينده آمريكا فضاى اجلاس را متشنج كرده بود. همچنین ورود روسيه به سازمان، اجلاس را خيلى سياسى كرده بود؛ اما در نهایت نتیجه نشست، بسیار مطلوب بود. آقای زنگنه، وزیر نفت ایران هم مقاومت خوبى كرد. البته روسيه هم از سیاست کاهش تولید به‌منظور افزایش قیمت نفت حمايت كرد و عربستان هم فشار زيادى نياورد. به نظر می‌رسید تلاش آمریکا برای اثرگذاری بر اجلاس اخیر هم بی‌نتیجه ماند. بازار با این توافق، علائم نيرومندی از اوپك دريافت مى‌كند. در كوتاه‌مدت ممکن است این تأثیر را شاهد نباشیم، اما این تصمیم،‌ عزم اوپك‌پلاس به ثبات بازار را به نمايش گذاشت. اما مهم‌ترین نکته‌ای که درباره این دوره اجلاس می‌توان گفت این بود که اين اجلاس در حد اجلاس سران بود. وزرا ناچار بودند دقيقه‌به‌دقيقه با سران كشورشان رايزنى كنند. در واقع هيچ وزيرى در حدى نبود كه شخصا تصميم بگيرد، حتی وزير انرژى روسيه پس از مذاکرات روز اول، به مسكو پرواز كرد و صبح دوباره بازگشت.
حضور نماینده ویژه آمریکا چه عکس‌العملی را بین وزرای حاضر ایجاد کرد؟
برایان هوک، نماینده ویژه وزارت امور خارجه آمریکا، در واقع فقط براى ديدار عربستان آمده بود و نتيجه‌اى نگرفت. هدف اين مقام آمريكايى متقاعدكردن اوپك برای کاهش‌ندادن بود كه موفق نشد. واكنش ايران نسبت به حضور این مقام آمریکا در اجلاس صدوهفتادوپنجم، کاملا معمولى بود. کشورهای دیگر برخورد و نگرش خوبى به این رفتار مداخله‌جویانه نداشتند. در فضاى خبرى هم تا حدى این اقدام آمریکا را مضحكه كردند. در کل حضور مقام آمریکایی در اجلاس خیلی زشت ارزیابی شد. تابه‌حال در اوپك چنين چيزى ديده نشده بود. جالب اينكه تعدادى از شركت‌هاى شيل كه معمولا شركت‌هاى كوچك هستند، آمده بودند و با وزرا لابى مى‌كردند كه قيمت را بالا ببريد. این خواسته آنها برخلاف خواسته پرزیدنت ترامپ بود که ادعا کرده بود جهان از قیمت بالای نفت حمایت نمی‌کند! بااین‌حال فکر می‌کنم به سبب آنکه اکنون آمریکا به‌عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده نفت جهان و پس از ٧٥ سال صادركننده شده، ايجاد ارتباط با آمريكا براى اوپك مطلوب است. البته آسان نيست، چون در آمريكا و به‌ویژه نفت شيل، شركت‌هاى متعددى هستند و بايد راهكارى طراحى شود.
اصولا ترامپ با این دیدگاه موافق است؟
ترامپ نگرش غيرنفتى دارد، او بيشتر تسليحاتى و ساختمانى فكر مى‌كند. البته پنتاگون بزرگ‌ترين مصرف‌كننده نفت جهان است. بااین‌حال، مسائل براى پرزيدنت ترامپ عموما منبعث از منافع شخصى است.
عربستان به‌عنوان بزرگ‌ترین صادرکننده نفت در اوپک با این دیدگاه موافقت می‌کند؟
بله، عربستان بيش از تمام اعضا نيازمند قيمت‌هاى بالاست، زیرا براى عرضه سهام آرامكو هر دلار اضافى برای قيمت نفت، روى ارزش سهام تأثير دارد.
با وجود مذاکرات آمریکا با عربستان چرا این همراهی را شاهد نبودیم؟
من قبلا هم گفته‌ام مباحث درون‌سازمانى اوپك با مباحث دوجانبه خارج از سازمان تفاوت دارد. در سال‌هاى قبل ما يك ذكى يمانى و يك عربستان داشتيم، امروز ما سه يمانى و سه عربستان داريم؛ روسيه، آمريكا و عربستان. عربستان ضرورت كاهش حداقل يك ميليون را قبول دارد، اما آن را مشروط به توافق جمعى کرده بود. روسيه هم اهل كاهش نبود و دنبال سوارى رايگان بود مثل هميشه؛ به‌همین‌دلیل هم تنها موافقت خود را برای کاهش 100 تا 150هزار بشکه در روز تا سه ‌ماه پذیرفته بود که البته پس از مذاکرات تا 200 هزار بشکه را هم پذیرفت.
در این مدت، بيشتر پرسش‌هاى خبرنگاران از وزير نفت عربستان درباره فشار آمريكا و بهاى حمايت واشنگتن از شاهزاده بن‌سلمان بود. عربستان هم توپ را به زمين روسيه و بقيه انداخته بود تا از توافق‌نکردن براى كاهش توليد مبرى شود، حتی نگرانی‌ها برای توافق‌نکردن نیز زیاد شده بود و برخی از احتمال عدم توافق و برگزاری اجلاس اضطراری در فوریه یا مارس حرف می‌زدند.
خروج قطر از سازمان اوپک توانست مذاکرات را تحت تأثیر قرار دهد؟
خروج قطر، جو هماهنگ شوراى همكارى خليج فارس را تا حد زيادى مختل كرده و سردرگمى و بلاتكليفى ناراحت‌كننده‌اى بر فضاى اجلاس سايه انداخته بود، اما تحت‌ا‌لشعاع جو سنگين اجلاس قرار گرفت و در واقع اهميت خاصى پيدا نكرد. با خروج قطر از اوپك گفته مى‌شود كه ممكن است امارات هم از مجمع جهانى گاز خارج شود، در واقع به تلافى این اقدام، این رخداد هم دور از ذهن نیست.
فکر می‌کنید بازار چگونه نسبت به این توافق واکنش نشان دهد؟
ابهام در افق تقاضا مهم است. موتور رشد تقاضا چين و البته هند هستند. نبرد تجارى آمريكا و چين، آينده را مبهم كرده است. اجلاس G20 هم بى‌نتيجه بود. به‌همین‌دلیل نمی‌توان چندان نظر مشخصی درباره آینده بازار نفت ارائه داد.

شرق: فریدون برکشلی، نماینده اسبق ایران در اوپک که در این اجلاس حضور داشت و اخبار را از نزدیک دنبال می‌کرد، در گفت‌وگویی با «شرق» از اهمیت این اجلاس گفت. به گفته برکشلی این اجلاس، یکی از سیاسی‌ترین اجلاس‌های نفتی در طول دوره اوپک بود و نگرانی‌ها درباره عدم توافق در اواسط این مذاکرات به اوج رسیده بود. بااین‌حال او در این گفت‌وگو تأکید کرد که این اجلاس در سطح سران بود و هیچ وزیری در حدی نبود که خود به‌تنهایی تصمیم بگیرد و به‌همین‌دلیل نیز اغلب در تماس‌های ممتد تلفنی با کشور خود در ارتباط بودند و حتی نواک، وزیر انرژی روسیه، برای گفت‌وگو با پوتین راهی روسیه شده بود. برکشلی در تحلیل‌های خود تأکید می‌کند که ارتباط آمریکا با اوپک می‌تواند برای آینده نفت بسیار مطلوب باشد. چرایی این اظهارنظر او را در ادامه بخوانید:
نتیجه این دوره از اجلاس را چطور ارزیابی کردید؟

من تابه‌حال اجلاسى به اين حد سياسى نديده بودم. ورود نماينده آمريكا فضاى اجلاس را متشنج كرده بود. همچنین ورود روسيه به سازمان، اجلاس را خيلى سياسى كرده بود؛ اما در نهایت نتیجه نشست، بسیار مطلوب بود. آقای زنگنه، وزیر نفت ایران هم مقاومت خوبى كرد. البته روسيه هم از سیاست کاهش تولید به‌منظور افزایش قیمت نفت حمايت كرد و عربستان هم فشار زيادى نياورد. به نظر می‌رسید تلاش آمریکا برای اثرگذاری بر اجلاس اخیر هم بی‌نتیجه ماند. بازار با این توافق، علائم نيرومندی از اوپك دريافت مى‌كند. در كوتاه‌مدت ممکن است این تأثیر را شاهد نباشیم، اما این تصمیم،‌ عزم اوپك‌پلاس به ثبات بازار را به نمايش گذاشت. اما مهم‌ترین نکته‌ای که درباره این دوره اجلاس می‌توان گفت این بود که اين اجلاس در حد اجلاس سران بود. وزرا ناچار بودند دقيقه‌به‌دقيقه با سران كشورشان رايزنى كنند. در واقع هيچ وزيرى در حدى نبود كه شخصا تصميم بگيرد، حتی وزير انرژى روسيه پس از مذاکرات روز اول، به مسكو پرواز كرد و صبح دوباره بازگشت.
حضور نماینده ویژه آمریکا چه عکس‌العملی را بین وزرای حاضر ایجاد کرد؟
برایان هوک، نماینده ویژه وزارت امور خارجه آمریکا، در واقع فقط براى ديدار عربستان آمده بود و نتيجه‌اى نگرفت. هدف اين مقام آمريكايى متقاعدكردن اوپك برای کاهش‌ندادن بود كه موفق نشد. واكنش ايران نسبت به حضور این مقام آمریکا در اجلاس صدوهفتادوپنجم، کاملا معمولى بود. کشورهای دیگر برخورد و نگرش خوبى به این رفتار مداخله‌جویانه نداشتند. در فضاى خبرى هم تا حدى این اقدام آمریکا را مضحكه كردند. در کل حضور مقام آمریکایی در اجلاس خیلی زشت ارزیابی شد. تابه‌حال در اوپك چنين چيزى ديده نشده بود. جالب اينكه تعدادى از شركت‌هاى شيل كه معمولا شركت‌هاى كوچك هستند، آمده بودند و با وزرا لابى مى‌كردند كه قيمت را بالا ببريد. این خواسته آنها برخلاف خواسته پرزیدنت ترامپ بود که ادعا کرده بود جهان از قیمت بالای نفت حمایت نمی‌کند! بااین‌حال فکر می‌کنم به سبب آنکه اکنون آمریکا به‌عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده نفت جهان و پس از ٧٥ سال صادركننده شده، ايجاد ارتباط با آمريكا براى اوپك مطلوب است. البته آسان نيست، چون در آمريكا و به‌ویژه نفت شيل، شركت‌هاى متعددى هستند و بايد راهكارى طراحى شود.
اصولا ترامپ با این دیدگاه موافق است؟
ترامپ نگرش غيرنفتى دارد، او بيشتر تسليحاتى و ساختمانى فكر مى‌كند. البته پنتاگون بزرگ‌ترين مصرف‌كننده نفت جهان است. بااین‌حال، مسائل براى پرزيدنت ترامپ عموما منبعث از منافع شخصى است.
عربستان به‌عنوان بزرگ‌ترین صادرکننده نفت در اوپک با این دیدگاه موافقت می‌کند؟
بله، عربستان بيش از تمام اعضا نيازمند قيمت‌هاى بالاست، زیرا براى عرضه سهام آرامكو هر دلار اضافى برای قيمت نفت، روى ارزش سهام تأثير دارد.
با وجود مذاکرات آمریکا با عربستان چرا این همراهی را شاهد نبودیم؟
من قبلا هم گفته‌ام مباحث درون‌سازمانى اوپك با مباحث دوجانبه خارج از سازمان تفاوت دارد. در سال‌هاى قبل ما يك ذكى يمانى و يك عربستان داشتيم، امروز ما سه يمانى و سه عربستان داريم؛ روسيه، آمريكا و عربستان. عربستان ضرورت كاهش حداقل يك ميليون را قبول دارد، اما آن را مشروط به توافق جمعى کرده بود. روسيه هم اهل كاهش نبود و دنبال سوارى رايگان بود مثل هميشه؛ به‌همین‌دلیل هم تنها موافقت خود را برای کاهش 100 تا 150هزار بشکه در روز تا سه ‌ماه پذیرفته بود که البته پس از مذاکرات تا 200 هزار بشکه را هم پذیرفت.
در این مدت، بيشتر پرسش‌هاى خبرنگاران از وزير نفت عربستان درباره فشار آمريكا و بهاى حمايت واشنگتن از شاهزاده بن‌سلمان بود. عربستان هم توپ را به زمين روسيه و بقيه انداخته بود تا از توافق‌نکردن براى كاهش توليد مبرى شود، حتی نگرانی‌ها برای توافق‌نکردن نیز زیاد شده بود و برخی از احتمال عدم توافق و برگزاری اجلاس اضطراری در فوریه یا مارس حرف می‌زدند.
خروج قطر از سازمان اوپک توانست مذاکرات را تحت تأثیر قرار دهد؟
خروج قطر، جو هماهنگ شوراى همكارى خليج فارس را تا حد زيادى مختل كرده و سردرگمى و بلاتكليفى ناراحت‌كننده‌اى بر فضاى اجلاس سايه انداخته بود، اما تحت‌ا‌لشعاع جو سنگين اجلاس قرار گرفت و در واقع اهميت خاصى پيدا نكرد. با خروج قطر از اوپك گفته مى‌شود كه ممكن است امارات هم از مجمع جهانى گاز خارج شود، در واقع به تلافى این اقدام، این رخداد هم دور از ذهن نیست.
فکر می‌کنید بازار چگونه نسبت به این توافق واکنش نشان دهد؟
ابهام در افق تقاضا مهم است. موتور رشد تقاضا چين و البته هند هستند. نبرد تجارى آمريكا و چين، آينده را مبهم كرده است. اجلاس G20 هم بى‌نتيجه بود. به‌همین‌دلیل نمی‌توان چندان نظر مشخصی درباره آینده بازار نفت ارائه داد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.