|

صدوهفتادوپنجمین نشست سازمان اوپک با تصمیم بر کاهش 800‌هزار بشکه‌ای به پایان رسید

ایران معاف شد

شکوفه حبیب‌زاده : پیش از آغاز 175مین نشست اوپک، تحلیل‌ها از بازار نفت بر دو محور کاملا متضاد بود؛ برخی معتقد به توافق کشورهای عضو اوپک و غیراوپک برای کاهش 1.4‌ میلیون بشکه‌ای نفت به‌منظور پوشش مازاد عرضه در بازار بودند و برخی صراحتا بر کارشکنی‌های احتمالی عربستان و ناتوانی برای همراهی روسیه در این دوره از نشست‌ها تأکید می‌کردند. ماحصل آنچه رخ داد، کاهش 1.2‌ میلیون بشکه‌ در روز شامل 800 هزار بشکه‌ای اوپک (به‌استثنای ایران) و 400 هزار بشکه‌ای غیراوپک (200 هزار بشکه سهم روسیه) بود که بیش‌ازپیش بر همراهی‌های دوطرف صحه گذاشت، اما حواشی‌ای که بر این دوره از اجلاس اوپک و البته اجلاس اوپک با غیراوپک سایه انداخت، تا حدی بود که تحلیلگران از این دوره از نشست به‌عنوان سیاسی‌ترین دوره یاد کردند. سختی این دوره از مذاکرات را تحلیلگران در سطح اجلاس سران دانستند. به گفته برخی کارشناسان حاضر در اجلاس، وزرا لحظه‌به‌لحظه با کشورهای خود در تماس بودند؛ حتی نواک، وزیر انرژی روسیه، شب قبل از اجلاس اوپک و غیراوپک، وین را به سمت روسیه ترک کرد و صبح روز اجلاس دوباره به محل بازگشت. حضور برایان هوک، نماینده ویژه وزارت امور خارجه آمریکا در وین، برای مذاکره با طرفین درگیر در تصمیم‌گیری‌ها (عربستان و روسیه) جو را بسیار سیاسی کرده بود. این اقدام که به‌ این شکل مستقیم تاکنون رخ نداده بود، کنایه بیژن زنگنه، وزیر نفت ایران را نیز به‌دنبال داشت. زنگنه با کنایه به این رخداد، گفته بود: «اگر برایان هوک، نماینده ویژه وزارت امور خارجه آمریکا، برای درخواست عضویت آمریکا در اوپک به وین آمده و به همین دلیل با اعضای اوپک ملاقات می‌کند، این درخواست قابل بررسی است، اما در غیر این‌ صورت ایشان روش غیرحرفه‌ای، ناشیانه و مداخله‌جویانه‌ای در پیش گرفته است». او تأکید کرده بود که اوپک سازمانی مستقل است و بخشی از وزارت انرژی آمریکا نیست که از واشنگتن دستور بگیرد. این سخن او البته کمی معمولی بود، زیرا وزرای دیگر در نشست‌های خبری خود حتی به مضحکه از این حضور یاد کرده بودند. خروج قطر از سازمان اوپک که پیش از آغاز این اجلاس به گوش رسیده بود، شایعاتی مبنی بر خروج ایران از اوپک را به‌دنبال داشت که زنگنه به‌سرعت به آن واکنش نشان داد و اعلام کرد ایران از مؤسسان اوپک است و هرگز از آن خارج نمی‌شود.
ایران از مشارکت در توافق کاهش تولید نفت معاف شد
در گزارشی که شانا، رسانه وزارت نفت ایران، منتشر کرده است، بر موفقیت ایران از مستثنی‌شدن از کاهش تولید و «خط قرمز» ایران تأکید کرده است. براساس این گزارش، ایران موفق شد از مشارکت در توافق اعضای اوپک و غیراوپک بر سر کاهش تولید نفت به‌منظور کاستن از مازاد عرضه در بازار و کمک به بهبود قیمت ‌نفت معاف شود. اعضای سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) توافق کردند تولید خود را ۸۰۰ هزار بشکه در روز کاهش دهند؛ همچنین گویا کشورهای غیراوپکی نیز برای کاهش ۴۰۰ هزار بشکه‎ای تولید نفت به توافق رسیده‎اند. براساس این گزارش، ایران، ونزوئلا و لیبی از مشارکت در این توافق معاف شده‎اند. بیژن زنگنه، وزیر نفت، در بدو ورود به وین و پیش از آن بارها تأکید کرده بود که ایران به‌دلیل رویارویی با تحریم‌ها به‌هیچ عنوان زیر بار توافق کاهش تولید نمی‎رود. این در حالی است که پیش از آغاز نشست، خالد الفالح، وزیر انرژی، صنایع و منابع معدنی عربستان بر لزوم مشارکت همه اعضای اوپک برای دستیابی به توافق کاهش تولید تأکید کرده بود.
دولت و بخش خصوصی آمریکا در مقابل هم
دیدارها از حاشیه این نشست، نشان از تلاش آمریکا برای اقناع عربستان به‌منظور کاهش قیمت نفت داشت؛ اقدامی که البته برخلاف اظهارنظرهای مدیران نفت ‌شیل بود که از آمریکا به وین آمده بودند تا وزرای نفتی اوپک و غیراوپک را اقناع کنند تا تلاش برای افزایش قیمت نفت را ادامه دهند.
جهش 5درصدی قیمت نفت پس از توافق
درحالی‌که قیمت نفت از نگرانی عدم توافق از این نشست رو به کاهش نهاده بود، پس از تصمیم‌گیری نهایی از همراهی طرفین، تا لحظه نگارش این گزارش، تا قیمت 63دلار در هر بشکه افزایش یافت. به گزارش سی‌ان‌بی‌سی، با انتشار اخباری از اینکه اعضای اوپک توانسته‌اند به توافقی برای کاهش تولید نفت و تقویت بازار دست پیدا کنند، قیمت‌های نفت که قبل از توافق یک درصد سقوط کرده بودند، بیش از پنج درصد جهش کردند. قیمت هر بشکه نفت خام برنت، تا ساعت 17:35 به وقت تهران، 3.11 دلار یا 5.18 دلار جهش کرد و به 63.17 دلار رسید. قیمت هر بشکه نفت خام آمریکا هم توانست 2.47 دلار یا 4.80 درصد جهش کند و به 53.96 دلار برسد. منابعی از داخل اوپک خبر دادند که اعضای اوپک توافق کرده‌اند تولید خود را 0.8 میلیون بشکه در روز کاهش دهند و اعضای غیر اوپک هم تولید خود را 0.4 میلیون بشکه در روز کاهش خواهند داد تا در مجموع، اوپک پلاس 1.2 میلیون بشکه در روز تولید خود را کاهش دهد.
از نتیجه رضایت داریم
وزیر نفت ایران پس از مذاکرات طولانی از نتیجه حاصل‌شده ابراز رضایت کرد. زنگنه درباره نتیجه مذاکرات فشرده وزرای نفت و انرژی کشورهای عضو اوپک گفت: به آنچه تأمین‎کننده منافع اوپک و ایران است، دست یافتیم. به گزارش شانا، بیژن زنگنه در پایان دو روز مذاکرات فشرده میان وزرای نفت و انرژی کشورهای عضو اوپک، پیش از ترک دبیرخانه اوپک در بین خبرنگاران حاضر شد و به این پرسش که آیا ایران از نتایج مذاکرات راضی است؟ پاسخ مثبت داد. زنگنه در پاسخ به خبرنگاران، معافیت ایران از مشارکت در توافق کاهش تولید را تأیید کرد و در پاسخ به این سؤال که آیا از کلمه معافیت در بیانیه پایانی استفاده شده است، گفت: ایران از مشارکت در این توافق مستثنا شده و ما نامه معافیت را از اوپک دریافت می‎کنیم.
او در پاسخ به این پرسش که آیا شما از تماس دولت آمریکا با برخی اعضای اوپک ناخشنود هستید؟ عنوان کرد: بله. ما قبلا نیز تجربه چنین رفتارهایی را داشته‎ایم. اوپک نمی‎خواهد از بیرون از سازمان تحت فشار قرار گیرد. نمی‎دانم دولت آمریکا چه زمانی از این رویه درس می‎گیرد. زنگنه، مذاکرات را سخت و پیچیده توصیف کرد و در پاسخ به سؤالی درباره تأثیرگذاری روسیه در حصول توافق گفت: روسیه در درون اوپک تأثیرگذار نیست؛ اما در مجموع در توافق بین اوپک و غیراوپک، نمی‎توان نقش مهم روسیه را نادیده گرفت.
مستثناشدن ایران از توافق کاهش تولید غیرطبیعی نیست
وزیر نفت ایران بارها در گفت‌وگو با خبرنگاران در حاشیه این اجلاس هم تأکید کرده بود که مستثنا‌‌شدن ایران از کاهش تولید نفت امری طبیعی است و ایران می‌تواند از این توافق معاف شود؛ زیرا ایران چنین شرایطی را ایجاد نکرده است.
زنگنه توضیح داد: بسیار روشن است در این وضعیت که ما با تحریم‌های وضع‌شده ضدنفت ایران مواجهیم، نمی‎توانیم نفت بیشتری از بازار کم کنیم و تولید خود را بیش از فشاری که دریافت کرده‎ایم، کاهش دهیم.
عبور از تحریم‎ها؛ اولویت شرکت ملی نفت ایران
وزیر نفت همچنین در حاشیه این نشست از رقم نفت در بودجه سال 98 خبر داد و گفت: قیمت نفت در لایحه بودجه سال ۱۳۹۸، حدود ۵۰ دلار برای هر بشکه است.
قطر اوپک را ترک می‎کند، منطقه را نه
زنگنه درباره خروج قطر از اوپک هم اظهار کرد: از خروج قطر از اوپک ناراحت هستم؛ زیرا از نظر تاریخی قطر یکی از نزدیک‌ترین اعضا و یکی از نزدیک‌ترین دوستان ایران است. من به وزیر انرژی قطر گفتم شما اوپک را ترک می‎کنید؛ اما منطقه را ترک نمی‎کنید. او در پاسخ به این سؤال که آیا ایران در اوپک باقی می‎ماند، گفت: ما یکی از اعضای بنیان‎گذار اوپک هستیم و می‎خواهیم اوپک را حفظ کنیم. این تنها سازمان جهان سوم است که کمی در اقتصاد جهان تأثیر دارد.
تحریم اعضای اوپک در درازمدت بازار را با مشکل مواجه می‎کند
زنگنه در پاسخ به اینکه آیا از معافیت‌های ارائه‌شده به کشورها برای خرید نفت ایران راضی هستید، گفت: نه. ما اعتقادمان این است که بازار جهانی باید غیرسیاسی باشد تا اینکه به ‌نفع مصرف‎کننده و تولیدکننده عمل کند. ما نباید فقط شش‌ ماه و یک‌ سال را ببینیم؛ بلکه باید نگاه دراز‎مدت داشته باشیم. اینکه چند کشور مؤسس اوپک تحت فشار تحریم‎ها قرار گیرند، قطعا در سال‎های آتی بازارهای جهانی را با کمبودهای جدی از نظر عرضه روبه‎رو خواهد کرد.

شکوفه حبیب‌زاده : پیش از آغاز 175مین نشست اوپک، تحلیل‌ها از بازار نفت بر دو محور کاملا متضاد بود؛ برخی معتقد به توافق کشورهای عضو اوپک و غیراوپک برای کاهش 1.4‌ میلیون بشکه‌ای نفت به‌منظور پوشش مازاد عرضه در بازار بودند و برخی صراحتا بر کارشکنی‌های احتمالی عربستان و ناتوانی برای همراهی روسیه در این دوره از نشست‌ها تأکید می‌کردند. ماحصل آنچه رخ داد، کاهش 1.2‌ میلیون بشکه‌ در روز شامل 800 هزار بشکه‌ای اوپک (به‌استثنای ایران) و 400 هزار بشکه‌ای غیراوپک (200 هزار بشکه سهم روسیه) بود که بیش‌ازپیش بر همراهی‌های دوطرف صحه گذاشت، اما حواشی‌ای که بر این دوره از اجلاس اوپک و البته اجلاس اوپک با غیراوپک سایه انداخت، تا حدی بود که تحلیلگران از این دوره از نشست به‌عنوان سیاسی‌ترین دوره یاد کردند. سختی این دوره از مذاکرات را تحلیلگران در سطح اجلاس سران دانستند. به گفته برخی کارشناسان حاضر در اجلاس، وزرا لحظه‌به‌لحظه با کشورهای خود در تماس بودند؛ حتی نواک، وزیر انرژی روسیه، شب قبل از اجلاس اوپک و غیراوپک، وین را به سمت روسیه ترک کرد و صبح روز اجلاس دوباره به محل بازگشت. حضور برایان هوک، نماینده ویژه وزارت امور خارجه آمریکا در وین، برای مذاکره با طرفین درگیر در تصمیم‌گیری‌ها (عربستان و روسیه) جو را بسیار سیاسی کرده بود. این اقدام که به‌ این شکل مستقیم تاکنون رخ نداده بود، کنایه بیژن زنگنه، وزیر نفت ایران را نیز به‌دنبال داشت. زنگنه با کنایه به این رخداد، گفته بود: «اگر برایان هوک، نماینده ویژه وزارت امور خارجه آمریکا، برای درخواست عضویت آمریکا در اوپک به وین آمده و به همین دلیل با اعضای اوپک ملاقات می‌کند، این درخواست قابل بررسی است، اما در غیر این‌ صورت ایشان روش غیرحرفه‌ای، ناشیانه و مداخله‌جویانه‌ای در پیش گرفته است». او تأکید کرده بود که اوپک سازمانی مستقل است و بخشی از وزارت انرژی آمریکا نیست که از واشنگتن دستور بگیرد. این سخن او البته کمی معمولی بود، زیرا وزرای دیگر در نشست‌های خبری خود حتی به مضحکه از این حضور یاد کرده بودند. خروج قطر از سازمان اوپک که پیش از آغاز این اجلاس به گوش رسیده بود، شایعاتی مبنی بر خروج ایران از اوپک را به‌دنبال داشت که زنگنه به‌سرعت به آن واکنش نشان داد و اعلام کرد ایران از مؤسسان اوپک است و هرگز از آن خارج نمی‌شود.
ایران از مشارکت در توافق کاهش تولید نفت معاف شد
در گزارشی که شانا، رسانه وزارت نفت ایران، منتشر کرده است، بر موفقیت ایران از مستثنی‌شدن از کاهش تولید و «خط قرمز» ایران تأکید کرده است. براساس این گزارش، ایران موفق شد از مشارکت در توافق اعضای اوپک و غیراوپک بر سر کاهش تولید نفت به‌منظور کاستن از مازاد عرضه در بازار و کمک به بهبود قیمت ‌نفت معاف شود. اعضای سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) توافق کردند تولید خود را ۸۰۰ هزار بشکه در روز کاهش دهند؛ همچنین گویا کشورهای غیراوپکی نیز برای کاهش ۴۰۰ هزار بشکه‎ای تولید نفت به توافق رسیده‎اند. براساس این گزارش، ایران، ونزوئلا و لیبی از مشارکت در این توافق معاف شده‎اند. بیژن زنگنه، وزیر نفت، در بدو ورود به وین و پیش از آن بارها تأکید کرده بود که ایران به‌دلیل رویارویی با تحریم‌ها به‌هیچ عنوان زیر بار توافق کاهش تولید نمی‎رود. این در حالی است که پیش از آغاز نشست، خالد الفالح، وزیر انرژی، صنایع و منابع معدنی عربستان بر لزوم مشارکت همه اعضای اوپک برای دستیابی به توافق کاهش تولید تأکید کرده بود.
دولت و بخش خصوصی آمریکا در مقابل هم
دیدارها از حاشیه این نشست، نشان از تلاش آمریکا برای اقناع عربستان به‌منظور کاهش قیمت نفت داشت؛ اقدامی که البته برخلاف اظهارنظرهای مدیران نفت ‌شیل بود که از آمریکا به وین آمده بودند تا وزرای نفتی اوپک و غیراوپک را اقناع کنند تا تلاش برای افزایش قیمت نفت را ادامه دهند.
جهش 5درصدی قیمت نفت پس از توافق
درحالی‌که قیمت نفت از نگرانی عدم توافق از این نشست رو به کاهش نهاده بود، پس از تصمیم‌گیری نهایی از همراهی طرفین، تا لحظه نگارش این گزارش، تا قیمت 63دلار در هر بشکه افزایش یافت. به گزارش سی‌ان‌بی‌سی، با انتشار اخباری از اینکه اعضای اوپک توانسته‌اند به توافقی برای کاهش تولید نفت و تقویت بازار دست پیدا کنند، قیمت‌های نفت که قبل از توافق یک درصد سقوط کرده بودند، بیش از پنج درصد جهش کردند. قیمت هر بشکه نفت خام برنت، تا ساعت 17:35 به وقت تهران، 3.11 دلار یا 5.18 دلار جهش کرد و به 63.17 دلار رسید. قیمت هر بشکه نفت خام آمریکا هم توانست 2.47 دلار یا 4.80 درصد جهش کند و به 53.96 دلار برسد. منابعی از داخل اوپک خبر دادند که اعضای اوپک توافق کرده‌اند تولید خود را 0.8 میلیون بشکه در روز کاهش دهند و اعضای غیر اوپک هم تولید خود را 0.4 میلیون بشکه در روز کاهش خواهند داد تا در مجموع، اوپک پلاس 1.2 میلیون بشکه در روز تولید خود را کاهش دهد.
از نتیجه رضایت داریم
وزیر نفت ایران پس از مذاکرات طولانی از نتیجه حاصل‌شده ابراز رضایت کرد. زنگنه درباره نتیجه مذاکرات فشرده وزرای نفت و انرژی کشورهای عضو اوپک گفت: به آنچه تأمین‎کننده منافع اوپک و ایران است، دست یافتیم. به گزارش شانا، بیژن زنگنه در پایان دو روز مذاکرات فشرده میان وزرای نفت و انرژی کشورهای عضو اوپک، پیش از ترک دبیرخانه اوپک در بین خبرنگاران حاضر شد و به این پرسش که آیا ایران از نتایج مذاکرات راضی است؟ پاسخ مثبت داد. زنگنه در پاسخ به خبرنگاران، معافیت ایران از مشارکت در توافق کاهش تولید را تأیید کرد و در پاسخ به این سؤال که آیا از کلمه معافیت در بیانیه پایانی استفاده شده است، گفت: ایران از مشارکت در این توافق مستثنا شده و ما نامه معافیت را از اوپک دریافت می‎کنیم.
او در پاسخ به این پرسش که آیا شما از تماس دولت آمریکا با برخی اعضای اوپک ناخشنود هستید؟ عنوان کرد: بله. ما قبلا نیز تجربه چنین رفتارهایی را داشته‎ایم. اوپک نمی‎خواهد از بیرون از سازمان تحت فشار قرار گیرد. نمی‎دانم دولت آمریکا چه زمانی از این رویه درس می‎گیرد. زنگنه، مذاکرات را سخت و پیچیده توصیف کرد و در پاسخ به سؤالی درباره تأثیرگذاری روسیه در حصول توافق گفت: روسیه در درون اوپک تأثیرگذار نیست؛ اما در مجموع در توافق بین اوپک و غیراوپک، نمی‎توان نقش مهم روسیه را نادیده گرفت.
مستثناشدن ایران از توافق کاهش تولید غیرطبیعی نیست
وزیر نفت ایران بارها در گفت‌وگو با خبرنگاران در حاشیه این اجلاس هم تأکید کرده بود که مستثنا‌‌شدن ایران از کاهش تولید نفت امری طبیعی است و ایران می‌تواند از این توافق معاف شود؛ زیرا ایران چنین شرایطی را ایجاد نکرده است.
زنگنه توضیح داد: بسیار روشن است در این وضعیت که ما با تحریم‌های وضع‌شده ضدنفت ایران مواجهیم، نمی‎توانیم نفت بیشتری از بازار کم کنیم و تولید خود را بیش از فشاری که دریافت کرده‎ایم، کاهش دهیم.
عبور از تحریم‎ها؛ اولویت شرکت ملی نفت ایران
وزیر نفت همچنین در حاشیه این نشست از رقم نفت در بودجه سال 98 خبر داد و گفت: قیمت نفت در لایحه بودجه سال ۱۳۹۸، حدود ۵۰ دلار برای هر بشکه است.
قطر اوپک را ترک می‎کند، منطقه را نه
زنگنه درباره خروج قطر از اوپک هم اظهار کرد: از خروج قطر از اوپک ناراحت هستم؛ زیرا از نظر تاریخی قطر یکی از نزدیک‌ترین اعضا و یکی از نزدیک‌ترین دوستان ایران است. من به وزیر انرژی قطر گفتم شما اوپک را ترک می‎کنید؛ اما منطقه را ترک نمی‎کنید. او در پاسخ به این سؤال که آیا ایران در اوپک باقی می‎ماند، گفت: ما یکی از اعضای بنیان‎گذار اوپک هستیم و می‎خواهیم اوپک را حفظ کنیم. این تنها سازمان جهان سوم است که کمی در اقتصاد جهان تأثیر دارد.
تحریم اعضای اوپک در درازمدت بازار را با مشکل مواجه می‎کند
زنگنه در پاسخ به اینکه آیا از معافیت‌های ارائه‌شده به کشورها برای خرید نفت ایران راضی هستید، گفت: نه. ما اعتقادمان این است که بازار جهانی باید غیرسیاسی باشد تا اینکه به ‌نفع مصرف‎کننده و تولیدکننده عمل کند. ما نباید فقط شش‌ ماه و یک‌ سال را ببینیم؛ بلکه باید نگاه دراز‎مدت داشته باشیم. اینکه چند کشور مؤسس اوپک تحت فشار تحریم‎ها قرار گیرند، قطعا در سال‎های آتی بازارهای جهانی را با کمبودهای جدی از نظر عرضه روبه‎رو خواهد کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.