تلاش ذوالنور براي خارجشدن استيضاح ظريف از دستور کار
چرا فراکسيون ولايي در بحث استيضاحها يکدست عمل نميکند؟
شرق: ذوالنور پيگير پسگرفتن امضاهاي نمايندگان در موضوع استيضاح ظريف است. اين موضوع را محمدجواد ابطحي، يکي از امضاکنندگان استيضاح ظريف گفت. براي افرادي که اخبار مجلس را دنبال ميکنند، اين خبر حتما متعجبشان کرده است؛ نمايندهاي که از ابتدا با ديپلماسي اين دولت مشکل داشت و در اولين جلسه بعد از خروج ترامپ از برجام، آتشزدن برجام در مجلس را به نام خود ثبت کرد. اينکه چرا ذوالنور به دنبال از حدنصاب انداختن استيضاح وزير خارجه است، موضوعي است قابلبحث، اما نکته ديگر پراکندگي فراکسيون ولايي مجلس در موضوع استيضاح ظريف و لاريجاني است.
ابطحي ديروز به «ايسنا» توضيح داد: «اکثر امضاکنندگان استيضاح آقاي ظريف از فراکسيون ولايي هستند اما اين به آن معنا نيست که موضع اين فراکسيون استيضاح وزير خارجه باشد، کمااينکه آقاي ذوالنور از اعضاي هیئترئیسه فراکسيون ولايي به دنبال پسگرفتن امضاهاست چون معتقدم استيضاح در شرايط کنوني به صلاح نيست». او بعد از اين توضيح، تأکيد کرد که خودش هنوز پاي استيضاح ظريف ايستاده و قصد پسگرفتن امضاي خود را ندارد. مجلس فعلي دو فراکسيون اصولگرا دارد؛ ولاييون که اصولگرايان تندرو و نزديک به جبهه پايداري هستند و مستقلين که اصولگرايان معتدل و نزديک به علي لاريجاني را تشکيل ميدهند.
مديريت نمايندگاني مانند کريميقدوسي، حاجيدليگاني، ذوالنوري، ابطحي و... ذيل يک فراکسيون نبايد کار راحتي باشد. هرچند در فراکسيونهاي ديگر نيز مواردي وجود دارد که نمايندگان خلاف نظر فراکسيون عمل کنند. اما چندي است چهرههاي شناختهشده فراکسيون ولايي بايد در پي اظهارات و اعمال برخي نمايندگان خود، سريعا به رسانهها توضيح دهد که خطي که آن نمايندگان در پيش گرفتهاند، ربطي به نظر فراکسيون ندارد. دراينبين حسينعلي حاجيدليگاني جايگاه ويژهاي دارد. او مبدع طرح استيضاح ظريف و لاريجاني است و بدون اينکه موافقت فراکسيون متبوع خود را به اين کار جلب کرده باشد، با کمک چند نفر از همفکرانش طرح استيضاح را کليد ميزند.
مردادماه امسال حسينعلي حاجيدليگاني، بحث طرح عدم صلاحيت رئيسجمهور را مطرح کرد. آن زمان اقتصاد بسيار آشفته شده بود. بازار تحليلها و شايعات به موازات نگاه خيره به قيمتها، داغ بود. بهاينترتيب با شنيدن احتمال کليدخوردن بررسي صلاحيت رئيسجمهوري براي ادامه کار، افکار عمومي به اين نتيجه رسيد که فراکسيون ولايي به دنبال ساقطکردن دولت است. تنها کمي زمان لازم بود تا حاجيبابايي، رئيس اين فراکسيون بگويد که ولاييون قصد اين کار را ندارند.
تابستان جاي خود را به پاييز داد. به موازات بالاگرفتن مشاجرات حول لوايح مربوط به FATF و بهتبع آن، دوباره گروهي از نمايندگان فراکسيون ولايي بودند که طرحهاي خبرساز را به جریان انداختند؛ استيضاح ظريف و استيضاح علي لاريجاني. البته در مورد دوم واژه استيضاح هرچند بهلحاظ مفهومي بيراه نبوده اما اسم دقيق آن «طرح سؤال از رئيس مجلس» عنوان شد. دوباره رئيس فراکسيون ولايي در توضيحاتي اعلام کرد که اين دو استيضاح ربطي به فراکسيون او ندارد.
بايد منتظر ماند و ديد که آيا فراکسيون ولايي اولين استيضاح وزير امور خارجه را به اسم خود ثبت ميکند يا اين طرح هم مانند طرح سؤال از رئيس مجلس که آنهم در نوع خود اولين بود، به سرانجام نميرسد. در ادامه براي شفافترشدن موضوع نوسان رأي نمايندگان پاي استيضاحها با خود حاجيدليگاني صحبت کرديم که متن آن را در ادامه ميخوانيد.
حاجی دلیگانی عضو فراکسیون ولایی مجلس:
براي اثرگذاربودن استيضاح حتما نبايد تا انتها پيش برود
شما پيگيرترين نماينده در زمينه استيضاح ظريف و طرح سؤال از لاريجاني بوديد...
«طرح سؤال» نه، به عبارتي «استيضاح» آقاي لاريجاني و به يک عبارت - که آقاي کاتب نام بردند- «سلب صلاحيت» ايشان.
آقاي دليگاني چرا امضاکنندگان در مورد آقاي لاريجاني به اين سرعت منصرف شدند و آن طرح از حدنصاب افتاد؟
واقعيت اين است که ما اشکالاتي را در روند مديريتي آقاي لاريجاني ميبينيم... اين روند ما را به سمت شفافيت نميبرد بلکه به نظام مردمسالاري ديني و دموکراسي که بايد وجود داشته باشد، خدشه وارد ميکند. هر نماينده مجلس با هر سليقهاي نماينده ملت ايران است، بنابراين ما در مجلس «نمايندهتر» نداريم...
چه شد که عدهاي اعلام کردند که آن نامه را امضا نکردهاند؟
من نامه را براي هرکه بردم، گفتم اين در راستاي اعتراض به نحوه مديريت آقاي لاريجاني است و براساس ماده 24 آييننامه. کلمه استيضاح را رسانهها بر اين موضوع گذاشتند...
آقاي دليگاني، شما خودتان اين کلمه را با رسانهها مطرح کرديد.
ممکن است من هم يک جايي گفته باشم، چون فضا هم به اين سمت رفت. درست هم هست، بهلحاظ واقعي هم استيضاح است؛ استيضاح يعني از طرف توضيح بخواهي، بعد تصميم بگيري که از او سلب مسئوليت کني يا نه؛ معني ماده 24 هم همين است. تفاوت اين است که لفظ «استيضاح» به کار نرفته و گفته او «مستعفي» شناخته ميشود.
چه شد که امضاها پس گرفته شد؟
بلافاصله که ما اسمها را تحويل داديم و رسانهها هم کلمه «استيضاح» را مطرح کردند، حساسيت ايجاد شد. برخي از افراد که در دفتر حاج آقاي لاريجاني کار ميکردند با امضاکنندگان تماس گرفتند.
همان شب آقاي کيايي در حساب توييتري خود نوشتند که هشت نفر کتبا اعلام کردهاند اصلا چنين طرحي را امضا نکردهاند.
اصل امضاي آنها هست.
يعني شما اين موضوع را که آن افراد (نام آنها هم برده شده) پاي اين طرح را امضا نکردهاند، تکذيب ميکنيد؟
بله، امضا کردهاند. هرچند ممکن است بگويند ما واژه «استيضاح» را نميدانستيم. در آن برگه هم اين واژه نيامده است. در مرحله اول ما 27 امضا گرفتيم. بعد از اينکه آن برگه تحويل داده شد، يکي از امضاکنندگان گفت اين ليستي که کميسيون آييننامه، آقاي کاتب، داده شده، دست فلان مسئول دفتر آقاي لاريجاني بود و سراغ امضاکنندگان رفت. بعد از آن رفتم پيش آقاي کاتب که ببينيم استيضاح در چه مرحلهاي است که گفتند از حد نصاب افتاده است. ديدم از 27 امضا شش نفر امضاي خود را پس گرفتهاند. بعد از آن سراغ همکارهاي ديگر رفتم و مجدد پنج نفر امضا کردند و شد 26 امضا. مجدد شنيدم برخي از همکارها با رايزنيهايي که با آنها شده امضاي خود را پس گرفتهاند. ديروز در کميسيون ديدم که شش نفر امضای خود را پس گرفتهاند و تعداد دوباره شده 20 امضا. (حدنصاب 25 امضا است). سهشنبه هم که فرصت نکردم فعاليتي انجام دهم.
يعني شما هنوز پيگير اين ماجرا هستيد؟
بله. زماني که متوجه بشوم که تعداد به حد نصاب نميرسد آن موقع ديگر تکليف خود را انجام دادهام. البته از مسيرهاي ديگري اقدام خود را انجام خواهم داد؛ از طريق کميسيون اصل 90.
آقاي دليگاني شما استيضاحاتي را مطرح کردهايد که بعدا از سوي فراکسيون ولايي پذيرفته نشد و حتي در موضوع آقاي ظريف مثلا آقاي ذوالنور در جهت عکس آن تلاش ميکند. اين اختلاف از کجا ميآيد؟
من اين را اختلاف نميدانم، بلکه حاکي از آزادانديشي و مستقلبودن نماينده ميدانم.
پس هماهنگيهاي فراکسيوني چه ميشود؟
در انجام وظايف نمايندگي گفته نشده که براساس فراکسيون يا نظر رفقا کار شود...
درست است اما اين واقعيت است که اگر شما نتوانيد فراکسيون نزديک به خود را به استيضاح ظريف راضي کنيد، فراکسيون مستقلين هم نميتوانيد راضي کنيد؟
من دارم تلاشم را انجام ميدهم. جايي که فکر ميکنم، تأمل ميکنم و جمعبندي ميرسم که بايد کاري را انجام دهم و برابر آييننامه کار ميکنم.
اينطور که کار شما منشأ اثر نميشود؟ يعني براي شما نتيجه مهم نيست؟
نه اينکه مهم نيست، اما ديدگاه من اين است که نبايد همهچيز را به فراکسيون گره زد. نمايندگان نگاه ميکنند و اگر موافق باشند، کمک ميکنند و اگر موافق نباشند کمک نميکنند.
بالاخره شما با اعضاي فراکسيون وجوه مشترکي داريد که باعث شده کنار هم قرار بگيريد و استثنائا گاهي شما نظري داريد که با فراکسيون منطبق نيست، اما وقتي ما ميبينيم شما در زمينه صلاحيت رئيسجمهور و استيضاح ظريف و لاريجاني نظري متفاوت با نظر فراکسيون داريد، به نظر ميرسد که شما راه خود را جدا کردهايد.
نه اصلا اينطور نيست. نتيجه فقط اين نيست که اگر استيضاحي شروع شد، حتما بايد به حد آخر آن استيضاح رسيد. به نظر ميرسد همين الان آقاي ظريف بهنوعي با توجه به اين عملي که صورت گرفت کاملا اين را دريافت کردند که در اظهارنظرهاي خودشان دقت بيشتري داشته باشند. الان هم واقعا به جايي رسيدهاند که اذعان کنند که اين حرف، حرف شايستهاي نبود و بهتر بود گفته نميشد، اما برداشت من اين است که نگران نوع انعکاس رسانهاي آن هستند.
شرق: ذوالنور پيگير پسگرفتن امضاهاي نمايندگان در موضوع استيضاح ظريف است. اين موضوع را محمدجواد ابطحي، يکي از امضاکنندگان استيضاح ظريف گفت. براي افرادي که اخبار مجلس را دنبال ميکنند، اين خبر حتما متعجبشان کرده است؛ نمايندهاي که از ابتدا با ديپلماسي اين دولت مشکل داشت و در اولين جلسه بعد از خروج ترامپ از برجام، آتشزدن برجام در مجلس را به نام خود ثبت کرد. اينکه چرا ذوالنور به دنبال از حدنصاب انداختن استيضاح وزير خارجه است، موضوعي است قابلبحث، اما نکته ديگر پراکندگي فراکسيون ولايي مجلس در موضوع استيضاح ظريف و لاريجاني است.
ابطحي ديروز به «ايسنا» توضيح داد: «اکثر امضاکنندگان استيضاح آقاي ظريف از فراکسيون ولايي هستند اما اين به آن معنا نيست که موضع اين فراکسيون استيضاح وزير خارجه باشد، کمااينکه آقاي ذوالنور از اعضاي هیئترئیسه فراکسيون ولايي به دنبال پسگرفتن امضاهاست چون معتقدم استيضاح در شرايط کنوني به صلاح نيست». او بعد از اين توضيح، تأکيد کرد که خودش هنوز پاي استيضاح ظريف ايستاده و قصد پسگرفتن امضاي خود را ندارد. مجلس فعلي دو فراکسيون اصولگرا دارد؛ ولاييون که اصولگرايان تندرو و نزديک به جبهه پايداري هستند و مستقلين که اصولگرايان معتدل و نزديک به علي لاريجاني را تشکيل ميدهند.
مديريت نمايندگاني مانند کريميقدوسي، حاجيدليگاني، ذوالنوري، ابطحي و... ذيل يک فراکسيون نبايد کار راحتي باشد. هرچند در فراکسيونهاي ديگر نيز مواردي وجود دارد که نمايندگان خلاف نظر فراکسيون عمل کنند. اما چندي است چهرههاي شناختهشده فراکسيون ولايي بايد در پي اظهارات و اعمال برخي نمايندگان خود، سريعا به رسانهها توضيح دهد که خطي که آن نمايندگان در پيش گرفتهاند، ربطي به نظر فراکسيون ندارد. دراينبين حسينعلي حاجيدليگاني جايگاه ويژهاي دارد. او مبدع طرح استيضاح ظريف و لاريجاني است و بدون اينکه موافقت فراکسيون متبوع خود را به اين کار جلب کرده باشد، با کمک چند نفر از همفکرانش طرح استيضاح را کليد ميزند.
مردادماه امسال حسينعلي حاجيدليگاني، بحث طرح عدم صلاحيت رئيسجمهور را مطرح کرد. آن زمان اقتصاد بسيار آشفته شده بود. بازار تحليلها و شايعات به موازات نگاه خيره به قيمتها، داغ بود. بهاينترتيب با شنيدن احتمال کليدخوردن بررسي صلاحيت رئيسجمهوري براي ادامه کار، افکار عمومي به اين نتيجه رسيد که فراکسيون ولايي به دنبال ساقطکردن دولت است. تنها کمي زمان لازم بود تا حاجيبابايي، رئيس اين فراکسيون بگويد که ولاييون قصد اين کار را ندارند.
تابستان جاي خود را به پاييز داد. به موازات بالاگرفتن مشاجرات حول لوايح مربوط به FATF و بهتبع آن، دوباره گروهي از نمايندگان فراکسيون ولايي بودند که طرحهاي خبرساز را به جریان انداختند؛ استيضاح ظريف و استيضاح علي لاريجاني. البته در مورد دوم واژه استيضاح هرچند بهلحاظ مفهومي بيراه نبوده اما اسم دقيق آن «طرح سؤال از رئيس مجلس» عنوان شد. دوباره رئيس فراکسيون ولايي در توضيحاتي اعلام کرد که اين دو استيضاح ربطي به فراکسيون او ندارد.
بايد منتظر ماند و ديد که آيا فراکسيون ولايي اولين استيضاح وزير امور خارجه را به اسم خود ثبت ميکند يا اين طرح هم مانند طرح سؤال از رئيس مجلس که آنهم در نوع خود اولين بود، به سرانجام نميرسد. در ادامه براي شفافترشدن موضوع نوسان رأي نمايندگان پاي استيضاحها با خود حاجيدليگاني صحبت کرديم که متن آن را در ادامه ميخوانيد.
حاجی دلیگانی عضو فراکسیون ولایی مجلس:
براي اثرگذاربودن استيضاح حتما نبايد تا انتها پيش برود
شما پيگيرترين نماينده در زمينه استيضاح ظريف و طرح سؤال از لاريجاني بوديد...
«طرح سؤال» نه، به عبارتي «استيضاح» آقاي لاريجاني و به يک عبارت - که آقاي کاتب نام بردند- «سلب صلاحيت» ايشان.
آقاي دليگاني چرا امضاکنندگان در مورد آقاي لاريجاني به اين سرعت منصرف شدند و آن طرح از حدنصاب افتاد؟
واقعيت اين است که ما اشکالاتي را در روند مديريتي آقاي لاريجاني ميبينيم... اين روند ما را به سمت شفافيت نميبرد بلکه به نظام مردمسالاري ديني و دموکراسي که بايد وجود داشته باشد، خدشه وارد ميکند. هر نماينده مجلس با هر سليقهاي نماينده ملت ايران است، بنابراين ما در مجلس «نمايندهتر» نداريم...
چه شد که عدهاي اعلام کردند که آن نامه را امضا نکردهاند؟
من نامه را براي هرکه بردم، گفتم اين در راستاي اعتراض به نحوه مديريت آقاي لاريجاني است و براساس ماده 24 آييننامه. کلمه استيضاح را رسانهها بر اين موضوع گذاشتند...
آقاي دليگاني، شما خودتان اين کلمه را با رسانهها مطرح کرديد.
ممکن است من هم يک جايي گفته باشم، چون فضا هم به اين سمت رفت. درست هم هست، بهلحاظ واقعي هم استيضاح است؛ استيضاح يعني از طرف توضيح بخواهي، بعد تصميم بگيري که از او سلب مسئوليت کني يا نه؛ معني ماده 24 هم همين است. تفاوت اين است که لفظ «استيضاح» به کار نرفته و گفته او «مستعفي» شناخته ميشود.
چه شد که امضاها پس گرفته شد؟
بلافاصله که ما اسمها را تحويل داديم و رسانهها هم کلمه «استيضاح» را مطرح کردند، حساسيت ايجاد شد. برخي از افراد که در دفتر حاج آقاي لاريجاني کار ميکردند با امضاکنندگان تماس گرفتند.
همان شب آقاي کيايي در حساب توييتري خود نوشتند که هشت نفر کتبا اعلام کردهاند اصلا چنين طرحي را امضا نکردهاند.
اصل امضاي آنها هست.
يعني شما اين موضوع را که آن افراد (نام آنها هم برده شده) پاي اين طرح را امضا نکردهاند، تکذيب ميکنيد؟
بله، امضا کردهاند. هرچند ممکن است بگويند ما واژه «استيضاح» را نميدانستيم. در آن برگه هم اين واژه نيامده است. در مرحله اول ما 27 امضا گرفتيم. بعد از اينکه آن برگه تحويل داده شد، يکي از امضاکنندگان گفت اين ليستي که کميسيون آييننامه، آقاي کاتب، داده شده، دست فلان مسئول دفتر آقاي لاريجاني بود و سراغ امضاکنندگان رفت. بعد از آن رفتم پيش آقاي کاتب که ببينيم استيضاح در چه مرحلهاي است که گفتند از حد نصاب افتاده است. ديدم از 27 امضا شش نفر امضاي خود را پس گرفتهاند. بعد از آن سراغ همکارهاي ديگر رفتم و مجدد پنج نفر امضا کردند و شد 26 امضا. مجدد شنيدم برخي از همکارها با رايزنيهايي که با آنها شده امضاي خود را پس گرفتهاند. ديروز در کميسيون ديدم که شش نفر امضای خود را پس گرفتهاند و تعداد دوباره شده 20 امضا. (حدنصاب 25 امضا است). سهشنبه هم که فرصت نکردم فعاليتي انجام دهم.
يعني شما هنوز پيگير اين ماجرا هستيد؟
بله. زماني که متوجه بشوم که تعداد به حد نصاب نميرسد آن موقع ديگر تکليف خود را انجام دادهام. البته از مسيرهاي ديگري اقدام خود را انجام خواهم داد؛ از طريق کميسيون اصل 90.
آقاي دليگاني شما استيضاحاتي را مطرح کردهايد که بعدا از سوي فراکسيون ولايي پذيرفته نشد و حتي در موضوع آقاي ظريف مثلا آقاي ذوالنور در جهت عکس آن تلاش ميکند. اين اختلاف از کجا ميآيد؟
من اين را اختلاف نميدانم، بلکه حاکي از آزادانديشي و مستقلبودن نماينده ميدانم.
پس هماهنگيهاي فراکسيوني چه ميشود؟
در انجام وظايف نمايندگي گفته نشده که براساس فراکسيون يا نظر رفقا کار شود...
درست است اما اين واقعيت است که اگر شما نتوانيد فراکسيون نزديک به خود را به استيضاح ظريف راضي کنيد، فراکسيون مستقلين هم نميتوانيد راضي کنيد؟
من دارم تلاشم را انجام ميدهم. جايي که فکر ميکنم، تأمل ميکنم و جمعبندي ميرسم که بايد کاري را انجام دهم و برابر آييننامه کار ميکنم.
اينطور که کار شما منشأ اثر نميشود؟ يعني براي شما نتيجه مهم نيست؟
نه اينکه مهم نيست، اما ديدگاه من اين است که نبايد همهچيز را به فراکسيون گره زد. نمايندگان نگاه ميکنند و اگر موافق باشند، کمک ميکنند و اگر موافق نباشند کمک نميکنند.
بالاخره شما با اعضاي فراکسيون وجوه مشترکي داريد که باعث شده کنار هم قرار بگيريد و استثنائا گاهي شما نظري داريد که با فراکسيون منطبق نيست، اما وقتي ما ميبينيم شما در زمينه صلاحيت رئيسجمهور و استيضاح ظريف و لاريجاني نظري متفاوت با نظر فراکسيون داريد، به نظر ميرسد که شما راه خود را جدا کردهايد.
نه اصلا اينطور نيست. نتيجه فقط اين نيست که اگر استيضاحي شروع شد، حتما بايد به حد آخر آن استيضاح رسيد. به نظر ميرسد همين الان آقاي ظريف بهنوعي با توجه به اين عملي که صورت گرفت کاملا اين را دريافت کردند که در اظهارنظرهاي خودشان دقت بيشتري داشته باشند. الان هم واقعا به جايي رسيدهاند که اذعان کنند که اين حرف، حرف شايستهاي نبود و بهتر بود گفته نميشد، اما برداشت من اين است که نگران نوع انعکاس رسانهاي آن هستند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.