|

روسیه و عربستان در جست‌وجوی راهی برای نجات از سقوط قیمت نفت وارد مذاکره شدند

پیمان استراتژیک پوتین و بن‌سلمان

شرق: نگرانی از افت بیشتر قیمت نفت در حدی است که دو ابرتولیدکننده نفت نیز باوجودی‌که گمان می‌کردند با کاهش سهم ایران در بازار نفت به‌واسطه تحریم‌ها، جایگاه خوبی در بازار صادراتی نفت از آن خود می‌کنند، به فکر جبران خسارت‌های آتی افتاده‌اند. در حاشیه نشست سران گروه بیست (G20) در بوئنوس آیرس، پایتخت آرژانتین، پوتین و بن‌سلمان در دیدار با یکدیگر، تیرگی اوضاع را به هم‌ یادآور شدند. ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه، بر همین اساس در اظهارنظری خبر داده که در دیدار با محمدبن سلمان، ولیعهد سعودی دو طرف موافقت کردند تا پیمانشان برای مدیریت بازار نفت معروف به اوپک پلاس را در سال ۲۰۱۹ ادامه دهند.
خبرگزاری العالم، با انتشار این خبر به‌نقل از پوتین نوشته است: ما موافقت کردیم توافق خود را تمدید کنیم. هنوز تصمیم نهایی درباره میزان نهایی تولید نفت اتخاذ نشده است، اما با عربستان کار می‌کنیم تا به نتیجه برسیم. میزان نهایی هرچه باشد حاصل این تصمیم مشترک خواهد بود.
با اینکه عربستان‌سعودی درباره چنین توافقی اظهارنظری نکرده است، اما بازارهای مالی پیش‌بینی می‌کردند که این توافق تمدید شود. اعضای اوپک و روسیه قرار است هفته جاری در وین، پایتخت اتریش، جلسه‌ای برگزار کنند. به گزارش این خبرگزاری، پوتین با اشاره به این نشست گفت: ما می‌خواهیم که با هم وضعیت بازار را بررسی کرده و عملا به آن پاسخ دهیم.
این همکاری در حالی با اظهارنظر پوتین، جدی‌تر شده که بهای نفت در ماه اکتبر 30درصد از ارزش خود را از دست داده است. بهای نفت خام نیویورک روز پنجشنبه به زیر 50 دلار در بشکه سقوط کرد. قیمت نفت که پس از توافق کاهش تولید سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) و غیراوپک در سال 2016، روند افزایشی در پیش گرفته بود، به‌دلیل افزایش عرضه از سوی کشورهایی مانند عربستان، امارات، روسیه و عراق در ماه‌های اخیر با کاهش همراه شد. اوپک و سایر تولیدکنندگان موافقت کرده‌اند تا در راستای تنظیم عرضه و تقاضا، تولیدات نفت خود را بین یک میلیون بشکه تا 1.4 میلیون بشکه در روز کاهش دهند. براساس گزارش رویترز، قیمت نفت در نوامبر با بزرگ‌ترین کاهش ماهانه در بیش از ۱۰ سال گذشته روبه‌رو شد و تحت تأثیر تقاضای کمتر و عرضه فزاینده، بیش از ۲۰ درصد کاهش قیمت داشت.
روسیه یکی از بزرگ‌ترین کشورهای تولیدکننده نفت جهان است و با عربستان‌سعودی که بزرگ‌ترین عضو اوپک است، درباره زمان و حجم کاهش تولید در حال چانه‌زنی است. این همه در حالی است که برخی کارشناسان معتقدند روسیه در شرایطی نیست که بتواند همکاری‌های سفت و سخت دوره قبل را با اوپک برقرار کند. ایمان ناصری، مدیرکل خاورمیانه مؤسسه مشاوران بازار نفت و گاز FGE در این زمینه به «شرق» گفته بود: در شش ماه اخیر فقط دو کشور روسیه و عربستان، نزدیک به یک میلیون بشکه و حداقل 800 هزار بشکه افزایش تولید داشته‌اند، اما اینکه این کشورها چقدر به این توافق پایبندی داشته باشند، شک‌برانگیز است؛ زیرا نشانه‌ها بر این است که روسیه این‌بار به اندازه دفعه قبل آمادگی برای کاهش تولید خود ندارد و شرکت‌های خصوصی هم این سیگنال‌ها را داده‌اند.
به توافق خوش‌بین نیستم
منصور معظمی، عضو هیئت‌علمی پژوهشگاه صنعت نفت، در گفت‌وگو با «شرق» چندان به این توافق امیدوار نیست. او با بیان اینکه شرایط بازار نفت اکنون بسیار خاص و پیچیده است، می‌گوید: در شرایط کنونی بازیگران بازار، نقش خود را درست ایفا نمی‌کنند. در واقع هر کدام بازیگری خاص خود را انجام می‌دهند و سعی نمی‌کنند به آنچه به‌عنوان توافقات و تعهدات کشورهای تولیدکننده و صادرکننده نفت است، عمل کنند.
معظمی در ادامه می‌گوید: این بازیگران در ظاهر سخن از توافق می‌‌‌گویند، اما در عمل رفتارهای خود را در پیش می‌گیرند.
این کارشناس با اشاره به اینکه عربستان و روسیه جزء بازیگران مهم بازار نفت هستند و تصمیم‌های آنها بسیار در بازار اثرگذار است، می‌افزاید: بااین‌حال، اینکه اگر توافقی صورت بگیرد، چقدر ضمانت اجرائی داشته باشد، به تعهد تک‌تک بازیگران برمی‌گردد. اگر این اتفاق بیفتد که منجر به کاهش تولید شود، از نظر بازار، تصمیم استراتژیکی است که آثار خود را روی قیمت‌ها نشان می‌دهد، اما در غیر این ‌صورت مانند سایر توافقات غیرعملی خواهد بود.
معظمی انجام این توافق را بعید می‌داند و می‌افزاید‌: روسیه و عربستان، هر دو از کشورهایی هستند که نشان دادند راهشان را از بقیه جدا می‌کنند. اگرچه روسیه عضو اوپک نیست، اما کشوری است که با درنظرگرفتن اثرگذاری خود در بازار، نشان داده است که از فرصت‌ها حداکثر استفاده را می‌کند و فقط به منافع خود می‌اندیشد.
او در پاسخ به این پرسش که آیا این دو کشور از عدم توافق برای جلوگیری از کاهش بیشتر قیمت متضرر نمی‌شوند، می‌گوید: چنین نگاهی را قبول ندارم، زیرا این دو کشور می‌توانند با افزایش تولید و صادرات خود، درآمد کشور خود را تأمین کنند. برای این کشورها، فروش بیشتر مدنظر است.
معظمی می‌افزاید: از آنجا که اکنون سازمان اوپک به سازمانی غیرمنسجم تبدیل شده است و تعهد کشورها به آن کاهش یافته، این توافق را جدی نمی‌دانم.
این کارشناس با تأکید بر اینکه این دو کشور نشان دادند که عموما ساز ناهماهنگی می‌زنند، می‌افزاید: توافق روسیه و عربستان چندان پایدار و استراتژیک نیست و تنها بازه کوتاهی را دربر خواهد گرفت.
این گفته‌ها در شرایطی مطرح می‌شود که اغلب کارشناسان بر این باور هستند که این توافق یقینا حاصل خواهد شد و توافق برای کاهش 1.5میلیون بشکه در روز برای پوشش مازاد 1.3 میلیون‌بشکه‌ای نفت در روز رخ خواهد داد و دو کشور اصلی روسیه و عربستان نیز در این توافق همراهی خواهند کرد.
نتیجه معکوس
با این اخبار انتظار می‌رود که بازار روند صعودی قیمت نفت را در ‌آینده‌ای نه‌چندان دور به خود ببیند، اما برخی کارشناسان در سطح جهان نظری مخالف طیف گسترده کارشناسان مدافع افزایش قیمت حاصل از توافق دارند. برخی تحلیلگران پیش‌بینی می‌کنند چنین تصمیمی عکس نتیجه موردنظر این تولیدکنندگان را به دنبال خواهد داشت و قیمت نفت سقوط بیشتری خواهد کرد.
به گزارش ایسنا، اتحاد اوپک دو سال پیش موافقت کرد میزان عرضه به بازار را 1.8 میلیون بشکه در روز کاهش دهد، اما تا آوریل، تولید این گروه حدود 2.7 میلیون بشکه در روز کاهش پیدا کرد. به‌جای اینکه اعلام شود این گروه حدود یک میلیون بشکه در روز از این کاهش تولید را احیا خواهد کرد، تولیدکنندگان وعده دادند به نرخ پایبندی صددرصدی به توافق بازخواهند گشت. این گروه موفق نشد سهمیه بازبینی‌شده هر کشوری را اعلام کند. بازار نیز با بالابردن قیمت نفت برخلاف آنچه موردنظر اوپک بود، به این رفتار مبهم پاسخ داد.
در ماه‌های بعد نفت آمریکا تحت‌تأثیر دورنمای تحریم‌های واشنگتن علیه ایران تا مرز 76.90 دلار در هر بشکه که بالاترین قیمت در چهار سال گذشته بود صعود کرد، اما قیمت از آن زمان ۳۵ درصد ریزش کرده و تا روز جمعه به 50.93 دلار رسید.
جان کلیداف، شریک مؤسس در صندوق «اگین کپیتال»، پیش‌بینی کرد اگر بیانیه اوپک دوباره بازار را مأیوس کند تبعات آن در قیمت نفت منعکس خواهد شد. او به شبکه سی‌ان‌بی‌سی گفت: اگر دیدار اوپک نتیجه نداشته باشد، قیمت نفت ممکن است تا مرز ۴۲ دلار عقب‌نشینی کند. تکنوکرات‌های اوپک اعلام کرده‌اند این گروه ممکن است لازم باشد تولیدش را بین یک تا 1.4 میلیون بشکه در روز کاهش دهد، اما منابع آگاه اخیرا به وال‌استریت ژورنال گفتند اوپک نگران اعلام این میزان کاهش تولید است. این احتیاط به دلیل رسوایی عربستان در ماجرای قتل جمال خاشقجی، خبرنگار واشنگتن‌پست و مقیم آمریکا در کنسولگری عربستان در استانبول است. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از عربستان حمایت کرده، اما روشن کرده که مایل است در قبال این حمایت، سعودی‌ها قیمت نفت را پایین نگه دارند. انتقادات علنی و مذاکرات پشت‌پرده ترامپ نقش مهمی در مجاب‌کردن اوپک برای افزایش تولید در ژوئن دارد.

شرق: نگرانی از افت بیشتر قیمت نفت در حدی است که دو ابرتولیدکننده نفت نیز باوجودی‌که گمان می‌کردند با کاهش سهم ایران در بازار نفت به‌واسطه تحریم‌ها، جایگاه خوبی در بازار صادراتی نفت از آن خود می‌کنند، به فکر جبران خسارت‌های آتی افتاده‌اند. در حاشیه نشست سران گروه بیست (G20) در بوئنوس آیرس، پایتخت آرژانتین، پوتین و بن‌سلمان در دیدار با یکدیگر، تیرگی اوضاع را به هم‌ یادآور شدند. ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه، بر همین اساس در اظهارنظری خبر داده که در دیدار با محمدبن سلمان، ولیعهد سعودی دو طرف موافقت کردند تا پیمانشان برای مدیریت بازار نفت معروف به اوپک پلاس را در سال ۲۰۱۹ ادامه دهند.
خبرگزاری العالم، با انتشار این خبر به‌نقل از پوتین نوشته است: ما موافقت کردیم توافق خود را تمدید کنیم. هنوز تصمیم نهایی درباره میزان نهایی تولید نفت اتخاذ نشده است، اما با عربستان کار می‌کنیم تا به نتیجه برسیم. میزان نهایی هرچه باشد حاصل این تصمیم مشترک خواهد بود.
با اینکه عربستان‌سعودی درباره چنین توافقی اظهارنظری نکرده است، اما بازارهای مالی پیش‌بینی می‌کردند که این توافق تمدید شود. اعضای اوپک و روسیه قرار است هفته جاری در وین، پایتخت اتریش، جلسه‌ای برگزار کنند. به گزارش این خبرگزاری، پوتین با اشاره به این نشست گفت: ما می‌خواهیم که با هم وضعیت بازار را بررسی کرده و عملا به آن پاسخ دهیم.
این همکاری در حالی با اظهارنظر پوتین، جدی‌تر شده که بهای نفت در ماه اکتبر 30درصد از ارزش خود را از دست داده است. بهای نفت خام نیویورک روز پنجشنبه به زیر 50 دلار در بشکه سقوط کرد. قیمت نفت که پس از توافق کاهش تولید سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) و غیراوپک در سال 2016، روند افزایشی در پیش گرفته بود، به‌دلیل افزایش عرضه از سوی کشورهایی مانند عربستان، امارات، روسیه و عراق در ماه‌های اخیر با کاهش همراه شد. اوپک و سایر تولیدکنندگان موافقت کرده‌اند تا در راستای تنظیم عرضه و تقاضا، تولیدات نفت خود را بین یک میلیون بشکه تا 1.4 میلیون بشکه در روز کاهش دهند. براساس گزارش رویترز، قیمت نفت در نوامبر با بزرگ‌ترین کاهش ماهانه در بیش از ۱۰ سال گذشته روبه‌رو شد و تحت تأثیر تقاضای کمتر و عرضه فزاینده، بیش از ۲۰ درصد کاهش قیمت داشت.
روسیه یکی از بزرگ‌ترین کشورهای تولیدکننده نفت جهان است و با عربستان‌سعودی که بزرگ‌ترین عضو اوپک است، درباره زمان و حجم کاهش تولید در حال چانه‌زنی است. این همه در حالی است که برخی کارشناسان معتقدند روسیه در شرایطی نیست که بتواند همکاری‌های سفت و سخت دوره قبل را با اوپک برقرار کند. ایمان ناصری، مدیرکل خاورمیانه مؤسسه مشاوران بازار نفت و گاز FGE در این زمینه به «شرق» گفته بود: در شش ماه اخیر فقط دو کشور روسیه و عربستان، نزدیک به یک میلیون بشکه و حداقل 800 هزار بشکه افزایش تولید داشته‌اند، اما اینکه این کشورها چقدر به این توافق پایبندی داشته باشند، شک‌برانگیز است؛ زیرا نشانه‌ها بر این است که روسیه این‌بار به اندازه دفعه قبل آمادگی برای کاهش تولید خود ندارد و شرکت‌های خصوصی هم این سیگنال‌ها را داده‌اند.
به توافق خوش‌بین نیستم
منصور معظمی، عضو هیئت‌علمی پژوهشگاه صنعت نفت، در گفت‌وگو با «شرق» چندان به این توافق امیدوار نیست. او با بیان اینکه شرایط بازار نفت اکنون بسیار خاص و پیچیده است، می‌گوید: در شرایط کنونی بازیگران بازار، نقش خود را درست ایفا نمی‌کنند. در واقع هر کدام بازیگری خاص خود را انجام می‌دهند و سعی نمی‌کنند به آنچه به‌عنوان توافقات و تعهدات کشورهای تولیدکننده و صادرکننده نفت است، عمل کنند.
معظمی در ادامه می‌گوید: این بازیگران در ظاهر سخن از توافق می‌‌‌گویند، اما در عمل رفتارهای خود را در پیش می‌گیرند.
این کارشناس با اشاره به اینکه عربستان و روسیه جزء بازیگران مهم بازار نفت هستند و تصمیم‌های آنها بسیار در بازار اثرگذار است، می‌افزاید: بااین‌حال، اینکه اگر توافقی صورت بگیرد، چقدر ضمانت اجرائی داشته باشد، به تعهد تک‌تک بازیگران برمی‌گردد. اگر این اتفاق بیفتد که منجر به کاهش تولید شود، از نظر بازار، تصمیم استراتژیکی است که آثار خود را روی قیمت‌ها نشان می‌دهد، اما در غیر این ‌صورت مانند سایر توافقات غیرعملی خواهد بود.
معظمی انجام این توافق را بعید می‌داند و می‌افزاید‌: روسیه و عربستان، هر دو از کشورهایی هستند که نشان دادند راهشان را از بقیه جدا می‌کنند. اگرچه روسیه عضو اوپک نیست، اما کشوری است که با درنظرگرفتن اثرگذاری خود در بازار، نشان داده است که از فرصت‌ها حداکثر استفاده را می‌کند و فقط به منافع خود می‌اندیشد.
او در پاسخ به این پرسش که آیا این دو کشور از عدم توافق برای جلوگیری از کاهش بیشتر قیمت متضرر نمی‌شوند، می‌گوید: چنین نگاهی را قبول ندارم، زیرا این دو کشور می‌توانند با افزایش تولید و صادرات خود، درآمد کشور خود را تأمین کنند. برای این کشورها، فروش بیشتر مدنظر است.
معظمی می‌افزاید: از آنجا که اکنون سازمان اوپک به سازمانی غیرمنسجم تبدیل شده است و تعهد کشورها به آن کاهش یافته، این توافق را جدی نمی‌دانم.
این کارشناس با تأکید بر اینکه این دو کشور نشان دادند که عموما ساز ناهماهنگی می‌زنند، می‌افزاید: توافق روسیه و عربستان چندان پایدار و استراتژیک نیست و تنها بازه کوتاهی را دربر خواهد گرفت.
این گفته‌ها در شرایطی مطرح می‌شود که اغلب کارشناسان بر این باور هستند که این توافق یقینا حاصل خواهد شد و توافق برای کاهش 1.5میلیون بشکه در روز برای پوشش مازاد 1.3 میلیون‌بشکه‌ای نفت در روز رخ خواهد داد و دو کشور اصلی روسیه و عربستان نیز در این توافق همراهی خواهند کرد.
نتیجه معکوس
با این اخبار انتظار می‌رود که بازار روند صعودی قیمت نفت را در ‌آینده‌ای نه‌چندان دور به خود ببیند، اما برخی کارشناسان در سطح جهان نظری مخالف طیف گسترده کارشناسان مدافع افزایش قیمت حاصل از توافق دارند. برخی تحلیلگران پیش‌بینی می‌کنند چنین تصمیمی عکس نتیجه موردنظر این تولیدکنندگان را به دنبال خواهد داشت و قیمت نفت سقوط بیشتری خواهد کرد.
به گزارش ایسنا، اتحاد اوپک دو سال پیش موافقت کرد میزان عرضه به بازار را 1.8 میلیون بشکه در روز کاهش دهد، اما تا آوریل، تولید این گروه حدود 2.7 میلیون بشکه در روز کاهش پیدا کرد. به‌جای اینکه اعلام شود این گروه حدود یک میلیون بشکه در روز از این کاهش تولید را احیا خواهد کرد، تولیدکنندگان وعده دادند به نرخ پایبندی صددرصدی به توافق بازخواهند گشت. این گروه موفق نشد سهمیه بازبینی‌شده هر کشوری را اعلام کند. بازار نیز با بالابردن قیمت نفت برخلاف آنچه موردنظر اوپک بود، به این رفتار مبهم پاسخ داد.
در ماه‌های بعد نفت آمریکا تحت‌تأثیر دورنمای تحریم‌های واشنگتن علیه ایران تا مرز 76.90 دلار در هر بشکه که بالاترین قیمت در چهار سال گذشته بود صعود کرد، اما قیمت از آن زمان ۳۵ درصد ریزش کرده و تا روز جمعه به 50.93 دلار رسید.
جان کلیداف، شریک مؤسس در صندوق «اگین کپیتال»، پیش‌بینی کرد اگر بیانیه اوپک دوباره بازار را مأیوس کند تبعات آن در قیمت نفت منعکس خواهد شد. او به شبکه سی‌ان‌بی‌سی گفت: اگر دیدار اوپک نتیجه نداشته باشد، قیمت نفت ممکن است تا مرز ۴۲ دلار عقب‌نشینی کند. تکنوکرات‌های اوپک اعلام کرده‌اند این گروه ممکن است لازم باشد تولیدش را بین یک تا 1.4 میلیون بشکه در روز کاهش دهد، اما منابع آگاه اخیرا به وال‌استریت ژورنال گفتند اوپک نگران اعلام این میزان کاهش تولید است. این احتیاط به دلیل رسوایی عربستان در ماجرای قتل جمال خاشقجی، خبرنگار واشنگتن‌پست و مقیم آمریکا در کنسولگری عربستان در استانبول است. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از عربستان حمایت کرده، اما روشن کرده که مایل است در قبال این حمایت، سعودی‌ها قیمت نفت را پایین نگه دارند. انتقادات علنی و مذاکرات پشت‌پرده ترامپ نقش مهمی در مجاب‌کردن اوپک برای افزایش تولید در ژوئن دارد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.