|

هنوز حکمی در مورد متهمان 11سپتامبر صادر نشده است

فرشته عدالت اندر خم دادگاه گوانتانامو

شرق: چند سال دیگر زمان لازم است تا عدالت در حق متهمان حمله تروریستی یازدهم سپتامبر اجرا شود؟ حالا 12 سال از انفجار برج‌های دوقلو در یازدهم سپتامبر می‌گذرد. بررسی‌ها و تحقیقات نهادهای اطلاعاتی در طول این سال‌ها تنها به متهم‌کردن پنج‌نفر منجر شده است، متهمانی که هنوز حکمی برای آنها صادر نشده است. بیش از 10سال پیش بیش از دوهزارنفر در یازدهم سپتامبر کشته شدند و حالا در جایی که هنوز بر سر اینکه متهمان 11 سپتامبر در چه دادگاهی باید محاکمه شوند، اجماع وجود ندارد، معلوم نیست چه اندازه زمان لازم است تا فرشته عدالت فرود بیاید، فرشته‌ای که به نظر می‌رسد در پیچ و خم دادگاه نظامی گوانتانامو در خلیج کوبا گیر کرده است. همه تحقیقات گسترده‌ای که سازمان‌های اطلاعاتی و امنیتی جهان در طی سال‌های بعد از 11سپتامبر انجام دادند به متهم‌کردن پنج نفر انجامید: خالد شیخ محمد، احمد الحوسوی، رمزی بن الشیبه، ولید بن‌ عطاش و علی عبدالعزیز علی، بی آنکه اتهامات آنها اثبات شده باشد. اتهام شیخ محمد و چهار متهم دیگر عبارت است از: «توطئه‌چینی، حمله به غیرنظامیان، قتل و نقض قوانین جنگی، تخریب و انهدام، هواپیماربایی، تروریسم» در ارتباط با حملات 11سپتامبر که به کشته‌شدن 2976 نفر انجامید. آخرین جلسه پیش‌دادرسی متهمان، کمتر از یک سال پیش در دادگاه نظامی پایگاه نیروی دریایی آمریکا در خلیج کوبا برگزار شد. این جلسه دادرسی بر مسایل امنیتی و توطئه‌چینی در مورد حملات 11 سپتامبر 2001 تمرکز داشت. جلسات پیش دادرسی یک روند قانونی برای مطرح‌کردن پرونده این پنج متهم در دادگاه نظامی است. این متهمان پیش از آنکه به بازداشتگاه گوانتانامو در کوبا منتقل شوند، به مدت چهارسال در بازداشت سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) بوده‌اند. پیش از این جلسه، جلسه‌ای در ماه می‌2012 برگزار شده بود. مهم‌ترین اتفاقات جلسه ماه می، تظاهرات گسترده و ناآرامی در خیابان‌ها و نیز خودداری متهمان از پاسخ به سوالات قاضی بود. آخرین جلسه دادرسی اما در آرامش و به مدت 13 ساعت برگزار شد. سکوت متهمان این پرونده در اعتراض به چیزی است که آن را غیرعادلانه بودن دادگاه می‌دانستند. جلسه ماه می ‌نیز در یک دادگاه نظامی آمریکایی در پایگاه دریایی خلیج گوانتانامو آغاز شد و این افراد رسما متهم شناخته شدند. محاکمه مظنونان سه‌ساعت به طول انجامید. در این جلسه، خالد شیخ محمد به همکاری با «اسامه بن‌لادن» رهبر سابق القاعده برای انجام حمله 11سپتامبر و آموزش هواپیماربایان در افغانستان و پاکستان متهم شد. پنتاگون اعلام کرد که اعضای قربانیان حادثه 11سپتامبر و 60 نفر از روزنامه‌نگاران در دادگاه محاکمه مظنونان حادثه 11سپتامبر شرکت داشته‌اند. از دیگر حاشیه‌های روند رسیدگی به اتهامات متهمان پرونده 11سپتامبر، سرباز زدن مظنونان این حادثه از پذیرفتن و صحبت با وکلای تسخیری بوده است. متهمان این افراد را ماموران دولت آمریکا خوانده و بر این اساس از پذیرفتن و صحبت‌کردن با آنها اجتناب کرده‌اند. اما یکی از اصلی‌ترین حاشیه‌های آخرین جلسه دادرسی، امتناع متهمان از پاسخگویی به قاضی و تاکید بر آن بود که توطئه‌ای در جریان است و قرار است آنها کشته شوند. برخی وکلای این متهمان نیز البته چنین نگرشی دارند، چنان‌که «دیوید نوین»، وکیل مدافع خالد شیخ‌محمد در ماه می و پس از 13 ساعت جلسه دادگاهی گفته بود: «دولت می‌خواهد موکل مرا بکشد، آنها می‌خواهند آخرین شاهد آنچه را که رخ داده از میان بردارند تا او نتواند در مورد حادثه چیزی بگوید.»این یکی از اظهارنظرها در کنار نظرهایی است که ایالات متحده آمریکا را به دست داشتن در حادثه 11سپتامبر متهم می‌کند. خالد شیخ‌محمد یک شهروند پاکستانی مقیم کویت است و در کالجی در کارولینای شمالی تحصیل می‌کرد. او به مقام‌های ارتش آمریکا گفته بود که از ابتدا تا انتهای حملات 11سپتامبر 2001 را طرح‌ریزی کرده و در 30 توطئه تروریستی دیگر هم دست داشته است. در صورتی که جرم این افراد اثبات و مقصربودن آنها محرز شود، همگی با مجازات اعدام مواجه خواهند شد با این حال هنوز و بعد از گذشت 12سال امیدی به برقراری عدالت نیست.
شرق: چند سال دیگر زمان لازم است تا عدالت در حق متهمان حمله تروریستی یازدهم سپتامبر اجرا شود؟ حالا 12 سال از انفجار برج‌های دوقلو در یازدهم سپتامبر می‌گذرد. بررسی‌ها و تحقیقات نهادهای اطلاعاتی در طول این سال‌ها تنها به متهم‌کردن پنج‌نفر منجر شده است، متهمانی که هنوز حکمی برای آنها صادر نشده است. بیش از 10سال پیش بیش از دوهزارنفر در یازدهم سپتامبر کشته شدند و حالا در جایی که هنوز بر سر اینکه متهمان 11 سپتامبر در چه دادگاهی باید محاکمه شوند، اجماع وجود ندارد، معلوم نیست چه اندازه زمان لازم است تا فرشته عدالت فرود بیاید، فرشته‌ای که به نظر می‌رسد در پیچ و خم دادگاه نظامی گوانتانامو در خلیج کوبا گیر کرده است. همه تحقیقات گسترده‌ای که سازمان‌های اطلاعاتی و امنیتی جهان در طی سال‌های بعد از 11سپتامبر انجام دادند به متهم‌کردن پنج نفر انجامید: خالد شیخ محمد، احمد الحوسوی، رمزی بن الشیبه، ولید بن‌ عطاش و علی عبدالعزیز علی، بی آنکه اتهامات آنها اثبات شده باشد. اتهام شیخ محمد و چهار متهم دیگر عبارت است از: «توطئه‌چینی، حمله به غیرنظامیان، قتل و نقض قوانین جنگی، تخریب و انهدام، هواپیماربایی، تروریسم» در ارتباط با حملات 11سپتامبر که به کشته‌شدن 2976 نفر انجامید. آخرین جلسه پیش‌دادرسی متهمان، کمتر از یک سال پیش در دادگاه نظامی پایگاه نیروی دریایی آمریکا در خلیج کوبا برگزار شد. این جلسه دادرسی بر مسایل امنیتی و توطئه‌چینی در مورد حملات 11 سپتامبر 2001 تمرکز داشت. جلسات پیش دادرسی یک روند قانونی برای مطرح‌کردن پرونده این پنج متهم در دادگاه نظامی است. این متهمان پیش از آنکه به بازداشتگاه گوانتانامو در کوبا منتقل شوند، به مدت چهارسال در بازداشت سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) بوده‌اند. پیش از این جلسه، جلسه‌ای در ماه می‌2012 برگزار شده بود. مهم‌ترین اتفاقات جلسه ماه می، تظاهرات گسترده و ناآرامی در خیابان‌ها و نیز خودداری متهمان از پاسخ به سوالات قاضی بود. آخرین جلسه دادرسی اما در آرامش و به مدت 13 ساعت برگزار شد. سکوت متهمان این پرونده در اعتراض به چیزی است که آن را غیرعادلانه بودن دادگاه می‌دانستند. جلسه ماه می ‌نیز در یک دادگاه نظامی آمریکایی در پایگاه دریایی خلیج گوانتانامو آغاز شد و این افراد رسما متهم شناخته شدند. محاکمه مظنونان سه‌ساعت به طول انجامید. در این جلسه، خالد شیخ محمد به همکاری با «اسامه بن‌لادن» رهبر سابق القاعده برای انجام حمله 11سپتامبر و آموزش هواپیماربایان در افغانستان و پاکستان متهم شد. پنتاگون اعلام کرد که اعضای قربانیان حادثه 11سپتامبر و 60 نفر از روزنامه‌نگاران در دادگاه محاکمه مظنونان حادثه 11سپتامبر شرکت داشته‌اند. از دیگر حاشیه‌های روند رسیدگی به اتهامات متهمان پرونده 11سپتامبر، سرباز زدن مظنونان این حادثه از پذیرفتن و صحبت با وکلای تسخیری بوده است. متهمان این افراد را ماموران دولت آمریکا خوانده و بر این اساس از پذیرفتن و صحبت‌کردن با آنها اجتناب کرده‌اند. اما یکی از اصلی‌ترین حاشیه‌های آخرین جلسه دادرسی، امتناع متهمان از پاسخگویی به قاضی و تاکید بر آن بود که توطئه‌ای در جریان است و قرار است آنها کشته شوند. برخی وکلای این متهمان نیز البته چنین نگرشی دارند، چنان‌که «دیوید نوین»، وکیل مدافع خالد شیخ‌محمد در ماه می و پس از 13 ساعت جلسه دادگاهی گفته بود: «دولت می‌خواهد موکل مرا بکشد، آنها می‌خواهند آخرین شاهد آنچه را که رخ داده از میان بردارند تا او نتواند در مورد حادثه چیزی بگوید.»این یکی از اظهارنظرها در کنار نظرهایی است که ایالات متحده آمریکا را به دست داشتن در حادثه 11سپتامبر متهم می‌کند. خالد شیخ‌محمد یک شهروند پاکستانی مقیم کویت است و در کالجی در کارولینای شمالی تحصیل می‌کرد. او به مقام‌های ارتش آمریکا گفته بود که از ابتدا تا انتهای حملات 11سپتامبر 2001 را طرح‌ریزی کرده و در 30 توطئه تروریستی دیگر هم دست داشته است. در صورتی که جرم این افراد اثبات و مقصربودن آنها محرز شود، همگی با مجازات اعدام مواجه خواهند شد با این حال هنوز و بعد از گذشت 12سال امیدی به برقراری عدالت نیست.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.