|

طرح بی‌وقت «معلم تمام‌وقت»

زهرا علی‌اکبری

پس از پیروزی انقلاب اسلامی دو موضوع اقتصاد و آموزش از ضروری‌ترین مباحث توسعه به شمار می‌آمده و در هر دولت و دوره‌ای تلاش شده است به شکلی ویژه درخصوص برخورداری از آموزش سرآمد و اقتصاد پررونق طرح‌های فاخر برنامه‌ریزی و اجرا شود. اما آنچه تاکنون خروجی اکثر آن برنامه‌ها بوده، چیزی جز طرح‌های نسنجیده نیست که برخلاف چشم‌اندازهایشان، خسران را بیشتر هم کرده‌اند. از دهه 60 میلادی آموزش آنچه به سخن می‌آمد بیشتر حول محور مهارت و رفاه بود، این گذر تاریخی نشان می‌دهد اهمیت مهارت و تخصص عامل انسانی همواره مورد عنایت بوده است و مهم‌تر اینکه در طول زمان، نقش توانمندی‌های فیزیکی در انجام فعالیت‌ها به‌تدریج کم شده و در مقابل نقش توانمندی‌های فکری و مهارتی (یعنی کیفیت عامل انسانی) افزایش یافته است.
چند وقتی است از سوی وزارت آموزش‌وپرورش طرحی به نام «معلم تمام‌وقت» در سطح جامعه فرهنگیان اعلان عمومی شده است که با وجود تمجیدهای فراوانی که از سوی معاونت توسعه مدیریت و پشتیبانی آموزش‌وپرورش از این طرح شده است، صاحب‌نظران آموزشی آن را کارشناسانه نمی‌دانند. با گذشتن از این سخن که اللهیار ترکمن (معاون توسعه مدیریت و پشتیبانی) نقدهای وارده به این طرح را غیرمستند و غیرکارشناسی می‌داند، باید گفت همه می‌دانند مطالبه افزایش حقوق معلمان و دیگر پرداختی‌ها به معنی افزایش ساعت خدمت معلمان نیست. این معادله سختی نیست که مسئولان آن را می‌شنوند و ندیده می‌گیرند؛ جامعه معلمان در مطالبات خود افزایش حقوق را می‌خواهند اما تا جایی که ذهن یاری می‌کند، حرفی از افزایش ساعت تدریس و خدمت در مطالبات آنها نیست. اگر مسئولانی که این طرح را با رضایت حداکثری معلمان همراه می‌دانند کمی صادق‌تر به این جامعه پاسخ دهند، می‌توانستند طرح‌های بهتری را برای افزایش حقوق و مطالبات بدهند. طرحی که در آن به‌جای ثبات وضعیت و ساعات تدریس، افزایش شش‌ساعته را دربر می‌گیرد و در قبال آن شش ساعت پرداخت در حقوق معلمان اتفاق می‌افتد، چنان کار شاقی نیست که این‌گونه بر سر بازار منادی کشف‌الکشوف برمی‌آورند و مدال افتخار بر گردن می‌آویزند که این طرح به نفع معلمان است. اللهیار در بخشی از گفته‌های خود درباره طرح معلم تمام‌وقت بیان می‌کند: «براساس طرح معلم تمام‌وقت، اگر معلمی با اختیار خودش شش‌ ساعت از ساعت غیرموظف خودش را به ساعت موظف وصل کند، ١٨ درصد فوق‌العاده ویژه دریافت می‌کند که ۱۲ ماه پرداخت می‌شود». احتمالا اللهیار هنوز در فضای میزان پرداختی‌های سازمان بودجه است یا پراخت حقوقش از آن سازمان است که نمی‌داند 18 درصد فوق‌العاده ویژه چه مقدار می‌شود که این‌گونه پرطمطراق از طرح حمایت می‌کند. شاید استقبال از این طرح به دلیل مشکلات معیشتی و اقتصادی فرهنگیان زیاد باشد اما این به این معنی نخواهد بود که طرحی با مبنای افزایش حقوقی و ارتقای معیشتی فرهنگیان است. این طرح از آن دسته طرح‌هایی است که به شعور جامعه معلمان توهین می‌کند و به نظر می‌رسد اللهیار و دیگر طراحان طرح بهتر است به‌جای صورت‌مسئله پاک‌کردن به حل مسئله بپردازند. از مسائل مالی طرح که عبور کنیم آنچه از این هم مهم‌تر خواهد بود، کاهش کیفیت آموزشی است که در پی نارضایتی‌ها و کاهش توان معلمان رخ خواهد داد. نظام نوین آموزشی در جهان توسعه‌یافته به دنبال ارتقای سطح علمی و مهارتی معلمان حتی با احتساب ساعات کاری و تدریس است آن‌وقت ما طرحی را اجرا می‌کنیم که معلم بالاجبارِ اوضاع معیشتی باید به آن تن دهد و شش ساعت مازاد بر ساعات همیشه موظفی‌اش در کلاس درس تدریس کند تا در قبال آن پرداختی در ماه داشته باشد. از این معلم در مسیر تحول و کیفیت‌بخشی چه انتظاری می‌رود!

پس از پیروزی انقلاب اسلامی دو موضوع اقتصاد و آموزش از ضروری‌ترین مباحث توسعه به شمار می‌آمده و در هر دولت و دوره‌ای تلاش شده است به شکلی ویژه درخصوص برخورداری از آموزش سرآمد و اقتصاد پررونق طرح‌های فاخر برنامه‌ریزی و اجرا شود. اما آنچه تاکنون خروجی اکثر آن برنامه‌ها بوده، چیزی جز طرح‌های نسنجیده نیست که برخلاف چشم‌اندازهایشان، خسران را بیشتر هم کرده‌اند. از دهه 60 میلادی آموزش آنچه به سخن می‌آمد بیشتر حول محور مهارت و رفاه بود، این گذر تاریخی نشان می‌دهد اهمیت مهارت و تخصص عامل انسانی همواره مورد عنایت بوده است و مهم‌تر اینکه در طول زمان، نقش توانمندی‌های فیزیکی در انجام فعالیت‌ها به‌تدریج کم شده و در مقابل نقش توانمندی‌های فکری و مهارتی (یعنی کیفیت عامل انسانی) افزایش یافته است.
چند وقتی است از سوی وزارت آموزش‌وپرورش طرحی به نام «معلم تمام‌وقت» در سطح جامعه فرهنگیان اعلان عمومی شده است که با وجود تمجیدهای فراوانی که از سوی معاونت توسعه مدیریت و پشتیبانی آموزش‌وپرورش از این طرح شده است، صاحب‌نظران آموزشی آن را کارشناسانه نمی‌دانند. با گذشتن از این سخن که اللهیار ترکمن (معاون توسعه مدیریت و پشتیبانی) نقدهای وارده به این طرح را غیرمستند و غیرکارشناسی می‌داند، باید گفت همه می‌دانند مطالبه افزایش حقوق معلمان و دیگر پرداختی‌ها به معنی افزایش ساعت خدمت معلمان نیست. این معادله سختی نیست که مسئولان آن را می‌شنوند و ندیده می‌گیرند؛ جامعه معلمان در مطالبات خود افزایش حقوق را می‌خواهند اما تا جایی که ذهن یاری می‌کند، حرفی از افزایش ساعت تدریس و خدمت در مطالبات آنها نیست. اگر مسئولانی که این طرح را با رضایت حداکثری معلمان همراه می‌دانند کمی صادق‌تر به این جامعه پاسخ دهند، می‌توانستند طرح‌های بهتری را برای افزایش حقوق و مطالبات بدهند. طرحی که در آن به‌جای ثبات وضعیت و ساعات تدریس، افزایش شش‌ساعته را دربر می‌گیرد و در قبال آن شش ساعت پرداخت در حقوق معلمان اتفاق می‌افتد، چنان کار شاقی نیست که این‌گونه بر سر بازار منادی کشف‌الکشوف برمی‌آورند و مدال افتخار بر گردن می‌آویزند که این طرح به نفع معلمان است. اللهیار در بخشی از گفته‌های خود درباره طرح معلم تمام‌وقت بیان می‌کند: «براساس طرح معلم تمام‌وقت، اگر معلمی با اختیار خودش شش‌ ساعت از ساعت غیرموظف خودش را به ساعت موظف وصل کند، ١٨ درصد فوق‌العاده ویژه دریافت می‌کند که ۱۲ ماه پرداخت می‌شود». احتمالا اللهیار هنوز در فضای میزان پرداختی‌های سازمان بودجه است یا پراخت حقوقش از آن سازمان است که نمی‌داند 18 درصد فوق‌العاده ویژه چه مقدار می‌شود که این‌گونه پرطمطراق از طرح حمایت می‌کند. شاید استقبال از این طرح به دلیل مشکلات معیشتی و اقتصادی فرهنگیان زیاد باشد اما این به این معنی نخواهد بود که طرحی با مبنای افزایش حقوقی و ارتقای معیشتی فرهنگیان است. این طرح از آن دسته طرح‌هایی است که به شعور جامعه معلمان توهین می‌کند و به نظر می‌رسد اللهیار و دیگر طراحان طرح بهتر است به‌جای صورت‌مسئله پاک‌کردن به حل مسئله بپردازند. از مسائل مالی طرح که عبور کنیم آنچه از این هم مهم‌تر خواهد بود، کاهش کیفیت آموزشی است که در پی نارضایتی‌ها و کاهش توان معلمان رخ خواهد داد. نظام نوین آموزشی در جهان توسعه‌یافته به دنبال ارتقای سطح علمی و مهارتی معلمان حتی با احتساب ساعات کاری و تدریس است آن‌وقت ما طرحی را اجرا می‌کنیم که معلم بالاجبارِ اوضاع معیشتی باید به آن تن دهد و شش ساعت مازاد بر ساعات همیشه موظفی‌اش در کلاس درس تدریس کند تا در قبال آن پرداختی در ماه داشته باشد. از این معلم در مسیر تحول و کیفیت‌بخشی چه انتظاری می‌رود!

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.