|

«نجوایی با صدای بلند»

سحر عصرآزاد: «نجوا» را باید اتفاق خوش این روزهای تلویزیون دانست که با تکیه بر دغدغه‌مندی و نگاه حرفه‌ای سازندگانش می‌تواند موجب پیوند دوباره مخاطبان قهرکرده با رسانه ملی شود.
پرونده ساخت این سریال سابقه‌ای طولانی دارد که به‌واسطه همت بلند سازندگانش به‌ویژه سعید شاهسواری که نویسندگی، تهیه‌کنندگی و تدوین کار را برعهده دارد، توانسته است به مرحله پخش برسد.
شاهسواری با سابقه‌ای روشن در تلویزیون و سینما؛ هرچند با تمرکز بر تدوین فعالیتش را آغاز کرد، اما در آثاری که صرفا تدوین آنها را برعهده داشته است نیز همواره وجهی از تفکر خود را به کار افزوده که «رقص در غبار» و «ما همه خوبیم» نمونه‌هایی از این رویکرد هستند.
نگارش فیلم‌نامه برای فیلم‌ها و سریال‌هایی که خودش تهیه‌کنندگی آنها را برعهده داشته است، به‌تدریج نوع نگاهی را از او به نمایش گذاشت که در عین وامداری به سینمای کلاسیک، واجد اصالت در خلق قصه، موقعیت، کاراکترها و بسط و گسترش داستانی است و در عمق کار نوعی نگاه حسرت‌بار به عشق و اخلاق ازدست‌رفته وجود دارد.
«نجوا» در عین تداوم این نوع نگاه که در سریال‌های «اولین شب آرامش»، «بی‌گناهان» و سریال ناتمام «داوران» و فیلم‌های «روز برمی‌آید»، «بی‌خداحافظی» و «دوزخ، برزخ، بهشت» قابل ردیابی است، واجد یک فرم و ساختار روایی مدرن و هوشمندانه است که در عرصه سریال‌های ایرانی به‌ویژه از نوع تلویزیونی تازگی دارد.
کنار هم قرارگرفتن این دغدغه‌مندی ریشه‌دار با پتانسیل‌های کارگردان جوانی همچون ابراهیم شیبانی که فیلم‌های قابل بحثی همچون «صحنه جرم ورود ممنوع» و «هیچ کجا هیچ‌کس» را در کارنامه دارد، در «نجوا» این نوید را می‌دهد که ماحصل کار اثری خلاقانه با تکیه بر مفاهیم اصیل و ریشه‌دار در پیوندی مناسب بین فرم و محتوا باشد. نجوا قصه زنی به نام فروغ هرمزی (نغمه ارجمند) است که از قله یک عشق پرشور به دره عمیق فروپاشی می‌رسد و در این موقعیت تلاش می‌کند تکه‌های ازهم‌پاشیده خود را با بازبینی رابطه‌اش با جلال شایان (سجاد افشاریان) از گذشته تا حال، کنار هم بچیند و به پاسخ این چرایی برسد؛ زنی که اگرچه در مسیر گلرخ کمالی فیلم «سگ‌کشی» سفری به سیاهی‌های اطرافش و آنچه عشق جلال پیش پایش قرار داده است، حرکت می‌کند اما با رنگ‌باختن مفهوم خیانت که در فیلم بهرام بیضایی برجستگی نمادین خاصی داشت، به چگونگی لغزش جلال از عاشقی (نه به سمت هوسرانی) به سمت جاه‌طلبی مادی‌ای پی می‌برد که سطحی متفاوت و عمیق‌تر از آگاهی است که گلرخ در انتها به آن می‌رسد. در واقع مسیر بی‌اخلاقی‌ای که جلال با دورشدن از عشق فروغ در پی می‌گیرد، برآمده از دغدغه‌های روز و مسائل مبتلا به جامعه اختلاس‌زده امروز ماست که با نگاهی آسیب‌شناسانه، در دل خود به تاریخ و ریشه‌های فرهنگی نقب می‌زند که نیاز به چنین تلنگری برای یادآوری دارد.
با چنین روایت چندلایه و تودرتویی که به‌واسطه بستر مستعد ذهن فروغ؛ مرتب بین حال و گذشته در نوسان است، چینش روایت خطی که در دل خود بتواند بازنگری به گذشته داشته باشد و درعین‌حال از تبعات فلاش‌بک کلاسیک در امان بماند، کاری بس دشوار است. اما آنچه در «نجوا» اتفاق افتاده روایتی همگون و متناسب از تبادل گذشته و حال بر بستر درامی پرتنش، پرقصه و پرشخصیت است که به واسطه پرداخت هوشمندانه، زمینه جذابی برای همراهی مخاطب در این مسیر پراوج و فرود را فراهم می‌کنند. به همین دلیل سریال آغازی متعارف ندارد که روی عادت مألوف مخاطب او را به همراهی وادارد، از شیوه کددهی و ارائه اطلاعات ناکامل برای ایجاد کنجکاوی بهره می‌برد تا در یک مسیر تدریجی و همراهی پرمخاطره مخاطب را در جریان قصه‌ای که می‌خواهد روایت کند، قرار دهد؛ قصه‌ای که طبعا قرار نیست در ادامه هم سرراست پیش برود و می‌توان انتظار شکستن هر قالبی آشنا و ازپیش‌تعیین‌شده‌ای را در آن داشت؛ از حذف کاراکتر مهم و محوری‌ای همچون جلال قبل از به نیمه‌رسیدن سریال تا اضافه‌کردن کاراکتر مکمل تأثیرگذاری همچون یگانه (ایوب آقاخانی) در کنار کاراکترهای کاربردی و جذابی همچون پرهام (احمد حامد)، سلیمی (مسعود کرامتی)، سامانی (پوریا رحیمی‌سام)، همتی (وحید نفر) و... در کنار زنان تعیین‌کننده سریال که در رأس آنها فروغ قرار گرفته است و کاراکترهای نوشین (الهام نامی)، زرین (پریسا صبوری‌نژاد)، لیلا (سوگل خلیق)، خواهر ناتنی جلال (شهین نجف‌زاده) و... .
این روندی است که همچنان با رسیدن سریال به نیمه پخش همچنان ادامه دارد و با گذر زمانی یک‌ساله که به شیوه‌ای نامتعارف به تصویر کشیده شده؛ با حرکت دوربین در دالانی مبهم و خاک‌گرفته و تداخل مونولوگ‌های تعیین‌کننده کاراکترها، قصه جهشی به جلو و بازگشتی دوباره به شش ماه قبل دارد تا با ورود کاراکتر جدید هاتف (مهدی احمدی)، روند درام بدون آنکه تخت و قابل پیش‌بینی شود، آماده مواجهه با رویدادهایی غافلگیرانه باشد.
سریالی که تلاش می‌کند جذابیت‌هایی را که مخاطب امروز تلویزیون به‌واسطه مضامین تکراری و حاکمیت نگاه غیرتخصصی در تلویزیون از آن محروم شده است، یادآوری کند. طبعا این نجوای بلند به گوش آنها که بساطشان به آگاه‌نبودن مخاطب به‌راه است، خوش نیاید.

سحر عصرآزاد: «نجوا» را باید اتفاق خوش این روزهای تلویزیون دانست که با تکیه بر دغدغه‌مندی و نگاه حرفه‌ای سازندگانش می‌تواند موجب پیوند دوباره مخاطبان قهرکرده با رسانه ملی شود.
پرونده ساخت این سریال سابقه‌ای طولانی دارد که به‌واسطه همت بلند سازندگانش به‌ویژه سعید شاهسواری که نویسندگی، تهیه‌کنندگی و تدوین کار را برعهده دارد، توانسته است به مرحله پخش برسد.
شاهسواری با سابقه‌ای روشن در تلویزیون و سینما؛ هرچند با تمرکز بر تدوین فعالیتش را آغاز کرد، اما در آثاری که صرفا تدوین آنها را برعهده داشته است نیز همواره وجهی از تفکر خود را به کار افزوده که «رقص در غبار» و «ما همه خوبیم» نمونه‌هایی از این رویکرد هستند.
نگارش فیلم‌نامه برای فیلم‌ها و سریال‌هایی که خودش تهیه‌کنندگی آنها را برعهده داشته است، به‌تدریج نوع نگاهی را از او به نمایش گذاشت که در عین وامداری به سینمای کلاسیک، واجد اصالت در خلق قصه، موقعیت، کاراکترها و بسط و گسترش داستانی است و در عمق کار نوعی نگاه حسرت‌بار به عشق و اخلاق ازدست‌رفته وجود دارد.
«نجوا» در عین تداوم این نوع نگاه که در سریال‌های «اولین شب آرامش»، «بی‌گناهان» و سریال ناتمام «داوران» و فیلم‌های «روز برمی‌آید»، «بی‌خداحافظی» و «دوزخ، برزخ، بهشت» قابل ردیابی است، واجد یک فرم و ساختار روایی مدرن و هوشمندانه است که در عرصه سریال‌های ایرانی به‌ویژه از نوع تلویزیونی تازگی دارد.
کنار هم قرارگرفتن این دغدغه‌مندی ریشه‌دار با پتانسیل‌های کارگردان جوانی همچون ابراهیم شیبانی که فیلم‌های قابل بحثی همچون «صحنه جرم ورود ممنوع» و «هیچ کجا هیچ‌کس» را در کارنامه دارد، در «نجوا» این نوید را می‌دهد که ماحصل کار اثری خلاقانه با تکیه بر مفاهیم اصیل و ریشه‌دار در پیوندی مناسب بین فرم و محتوا باشد. نجوا قصه زنی به نام فروغ هرمزی (نغمه ارجمند) است که از قله یک عشق پرشور به دره عمیق فروپاشی می‌رسد و در این موقعیت تلاش می‌کند تکه‌های ازهم‌پاشیده خود را با بازبینی رابطه‌اش با جلال شایان (سجاد افشاریان) از گذشته تا حال، کنار هم بچیند و به پاسخ این چرایی برسد؛ زنی که اگرچه در مسیر گلرخ کمالی فیلم «سگ‌کشی» سفری به سیاهی‌های اطرافش و آنچه عشق جلال پیش پایش قرار داده است، حرکت می‌کند اما با رنگ‌باختن مفهوم خیانت که در فیلم بهرام بیضایی برجستگی نمادین خاصی داشت، به چگونگی لغزش جلال از عاشقی (نه به سمت هوسرانی) به سمت جاه‌طلبی مادی‌ای پی می‌برد که سطحی متفاوت و عمیق‌تر از آگاهی است که گلرخ در انتها به آن می‌رسد. در واقع مسیر بی‌اخلاقی‌ای که جلال با دورشدن از عشق فروغ در پی می‌گیرد، برآمده از دغدغه‌های روز و مسائل مبتلا به جامعه اختلاس‌زده امروز ماست که با نگاهی آسیب‌شناسانه، در دل خود به تاریخ و ریشه‌های فرهنگی نقب می‌زند که نیاز به چنین تلنگری برای یادآوری دارد.
با چنین روایت چندلایه و تودرتویی که به‌واسطه بستر مستعد ذهن فروغ؛ مرتب بین حال و گذشته در نوسان است، چینش روایت خطی که در دل خود بتواند بازنگری به گذشته داشته باشد و درعین‌حال از تبعات فلاش‌بک کلاسیک در امان بماند، کاری بس دشوار است. اما آنچه در «نجوا» اتفاق افتاده روایتی همگون و متناسب از تبادل گذشته و حال بر بستر درامی پرتنش، پرقصه و پرشخصیت است که به واسطه پرداخت هوشمندانه، زمینه جذابی برای همراهی مخاطب در این مسیر پراوج و فرود را فراهم می‌کنند. به همین دلیل سریال آغازی متعارف ندارد که روی عادت مألوف مخاطب او را به همراهی وادارد، از شیوه کددهی و ارائه اطلاعات ناکامل برای ایجاد کنجکاوی بهره می‌برد تا در یک مسیر تدریجی و همراهی پرمخاطره مخاطب را در جریان قصه‌ای که می‌خواهد روایت کند، قرار دهد؛ قصه‌ای که طبعا قرار نیست در ادامه هم سرراست پیش برود و می‌توان انتظار شکستن هر قالبی آشنا و ازپیش‌تعیین‌شده‌ای را در آن داشت؛ از حذف کاراکتر مهم و محوری‌ای همچون جلال قبل از به نیمه‌رسیدن سریال تا اضافه‌کردن کاراکتر مکمل تأثیرگذاری همچون یگانه (ایوب آقاخانی) در کنار کاراکترهای کاربردی و جذابی همچون پرهام (احمد حامد)، سلیمی (مسعود کرامتی)، سامانی (پوریا رحیمی‌سام)، همتی (وحید نفر) و... در کنار زنان تعیین‌کننده سریال که در رأس آنها فروغ قرار گرفته است و کاراکترهای نوشین (الهام نامی)، زرین (پریسا صبوری‌نژاد)، لیلا (سوگل خلیق)، خواهر ناتنی جلال (شهین نجف‌زاده) و... .
این روندی است که همچنان با رسیدن سریال به نیمه پخش همچنان ادامه دارد و با گذر زمانی یک‌ساله که به شیوه‌ای نامتعارف به تصویر کشیده شده؛ با حرکت دوربین در دالانی مبهم و خاک‌گرفته و تداخل مونولوگ‌های تعیین‌کننده کاراکترها، قصه جهشی به جلو و بازگشتی دوباره به شش ماه قبل دارد تا با ورود کاراکتر جدید هاتف (مهدی احمدی)، روند درام بدون آنکه تخت و قابل پیش‌بینی شود، آماده مواجهه با رویدادهایی غافلگیرانه باشد.
سریالی که تلاش می‌کند جذابیت‌هایی را که مخاطب امروز تلویزیون به‌واسطه مضامین تکراری و حاکمیت نگاه غیرتخصصی در تلویزیون از آن محروم شده است، یادآوری کند. طبعا این نجوای بلند به گوش آنها که بساطشان به آگاه‌نبودن مخاطب به‌راه است، خوش نیاید.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.