|

هشدار کنکوري به صداوسيما

شهرزاد همتي: سيدمحمد بطحايي، وزير آموزش‌وپرورش، درباره تبليغات کتب کمک‌درسي در صداوسيما اظهار کرد: با رئيس سازمان صداوسيما مذاکره داشتيم و تاکنون دو نامه نيز ارسال شده است. صداوسيما با محدوديت‌هايي مواجه است البته در تلاش هستند که تناوب اين تبليغات را کاهش دهند و اميدواريم زودتر محدوديت‌ها برطرف شود. بطحايي از ابلاغ دستورالعمل جديد براي کتاب‌هاي کمک‌آموزشي و آزمون‌هاي آزمايشي در هفته پيش‌رو خبر داد و افزود: اين دستورالعمل، تکليف مؤسسات آموزشي را روشن مي‌کند. وي اضافه کرد: در اين دستورالعمل، براي مؤسسات آموزشي که از قبل مجوز گرفته‌اند، مشخص شده است که چه الزاماتي را بايد رعايت کنند تا بتوانند به کارشان در حوزه مدرسه ادامه دهند؛ در غير اين صورت از فعاليتشان در حوزه مدرسه جلوگيري مي‌شود.
انگار به قدري آش شور شده که صداي وزير آموزش‌وپرورش را هم درآورده است. شوري اين آش قدمتي 20ساله دارد. از همان‌ دهه‌های 60 و 70 مؤسسات آموزشي کنکور رشد کردند و دانش‌آموزان در هر گوشه‌اي از ايران پيش از رسيدن به سن کنکور نام همه آنها را از بَر بودند. امروز هم اگر حوصله‌اي براي دنبال‌کردن صداوسيما باشد، ترافيک اعصاب خردکن تبليغات مؤسسات کنکور باعث مي‌شود عطاي ديدن برنامه را به لقايش ببخشيم. از گاج و قلمچي و همه مؤسسات کنکوري که آن‌قدر بزرگ شده‌‌اند که سازمان صداوسيما که بارها درباره شرايط مالي نامساعدش گفته، نمي‌تواند بي‌خيال همکاري با آنها شود؛ اما اين همه تبليغات نيست. در ساعت‌هاي مشخصي از روز شبکه‌هاي مختلف تلويزيون به بهانه برنامه آموزشي تريبون خود را در اختيار معلماني قرار مي‌دهند که حالا لباس مقدس معلمي را کنار گذاشته‌اند و نقش بازی مي‌کنند، آنها واسطه‌هاي مؤسسات کنکوري هستند که در يک ساعتي که آنتن دارند در ازاي مبالغ شگفت‌آور آنتن مي‌خرند و دل بچه‌هايي را مي‌لرزانند که آرزويشان قبولي در کنکور است. اينها بخشي از همان مافيايي هستند که گويا بطحايي مي‌خواهد با آن مبارزه کند، اما از ديد کارشناسان، آموزش‌وپرورش براي مبارزه با مافياي کنکور بايد از خودش شروع کند. اين روزها مؤسسات کنکوري پرسود، قسمت مهم کارشان را به تهيه و توزيع دي‌وي‌دي‌هاي درسي اختصاص داده‌اند، اما نه دي‌وي‌دي‌هايي با قيمت معمولي. هزينه توليد يک دي‌وي‌دي نهايتا بين هزار تا هزار و صدتومان است که سه هزار تومان هم به فروش مي‌رسد. اما معمولي‌ترين پکيج درسي آموزشگاه‌هاي کنکور پنج دي‌وي‌دي با قيمت 300 هزار تومان است. اينها و همه چيزهايي که قدرت اين مؤسسات را روزبه‌روز بيشتر مي‌کند، دانش‌آموزان را در گرداب انتخابي فرومي‌برد که در نهايت برنده نخواهند بود، چراکه هيچ‌کس در اين کلاس‌ها نمي‌گويد شرط قبولي درس‌خواندن است نه کلاس ثبت‌نام‌کردن و کتاب‌خريدن.
دکتر مجيد حسيني، کارشناس آموزشي، در گفت‌وگو با «شرق»، با اشاره به اينکه براي مبارزه با مافياي کنکور اول بايد از خود آموزش‌وپرورش شروع کرد، گفت: من فکر مي‌کنم به‌طورکلي اراده‌اي در ساختار آموزش‌وپرورش براي اينکه مافياي کنکور کنترل شود، وجود ندارد. براي اين مسئله چند دليل دارم؛ اول اينکه بخشي از اين مافيا و روابط بايد در حوزه تأليف کتب درسي داخل آموزش‌وپرورش کنترل شود. اينکه ما مي‌بينيم يک کتاب درسي تغيير مي‌کند و دو هفته بعد کتاب تست آن در بازار موجود مي‌شود جاي سؤال دارد. اين در حالي است که تأليف کتاب محرمانه اتفاق مي‌افتد، اين سؤال به ذهن متبادر مي‌شود که چطور ممکن است دو هفته بعد از انتشار کتاب، کتاب تست آن در اختيار عموم قرار بگيرد؟ اينکه حجم کتاب‌هاي درسي مدام کم مي‌شود و حجم کتب کمک‌درسي افزايش پيدا مي‌کند و تمريني‌شدن محتواها و افزايش حجم نياز به کمک‌درسي، بخش عمده آن بايد از داخل آموزش‌وپرورش کنترل شود. وقتي يک بازار تقاضا در آموزش‌وپرورش توليد مي‌شود، طبيعتا نهادهایی شبيه به صداوسيما مجبور هستند از منابع درآمدي آن استفاده کنند. شما نمي‌توانيد تقاضا و عرضه ايجاد کنيد و بعد به کساني که جواب‌گوي آن بازار تقاضا مي‌شوند بگوييد خودت را کنترل کن. اينکه فهرست معلم‌ها در اختيار مؤسسات کنکور است، اينکه در مؤسسات کنکور خدمات مي‌دهند و تأليف کتب درسي با اين محتوا نسبت دارد، اين مسئله را نشان مي‌دهد که آموزش‌وپرورش حوزه مؤسسات کنکور را ساپورت مي‌کند. در واقع نهايتا براي مبارزه بايد به تبليغات تلويزيوني رسيد. وقتي که ما در ‌آموزش‌وپرورش اين تقاضا را ايجاد کرده‌ايم، نمي‌توانيم به تلويزيون بگوييم که از اين بازار استفاده نکن. هرچند صداوسيما هم بايد منابع دولتي بگيرد و از محل تبليغات مؤسسات کنکور خودش را اداره نکند، اما مسئله اول در آموزش‌وپرورش و وزارت ارشاد در کنترل اين انتشاراتي‌ها و مؤسسات مشاوره است و في‌الواقع بايد در درجه دوم سراغ صداوسيما و تبليغات شهري رفت. من فکر مي‌کنم اين حرکت‌های تبليغاتي در اين راه جواب نمي‌دهد و ما نيازمند سياست‌گذاري کلان از ناحيه مجلس و شوراي عالي انقلاب فرهنگي و جاهاي ديگري هستيم که بشود به‌عنوان يک سياست در حوزه استفاده و سوءاستفاده در حوزه تبليغات کنکور و نگاه تستي به مسئله آموزش و درس با آن برخورد کرد.
حسيني در پاسخ به اين سؤال که آيا درآمد و حساب‌و‌کتاب مالي اين مؤسسات مشخص است، تأکيد مي‌کند: آنچه تابه‌حال اعلام شده، سه عدد است، عددي که در رابطه با توليدات کتاب در اين مؤسسات کنکور به دست مي‌آيد، عددي حدود 800 ميليارد تومان است. يکي عددي است که درباره مشاوره و محتواي مشاوره‌اي و انتخاب رشته هزينه مي‌شود که برآوردي حدود هزار ميليارد تومان دارد، جمع کل درآمدهاي مؤسسات همراه با کتب و مشاوره و از همه مهم‌تر آزمون و خدمات آموزشي و کنکورهاي آزمايشي و خدمات پشتيباني حدود هشت هزار ميليارد تومان اعلام شده، اما هيچ‌کدام از اين عددها به تأييد سازمان سنجش نرسيده است و اين اعداد را ما به دست آورديم.
او در پايان با اشاره به اينکه اين کلاس‌ها نتيجه‌اي جز نابودي ندارند، تأکيد کرد: به اعتقاد من ويران‌کننده‌اند. 640 هزار نفر پشت کنکور پزشکي امسال داريم، فکر کنيم هرکدام از اينها به‌صورت ميانگين پنج ميليون تومان در اين مؤسسات خرج کرده باشند، دو هزار نفر از آنها در نهايت در رشته پزشکي قبول مي‌شوند و 638 هزار نفر قبول نخواهند شد. پس اين مؤسسات چه فايده‌اي دارند؟ وقتي ظرفيت نيست و عرضه پايين است، چطور مي‌شود آدم‌هايي که از اين خدمات استفاده مي‌کنند همه قبول ‌شوند؟ طبيعي است که قبول نمي‌شوند و در حقيقت مؤسسات کنکور به مردم ترس مي‌فروشند و آن ترس از قبول‌نشدن در کنکور است، آنها به مردم اميد واهي مي‌فروشند، اميد به اينکه بين 640 هزار نفر بتوانيم جزء دو هزار نفر باشيم. در واقع ايجاد ترس و فروش اميد شغل مؤسسات کنکور است و نتيجه آن هم‌‌ ترنول مالي عجيب آنهاست که بسياري از مؤسسات و نهادهاي کشوري از جمله آموزش‌وپرورش و سازمان ارتباط شهري مي‌خواهند با آنها همکاري کنند.
مطابق اعلام کارشناسان، 10 مؤسسه بزرگ آموزش کنکور داريم که حدود پنج هزار نفر را در زيرمجموعه‌‌شان دارند و کارشان هم القاي نياز و استرس است. آنها مدعي مي‌شوند که اگر کتابشان را بخريم جزء رتبه‌هاي برتر کنکور خواهيم شد، اما نه به ظرفيت دانشگاه‌ها اشاره مي‌کنند و نه به دانش‌آموزان شهرهاي دورافتاده که صندلي بهترين دانشگاه‌ها را درو مي‌کنند و نه‌تنها کتاب آموزشي و کمک‌آموزشي ندارند، بلکه براي تهيه لوازم‌التحریر و رفتن به مدرسه نيز رؤيابافي مي‌کنند.
شهرزاد همتي: سيدمحمد بطحايي، وزير آموزش‌وپرورش، درباره تبليغات کتب کمک‌درسي در صداوسيما اظهار کرد: با رئيس سازمان صداوسيما مذاکره داشتيم و تاکنون دو نامه نيز ارسال شده است. صداوسيما با محدوديت‌هايي مواجه است البته در تلاش هستند که تناوب اين تبليغات را کاهش دهند و اميدواريم زودتر محدوديت‌ها برطرف شود. بطحايي از ابلاغ دستورالعمل جديد براي کتاب‌هاي کمک‌آموزشي و آزمون‌هاي آزمايشي در هفته پيش‌رو خبر داد و افزود: اين دستورالعمل، تکليف مؤسسات آموزشي را روشن مي‌کند. وي اضافه کرد: در اين دستورالعمل، براي مؤسسات آموزشي که از قبل مجوز گرفته‌اند، مشخص شده است که چه الزاماتي را بايد رعايت کنند تا بتوانند به کارشان در حوزه مدرسه ادامه دهند؛ در غير اين صورت از فعاليتشان در حوزه مدرسه جلوگيري مي‌شود.
انگار به قدري آش شور شده که صداي وزير آموزش‌وپرورش را هم درآورده است. شوري اين آش قدمتي 20ساله دارد. از همان‌ دهه‌های 60 و 70 مؤسسات آموزشي کنکور رشد کردند و دانش‌آموزان در هر گوشه‌اي از ايران پيش از رسيدن به سن کنکور نام همه آنها را از بَر بودند. امروز هم اگر حوصله‌اي براي دنبال‌کردن صداوسيما باشد، ترافيک اعصاب خردکن تبليغات مؤسسات کنکور باعث مي‌شود عطاي ديدن برنامه را به لقايش ببخشيم. از گاج و قلمچي و همه مؤسسات کنکوري که آن‌قدر بزرگ شده‌‌اند که سازمان صداوسيما که بارها درباره شرايط مالي نامساعدش گفته، نمي‌تواند بي‌خيال همکاري با آنها شود؛ اما اين همه تبليغات نيست. در ساعت‌هاي مشخصي از روز شبکه‌هاي مختلف تلويزيون به بهانه برنامه آموزشي تريبون خود را در اختيار معلماني قرار مي‌دهند که حالا لباس مقدس معلمي را کنار گذاشته‌اند و نقش بازی مي‌کنند، آنها واسطه‌هاي مؤسسات کنکوري هستند که در يک ساعتي که آنتن دارند در ازاي مبالغ شگفت‌آور آنتن مي‌خرند و دل بچه‌هايي را مي‌لرزانند که آرزويشان قبولي در کنکور است. اينها بخشي از همان مافيايي هستند که گويا بطحايي مي‌خواهد با آن مبارزه کند، اما از ديد کارشناسان، آموزش‌وپرورش براي مبارزه با مافياي کنکور بايد از خودش شروع کند. اين روزها مؤسسات کنکوري پرسود، قسمت مهم کارشان را به تهيه و توزيع دي‌وي‌دي‌هاي درسي اختصاص داده‌اند، اما نه دي‌وي‌دي‌هايي با قيمت معمولي. هزينه توليد يک دي‌وي‌دي نهايتا بين هزار تا هزار و صدتومان است که سه هزار تومان هم به فروش مي‌رسد. اما معمولي‌ترين پکيج درسي آموزشگاه‌هاي کنکور پنج دي‌وي‌دي با قيمت 300 هزار تومان است. اينها و همه چيزهايي که قدرت اين مؤسسات را روزبه‌روز بيشتر مي‌کند، دانش‌آموزان را در گرداب انتخابي فرومي‌برد که در نهايت برنده نخواهند بود، چراکه هيچ‌کس در اين کلاس‌ها نمي‌گويد شرط قبولي درس‌خواندن است نه کلاس ثبت‌نام‌کردن و کتاب‌خريدن.
دکتر مجيد حسيني، کارشناس آموزشي، در گفت‌وگو با «شرق»، با اشاره به اينکه براي مبارزه با مافياي کنکور اول بايد از خود آموزش‌وپرورش شروع کرد، گفت: من فکر مي‌کنم به‌طورکلي اراده‌اي در ساختار آموزش‌وپرورش براي اينکه مافياي کنکور کنترل شود، وجود ندارد. براي اين مسئله چند دليل دارم؛ اول اينکه بخشي از اين مافيا و روابط بايد در حوزه تأليف کتب درسي داخل آموزش‌وپرورش کنترل شود. اينکه ما مي‌بينيم يک کتاب درسي تغيير مي‌کند و دو هفته بعد کتاب تست آن در بازار موجود مي‌شود جاي سؤال دارد. اين در حالي است که تأليف کتاب محرمانه اتفاق مي‌افتد، اين سؤال به ذهن متبادر مي‌شود که چطور ممکن است دو هفته بعد از انتشار کتاب، کتاب تست آن در اختيار عموم قرار بگيرد؟ اينکه حجم کتاب‌هاي درسي مدام کم مي‌شود و حجم کتب کمک‌درسي افزايش پيدا مي‌کند و تمريني‌شدن محتواها و افزايش حجم نياز به کمک‌درسي، بخش عمده آن بايد از داخل آموزش‌وپرورش کنترل شود. وقتي يک بازار تقاضا در آموزش‌وپرورش توليد مي‌شود، طبيعتا نهادهایی شبيه به صداوسيما مجبور هستند از منابع درآمدي آن استفاده کنند. شما نمي‌توانيد تقاضا و عرضه ايجاد کنيد و بعد به کساني که جواب‌گوي آن بازار تقاضا مي‌شوند بگوييد خودت را کنترل کن. اينکه فهرست معلم‌ها در اختيار مؤسسات کنکور است، اينکه در مؤسسات کنکور خدمات مي‌دهند و تأليف کتب درسي با اين محتوا نسبت دارد، اين مسئله را نشان مي‌دهد که آموزش‌وپرورش حوزه مؤسسات کنکور را ساپورت مي‌کند. در واقع نهايتا براي مبارزه بايد به تبليغات تلويزيوني رسيد. وقتي که ما در ‌آموزش‌وپرورش اين تقاضا را ايجاد کرده‌ايم، نمي‌توانيم به تلويزيون بگوييم که از اين بازار استفاده نکن. هرچند صداوسيما هم بايد منابع دولتي بگيرد و از محل تبليغات مؤسسات کنکور خودش را اداره نکند، اما مسئله اول در آموزش‌وپرورش و وزارت ارشاد در کنترل اين انتشاراتي‌ها و مؤسسات مشاوره است و في‌الواقع بايد در درجه دوم سراغ صداوسيما و تبليغات شهري رفت. من فکر مي‌کنم اين حرکت‌های تبليغاتي در اين راه جواب نمي‌دهد و ما نيازمند سياست‌گذاري کلان از ناحيه مجلس و شوراي عالي انقلاب فرهنگي و جاهاي ديگري هستيم که بشود به‌عنوان يک سياست در حوزه استفاده و سوءاستفاده در حوزه تبليغات کنکور و نگاه تستي به مسئله آموزش و درس با آن برخورد کرد.
حسيني در پاسخ به اين سؤال که آيا درآمد و حساب‌و‌کتاب مالي اين مؤسسات مشخص است، تأکيد مي‌کند: آنچه تابه‌حال اعلام شده، سه عدد است، عددي که در رابطه با توليدات کتاب در اين مؤسسات کنکور به دست مي‌آيد، عددي حدود 800 ميليارد تومان است. يکي عددي است که درباره مشاوره و محتواي مشاوره‌اي و انتخاب رشته هزينه مي‌شود که برآوردي حدود هزار ميليارد تومان دارد، جمع کل درآمدهاي مؤسسات همراه با کتب و مشاوره و از همه مهم‌تر آزمون و خدمات آموزشي و کنکورهاي آزمايشي و خدمات پشتيباني حدود هشت هزار ميليارد تومان اعلام شده، اما هيچ‌کدام از اين عددها به تأييد سازمان سنجش نرسيده است و اين اعداد را ما به دست آورديم.
او در پايان با اشاره به اينکه اين کلاس‌ها نتيجه‌اي جز نابودي ندارند، تأکيد کرد: به اعتقاد من ويران‌کننده‌اند. 640 هزار نفر پشت کنکور پزشکي امسال داريم، فکر کنيم هرکدام از اينها به‌صورت ميانگين پنج ميليون تومان در اين مؤسسات خرج کرده باشند، دو هزار نفر از آنها در نهايت در رشته پزشکي قبول مي‌شوند و 638 هزار نفر قبول نخواهند شد. پس اين مؤسسات چه فايده‌اي دارند؟ وقتي ظرفيت نيست و عرضه پايين است، چطور مي‌شود آدم‌هايي که از اين خدمات استفاده مي‌کنند همه قبول ‌شوند؟ طبيعي است که قبول نمي‌شوند و در حقيقت مؤسسات کنکور به مردم ترس مي‌فروشند و آن ترس از قبول‌نشدن در کنکور است، آنها به مردم اميد واهي مي‌فروشند، اميد به اينکه بين 640 هزار نفر بتوانيم جزء دو هزار نفر باشيم. در واقع ايجاد ترس و فروش اميد شغل مؤسسات کنکور است و نتيجه آن هم‌‌ ترنول مالي عجيب آنهاست که بسياري از مؤسسات و نهادهاي کشوري از جمله آموزش‌وپرورش و سازمان ارتباط شهري مي‌خواهند با آنها همکاري کنند.
مطابق اعلام کارشناسان، 10 مؤسسه بزرگ آموزش کنکور داريم که حدود پنج هزار نفر را در زيرمجموعه‌‌شان دارند و کارشان هم القاي نياز و استرس است. آنها مدعي مي‌شوند که اگر کتابشان را بخريم جزء رتبه‌هاي برتر کنکور خواهيم شد، اما نه به ظرفيت دانشگاه‌ها اشاره مي‌کنند و نه به دانش‌آموزان شهرهاي دورافتاده که صندلي بهترين دانشگاه‌ها را درو مي‌کنند و نه‌تنها کتاب آموزشي و کمک‌آموزشي ندارند، بلکه براي تهيه لوازم‌التحریر و رفتن به مدرسه نيز رؤيابافي مي‌کنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.