|

عربستان یکی از منتقدان سرشناس خود را آزاد کرد

بن‌سلمان در مخمصه

حکومت عربستان یکی دیگر از منتقدان سرشناس خود را آزاد کرد. این اقدام ریاض در شرایطی انجام می‌گیرد که قتل فجیع جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار منتقد، در کنسولگری عربستان در استانبول، فشارهای بین‌المللی بر این حکومت ازجمله شخص محمد بن‌سلمان ولیعهد و آمر احتمالی قتل خاشقجی افزایش یافته است. بر اساس گزارش القدس العربی، شاهزاده خالد بن‌طلال که از ژانویه 2018 در بازداشت به‌سر می‌برد، از زندان آزاد شده و عکسی از او نیز همراه با خانواده‌اش در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است. محمد بن‌سلمان در ابتدای سال 2018 عملیات پاک‌سازی گسترده‌ای را در میان شاهزادگان و افراد صاحب‌نفوذ در خاندان حاکم عربستان اجرا و حدود 200 نفر از منتقدان و مخالفان خود را به اتهام فساد مالی روانه زندان یا حصر خانگی کرد. خالد بن‌طلال از معدود شاهزادگانی بود که نه به دلیل فساد مالی بلکه به علت انتقاد از حبس مخالفان بدون برگزاری دادگاه، زندانی شده بود. شاهزاده خالدبن‌طلال برادرزاده ملک سلمان، پادشاه عربستان و برادر ولید بن‌طلال، میلیاردر معروف عربستانی است که او نیز مانند بسیاری از شاهزادگان در هتل پنج‌ستاره «ریتس کارلتون» زندانی بود اما در پی توافق با محمد بن‌سلمان و پرداخت میلیارد‌ها دلار پول آزاد شد. آزادی خالد بن‌طلال در شرایطی صورت می‌گیرد که فشارها بر حکومت عربستان به دلیل قتل جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار منتقد محمد بن‌سلمان، شدت گرفته است. به نظر می‌رسد مقام‌های عربستان برای کاستن از تنش‌ها و فشارها، به چنین اقداماتی روی آورده‌اند و به دنبال جلب حمایت جامعه بین‌الملل ازجمله ایالات متحده به‌عنوان مهم‌ترین متحد ریاض هستند. دونالد ترامپ پس از افشای جزئیات قتل جمال خاشقجی تهدید کرده بود که ممکن است تحریم‌ها و تنبیهاتی علیه ریاض در نظر بگیرد. در پی افزایش فشارهای بین‌المللی نیز مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا، راهی ریاض شد تا خواسته‌های واشنگتن برای تحریم‌نشدن عربستان و نیز عدم اعمال فشار برای برکناری محمد بن‌سلمان را با ملک سلمان، پادشاه این کشور در میان بگذارد. احتمال داده می‌شود که پایان‌دادن به جنگ یمن و نیز آزادی مخالفان و منتقدان از زندان، ازجمله خواسته‌های واشنگتن از ریاض باشد. بااین‌حال رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، همچنان در پرونده قتل خاشقجی که در خاک این کشور رخ داده به ریاض فشار می‌آورد و به‌طور غیرمستقیم محمد بن‌سلمان را آمر قتل این روزنامه‌نگار معرفی می‌کند. اصرار ترکیه برای کشف حقیقت قتل خاشقجی و تأکید این کشور بر لزوم محاکمه 18 مظنون بازداشت‌شده در ترکیه، ولیعهد عربستان را در تنگنا قرار داده است.
اردوغان اخیرا تأکید کرده بود «دستور قتل خاشقجی از سوی مقام‌های ارشد حکومت عربستان صادر شده و شخص ملک سلمان، پادشاه عربستان در جریان این تصمیم قرار نداشته است». پیامی روشن‌تر از این در متهم‌کردن محمد بن‌سلمان نیست. یکی دیگر از تحولاتی که توجه رسانه‌ها را به تغییر و تحولات احتمالی در رده‌های بالای حکومت عربستان جلب کرده، بازگشت احمد بن‌ عبدالعزیز برادر پادشاه عربستان از تبعید در بریتانیاست. احمد بن عبدالعزیز، عموی ولیعهد عربستان و یکی از گزینه‌های اصلی جانشینی اوست که اخیرا با استقبال گسترده وارد عربستان شد. اینکه احمد با بن‌سلمان عکس نگرفته به این معناست که احمد نمی‌خواهد این تصور ایجاد شود که برای تأیید برادرزاده‌اش بازگشته است. «میدل‌ایست‌آی» دو احتمال را درباره بازگشت احمد بن عبدالعزیز مطرح کرده است. اول اینکه با محمد بن‌سلمان برای کاهش اختیارات ولیعهد به توافق برسد و بن‌سلمان پست‌های امنیتی را کنار بگذارد و دوم اینکه برای برکناری محمد بن‌سلمان تلاش کند. درحال‌حاضر پست ریاست هیئت بیعت عربستان بعد از مرگ مشعل بن عبدالعزیز خالی مانده و اگر احمد این پست را برعهده بگیرد، در این صورت نقش انتخاب‌کننده پادشاهان را خواهد داشت. اسامی زیادی برای جانشینی بن‌سلمان وجود دارند که ازجمله فیصل بن‌سلمان برادر بزرگ‌تر محمد بن‌سلمان، ولیعهد فعلی عربستان است. اجرای هرکدام از این دو احتمال از سوی احمد بن عبدالعزیز به دو عامل بستگی دارد. یکی قدرت متحدکردن آل‌سعود علیه محمد بن‌سلمان و دوم موضع آمریکا که در این بحران درحال وقت‌کشی و به ظاهر منتظر تکمیل نتایج تحقیقات مربوط به قتل جمال خاشقجی است.
افشای اعضای تیم ترور خاشقجی
درهمین‌حال روزنامه صباح، چاپ ترکیه روز گذشته جزئیات بیشتری از قتل خاشقجی منتشر کرد و نام سه نفر از اعضای ارشد تیم مسئول قتل و سربه‌نیست‌کردن این روزنامه‌نگار منتقد را افشا کرد. ماهر المطرب با درجه سرتیپ نزدیک‌ترین فرد به محمد بن‌سلمان است و دو سال در سفارت عربستان در لندن فعالیت داشته. صلاح الطبیقی، متخصص کالبدشکافی در پزشکی قانونی هم پیش‌از‌این سرهنگ دوم در وزارت کشور عربستان بود. نکته مهم درباره ذعار غالب الحربی نیز این است که او سال 2017 و در دفاع از کاخ ولیعهد در جریان یک عملیات تروریستی به درجه سرتیپی در گارد سلطنتی ارتقا یافت. هر سه این مقام‌ها رابطه بسیار نزدیکی با محمد بن‌سلمان دارند و رئیس‌جمهور ترکیه نیز بر همین اساس تأکید دارد برنامه‌ریزی برای قتل خاشقجی بدون اطلاع محمد بن‌سلمان اقدامی غیرممکن بود.

حکومت عربستان یکی دیگر از منتقدان سرشناس خود را آزاد کرد. این اقدام ریاض در شرایطی انجام می‌گیرد که قتل فجیع جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار منتقد، در کنسولگری عربستان در استانبول، فشارهای بین‌المللی بر این حکومت ازجمله شخص محمد بن‌سلمان ولیعهد و آمر احتمالی قتل خاشقجی افزایش یافته است. بر اساس گزارش القدس العربی، شاهزاده خالد بن‌طلال که از ژانویه 2018 در بازداشت به‌سر می‌برد، از زندان آزاد شده و عکسی از او نیز همراه با خانواده‌اش در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است. محمد بن‌سلمان در ابتدای سال 2018 عملیات پاک‌سازی گسترده‌ای را در میان شاهزادگان و افراد صاحب‌نفوذ در خاندان حاکم عربستان اجرا و حدود 200 نفر از منتقدان و مخالفان خود را به اتهام فساد مالی روانه زندان یا حصر خانگی کرد. خالد بن‌طلال از معدود شاهزادگانی بود که نه به دلیل فساد مالی بلکه به علت انتقاد از حبس مخالفان بدون برگزاری دادگاه، زندانی شده بود. شاهزاده خالدبن‌طلال برادرزاده ملک سلمان، پادشاه عربستان و برادر ولید بن‌طلال، میلیاردر معروف عربستانی است که او نیز مانند بسیاری از شاهزادگان در هتل پنج‌ستاره «ریتس کارلتون» زندانی بود اما در پی توافق با محمد بن‌سلمان و پرداخت میلیارد‌ها دلار پول آزاد شد. آزادی خالد بن‌طلال در شرایطی صورت می‌گیرد که فشارها بر حکومت عربستان به دلیل قتل جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار منتقد محمد بن‌سلمان، شدت گرفته است. به نظر می‌رسد مقام‌های عربستان برای کاستن از تنش‌ها و فشارها، به چنین اقداماتی روی آورده‌اند و به دنبال جلب حمایت جامعه بین‌الملل ازجمله ایالات متحده به‌عنوان مهم‌ترین متحد ریاض هستند. دونالد ترامپ پس از افشای جزئیات قتل جمال خاشقجی تهدید کرده بود که ممکن است تحریم‌ها و تنبیهاتی علیه ریاض در نظر بگیرد. در پی افزایش فشارهای بین‌المللی نیز مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا، راهی ریاض شد تا خواسته‌های واشنگتن برای تحریم‌نشدن عربستان و نیز عدم اعمال فشار برای برکناری محمد بن‌سلمان را با ملک سلمان، پادشاه این کشور در میان بگذارد. احتمال داده می‌شود که پایان‌دادن به جنگ یمن و نیز آزادی مخالفان و منتقدان از زندان، ازجمله خواسته‌های واشنگتن از ریاض باشد. بااین‌حال رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، همچنان در پرونده قتل خاشقجی که در خاک این کشور رخ داده به ریاض فشار می‌آورد و به‌طور غیرمستقیم محمد بن‌سلمان را آمر قتل این روزنامه‌نگار معرفی می‌کند. اصرار ترکیه برای کشف حقیقت قتل خاشقجی و تأکید این کشور بر لزوم محاکمه 18 مظنون بازداشت‌شده در ترکیه، ولیعهد عربستان را در تنگنا قرار داده است.
اردوغان اخیرا تأکید کرده بود «دستور قتل خاشقجی از سوی مقام‌های ارشد حکومت عربستان صادر شده و شخص ملک سلمان، پادشاه عربستان در جریان این تصمیم قرار نداشته است». پیامی روشن‌تر از این در متهم‌کردن محمد بن‌سلمان نیست. یکی دیگر از تحولاتی که توجه رسانه‌ها را به تغییر و تحولات احتمالی در رده‌های بالای حکومت عربستان جلب کرده، بازگشت احمد بن‌ عبدالعزیز برادر پادشاه عربستان از تبعید در بریتانیاست. احمد بن عبدالعزیز، عموی ولیعهد عربستان و یکی از گزینه‌های اصلی جانشینی اوست که اخیرا با استقبال گسترده وارد عربستان شد. اینکه احمد با بن‌سلمان عکس نگرفته به این معناست که احمد نمی‌خواهد این تصور ایجاد شود که برای تأیید برادرزاده‌اش بازگشته است. «میدل‌ایست‌آی» دو احتمال را درباره بازگشت احمد بن عبدالعزیز مطرح کرده است. اول اینکه با محمد بن‌سلمان برای کاهش اختیارات ولیعهد به توافق برسد و بن‌سلمان پست‌های امنیتی را کنار بگذارد و دوم اینکه برای برکناری محمد بن‌سلمان تلاش کند. درحال‌حاضر پست ریاست هیئت بیعت عربستان بعد از مرگ مشعل بن عبدالعزیز خالی مانده و اگر احمد این پست را برعهده بگیرد، در این صورت نقش انتخاب‌کننده پادشاهان را خواهد داشت. اسامی زیادی برای جانشینی بن‌سلمان وجود دارند که ازجمله فیصل بن‌سلمان برادر بزرگ‌تر محمد بن‌سلمان، ولیعهد فعلی عربستان است. اجرای هرکدام از این دو احتمال از سوی احمد بن عبدالعزیز به دو عامل بستگی دارد. یکی قدرت متحدکردن آل‌سعود علیه محمد بن‌سلمان و دوم موضع آمریکا که در این بحران درحال وقت‌کشی و به ظاهر منتظر تکمیل نتایج تحقیقات مربوط به قتل جمال خاشقجی است.
افشای اعضای تیم ترور خاشقجی
درهمین‌حال روزنامه صباح، چاپ ترکیه روز گذشته جزئیات بیشتری از قتل خاشقجی منتشر کرد و نام سه نفر از اعضای ارشد تیم مسئول قتل و سربه‌نیست‌کردن این روزنامه‌نگار منتقد را افشا کرد. ماهر المطرب با درجه سرتیپ نزدیک‌ترین فرد به محمد بن‌سلمان است و دو سال در سفارت عربستان در لندن فعالیت داشته. صلاح الطبیقی، متخصص کالبدشکافی در پزشکی قانونی هم پیش‌از‌این سرهنگ دوم در وزارت کشور عربستان بود. نکته مهم درباره ذعار غالب الحربی نیز این است که او سال 2017 و در دفاع از کاخ ولیعهد در جریان یک عملیات تروریستی به درجه سرتیپی در گارد سلطنتی ارتقا یافت. هر سه این مقام‌ها رابطه بسیار نزدیکی با محمد بن‌سلمان دارند و رئیس‌جمهور ترکیه نیز بر همین اساس تأکید دارد برنامه‌ریزی برای قتل خاشقجی بدون اطلاع محمد بن‌سلمان اقدامی غیرممکن بود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.