|

اسرار فراموشخانه

شرق: «شمسيه لندنيه» با عنوانِ فرعي «مواجهه حاج‌ سياح محلاتي با شرلوك هلمز انگليسي» رمان طنزِ سيدعلي ميرفتاح است كه اخيرا در نشر پيدايش منتشر شده است. ابتداي كتاب، «من‌باب مقدمه» آمده است كه نسخه‌شناسي و تصحيح متن كار همه‌كس نيست كار من هم نيست. اين بنده كمترين روزنامه‌نگار است، گاهي هم تفنني خيال مي‌بافد و قصه مي‌گويد اما اعتراف مي‌كند كه چيزي از متون خطي نمي‌داند، ايضا دانش ويژه‌اي ندارد كه بتواند درباره نسخه‌ها و كتاب‌هاي دستنويس يا چاپ سنگي اظهارنظر كند. اظهارنظر هم بكند نظرش وزني ندارد. «داستان از اين قرار است كه چند سال پيش، متن دستنويسي كه رنگ‌وروي قديمي داشت و بوي كهنگي مي‌داد به‌شكل رازآميزي به دستم رسيد. روزي پستچي به در خانه‌ام آمد و برايم پاكتي آورد كه ممهور به مهر يونايتد كينگدام بود اما اسم و آدرسي از فرستنده نداشت. اين روزها معمولاً كم پيش مي‌آيد پستچي زنگ خانه‌اي را به صدا درآورد... لذا از درزدن پستچي چنان مشعوف شدم كه يادم رفت از محموله پستي تعجب كنم.» و خلاصه اينكه انگيزه راوي از نوشتن چنين كتابي دفترچه‌اي است در محموله پستي كه روي آن نوشته شده است: «مواجهه حاج‌ سياح محلاتي با شرلوك هلمز انگليسي». كسي كه اين متن را در دفترچه جلد چرمي نوشته به‌قطع هم‌روزگار راوي نبوده و به‌قول او، از همين ظواهر معلوم است كه با متني قديمي و تاريخي سروكار دارد. بعد، ميرفتاح به‌پيشنهاد يكي از رفقاي روزنامه‌نگارش متن را رونويسي مي‌كند و تا جايي كه ممكن است در رسم‌الخط نويسنده دست نمي‌برد و شرحي نيز ضميمه مي‌كند و به ‌دست نشر مي‌سپارد. «اين متن را كه گذر ايام كمر به نابودي‌اش بسته بود، به زيور طبع آراستم و جلوي فراموش‌شدن و اضمحلالش را گرفتم. راست و دروغش با شما، يحتمل اجر من هم محفوظ». كتاب هفده بخش دارد كه برخي از عناوين آن از اين قرارند: ماخولياي مهتري،‌ اسرار فراموشخانه، دكتر بعد از اين، ملاقات با كارل ماركس، تو را با نبرد دليران چه‌كار؟، ترخنه دوغ با يك ‌وجب روغن، قصه‌هاي كارآگاهي و اثر خامه محقر خويش. در بخشي از كتاب كه پشت‌ جلد نيز آمده است مي‌خوانيم: «اين شخص جلو آمد، با ادب و متانت و وقار تمام دست داده با يك صداي خيلي مردانه گفت هلمز؛ شرلوك هلمز. آمدم خودم را پرازنته كنم كه اين شخص نگذاشت، لاينقطع و يك نفس گفت مي‌دانم شما حاجي محمدعلي محلاتي هستيد، قريب هفده ‌سال است در عالم سياحت مي‌كنيد، به‌طور مجرد در مملكت هندوستان مقيم بوده، به لسان چهار قوم علاوه‌بر لغت‌هاي فرسي و تركي و عربي و ارمني تكلم مي‌نماييد، ليكن دنبال راهي براي ترقي مملكت‌تان مي‌گرديد...»

شرق: «شمسيه لندنيه» با عنوانِ فرعي «مواجهه حاج‌ سياح محلاتي با شرلوك هلمز انگليسي» رمان طنزِ سيدعلي ميرفتاح است كه اخيرا در نشر پيدايش منتشر شده است. ابتداي كتاب، «من‌باب مقدمه» آمده است كه نسخه‌شناسي و تصحيح متن كار همه‌كس نيست كار من هم نيست. اين بنده كمترين روزنامه‌نگار است، گاهي هم تفنني خيال مي‌بافد و قصه مي‌گويد اما اعتراف مي‌كند كه چيزي از متون خطي نمي‌داند، ايضا دانش ويژه‌اي ندارد كه بتواند درباره نسخه‌ها و كتاب‌هاي دستنويس يا چاپ سنگي اظهارنظر كند. اظهارنظر هم بكند نظرش وزني ندارد. «داستان از اين قرار است كه چند سال پيش، متن دستنويسي كه رنگ‌وروي قديمي داشت و بوي كهنگي مي‌داد به‌شكل رازآميزي به دستم رسيد. روزي پستچي به در خانه‌ام آمد و برايم پاكتي آورد كه ممهور به مهر يونايتد كينگدام بود اما اسم و آدرسي از فرستنده نداشت. اين روزها معمولاً كم پيش مي‌آيد پستچي زنگ خانه‌اي را به صدا درآورد... لذا از درزدن پستچي چنان مشعوف شدم كه يادم رفت از محموله پستي تعجب كنم.» و خلاصه اينكه انگيزه راوي از نوشتن چنين كتابي دفترچه‌اي است در محموله پستي كه روي آن نوشته شده است: «مواجهه حاج‌ سياح محلاتي با شرلوك هلمز انگليسي». كسي كه اين متن را در دفترچه جلد چرمي نوشته به‌قطع هم‌روزگار راوي نبوده و به‌قول او، از همين ظواهر معلوم است كه با متني قديمي و تاريخي سروكار دارد. بعد، ميرفتاح به‌پيشنهاد يكي از رفقاي روزنامه‌نگارش متن را رونويسي مي‌كند و تا جايي كه ممكن است در رسم‌الخط نويسنده دست نمي‌برد و شرحي نيز ضميمه مي‌كند و به ‌دست نشر مي‌سپارد. «اين متن را كه گذر ايام كمر به نابودي‌اش بسته بود، به زيور طبع آراستم و جلوي فراموش‌شدن و اضمحلالش را گرفتم. راست و دروغش با شما، يحتمل اجر من هم محفوظ». كتاب هفده بخش دارد كه برخي از عناوين آن از اين قرارند: ماخولياي مهتري،‌ اسرار فراموشخانه، دكتر بعد از اين، ملاقات با كارل ماركس، تو را با نبرد دليران چه‌كار؟، ترخنه دوغ با يك ‌وجب روغن، قصه‌هاي كارآگاهي و اثر خامه محقر خويش. در بخشي از كتاب كه پشت‌ جلد نيز آمده است مي‌خوانيم: «اين شخص جلو آمد، با ادب و متانت و وقار تمام دست داده با يك صداي خيلي مردانه گفت هلمز؛ شرلوك هلمز. آمدم خودم را پرازنته كنم كه اين شخص نگذاشت، لاينقطع و يك نفس گفت مي‌دانم شما حاجي محمدعلي محلاتي هستيد، قريب هفده ‌سال است در عالم سياحت مي‌كنيد، به‌طور مجرد در مملكت هندوستان مقيم بوده، به لسان چهار قوم علاوه‌بر لغت‌هاي فرسي و تركي و عربي و ارمني تكلم مي‌نماييد، ليكن دنبال راهي براي ترقي مملكت‌تان مي‌گرديد...»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.