|

ظریف به اسلام‌آباد رفت

زينب اسماعيلي

مرز ایران و پاکستان متأثر از رابطه ناخوشایند تهران- ریاض است و این شاید مایه شگفتی باشد. وقوع هرازگاهی حادثه گروگان‌گیری در نقاط مرزی ایران و پاکستان، نشان می‌دهد که این منطقه تحت‌تأثیر مسائلی است که خارج از حوزه اختیار دو کشور در دو سوی مرز است. اگرچه ایران به دلیل متضررشدن از این موضوع به شدت خواهان برخورد و تأثیرگذاری پاکستان است اما دولت مرکزی پاکستان تاکنون تلاشی چشمگیر برای حل این مسائل از خود نشان نداده است.
از آخرین حادثه گروگان‌گیری در منطقه مرزی میرجاوه، دوهفته‌ای می‌گذرد. ربودن 12 مرزبان ایرانی که گفته می‌شود توسط دو نفوذی انجام شده است، موجب برخی رایزنی‌ها بین مقامات دو کشور شد؛ از سفر سردار پاکپور فرمانده نیروی زمینی سپاه به اسلام‌آباد تا تماس تلفنی وزیر خارجه. بدیهی است که از خبر این ملاقات‌ها و رایزنی‌ها جزئیاتی منتشر نمی‌شود و چشم‌انتظاری خانواده مرزبان‌ها که عده‌ای سرباز بودند، تا لحظه آزادی آنها ادامه خواهد داشت. تحلیلگرانی که منطقه مرزی ایران و پاکستان را خوب می‌شناسند، می‌گویند سابقه این موضوع به ماجرای دستگیری و اعدام ریگی برمي‌گردد. اسفند 88 بود که عبدالمالک ریگی، رهبر گروه تروریستی به نام جیش‌الله بعد از یک همکاری مشترک اطلاعاتی بین ایران و پاکستان دستگیر و بعد از چندین جلسه دادگاه خرداد 89 اعدام شد. اما این اعدام نقطه عطف ماجرای حوادث تروریستی در منطقه مرزی ایران و پاکستان شد.
علی بهمنش، کار‌شناس اصلی پرونده عبدالمالک ریگی در نشست خبری هم‌زمان با سالگرد دستگیری ریگی گفته بود: «گروه‌هایی مانند جندالله بازماندگان‌‌ همان گروه هستند که در حال برخورد با آنها نیز هستیم». همچنین بهمنش در پاسخ به این پرسش که چرا هیچ تصویری از اعدام عبدالمالک ریگی منتشر نشده است، گفت: ‌گروه‌های تروریستی به شدت تحریک‌پذیر هستند و این امکان وجود داشت که با پخش این تصاویر تحریک شده و درصدد اقدامات تروریستی باشند.
اگرچه این کارشناس این نگرانی را مطرح کرده بود اما متأسفانه این اتفاق رخ داد و گروهک‌های منشعب‌شده از بازماندگان ریگی منطقه مرزی جنوب غربی ایران را برای انجام عملیات تروریستی بین خود تقسیم کرده و از منطقه مرزی میرجاوه، خاش، سراوان، جاسک و مرز زابل و زاهدان اقدام تروریستی انجام می‌دهند. برخی تحلیل‌ها و برخی منابع اطلاعاتی معتقدند این حوادث به دلیل تغذیه مالی عربستان و با پول دلارهای نفتی ریاض، امارات و بحرین انجام می‌شود.
حالا در شرایطی که این گروهک‌ها از بحران مالی و امنیتی موجود در پاکستان استفاده می‌کنند، اسلام‌آباد دنبال طرح موضوع میانجیگری بین ایران و پاکستان است. روز گذشته یک رسانه عربی (خلیج‌آنلاین) ادعا کرد که در هفته‌های گذشته وزیر امور خارجه عربستان با هدف دستیابی به تفاهم با ایران تماس‌های سّری با این کشور برقرار کرده است. این پایگاه خبری عربی به نقل از یک منبع دیپلماتیک عالی‌رتبه نوشته: عادل‌الجبیر در تماس‌های خود با ایران راجع به برخی مسائل منطقه‌ای از جمله موضوع یمن گفت‌وگو کرده است. گمانه‌زنی این رسانه عربی بر این است که عمران خان نخست‌وزیر پاکستان که هفته گذشته به عربستان سفر کرده بود، برای میانجیگری با هدف پایان جنگ یمن ابراز علاقه کرده بود. اگرچه یک مقام عمانی نیز هفته گذشته میهمان تهران و جواد ظریف بود که ممکن است او نیز دنبال ایفای چنین نقشی بوده باشد.
محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران، نیز شب گذشته در صدر هیئتی سیاسی و نظامی به اسلام‌آباد سفر کرد. سخنگوی وزارت خارجه درباره این سفر گفته: «در این سفر علاوه‌بر پیگیری آخرین اقدامات دولت پاکستان برای تأمین امنیت و آزادی مرزبانان کشورمان، درخصوص روابط دوجانبه و مهم‌ترین تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی گفت‌وگو و تبادل‌نظر می‌شود».

مرز ایران و پاکستان متأثر از رابطه ناخوشایند تهران- ریاض است و این شاید مایه شگفتی باشد. وقوع هرازگاهی حادثه گروگان‌گیری در نقاط مرزی ایران و پاکستان، نشان می‌دهد که این منطقه تحت‌تأثیر مسائلی است که خارج از حوزه اختیار دو کشور در دو سوی مرز است. اگرچه ایران به دلیل متضررشدن از این موضوع به شدت خواهان برخورد و تأثیرگذاری پاکستان است اما دولت مرکزی پاکستان تاکنون تلاشی چشمگیر برای حل این مسائل از خود نشان نداده است.
از آخرین حادثه گروگان‌گیری در منطقه مرزی میرجاوه، دوهفته‌ای می‌گذرد. ربودن 12 مرزبان ایرانی که گفته می‌شود توسط دو نفوذی انجام شده است، موجب برخی رایزنی‌ها بین مقامات دو کشور شد؛ از سفر سردار پاکپور فرمانده نیروی زمینی سپاه به اسلام‌آباد تا تماس تلفنی وزیر خارجه. بدیهی است که از خبر این ملاقات‌ها و رایزنی‌ها جزئیاتی منتشر نمی‌شود و چشم‌انتظاری خانواده مرزبان‌ها که عده‌ای سرباز بودند، تا لحظه آزادی آنها ادامه خواهد داشت. تحلیلگرانی که منطقه مرزی ایران و پاکستان را خوب می‌شناسند، می‌گویند سابقه این موضوع به ماجرای دستگیری و اعدام ریگی برمي‌گردد. اسفند 88 بود که عبدالمالک ریگی، رهبر گروه تروریستی به نام جیش‌الله بعد از یک همکاری مشترک اطلاعاتی بین ایران و پاکستان دستگیر و بعد از چندین جلسه دادگاه خرداد 89 اعدام شد. اما این اعدام نقطه عطف ماجرای حوادث تروریستی در منطقه مرزی ایران و پاکستان شد.
علی بهمنش، کار‌شناس اصلی پرونده عبدالمالک ریگی در نشست خبری هم‌زمان با سالگرد دستگیری ریگی گفته بود: «گروه‌هایی مانند جندالله بازماندگان‌‌ همان گروه هستند که در حال برخورد با آنها نیز هستیم». همچنین بهمنش در پاسخ به این پرسش که چرا هیچ تصویری از اعدام عبدالمالک ریگی منتشر نشده است، گفت: ‌گروه‌های تروریستی به شدت تحریک‌پذیر هستند و این امکان وجود داشت که با پخش این تصاویر تحریک شده و درصدد اقدامات تروریستی باشند.
اگرچه این کارشناس این نگرانی را مطرح کرده بود اما متأسفانه این اتفاق رخ داد و گروهک‌های منشعب‌شده از بازماندگان ریگی منطقه مرزی جنوب غربی ایران را برای انجام عملیات تروریستی بین خود تقسیم کرده و از منطقه مرزی میرجاوه، خاش، سراوان، جاسک و مرز زابل و زاهدان اقدام تروریستی انجام می‌دهند. برخی تحلیل‌ها و برخی منابع اطلاعاتی معتقدند این حوادث به دلیل تغذیه مالی عربستان و با پول دلارهای نفتی ریاض، امارات و بحرین انجام می‌شود.
حالا در شرایطی که این گروهک‌ها از بحران مالی و امنیتی موجود در پاکستان استفاده می‌کنند، اسلام‌آباد دنبال طرح موضوع میانجیگری بین ایران و پاکستان است. روز گذشته یک رسانه عربی (خلیج‌آنلاین) ادعا کرد که در هفته‌های گذشته وزیر امور خارجه عربستان با هدف دستیابی به تفاهم با ایران تماس‌های سّری با این کشور برقرار کرده است. این پایگاه خبری عربی به نقل از یک منبع دیپلماتیک عالی‌رتبه نوشته: عادل‌الجبیر در تماس‌های خود با ایران راجع به برخی مسائل منطقه‌ای از جمله موضوع یمن گفت‌وگو کرده است. گمانه‌زنی این رسانه عربی بر این است که عمران خان نخست‌وزیر پاکستان که هفته گذشته به عربستان سفر کرده بود، برای میانجیگری با هدف پایان جنگ یمن ابراز علاقه کرده بود. اگرچه یک مقام عمانی نیز هفته گذشته میهمان تهران و جواد ظریف بود که ممکن است او نیز دنبال ایفای چنین نقشی بوده باشد.
محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران، نیز شب گذشته در صدر هیئتی سیاسی و نظامی به اسلام‌آباد سفر کرد. سخنگوی وزارت خارجه درباره این سفر گفته: «در این سفر علاوه‌بر پیگیری آخرین اقدامات دولت پاکستان برای تأمین امنیت و آزادی مرزبانان کشورمان، درخصوص روابط دوجانبه و مهم‌ترین تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی گفت‌وگو و تبادل‌نظر می‌شود».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.