محمدرضا خاتمي:
جاي روحاني حدادعادل هم ميبود، برجام بسته ميشد
محمدرضا خاتمي در گفتوگو با جماران درباره انتخابات مجلس ششم شوراي اسلامي و شرايط فعلي سخن گفته است. بخشهاي مهم اين گفتوگو در ادامه ميآيد:
در رابطه با اين لوايح هم مجلس خيلي خوب و هماهنگ کارش را انجام داد و بسيار صريح و راحت و بدون چالش خاصي آن را به تصويب اکثريت رساند و فقط حدود 70،80 نماينده اقليت مجلس به آن ايراد گرفتند، اما مانند بسياري از مصوبههاي ديگر مجلس ششم با مانع شوراي نگهبان و بعد مجمع تشخيص مصلحت روبهرو شد. با وجود پيگيريهايي که ما کرديم، اين لايحه از بايگاني مجمع تشخيص بيرون نيامد.
بعد از ردصلاحيتها جلسات زيادي را با آقايان کروبي و خاتمي داشتيم. صريحا هم به آنها ميگفتيم ما اصرار نداريم هيچکدام از ما نمايندگان فعلي تأييد صلاحيت شويم، ولي بقيه را که از بيرون نامزد شدهاند تأييد کنيد. آقاي خاتمي و کروبي هم دراينباره جلسات متعددي را با رهبري و شوراي نگهبان و ساير دستاندرکاران داشتند.
در فضاي موجود، آدم خوب، متوسط کار ميکند و متوسط هم ضعيف کار ميکند. به نظر من بيشتر از اينکه به دنبال گزينه باشيم، بايد بگذاريد اين امکان وجود داشته باشد و همه چهرهها حضور داشته باشند. شما فکر نکنيد اگر اين فضا باز شود اصولگراها همين حرفها را ميزنند. همين احمدينژاد در آن شرايط، شش پله از شما رد ميشود و زير همه چيزهايي که فکر ميکنيد، ميزند، اما الان چنين حرفهايي نميزند، چون ملاحظات ديگري دارد. در خود اصولگراها قطعا کساني هستند که براي گرفتن رأي و پاسخگويي به مردم، تتلو را هم معاون اول خود کنند.
اگر همين الان انتخابات شود، با همين شيوه رد و تأييد گذشته، قطعا شرکت نميکنم. بحثي جدي در اصلاحطلبان وجود دارد که آيا بايد بدون قيدوشرط در انتخابات شرکت کرد يا خير؟ اما اين بحث هنوز به نتيجهاي نرسيده است. هرچند شاهديد که برخي از افراد وابسته به جريان اصلاحطلب از هماکنون خود را براي انتخابات دور بعد آماده کردهاند. توجيهشان هم اين است که اگر ما نياييم وضع بدتر ميشود!
اين بحث جدي در بين اصلاحطلبان وجود دارد که اگر قرار است اصلاحطلبان واقعا مسئوليتپذير باشند چرا بايد همه تخممرغهاي خود را در سبد فرد يا افرادي بگذارند که يا هيچگونه پاسخگويي نسبت به مطالبات اصلاحطلبان ندارند. البته ما اصلاحطلبان معتقديم ميشود مملکت را اصلاح کرد، مشروط بر اينکه سياست خارجهمان اصلاح شود و سياست خارجهمان وقتي اصلاح خواهد شد که سياست داخليمان اصلاح شود.
اگر قرار است دلمان به اين خوش باشد که هرازچندگاهي چند نماينده اصلاحطلب در میز خطابه مجلس سخنراني ميکنند که اين سخنرانيها را ميتوان از دهها میز خطابه دیگر هم انجام داد؛ هرچند هزينهاش بيشتر باشد. اگر ما ميخواهيم به مجلس برويم، براي اين است که بتوانيم بر عملکرد همه دستگاهها و نهادها نظارت و قوانين را به نفع ملت اصلاح کنيم ولي وقتي چنين امکاني مهيا نيست، چرا اصلا بايد اينهمه در انتخابات هزينه کنيم؟ معتقدم اگر بهجاي آقاي روحاني مثلا آقاي حدادعادل هم رئيسجمهور شده بود، معاهده برجام با کمي بالاوپايين بسته ميشد.
ما معتقديم که يک مشکل اساسي در کشور وجود دارد که بايد به آن توجه کرد. اين مشکل رنجبردن مملکت از ناکارآمدي مزمن است. الان شهرداري تهران را ببينيد. ليست اصلاحطلبان انتخابات شوراي شهر را برده و حقش اين است که شهردار را خود تعيين کند. ما اصلاحطلبان آدم مدير، مدبر، کاردان و ورزيده کم نداريم تا بهعنوان شهردار انتخاب کنيم ولي اجازه نميدهند.
وقتي به ما ميگويند شما که دو دور پشت سر هم يعني در دو انتخابات اخير رياستجمهوري و انتخابات مجلس دهم و شوراي شهر پنجم فرصت اصلاح مملکت را داشتيد اما چه کار کرديد؟! نتيجه آنهم شعار «اصلاحطلب اصولگرا ديگه تمومه ماجرا» ميشود. اگر امروز يک اقليت خاص اين شعار را ميدهند، فردا اين فراگير خواهد شد و مردم هم ميگويند اين مملکت را دست اصولگرايان داديم، فايدهاي نکرد، دست اصلاحطلبان هم داديم، سودي نکرد. بنابراين نظر شخصي خود من اين است که اگر واقعا نتوانيم با نيروهاي اصلي اصلاحطلب وارد ميدان شويم، پس بهتر است کناره بگيريم. اين بحث درون جريان اصلاحات بهطور مفصل در حال انجام است ولي نميدانم به کجا برسد.
درباره اصل نظام خود ما مدعي هستيم. ما اصلاحطلبان اعتقاد داريم اصل نظام ما هستيم. نظام به معناي کليت جمهوري اسلامي سر جاي خودش است و ما هم از آن دفاع ميکنيم. منافقين، سلطنتطلبان و خارجنشينها هيچکدام قدرت براندازي نظام را ندارند. اگر قرار بر براندازي نظام باشد، همين سازوکارهايي که ما در داخل نظام براي حذف عدهاي و برکشيدن برخي اتخاذ کردهايم، اقدامي براندازانه است؛ چراکه نظام را از شايستهسالاري تهي و در نتيجه مردم را ناراضي ميکند. من اصلاحطلب بايد در داخل تلاش کنم تا اين براندازي انجام نشود. راهش اين است که اميد و اعتماد مردم به اصلاح امور از دست نرود.
محمدرضا خاتمي در گفتوگو با جماران درباره انتخابات مجلس ششم شوراي اسلامي و شرايط فعلي سخن گفته است. بخشهاي مهم اين گفتوگو در ادامه ميآيد:
در رابطه با اين لوايح هم مجلس خيلي خوب و هماهنگ کارش را انجام داد و بسيار صريح و راحت و بدون چالش خاصي آن را به تصويب اکثريت رساند و فقط حدود 70،80 نماينده اقليت مجلس به آن ايراد گرفتند، اما مانند بسياري از مصوبههاي ديگر مجلس ششم با مانع شوراي نگهبان و بعد مجمع تشخيص مصلحت روبهرو شد. با وجود پيگيريهايي که ما کرديم، اين لايحه از بايگاني مجمع تشخيص بيرون نيامد.
بعد از ردصلاحيتها جلسات زيادي را با آقايان کروبي و خاتمي داشتيم. صريحا هم به آنها ميگفتيم ما اصرار نداريم هيچکدام از ما نمايندگان فعلي تأييد صلاحيت شويم، ولي بقيه را که از بيرون نامزد شدهاند تأييد کنيد. آقاي خاتمي و کروبي هم دراينباره جلسات متعددي را با رهبري و شوراي نگهبان و ساير دستاندرکاران داشتند.
در فضاي موجود، آدم خوب، متوسط کار ميکند و متوسط هم ضعيف کار ميکند. به نظر من بيشتر از اينکه به دنبال گزينه باشيم، بايد بگذاريد اين امکان وجود داشته باشد و همه چهرهها حضور داشته باشند. شما فکر نکنيد اگر اين فضا باز شود اصولگراها همين حرفها را ميزنند. همين احمدينژاد در آن شرايط، شش پله از شما رد ميشود و زير همه چيزهايي که فکر ميکنيد، ميزند، اما الان چنين حرفهايي نميزند، چون ملاحظات ديگري دارد. در خود اصولگراها قطعا کساني هستند که براي گرفتن رأي و پاسخگويي به مردم، تتلو را هم معاون اول خود کنند.
اگر همين الان انتخابات شود، با همين شيوه رد و تأييد گذشته، قطعا شرکت نميکنم. بحثي جدي در اصلاحطلبان وجود دارد که آيا بايد بدون قيدوشرط در انتخابات شرکت کرد يا خير؟ اما اين بحث هنوز به نتيجهاي نرسيده است. هرچند شاهديد که برخي از افراد وابسته به جريان اصلاحطلب از هماکنون خود را براي انتخابات دور بعد آماده کردهاند. توجيهشان هم اين است که اگر ما نياييم وضع بدتر ميشود!
اين بحث جدي در بين اصلاحطلبان وجود دارد که اگر قرار است اصلاحطلبان واقعا مسئوليتپذير باشند چرا بايد همه تخممرغهاي خود را در سبد فرد يا افرادي بگذارند که يا هيچگونه پاسخگويي نسبت به مطالبات اصلاحطلبان ندارند. البته ما اصلاحطلبان معتقديم ميشود مملکت را اصلاح کرد، مشروط بر اينکه سياست خارجهمان اصلاح شود و سياست خارجهمان وقتي اصلاح خواهد شد که سياست داخليمان اصلاح شود.
اگر قرار است دلمان به اين خوش باشد که هرازچندگاهي چند نماينده اصلاحطلب در میز خطابه مجلس سخنراني ميکنند که اين سخنرانيها را ميتوان از دهها میز خطابه دیگر هم انجام داد؛ هرچند هزينهاش بيشتر باشد. اگر ما ميخواهيم به مجلس برويم، براي اين است که بتوانيم بر عملکرد همه دستگاهها و نهادها نظارت و قوانين را به نفع ملت اصلاح کنيم ولي وقتي چنين امکاني مهيا نيست، چرا اصلا بايد اينهمه در انتخابات هزينه کنيم؟ معتقدم اگر بهجاي آقاي روحاني مثلا آقاي حدادعادل هم رئيسجمهور شده بود، معاهده برجام با کمي بالاوپايين بسته ميشد.
ما معتقديم که يک مشکل اساسي در کشور وجود دارد که بايد به آن توجه کرد. اين مشکل رنجبردن مملکت از ناکارآمدي مزمن است. الان شهرداري تهران را ببينيد. ليست اصلاحطلبان انتخابات شوراي شهر را برده و حقش اين است که شهردار را خود تعيين کند. ما اصلاحطلبان آدم مدير، مدبر، کاردان و ورزيده کم نداريم تا بهعنوان شهردار انتخاب کنيم ولي اجازه نميدهند.
وقتي به ما ميگويند شما که دو دور پشت سر هم يعني در دو انتخابات اخير رياستجمهوري و انتخابات مجلس دهم و شوراي شهر پنجم فرصت اصلاح مملکت را داشتيد اما چه کار کرديد؟! نتيجه آنهم شعار «اصلاحطلب اصولگرا ديگه تمومه ماجرا» ميشود. اگر امروز يک اقليت خاص اين شعار را ميدهند، فردا اين فراگير خواهد شد و مردم هم ميگويند اين مملکت را دست اصولگرايان داديم، فايدهاي نکرد، دست اصلاحطلبان هم داديم، سودي نکرد. بنابراين نظر شخصي خود من اين است که اگر واقعا نتوانيم با نيروهاي اصلي اصلاحطلب وارد ميدان شويم، پس بهتر است کناره بگيريم. اين بحث درون جريان اصلاحات بهطور مفصل در حال انجام است ولي نميدانم به کجا برسد.
درباره اصل نظام خود ما مدعي هستيم. ما اصلاحطلبان اعتقاد داريم اصل نظام ما هستيم. نظام به معناي کليت جمهوري اسلامي سر جاي خودش است و ما هم از آن دفاع ميکنيم. منافقين، سلطنتطلبان و خارجنشينها هيچکدام قدرت براندازي نظام را ندارند. اگر قرار بر براندازي نظام باشد، همين سازوکارهايي که ما در داخل نظام براي حذف عدهاي و برکشيدن برخي اتخاذ کردهايم، اقدامي براندازانه است؛ چراکه نظام را از شايستهسالاري تهي و در نتيجه مردم را ناراضي ميکند. من اصلاحطلب بايد در داخل تلاش کنم تا اين براندازي انجام نشود. راهش اين است که اميد و اعتماد مردم به اصلاح امور از دست نرود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.