|

گفت‌وگو با كيوان كثيريان، منتقد

بهتر است تلويزيون «سرزمين‌كهن» را پخش كند

گروه هنر: پنج سال از توقيف سريال «سرزمين كهن» (سرزمين مادري) به كارگردانی كمال تبريزي مي‌گذرد و حالا در پي پيشنهاد اين فيلم‌ساز براي پخش اين سريال، با كيوان كثیريان، منتقد، درباره اين قضيه گپ زده‌ايم كه در ادامه مي‌خوانيد.

نظرتان درباره پنج سال توقيف سريال سرزمين كهن چيست؟
به نظرم كاري كه توليد شده؛ حالا چه در تلويزيون و حتي در سينما مراحل قانوني را براي ساخته‌شدن طي كرده و برايش هزينه شده است؛ چه در بخش دولتي و چه در بخش خصوصي. با توجه به سرمايه كلاني كه صرف ساخت سريال سرزمين مادري كمال تبريزي شده است و هر توليدي كه چنين سرمايه‌اي شامل حالش شده باشد، سرمايه ملي محسوب مي‌شود و بايد برای حفظ آن كوشيد.
الان هم تا آنجايي كه مي‌دانيم يك سوءتفاهم در ميان است و اگر مسئله مهم بود كه نبايد توليدش ادامه پيدا مي‌كرد. در اين سريال هنرمندان بسيار شناخته‌شده بازي كرده‌‌اند و بودجه كلاني هم صرف توليدش شده و چندان منطقي نيست كه فقط براي يك سوءتفاهم جلوي اين سريال گرفته شود. تلويزيون هم كه دولتي است و اگر تهيه‌كننده سرزمين مادري است با پول مردم اين كار را كرده و نمي‌شود نسبت به اين پول بي‌تفاوت بود. بنابراين تلويزيون موظف است اين سريال را حتما به سرانجام برساند.
بنابراين به نفع مردم هم هست كه اين سريال را ببينند؟
اين سريال متعلق به مردم است و آدم‌های بسياري وقتشان را براي آن گذاشته‌‌اند و به لحاظ معنوي هم دوست دارند كه كارشان ديده شود و پاسخ و بازتاب زحمتشان را ببينند. به نظرم به لحاظ محتوايي نيز محتوايش ملي است. البته من هنوز سريال را نديده‌ام، اما بنابر شنيده‌ها محتوايش هم از رويكرد ملي برخوردار است. بنابراين بنابر هر نوع توجيه عقل سليم و غيرسليمي، اين پروژه كه مرتبط با تاريخ معاصر ايران است، بايد ديده شود.
اگر اين سريال مشكل داشت نبايد توليدش تا به آخر ادامه مي‌يافت و چون در آن يك جمله گفته شده كه براي برخي سوءتفاهم‌برانگيز است، آنها هم برايش عذرخواهي كرده‌‌اند و اگر چندسال هم جلوي پخشش را گرفته‌‌اند خود اين مي‌تواند يك تنبيه باشد، اما به‌خاطر يك جمله كه سرمايه كلان را دور نمي‌ريزند. بنابراين هيچ دليلي براي پخش‌نشدنش نيست و اگر الان هم ديالوگ‌هايي اشكال دارند، اينها هم قابل رفع‌شدن هستند.
درباره نظر كمال تبريزي كه آرزوي پخش آن از شبكه خانگي را كرده‌‌اند چه نظري داريد؟
اينكه كمال تبريزي آرزو كرده است كه سريال سرزمين كهن از شبكه خانگي پخش شود يا دركل بنابر اطلاعاتي كه دارند نااميد از پخش آن از تلويزيون شده‌‌اند يا اينكه اين در حد يك آرزوست كه بهتر از توقيف‌ماندنش است. به‌هرحال پيشنهاد او هم اين است كه به هر شكلي اين سريال به نمايش درآيد و ديده شود. باز هم تأكيد مي‌كنم كه هيچ دليلي براي پخش‌نشدنش نيست.
بنابراين زمينه پخشش بايد در تلويزيون فراهم شود؟
به نظرم يك جمله يك قوم را هيچ‌گاه تخريب نمي‌كند و حتي اتفاق خاصي نيفتاده است و قتلي هم نشده و مي‌دانيم كه قتل هم قابل حل‌وفصل هست. در ميان توليدات انبوه تلويزيون و سينما چنين اشتباهي عادي است و نمي‌توان به‌خاطر آن كل كار را ناديده انگاشت. به خاطر يك دستمال نمي‌شود قيصريه را به آتش كشيد. بايد تكليف اين سرمايه مادي و معنوي معلوم شود و اگر چشم‌ها را روي اين حقيقت باز و منطق را بر آن حاكم كنيم؛ چه در مورد مديران تلويزيون و چه در مورد مسئولان مي‌شود گفت كه آنها هم بايد رضايت بدهند به پخش اين سريال كه درواقع هيچ مشكلي ندارد.
آيا صداوسيما مي‌تواند براي پيشگيري از اين مقولات سازوكاري را تدبير كند؟
صداوسيما همواره طوري عمل كرده كه انگار در آنجا تدبير كم‌رنگ است. اگر تدبير بود كه قضيه به اينجا نمي‌رسيد و در همان ابتدا كه برخي اعتراض كردند، خيلي منطقي با همان عذرخواهي مي‌شد مسئله را حل‌وفصل ‌كرد، چون بعد از اعتراض‌ها توليد سريال سرزمين كهن ادامه يافت و اين به‌خاطر اين نبود كه بخواهند از آن به شكل دكور استفاده كنند، بلكه هدف پخش آن بوده است. اين ديگر توجيهي لازم ندارد و تلويزيون معمولا به‌جاي رفع بحران‌ها خودش از هيچي بحران مي‌سازد. الان هم هيچ‌گونه برخورد منطقي‌ای از آن دوستان متصور نيست.
آيا پخش خانگي مي‌تواند جايگزيني براي جبران اين قضيه باشد؟
نه، پخش خانگي نمي‌تواند جبران‌كننده آن چيزي باشد كه از پخش سرزمين كهن از تلويزيون انتظار مي‌رود. اول اينكه تلويزيون آن‌قدري كه مي‌تواند به لحاظ جذب آگهي درآمدزايي كند، از فروش دي‌وي‌دي به آن رقم نخواهد رسيد. از سوي ديگر در تلويزيون مخاطبان بيشتري سريال را خواهند ديد كه فكر مي‌كنم ارزش سريال هم به يافتن مخاطبان بيشتر است.
نكته پاياني؟
به‌هرحال بهتر است كه تلويزيون ما آن را پخش كند تا اينكه شبكه‌هاي ماهواره‌اي بخواهند آن را بارها پخش كنند. در پايان هم يادآور مي‌شوم كه سريال سرزمين كهن بهتر است از تلويزيون پخش شود و اگر مشكل چيز ديگري است اعلام عمومي شود و به هر طريق قضيه براي مردم آشكار و حل‌وفصل شود.

گروه هنر: پنج سال از توقيف سريال «سرزمين كهن» (سرزمين مادري) به كارگردانی كمال تبريزي مي‌گذرد و حالا در پي پيشنهاد اين فيلم‌ساز براي پخش اين سريال، با كيوان كثیريان، منتقد، درباره اين قضيه گپ زده‌ايم كه در ادامه مي‌خوانيد.

نظرتان درباره پنج سال توقيف سريال سرزمين كهن چيست؟
به نظرم كاري كه توليد شده؛ حالا چه در تلويزيون و حتي در سينما مراحل قانوني را براي ساخته‌شدن طي كرده و برايش هزينه شده است؛ چه در بخش دولتي و چه در بخش خصوصي. با توجه به سرمايه كلاني كه صرف ساخت سريال سرزمين مادري كمال تبريزي شده است و هر توليدي كه چنين سرمايه‌اي شامل حالش شده باشد، سرمايه ملي محسوب مي‌شود و بايد برای حفظ آن كوشيد.
الان هم تا آنجايي كه مي‌دانيم يك سوءتفاهم در ميان است و اگر مسئله مهم بود كه نبايد توليدش ادامه پيدا مي‌كرد. در اين سريال هنرمندان بسيار شناخته‌شده بازي كرده‌‌اند و بودجه كلاني هم صرف توليدش شده و چندان منطقي نيست كه فقط براي يك سوءتفاهم جلوي اين سريال گرفته شود. تلويزيون هم كه دولتي است و اگر تهيه‌كننده سرزمين مادري است با پول مردم اين كار را كرده و نمي‌شود نسبت به اين پول بي‌تفاوت بود. بنابراين تلويزيون موظف است اين سريال را حتما به سرانجام برساند.
بنابراين به نفع مردم هم هست كه اين سريال را ببينند؟
اين سريال متعلق به مردم است و آدم‌های بسياري وقتشان را براي آن گذاشته‌‌اند و به لحاظ معنوي هم دوست دارند كه كارشان ديده شود و پاسخ و بازتاب زحمتشان را ببينند. به نظرم به لحاظ محتوايي نيز محتوايش ملي است. البته من هنوز سريال را نديده‌ام، اما بنابر شنيده‌ها محتوايش هم از رويكرد ملي برخوردار است. بنابراين بنابر هر نوع توجيه عقل سليم و غيرسليمي، اين پروژه كه مرتبط با تاريخ معاصر ايران است، بايد ديده شود.
اگر اين سريال مشكل داشت نبايد توليدش تا به آخر ادامه مي‌يافت و چون در آن يك جمله گفته شده كه براي برخي سوءتفاهم‌برانگيز است، آنها هم برايش عذرخواهي كرده‌‌اند و اگر چندسال هم جلوي پخشش را گرفته‌‌اند خود اين مي‌تواند يك تنبيه باشد، اما به‌خاطر يك جمله كه سرمايه كلان را دور نمي‌ريزند. بنابراين هيچ دليلي براي پخش‌نشدنش نيست و اگر الان هم ديالوگ‌هايي اشكال دارند، اينها هم قابل رفع‌شدن هستند.
درباره نظر كمال تبريزي كه آرزوي پخش آن از شبكه خانگي را كرده‌‌اند چه نظري داريد؟
اينكه كمال تبريزي آرزو كرده است كه سريال سرزمين كهن از شبكه خانگي پخش شود يا دركل بنابر اطلاعاتي كه دارند نااميد از پخش آن از تلويزيون شده‌‌اند يا اينكه اين در حد يك آرزوست كه بهتر از توقيف‌ماندنش است. به‌هرحال پيشنهاد او هم اين است كه به هر شكلي اين سريال به نمايش درآيد و ديده شود. باز هم تأكيد مي‌كنم كه هيچ دليلي براي پخش‌نشدنش نيست.
بنابراين زمينه پخشش بايد در تلويزيون فراهم شود؟
به نظرم يك جمله يك قوم را هيچ‌گاه تخريب نمي‌كند و حتي اتفاق خاصي نيفتاده است و قتلي هم نشده و مي‌دانيم كه قتل هم قابل حل‌وفصل هست. در ميان توليدات انبوه تلويزيون و سينما چنين اشتباهي عادي است و نمي‌توان به‌خاطر آن كل كار را ناديده انگاشت. به خاطر يك دستمال نمي‌شود قيصريه را به آتش كشيد. بايد تكليف اين سرمايه مادي و معنوي معلوم شود و اگر چشم‌ها را روي اين حقيقت باز و منطق را بر آن حاكم كنيم؛ چه در مورد مديران تلويزيون و چه در مورد مسئولان مي‌شود گفت كه آنها هم بايد رضايت بدهند به پخش اين سريال كه درواقع هيچ مشكلي ندارد.
آيا صداوسيما مي‌تواند براي پيشگيري از اين مقولات سازوكاري را تدبير كند؟
صداوسيما همواره طوري عمل كرده كه انگار در آنجا تدبير كم‌رنگ است. اگر تدبير بود كه قضيه به اينجا نمي‌رسيد و در همان ابتدا كه برخي اعتراض كردند، خيلي منطقي با همان عذرخواهي مي‌شد مسئله را حل‌وفصل ‌كرد، چون بعد از اعتراض‌ها توليد سريال سرزمين كهن ادامه يافت و اين به‌خاطر اين نبود كه بخواهند از آن به شكل دكور استفاده كنند، بلكه هدف پخش آن بوده است. اين ديگر توجيهي لازم ندارد و تلويزيون معمولا به‌جاي رفع بحران‌ها خودش از هيچي بحران مي‌سازد. الان هم هيچ‌گونه برخورد منطقي‌ای از آن دوستان متصور نيست.
آيا پخش خانگي مي‌تواند جايگزيني براي جبران اين قضيه باشد؟
نه، پخش خانگي نمي‌تواند جبران‌كننده آن چيزي باشد كه از پخش سرزمين كهن از تلويزيون انتظار مي‌رود. اول اينكه تلويزيون آن‌قدري كه مي‌تواند به لحاظ جذب آگهي درآمدزايي كند، از فروش دي‌وي‌دي به آن رقم نخواهد رسيد. از سوي ديگر در تلويزيون مخاطبان بيشتري سريال را خواهند ديد كه فكر مي‌كنم ارزش سريال هم به يافتن مخاطبان بيشتر است.
نكته پاياني؟
به‌هرحال بهتر است كه تلويزيون ما آن را پخش كند تا اينكه شبكه‌هاي ماهواره‌اي بخواهند آن را بارها پخش كنند. در پايان هم يادآور مي‌شوم كه سريال سرزمين كهن بهتر است از تلويزيون پخش شود و اگر مشكل چيز ديگري است اعلام عمومي شود و به هر طريق قضيه براي مردم آشكار و حل‌وفصل شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.