انتقاد علمالهدي از اسحاق جهانگيري:
اگر اختيار نداشتي چرا ماندي؟
شرق: طبيعي بود که بعد از صحبتهاي اسحاق جهانگيري در مراسم «روز ملي صادرات»، برخي آن را بهانهاي کنند و شروع به انتقاد از او و دولت کنند. جهانگيري در آن مراسم درباره انتظاراتي که از او درباره دخالت در نصب و عزلها وجود دارد، گفته بود: «من دستم قلم و کاغذي نيست که کسي را برکنار کنم. اين در حالي است که من تا اين لحظه اجازه برکناري منشي خودم را هم نداشتهام. بنابراين از من انتظار نداشته باشيد وکيل و وزير تغيير دهم». هرچند روز چهارشنبه، محمود واعظي، رئيسدفتر رئيسجمهوري، سخنان معاوناول رئيسجمهور را شوخي خوانده و گفته بود که جهانگيري در دولتهاي يازدهم و دوازدهم، نقش پررنگي داشتهاند، اما برخي از چهرههاي منتقد دولت فرصت را مغتنم شمرده و به انتقاد از سخنان اسحاق جهانگيري پرداختند. در نماز جمعه ديروز مشهد، حجتالاسلام علمالهدي، با انتقاد به معاوناول رئيسجمهوري، گفت: «اين روراست حرفزدن با مردم نيست. شما پنج سال در اين دولت به عنوان شخص دوم، برنامهريز، سياستگذار و مدير هستيد، اگر اختيار انتخاب منشي نداريد چرا از روز اول در دولت مانديد؟ چرا به مردم نگفتيد که چه کسي اختيار دارد؟ کسي که مانع است را به مردم
معرفي کنيد».
به گزارش ايسنا، او ادامه داد: «شما معتقديد اين مردم عقل ندارند؟ اينقدر مردم را ناديدهگرفتن و اينقدر به مردم بياعتناييکردن که معتقديد مردم عقل ندارند و باور ميکنند که مسئولي بعد از پنج سال که همهکاره دولت بوده، بگويد بنده اختيار انتخاب منشي خود را ندارم. شفاف بگوييد که مشکلات شما چيست. گرفتاريهايي که مردم دچار آن شدهاند را شما و برنامههايتان ايجاد کرديد».
علمالهدي گفت: «ما کمبود نداريم و امروز همه چيز در کشور موجود است. اين را شما ايجاد کرديد. شما طلا و ارز را جلودار سبد غذا و زندگي مردم قرار داديد و مردم به اين روز افتادند. اکنون که طلا و ارز در حال برگشت بوده اما گرانيها سر جاي خود و تمام فشارهاي معيشتي براي مردم باقي است. روراست با مردم حرف بزنيد و شفاف به مردم بگوييد که مشکل چيست. جلوي گراني را بگيريد و مردم هم با شما همراه هستند».
پارسايي: اگر جهانگيري اختيار ندارد، چرا ميماند؟
نکته ديگري که بعد از سخنان جنجالي اسحاق جهانگيري شنيده شد، بحث «استعفا» بود. اينکه او اگر به اندازه پست معاوناولي، اختيار ندارد يا اگر با رئيسجمهوري اختلاف دارد پس چرا همچنان در دولت مانده است. البته باز هم واعظي به اين شايعه پاسخ داد و گفت: «هيچوقت استعفاي جهانگيري مطرح نشده است يا آنکه من آن را نشنيدهام». هر چند در هفته گذشته اين خبر هم به گوش رسيد که حسن روحاني و اسحاق جهانگيري در پاستور با هم ديدار کردهاند و اختلافي بين آنها نيست.
در اينباره ، بهرام پارسايي، نماينده اصلاحطلب شيراز، با «ايلنا» گفتوگو کرد و درباره شايعه استعفاي معاوناول رئيسجمهوري، گفت: «با توجه به صحبتي که آقاي جهانگيري داشت، به نظر من استعفايش بايد همزمان با صحبتش ميبود. وقتي کسي ميگويد من توانم در دولت به اين ميزان است، درنتيجه در شأن شخصيتي مثل آقاي جهانگيري نيست که بخواهد جايي بماند که اجازه کوچکترين اقدامي را نداشته باشد. آقاي جهانگيري حداقل الان که هست مسئوليت بخشي از مشکلات را بايد به گردن بگيرد ولي وقتي اختيار ندارد چرا اينجا ميماند و فقط هزينه پرداخت ميکند؟».
سخنگوي فراکسيون اميد با اشاره به زماني که نرخ ارز چهارهزارو 200 توماني در کشور اعلام شد، گفت: «همان ارز چهارهزارو 200 تومان نيز مشخص است که اراده و تصميم آقاي جهانگيري نبوده است؛ چون کسي که اجازه تعويض رئيس دفتر خود را هم ندارد، قطعا نميتواند ارز چهارهزارو 200 را هم تصويب بکند؛ در نتيجه در جايي ديگر تصويب شده و ايشان اعلام کرد و همه هم اين را به پاي ايشان تمام کردند و هزينه سنگيني را هم داد».
او با بيان اينکه جهانگيري نماينده اصلاحطلبان در دولت است، عنوان کرد: «به نظر من الان هم وقتي اختياري ندارد، ماندنش در دولت بهجز هزينه چيزي ندارد. حداقل مشي دولت هم همانطورکه براي ما تقريبا مشخص است، براي جامعه هم مشخص ميشود».
طرف مشاوره دولت کيست؟
از امروز، جلسه رأي اعتماد به وزراي پيشنهادي دولت براي چهار وزارتخانه اقتصادي در مجلس آغاز ميشود. نحوه انتخاب اين وزرا بحثي است که ميتواند کمک کند تا عيار برخي افراد در هيئت دولت مشخص شود. بهرام پارسايي اعتقاد دارد که دولت بايد اعلام کند که براي انتخاب وزراي خود با چه کساني مشورت کرده است. او در ادامه گفتوگوي خود با «ايلنا» گفته: «انتظار از دولت اين است که بهطور شفاف مشخص کند که آيا اصلا مشاورهپذير هست يا نيست. ثانیا اگر مشاورهپذير هست، طرف مشاورهاش براي انتخاب وزرا چه کسي است».
پارسايي با اعلام اينکه درباره معرفي وزراي جديد هيچ مشورتي با فراکسيون اميد نشده، عنوان کرد: «اصلاحطلبان روحاني را حمايت کردند اما رئيسجمهور در جلسهاي گفتند که من اصلا از کسي کمک نخواستم. وقتي که رئيسجمهور ميخواست کابينه را معرفي کند، فراکسيون اميد نظرسنجي کرد و با توجه به شاخصها و پارامترهايي، نظر همه اعضا را راجع به کابينه دور قبل خواست و به دولت تقديم کرد اما هيچ اثري نداشت. برای مثال آقاي طيبنيا يکي از افرادي بود که از نظر فراکسيون نمره خيلي خوبي گرفته بود اما لحاظ نکردند و بنابراين چون ما تجربه اين را داريم، گفتنِ بعد از آن هم اثري ندارد».
انتخاب وزرا؛ تصميم شخص رئيسجمهور
انتقادات بهوجودآمده درباره نحوه انتخاب وزراي جديد و دخالت رئيس دفتر روحاني و محمدباقر نوبخت، رئيس سازمان برنامهوبودجه، محمود واعظي را بر آن داشت تا درباره آن توضيح دهد و اعلام کند که انتخاب وزرا تصميم شخص رئيسجمهور است.
محمود واعظي در گفتوگو با ايلنا، گفت:«آقاي روحاني خودشان وزرا را انتخاب کردند و هيچکسي نقشي در انتخاب آنها نداشت. فقط گزارشها را به آقاي رئيسجمهور تقديم کرديم».
رئيس دفتر رئيسجمهوري درباره اينکه آيا او و محمدباقر نوبخت در انتخاب وزراي پيشنهادي نقش اساسي داشتند يا خير عنوان کرد: «آقاي نوبخت هيچ نقشي در انتخاب وزرا نداشتند و اگر هم داشتند، مانند ساير اعضاي کابينه و افراد حاضر در دولت بوده و مورد مشورت قرار گرفته است. در اين مورد به هيچ عنوان بحث بنده مطرح نيست، بحث دفتر رئيسجمهور و مأموريتهايي که ايشان به آن واگذار ميکنند، مطرح است. هرگاه رئيس دولت بخواهد تصميمي در مورد مسائل اقتصادي، سياسي، اجتماعي و فرهنگي بگيرد، از دفتر تمهيدات و مقدمات لازم آن را فراهم ميکنند».
همين سخنان واعظي نشان ميدهد که «دفتر رئيسجمهوري» در انتخاب فهرست نهايي وزرا نقش پررنگي داشته است. اين همان نکته مهمي است که از آن به عنوان محور اختلافات بين اسحاق جهانگيري و محمود واعظي نام برده ميشود؛ حضور پررنگ رئيس دفتر در تصميمگيریهاي حسن روحاني و نبود يا کمرنگبودن نقش معاون اول در تصميمات کلان دولت.
واعظي درباره نحوه انتخاب وزرا گفته: «آقاي رئيسجمهور خواستند با گروههاي مرجع براي انتخاب اين چهار وزير مشورت کنيم، کميته را تشکيل داديم که به يک ليست 15نفره رسيديم، در اين کميته به نتايجي دست يافتيم؛ ابتدا فکر ميکرديم افرادي مناسب هستند که نبودند يا برخيها خودشان تمايلي نداشتند و نهايتا به يک ليست پنج، ششنفره رسيديم. فقط گزارشها را به آقاي رئيسجمهور تقديم کرديم که ايشان شخصا با برخي صحبت کردند و درمورد عدهاي ديگر با افراد مشورت کردند و در نهايت خودشان تصميم گرفتند. از چهار وزيري که پيشنهاد شد؛ هيچ کدامشان همکلاسي، همشاگردي، همکار و هممدرسهاي من نبودند».
نقش مهم دفتر رئيسجمهوري، شايد اين نکته را به ذهن بياورد که حرفهاي اسحاق جهانگيري درباره اين موضوع که اجازه برکناري منشي خود را هم نداشته و از او نبايد انتظارات زيادي داشت، خيلي هم شوخي نبوده و به واقعيت نزديک است. آيا جهانگيري در سخنراني بعدي خود صريحتر حرف خواهد زد؟
شرق: طبيعي بود که بعد از صحبتهاي اسحاق جهانگيري در مراسم «روز ملي صادرات»، برخي آن را بهانهاي کنند و شروع به انتقاد از او و دولت کنند. جهانگيري در آن مراسم درباره انتظاراتي که از او درباره دخالت در نصب و عزلها وجود دارد، گفته بود: «من دستم قلم و کاغذي نيست که کسي را برکنار کنم. اين در حالي است که من تا اين لحظه اجازه برکناري منشي خودم را هم نداشتهام. بنابراين از من انتظار نداشته باشيد وکيل و وزير تغيير دهم». هرچند روز چهارشنبه، محمود واعظي، رئيسدفتر رئيسجمهوري، سخنان معاوناول رئيسجمهور را شوخي خوانده و گفته بود که جهانگيري در دولتهاي يازدهم و دوازدهم، نقش پررنگي داشتهاند، اما برخي از چهرههاي منتقد دولت فرصت را مغتنم شمرده و به انتقاد از سخنان اسحاق جهانگيري پرداختند. در نماز جمعه ديروز مشهد، حجتالاسلام علمالهدي، با انتقاد به معاوناول رئيسجمهوري، گفت: «اين روراست حرفزدن با مردم نيست. شما پنج سال در اين دولت به عنوان شخص دوم، برنامهريز، سياستگذار و مدير هستيد، اگر اختيار انتخاب منشي نداريد چرا از روز اول در دولت مانديد؟ چرا به مردم نگفتيد که چه کسي اختيار دارد؟ کسي که مانع است را به مردم
معرفي کنيد».
به گزارش ايسنا، او ادامه داد: «شما معتقديد اين مردم عقل ندارند؟ اينقدر مردم را ناديدهگرفتن و اينقدر به مردم بياعتناييکردن که معتقديد مردم عقل ندارند و باور ميکنند که مسئولي بعد از پنج سال که همهکاره دولت بوده، بگويد بنده اختيار انتخاب منشي خود را ندارم. شفاف بگوييد که مشکلات شما چيست. گرفتاريهايي که مردم دچار آن شدهاند را شما و برنامههايتان ايجاد کرديد».
علمالهدي گفت: «ما کمبود نداريم و امروز همه چيز در کشور موجود است. اين را شما ايجاد کرديد. شما طلا و ارز را جلودار سبد غذا و زندگي مردم قرار داديد و مردم به اين روز افتادند. اکنون که طلا و ارز در حال برگشت بوده اما گرانيها سر جاي خود و تمام فشارهاي معيشتي براي مردم باقي است. روراست با مردم حرف بزنيد و شفاف به مردم بگوييد که مشکل چيست. جلوي گراني را بگيريد و مردم هم با شما همراه هستند».
پارسايي: اگر جهانگيري اختيار ندارد، چرا ميماند؟
نکته ديگري که بعد از سخنان جنجالي اسحاق جهانگيري شنيده شد، بحث «استعفا» بود. اينکه او اگر به اندازه پست معاوناولي، اختيار ندارد يا اگر با رئيسجمهوري اختلاف دارد پس چرا همچنان در دولت مانده است. البته باز هم واعظي به اين شايعه پاسخ داد و گفت: «هيچوقت استعفاي جهانگيري مطرح نشده است يا آنکه من آن را نشنيدهام». هر چند در هفته گذشته اين خبر هم به گوش رسيد که حسن روحاني و اسحاق جهانگيري در پاستور با هم ديدار کردهاند و اختلافي بين آنها نيست.
در اينباره ، بهرام پارسايي، نماينده اصلاحطلب شيراز، با «ايلنا» گفتوگو کرد و درباره شايعه استعفاي معاوناول رئيسجمهوري، گفت: «با توجه به صحبتي که آقاي جهانگيري داشت، به نظر من استعفايش بايد همزمان با صحبتش ميبود. وقتي کسي ميگويد من توانم در دولت به اين ميزان است، درنتيجه در شأن شخصيتي مثل آقاي جهانگيري نيست که بخواهد جايي بماند که اجازه کوچکترين اقدامي را نداشته باشد. آقاي جهانگيري حداقل الان که هست مسئوليت بخشي از مشکلات را بايد به گردن بگيرد ولي وقتي اختيار ندارد چرا اينجا ميماند و فقط هزينه پرداخت ميکند؟».
سخنگوي فراکسيون اميد با اشاره به زماني که نرخ ارز چهارهزارو 200 توماني در کشور اعلام شد، گفت: «همان ارز چهارهزارو 200 تومان نيز مشخص است که اراده و تصميم آقاي جهانگيري نبوده است؛ چون کسي که اجازه تعويض رئيس دفتر خود را هم ندارد، قطعا نميتواند ارز چهارهزارو 200 را هم تصويب بکند؛ در نتيجه در جايي ديگر تصويب شده و ايشان اعلام کرد و همه هم اين را به پاي ايشان تمام کردند و هزينه سنگيني را هم داد».
او با بيان اينکه جهانگيري نماينده اصلاحطلبان در دولت است، عنوان کرد: «به نظر من الان هم وقتي اختياري ندارد، ماندنش در دولت بهجز هزينه چيزي ندارد. حداقل مشي دولت هم همانطورکه براي ما تقريبا مشخص است، براي جامعه هم مشخص ميشود».
طرف مشاوره دولت کيست؟
از امروز، جلسه رأي اعتماد به وزراي پيشنهادي دولت براي چهار وزارتخانه اقتصادي در مجلس آغاز ميشود. نحوه انتخاب اين وزرا بحثي است که ميتواند کمک کند تا عيار برخي افراد در هيئت دولت مشخص شود. بهرام پارسايي اعتقاد دارد که دولت بايد اعلام کند که براي انتخاب وزراي خود با چه کساني مشورت کرده است. او در ادامه گفتوگوي خود با «ايلنا» گفته: «انتظار از دولت اين است که بهطور شفاف مشخص کند که آيا اصلا مشاورهپذير هست يا نيست. ثانیا اگر مشاورهپذير هست، طرف مشاورهاش براي انتخاب وزرا چه کسي است».
پارسايي با اعلام اينکه درباره معرفي وزراي جديد هيچ مشورتي با فراکسيون اميد نشده، عنوان کرد: «اصلاحطلبان روحاني را حمايت کردند اما رئيسجمهور در جلسهاي گفتند که من اصلا از کسي کمک نخواستم. وقتي که رئيسجمهور ميخواست کابينه را معرفي کند، فراکسيون اميد نظرسنجي کرد و با توجه به شاخصها و پارامترهايي، نظر همه اعضا را راجع به کابينه دور قبل خواست و به دولت تقديم کرد اما هيچ اثري نداشت. برای مثال آقاي طيبنيا يکي از افرادي بود که از نظر فراکسيون نمره خيلي خوبي گرفته بود اما لحاظ نکردند و بنابراين چون ما تجربه اين را داريم، گفتنِ بعد از آن هم اثري ندارد».
انتخاب وزرا؛ تصميم شخص رئيسجمهور
انتقادات بهوجودآمده درباره نحوه انتخاب وزراي جديد و دخالت رئيس دفتر روحاني و محمدباقر نوبخت، رئيس سازمان برنامهوبودجه، محمود واعظي را بر آن داشت تا درباره آن توضيح دهد و اعلام کند که انتخاب وزرا تصميم شخص رئيسجمهور است.
محمود واعظي در گفتوگو با ايلنا، گفت:«آقاي روحاني خودشان وزرا را انتخاب کردند و هيچکسي نقشي در انتخاب آنها نداشت. فقط گزارشها را به آقاي رئيسجمهور تقديم کرديم».
رئيس دفتر رئيسجمهوري درباره اينکه آيا او و محمدباقر نوبخت در انتخاب وزراي پيشنهادي نقش اساسي داشتند يا خير عنوان کرد: «آقاي نوبخت هيچ نقشي در انتخاب وزرا نداشتند و اگر هم داشتند، مانند ساير اعضاي کابينه و افراد حاضر در دولت بوده و مورد مشورت قرار گرفته است. در اين مورد به هيچ عنوان بحث بنده مطرح نيست، بحث دفتر رئيسجمهور و مأموريتهايي که ايشان به آن واگذار ميکنند، مطرح است. هرگاه رئيس دولت بخواهد تصميمي در مورد مسائل اقتصادي، سياسي، اجتماعي و فرهنگي بگيرد، از دفتر تمهيدات و مقدمات لازم آن را فراهم ميکنند».
همين سخنان واعظي نشان ميدهد که «دفتر رئيسجمهوري» در انتخاب فهرست نهايي وزرا نقش پررنگي داشته است. اين همان نکته مهمي است که از آن به عنوان محور اختلافات بين اسحاق جهانگيري و محمود واعظي نام برده ميشود؛ حضور پررنگ رئيس دفتر در تصميمگيریهاي حسن روحاني و نبود يا کمرنگبودن نقش معاون اول در تصميمات کلان دولت.
واعظي درباره نحوه انتخاب وزرا گفته: «آقاي رئيسجمهور خواستند با گروههاي مرجع براي انتخاب اين چهار وزير مشورت کنيم، کميته را تشکيل داديم که به يک ليست 15نفره رسيديم، در اين کميته به نتايجي دست يافتيم؛ ابتدا فکر ميکرديم افرادي مناسب هستند که نبودند يا برخيها خودشان تمايلي نداشتند و نهايتا به يک ليست پنج، ششنفره رسيديم. فقط گزارشها را به آقاي رئيسجمهور تقديم کرديم که ايشان شخصا با برخي صحبت کردند و درمورد عدهاي ديگر با افراد مشورت کردند و در نهايت خودشان تصميم گرفتند. از چهار وزيري که پيشنهاد شد؛ هيچ کدامشان همکلاسي، همشاگردي، همکار و هممدرسهاي من نبودند».
نقش مهم دفتر رئيسجمهوري، شايد اين نکته را به ذهن بياورد که حرفهاي اسحاق جهانگيري درباره اين موضوع که اجازه برکناري منشي خود را هم نداشته و از او نبايد انتظارات زيادي داشت، خيلي هم شوخي نبوده و به واقعيت نزديک است. آيا جهانگيري در سخنراني بعدي خود صريحتر حرف خواهد زد؟
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.