|

جایزه ادبی به‌نامِ «محمدعلی جمالزاده»

داستان و نزديكِ داستان

شرق: داستان‌كوتاه و زندگي‌نگاره‌هاي اصفهان، موضوعِ جايزه‌اي ادبي است كه نامِ محمدعلي جمالزاده، بنيان‌گذارِ داستان كوتاه فارسي را بر خود دارد. علي خدايي، دبير جايزه «محمدعلی جمالزاده» است كه نخستین دوره آن در سطح ملی و در زمستان ۱۳۹۷ در اصفهان برگزار می‌شود. بخش داستان‌کوتاه در دو قالب اصفهان و آزاد برگزار می‌شود. داستان‌های بخش اصفهان بناست با عناصر مرتبط با اصفهان پیوند داشته و از ویژگی‌های تاریخی، جغرافیایی اماکن، نمادهای شهری و سبک زندگی مردم اصفهان استفاده داستانی کرده باشد. داستان‌های بخش آزاد نیز با درون‌مایه و مضامین آزاد محصول کار خلاق نویسندگان خواهد بود. دبير اين جايزه ضمنِ اعلام خبر برپايي جايزه‌اي با اين اوصاف، مي‌گويد جز این‌ها «ناداستان» نيز در اين جايزه امكانِ ارائه و بررسي دارد. «در بخش زندگی‌نگاره‌های اصفهان پذیرای روایت‌های واقعی از تجربه زندگی در اصفهان یا سفر به این شهر به‌شکل ناداستان خواهیم بود. نویسندگان این بخش لزوما داستان‌نویسان نیستند بلکه تمام نویسندگان فارسی با هر مدیومی می‌توانند آثار خود را ارسال کنند.» هر نویسنده می‌تواند در بخش داستان کوتاه اصفهان یک اثر، در بخش داستان کوتاه آزاد نیز یک اثر و در بخش ناداستان هم یک کار ارائه کند. هر اثر ارسالی نباید از پنج‌هزار کلمه بیشتر باشد و قبلا در کتاب، مجله، رسانه مکتوب و فضای مجازی منتشر یا در مسابقه‌ای برگزیده شده باشد و جشنواره در هفته اول بهمن‌ماه در اصفهان برگزار می‌شود. آثار باید تا بیستم آذرماه در سایت جشنواره به نشانی www.jamalzadehaward.ir بارگذاری شده و فرم ثبت‌نام نیز تکمیل شود. در این جشنواره همه مراحل به‌صورت اینترنتی انجام می‌شود و در پایان جوایز به نفرات برتر اهدا خواهد شد.
خدايي نويسنده‌اي است كه داستان‌هايش در شمارِ بهترين داستان‌كوتاه‌هاي دهه هفتاد بود و از ميانِ چند مجموعه‌داستانِ او «از میان شیشه، از میان مه» كه در همان سال هفتاد منتشر شد، در فضاي ادبيِ آن روزها كه داستان كوتاه در آن رونقي داشت، سروصدايي به‌پا كرد.
بعدها او «تمام زمستان مرا گرم كن» را نوشت و دومین مجموعه ‌داستانش جایزه هوشنگ گلشیری را از آن خود كرد و در جایزه منتقدان و نویسندگان مطبوعات نيز عنوان «بهترین مجموعه‌داستان دهه هشتاد» را به دست آورد. «كتاب آذر» عنوان كتاب ديگر او است كه سال هشتادوهشت منتشر شد. تمامِ داستان‌هاي علي خدايي اِلمان‌هايي از اصفهان، محلِ زندگي او دارد، از شهر تا معماري و رسم و آداب مردم شهر. خدايي جز اين‌ها، ناداستان‌هاي بسياري نيز در سال‌هاي اخير نوشته است و كتابي نيز منتشر كرده با عنوان «نزديك داستان». او همزمان با برپايي اين جايزه ادبي، در كانالِ تلگرامي خود با عنوانِ «كتاب آذر»، روايت‌هايي صوتي يا به قول خودش چند «نوشته صوتي» به اشتراک گذاشته است كه روايتي است از ارتباط اصفهان، داستان‌كوتاه و اين جايزه ادبي. «هميشه به كلمه يادگاري فكر مي‌كنم و جمالزاده هم فكر مي‌كنم به يادگاري فكر مي‌كرد و يادگارهايي براي ما گذاشته است». خدايي با نقلِ خاطره‌اي از چهارباغي مي‌گويد كه سال‌ها پيش از آن نوشته بود و حالا ديگر چنين نيست. او معتقد است اين جايزه ادبي فرصتي است تا هركس «چهارباغِ خودش» را بنويسد. علي خدايي، در يكي از اين نوشته‌هاي صوتي‌اش به نثر و تحولات آن از جمالزاده تا امروز اشاره مي‌كند. «داشتم فكر مي‌كردم چرا داستان‌هاي جمالزاده يا روايت‌هايش درباره زندگي خودش پر از ضرب‌المثل است و همين نثر او را متمايز مي‌كند. بعد، يكي از فكرهايي كه به ذهنم رسيد اين بود كه ضرب‌المثل‌ها و اصلاحات، از يك واقعه نتيجه‌گيري مي‌كنند يا مجموعه چند حركت را به‌صورت مثال در چند كلمه بيان مي‌كنند و اين نشان مي‌دهد كه نثر دارد متفاوت مي‌شود با نثر قبل از خودش. اين تفاوت را جور ديگر هم مي‌توانيم ارزيابي كنيم: اينكه چه تلاطمي هست در زبان براي دگرگون‌شدن، درست مثل مردم». و تفاوتِ نثر در نظر علي خدايي يكي اين است كه «در داستان امروز ما كمتر از ضرب‌المثل‌ها استفاده مي‌كنيم يا اصلا استفاده نمي‌كنيم. ماجرا را تعريف مي‌كنيم، ماجرايي كه از چندين فعل و اَكت ايجاد شده و اين فعل‌ها و اين اَكت‌ها فرقِ داستان امروز با ديروز هستند، البته يكي از فرق‌ها. بنابراين ما وقتي فعل‌هاي گوناگون را در داستان به کار مي‌بريم، حالات گوناگون را با اين حالات مجسم مي‌كنيم و به خواننده اجازه مي‌دهيم تا به متن بيشتر نزديك شود، در حقيقت به حالتي از خودش، و آن را درك كند. فرق داستان امروزي يكي همين نثر است، نثري كه شيرين به نظر مي‌آيد اما نثري نيست كه امروز بتوان نوشت».

شرق: داستان‌كوتاه و زندگي‌نگاره‌هاي اصفهان، موضوعِ جايزه‌اي ادبي است كه نامِ محمدعلي جمالزاده، بنيان‌گذارِ داستان كوتاه فارسي را بر خود دارد. علي خدايي، دبير جايزه «محمدعلی جمالزاده» است كه نخستین دوره آن در سطح ملی و در زمستان ۱۳۹۷ در اصفهان برگزار می‌شود. بخش داستان‌کوتاه در دو قالب اصفهان و آزاد برگزار می‌شود. داستان‌های بخش اصفهان بناست با عناصر مرتبط با اصفهان پیوند داشته و از ویژگی‌های تاریخی، جغرافیایی اماکن، نمادهای شهری و سبک زندگی مردم اصفهان استفاده داستانی کرده باشد. داستان‌های بخش آزاد نیز با درون‌مایه و مضامین آزاد محصول کار خلاق نویسندگان خواهد بود. دبير اين جايزه ضمنِ اعلام خبر برپايي جايزه‌اي با اين اوصاف، مي‌گويد جز این‌ها «ناداستان» نيز در اين جايزه امكانِ ارائه و بررسي دارد. «در بخش زندگی‌نگاره‌های اصفهان پذیرای روایت‌های واقعی از تجربه زندگی در اصفهان یا سفر به این شهر به‌شکل ناداستان خواهیم بود. نویسندگان این بخش لزوما داستان‌نویسان نیستند بلکه تمام نویسندگان فارسی با هر مدیومی می‌توانند آثار خود را ارسال کنند.» هر نویسنده می‌تواند در بخش داستان کوتاه اصفهان یک اثر، در بخش داستان کوتاه آزاد نیز یک اثر و در بخش ناداستان هم یک کار ارائه کند. هر اثر ارسالی نباید از پنج‌هزار کلمه بیشتر باشد و قبلا در کتاب، مجله، رسانه مکتوب و فضای مجازی منتشر یا در مسابقه‌ای برگزیده شده باشد و جشنواره در هفته اول بهمن‌ماه در اصفهان برگزار می‌شود. آثار باید تا بیستم آذرماه در سایت جشنواره به نشانی www.jamalzadehaward.ir بارگذاری شده و فرم ثبت‌نام نیز تکمیل شود. در این جشنواره همه مراحل به‌صورت اینترنتی انجام می‌شود و در پایان جوایز به نفرات برتر اهدا خواهد شد.
خدايي نويسنده‌اي است كه داستان‌هايش در شمارِ بهترين داستان‌كوتاه‌هاي دهه هفتاد بود و از ميانِ چند مجموعه‌داستانِ او «از میان شیشه، از میان مه» كه در همان سال هفتاد منتشر شد، در فضاي ادبيِ آن روزها كه داستان كوتاه در آن رونقي داشت، سروصدايي به‌پا كرد.
بعدها او «تمام زمستان مرا گرم كن» را نوشت و دومین مجموعه ‌داستانش جایزه هوشنگ گلشیری را از آن خود كرد و در جایزه منتقدان و نویسندگان مطبوعات نيز عنوان «بهترین مجموعه‌داستان دهه هشتاد» را به دست آورد. «كتاب آذر» عنوان كتاب ديگر او است كه سال هشتادوهشت منتشر شد. تمامِ داستان‌هاي علي خدايي اِلمان‌هايي از اصفهان، محلِ زندگي او دارد، از شهر تا معماري و رسم و آداب مردم شهر. خدايي جز اين‌ها، ناداستان‌هاي بسياري نيز در سال‌هاي اخير نوشته است و كتابي نيز منتشر كرده با عنوان «نزديك داستان». او همزمان با برپايي اين جايزه ادبي، در كانالِ تلگرامي خود با عنوانِ «كتاب آذر»، روايت‌هايي صوتي يا به قول خودش چند «نوشته صوتي» به اشتراک گذاشته است كه روايتي است از ارتباط اصفهان، داستان‌كوتاه و اين جايزه ادبي. «هميشه به كلمه يادگاري فكر مي‌كنم و جمالزاده هم فكر مي‌كنم به يادگاري فكر مي‌كرد و يادگارهايي براي ما گذاشته است». خدايي با نقلِ خاطره‌اي از چهارباغي مي‌گويد كه سال‌ها پيش از آن نوشته بود و حالا ديگر چنين نيست. او معتقد است اين جايزه ادبي فرصتي است تا هركس «چهارباغِ خودش» را بنويسد. علي خدايي، در يكي از اين نوشته‌هاي صوتي‌اش به نثر و تحولات آن از جمالزاده تا امروز اشاره مي‌كند. «داشتم فكر مي‌كردم چرا داستان‌هاي جمالزاده يا روايت‌هايش درباره زندگي خودش پر از ضرب‌المثل است و همين نثر او را متمايز مي‌كند. بعد، يكي از فكرهايي كه به ذهنم رسيد اين بود كه ضرب‌المثل‌ها و اصلاحات، از يك واقعه نتيجه‌گيري مي‌كنند يا مجموعه چند حركت را به‌صورت مثال در چند كلمه بيان مي‌كنند و اين نشان مي‌دهد كه نثر دارد متفاوت مي‌شود با نثر قبل از خودش. اين تفاوت را جور ديگر هم مي‌توانيم ارزيابي كنيم: اينكه چه تلاطمي هست در زبان براي دگرگون‌شدن، درست مثل مردم». و تفاوتِ نثر در نظر علي خدايي يكي اين است كه «در داستان امروز ما كمتر از ضرب‌المثل‌ها استفاده مي‌كنيم يا اصلا استفاده نمي‌كنيم. ماجرا را تعريف مي‌كنيم، ماجرايي كه از چندين فعل و اَكت ايجاد شده و اين فعل‌ها و اين اَكت‌ها فرقِ داستان امروز با ديروز هستند، البته يكي از فرق‌ها. بنابراين ما وقتي فعل‌هاي گوناگون را در داستان به کار مي‌بريم، حالات گوناگون را با اين حالات مجسم مي‌كنيم و به خواننده اجازه مي‌دهيم تا به متن بيشتر نزديك شود، در حقيقت به حالتي از خودش، و آن را درك كند. فرق داستان امروزي يكي همين نثر است، نثري كه شيرين به نظر مي‌آيد اما نثري نيست كه امروز بتوان نوشت».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.