|

برای کودکانی که نیستند

زهرا عمرانی

روز کودک بهانه‌ای است برای قدردانی از کودکی و من به کودکانی می‌اندیشم که روزگاری هم‌بازی بودیم و حالا در عالم بزرگ‌سالی این روز را با انتشار عکس‌های کودکان‌شان پاس می‌نهند. به کودکانی می‌اندیشم که روزگاری حلاوت و شیرینی زندگی اطرافیانشان بودند؛ شیرین اما کوتاه. همچون شیرینی کوچکی که تا در دهان می‌گذاری، آب می‌شود و امروز یاد و خاطره‌شان بهانه‌ای برای مرور آن روزگار و آن طعم خوش است. عماد یکی از این کودکان است که هرچند چندسالی است که دیگر نیست، اما موهبت حضورش هر روز در میان همه ما که حتی او را ندیده‌ایم، بیشتروبیشتر احساس می‌شود.
پدرومادرش را سال‌هاست که می‌شناسم، زینب و یحیا، هر دو دانشجوی دانشگاه صنعتی شریف بودند و همان‌جا با هم آشنا شدند و دل در گرو هم نهادند. هر دو به‌قدری دوست‌داشتنی و صمیمی بودند که تصمیمشان به همراهی، از شیرین‌ترین اتفاقات آن روزها بود؛ روزهایی که حتی روح‌مان هم خبر نداشت آینده چه سرنوشتی برایشان در آستین دارد و این دو همراه علی‌رغم همه سرسختی‌ها چطور خواهند درخشید.
بعد از پایان تحصیل چندسالی کار کردند و بعد تصمیم گرفتند برای ادامه تحصیل از ایران بروند، خبر به‌دنیاآمدن عماد را از دور شنیدم و خبر رفتنش را هم. زینب و یحیا در یادداشت کوتاهی نوشتند: «کمی بیشتر از یک سال پیش عماد قدم به زندگی گذاشت. به‌سرعت ما را با خودش به جاهایی برد و به ما چیزهایی نشان داد که هیچ‌گاه تصور نمی‌کردیم. گونه‌ای از شور و شعف و عشق را با او تجربه کردیم که در وهم‌مان نمی‌گنجید. با عماد کسانی را شناختیم که اگر نبود هرگز نمی‌شناختیم، یا حتی اگر می‌شناختیم، این‌گونه که حالا می‌شناسیم، نمی‌شناختیم؛ با پیکری نحیف، در ایامی پررنج، اما با لب‌هایی که از هر بهانه برای لبخندزدن استفاده می‌کرد و چشمانی که با آنها «حرف‌های نگفتنی» را می‌گفت. امروز عماد دیگر پیش ما نیست. صبح شنبه بی‌تاب شد و پزشکان از بهبود او ناامید. کمک کردند تا زینب در آغوشش بگیرد. آرام شد. برای لحظه‌ای به بادکنک‌هایش نگاه کرد و چشمش آن شکل مشتاق همیشه را گرفت. در آغوش زینب ماند، برای ساعتی، تا وقتی که نفس‌ها آهسته و آهسته‌تر شدند، آرام و بی‌صدا و عجیب زیبا و آنگاه زیبایی بی‌نهایت شد.
عماد سندرم داون و یک بیماری قلبی نادر داشت. در حدود یک‌سالی که عمرش به این دنیا بود، هفت‌ماه‌ونیمش را در بیمارستان بود؛ دوماه‌واندی در آخر بهار و تابستان و دوماهی هم در پاییز، تنها زمانی بود که داشتیم تا طعم هوای تازه، رنگ برگ درختان، گرمای آفتاب و دوستان جان را نشانش دهیم و چه خوب شد که در این چند ماه خیلی رفتیم و گشتیم و دیدیم و بودیم. شرمنده‌اش هستیم که بیشتر نشد از زیبایی‌های دنیایمان نشانش دهیم. اما عماد سخاوتمندانه از نور و طعم و بوی صفایی که - نمی‌دانم از کجا- با خودش آورده بود، به ما داد. چه روزهایی که عماد در بیمارستان بود و چه این روزها که دیگر نیست، خیلی‌ها برای ما آرزوی صبر می‌کنند. ممنونیم. اما عماد برای ما آن امتحان سخت شکیبایی و تحمل ناخواسته‌ها نبود. کسانی که او را از نزدیک دیدند، این را می‌دانند. شیرینی عماد هر حس بد و ناامیدی و خستگی را از ما به دور می‌کرد. همراهی با عماد متفاوت بود، ازخودگذشتگی و قوی‌بودن نمی‌خواست. عماد با همه وجودش و همه خصوصیاتش خواستنی‌ترین موجودی بود که تابه‌حال دیده بودیم. از رفتنش غم داریم اما از هر روزی که بود، بی‌نهایت شکرگزار هستیم».
چند ماه از رفتن عماد گذشته بود که زینب و یحیا تصمیم گرفتند تجربه شیرینی را که در دوران بیماری عماد در نقاهت‌گاه کنارش گذرانده بودند، برای هم‌وطنانشان نیز مهیا کنند. لازمه‌اش صحبت و اقناع بیمارستان‌های کودکان، پیداکردن مکان و همراه‌کردن جمعی از خیران و داوطلبان بود. زینب به ایران آمد و مدت‌ها ماند. آنچه باعث می‌شد دست تنها از این همه تلاش و پیگیری دست نکشد، باوری بود که به زنده‌نگه‌داشتن یاد عماد داشت. در عرض چند ماه موفق شد بسیاری از موانع را پشت‌سر بگذارد و در کمتر از یک سال از رفتن عماد، مرکزی را افتتاح کرد که میزبانی خانواده‌های کودکان نیازمند پیوند مغز استخوان را در مدت درمان فرزندانشان بپذیرد؛ محلی برای اقامت خانواده در کنار بیمارستان، غذای خانگی و فضایی شاد که باعث شود سختی دوران درمان راحت‌تر تحمل شود. حالا بیش از یک سال از بازگشایی «بنیاد عماد» گذشته است، خانواده‌های زیادی در آن اقامت گزیده و تجربه‌های تلخ و شیرینی از سر گذرانده‌اند.
دوشنبه به مناسبت روز جهانی کودک «بنیاد عماد» درناباران شد. عماد هم بود با آن لب‌هایی که از هر بهانه برای لبخندزدن استفاده می‌کرد و چشمانی که با آنها حرف‌های نگفتنی را می‌گفت، به این شادی پایدار می‌نگریست. روزش مبارک.

روز کودک بهانه‌ای است برای قدردانی از کودکی و من به کودکانی می‌اندیشم که روزگاری هم‌بازی بودیم و حالا در عالم بزرگ‌سالی این روز را با انتشار عکس‌های کودکان‌شان پاس می‌نهند. به کودکانی می‌اندیشم که روزگاری حلاوت و شیرینی زندگی اطرافیانشان بودند؛ شیرین اما کوتاه. همچون شیرینی کوچکی که تا در دهان می‌گذاری، آب می‌شود و امروز یاد و خاطره‌شان بهانه‌ای برای مرور آن روزگار و آن طعم خوش است. عماد یکی از این کودکان است که هرچند چندسالی است که دیگر نیست، اما موهبت حضورش هر روز در میان همه ما که حتی او را ندیده‌ایم، بیشتروبیشتر احساس می‌شود.
پدرومادرش را سال‌هاست که می‌شناسم، زینب و یحیا، هر دو دانشجوی دانشگاه صنعتی شریف بودند و همان‌جا با هم آشنا شدند و دل در گرو هم نهادند. هر دو به‌قدری دوست‌داشتنی و صمیمی بودند که تصمیمشان به همراهی، از شیرین‌ترین اتفاقات آن روزها بود؛ روزهایی که حتی روح‌مان هم خبر نداشت آینده چه سرنوشتی برایشان در آستین دارد و این دو همراه علی‌رغم همه سرسختی‌ها چطور خواهند درخشید.
بعد از پایان تحصیل چندسالی کار کردند و بعد تصمیم گرفتند برای ادامه تحصیل از ایران بروند، خبر به‌دنیاآمدن عماد را از دور شنیدم و خبر رفتنش را هم. زینب و یحیا در یادداشت کوتاهی نوشتند: «کمی بیشتر از یک سال پیش عماد قدم به زندگی گذاشت. به‌سرعت ما را با خودش به جاهایی برد و به ما چیزهایی نشان داد که هیچ‌گاه تصور نمی‌کردیم. گونه‌ای از شور و شعف و عشق را با او تجربه کردیم که در وهم‌مان نمی‌گنجید. با عماد کسانی را شناختیم که اگر نبود هرگز نمی‌شناختیم، یا حتی اگر می‌شناختیم، این‌گونه که حالا می‌شناسیم، نمی‌شناختیم؛ با پیکری نحیف، در ایامی پررنج، اما با لب‌هایی که از هر بهانه برای لبخندزدن استفاده می‌کرد و چشمانی که با آنها «حرف‌های نگفتنی» را می‌گفت. امروز عماد دیگر پیش ما نیست. صبح شنبه بی‌تاب شد و پزشکان از بهبود او ناامید. کمک کردند تا زینب در آغوشش بگیرد. آرام شد. برای لحظه‌ای به بادکنک‌هایش نگاه کرد و چشمش آن شکل مشتاق همیشه را گرفت. در آغوش زینب ماند، برای ساعتی، تا وقتی که نفس‌ها آهسته و آهسته‌تر شدند، آرام و بی‌صدا و عجیب زیبا و آنگاه زیبایی بی‌نهایت شد.
عماد سندرم داون و یک بیماری قلبی نادر داشت. در حدود یک‌سالی که عمرش به این دنیا بود، هفت‌ماه‌ونیمش را در بیمارستان بود؛ دوماه‌واندی در آخر بهار و تابستان و دوماهی هم در پاییز، تنها زمانی بود که داشتیم تا طعم هوای تازه، رنگ برگ درختان، گرمای آفتاب و دوستان جان را نشانش دهیم و چه خوب شد که در این چند ماه خیلی رفتیم و گشتیم و دیدیم و بودیم. شرمنده‌اش هستیم که بیشتر نشد از زیبایی‌های دنیایمان نشانش دهیم. اما عماد سخاوتمندانه از نور و طعم و بوی صفایی که - نمی‌دانم از کجا- با خودش آورده بود، به ما داد. چه روزهایی که عماد در بیمارستان بود و چه این روزها که دیگر نیست، خیلی‌ها برای ما آرزوی صبر می‌کنند. ممنونیم. اما عماد برای ما آن امتحان سخت شکیبایی و تحمل ناخواسته‌ها نبود. کسانی که او را از نزدیک دیدند، این را می‌دانند. شیرینی عماد هر حس بد و ناامیدی و خستگی را از ما به دور می‌کرد. همراهی با عماد متفاوت بود، ازخودگذشتگی و قوی‌بودن نمی‌خواست. عماد با همه وجودش و همه خصوصیاتش خواستنی‌ترین موجودی بود که تابه‌حال دیده بودیم. از رفتنش غم داریم اما از هر روزی که بود، بی‌نهایت شکرگزار هستیم».
چند ماه از رفتن عماد گذشته بود که زینب و یحیا تصمیم گرفتند تجربه شیرینی را که در دوران بیماری عماد در نقاهت‌گاه کنارش گذرانده بودند، برای هم‌وطنانشان نیز مهیا کنند. لازمه‌اش صحبت و اقناع بیمارستان‌های کودکان، پیداکردن مکان و همراه‌کردن جمعی از خیران و داوطلبان بود. زینب به ایران آمد و مدت‌ها ماند. آنچه باعث می‌شد دست تنها از این همه تلاش و پیگیری دست نکشد، باوری بود که به زنده‌نگه‌داشتن یاد عماد داشت. در عرض چند ماه موفق شد بسیاری از موانع را پشت‌سر بگذارد و در کمتر از یک سال از رفتن عماد، مرکزی را افتتاح کرد که میزبانی خانواده‌های کودکان نیازمند پیوند مغز استخوان را در مدت درمان فرزندانشان بپذیرد؛ محلی برای اقامت خانواده در کنار بیمارستان، غذای خانگی و فضایی شاد که باعث شود سختی دوران درمان راحت‌تر تحمل شود. حالا بیش از یک سال از بازگشایی «بنیاد عماد» گذشته است، خانواده‌های زیادی در آن اقامت گزیده و تجربه‌های تلخ و شیرینی از سر گذرانده‌اند.
دوشنبه به مناسبت روز جهانی کودک «بنیاد عماد» درناباران شد. عماد هم بود با آن لب‌هایی که از هر بهانه برای لبخندزدن استفاده می‌کرد و چشمانی که با آنها حرف‌های نگفتنی را می‌گفت، به این شادی پایدار می‌نگریست. روزش مبارک.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.