|

روايت هولناک پليس ترکيه از سرنوشت روزنامه‌نگار منتقد عربستاني

سلاخي در کنسولگري

چهار روز پس از ناپديدشدن جمال خاشقجي، روزنامه‌نگار منتقد عربستاني، گزارش پليس ترکيه از سرنوشت او رسانه‌ها و افکار عمومي را در شوک فرو برد. مقام‌هاي پليس ترکيه از طريق بازرسان خود به اين نتيجه دست يافته که جمال خاشقجي که براي انجام کارهاي اداري مربوط به ازدواج خود به کنسولگري عربستان در استانبول رفته بود، در همين ساختمان کشته و جسدش تکه‌تکه شده و در بسته‌هاي کوچک از ساختمان کنسولگري عربستان خارج شده است.
بازرسان پليس ترکيه اظهارات نامزد خاشقجي مبني بر خارج‌نشدن او از ساختمان کنسولگري را تأييد کرده‌‌اند و در بررسي‌هاي خود به اين نتيجه دست يافته‌‌اند که قتل خاشقجي از قبل برنامه‌ريزي‌شده بود. بر‌اساس اعلام يکي از مقام‌هاي پليس ترکيه، مقام‌هاي عربستان پس از آنکه دريافتند جمال خاشقجي قرار است براي مدارک طلاق و نيز دريافت مجوز ازدواج به کنسولگري اين کشور در استانبول مراجعه کند، تيمي 15‌نفره را از عربستان روانه استانبول کردند. اين افراد در زمان ورود خاشقجي به کنسولگري در اين ساختمان حضور داشتند و پس از انجام مأموريت قتل و تکه‌تکه‌کردن جسد خاشقجي از ساختمان خارج و بلافاصله ترکيه را ترک کردند.
اين اظهارات روز گذشته از سوي تمام رسانه‌ها و خبرگزاري‌هاي معتبر جهان منتشر شد و واکنش‌هاي متفاوتي را از سوي حکومت عربستان و منتقدانش برانگيخت. يک مقام عربستاني در کنسولگري آن کشور در استانبول، اظهارات پليس ترکيه را رد کرده‌ است. اين مقام سعودي ادعا کرد گروهي 15‌نفره که صحبت از آن مي‌رود، «شامل هيئتي از بازرسان سعودي بوده و براي کمک به تحقيقات مربوط به ناپديدشدن جمال خاشقجي به استانبول رفته بودند». اين اظهارات مقام عربستاني در حالي مطرح مي‌شود که پليس ترکيه مي‌گويد اين تيم قبل از ورود خاشقجي به ساختمان کنسولگري عربستان در استانبول وارد اين ساختمان شده بود.
نامزد ترکيه‌اي خاشقجي که روز سه‌شنبه ساعت‌ها بيرون از کنسولگري منتظر خروج او بود، به خبرنگاران گفت: «خاشقجي براي دريافت يک مدرک رسمي ثبت طلاق و کسب مجوز براي ازدواج مجدد، وارد ساختمان کنسولگري عربستان سعودي شد. پس‌از‌آن کسي از سرنوشت او خبري ندارد و عربستان اظهارات متناقضي را بيان کرده‌ است؛ اما آنچه برايم مثل روز روشن است، اين است که او از ساختمان کنسولگري خارج نشده است. با وجود گزارش‌ها مبني بر کشته‌شدن او تا‌زماني‌که پليس ترکيه رسما اين موضوع را به من اعلام نکند، قتل خاشقجي را باور نخواهم کرد». کنسولگري عربستان در بيانيه خود ادعا کرد که «خاشقجي ساعاتي پس از قرار ملاقات خود، ساختمان کنسولگري را ترک کرده است. بااین‌حال کنسولگري در همکاري با دولت ترکيه تلاش مي‌کند دلايل و شرايط ناپديدشدن او را پيدا کند».
جمال خاشقجي مشاور سابق دولت عربستان بود و تا حدود يک سال قبل حامي حکومت عربستان به شمار مي‌رفت و حتي از اعدام نمر باقر نمر، از رهبران اقليت شيعه عربستاني، هم حمايت کرده بود. او پيش‌از‌اين از نويسندگان روزنامه الحيات بود. با‌اين‌حال يک سال قبل و پس از انتقادهايش از سياست‌هاي محمد بن‌سلمان، وليعهد عربستان و به دليل نگراني از بازداشت خود به آمريکا رفت و به نوشتن مقالات انتقادآميز در واشنگتن‌پست و گاردين درباره سياست‌هاي داخلي و خارجي عربستان پرداخت. يکي ديگر از دلايل انتقاد‌هاي خاشقجي عليه حکومت عربستان ديدگاه متفاوت او درباره اخوان‌المسلمين بود. خاشقجي خلاف حکومت عربستان که اخوان‌المسلمين را گروهي تروريستي مي‌داند، از اين گروه حمايت مي‌کند و قطع همکاري او با روزنامه الحيات به صاحب‌امتيازي معاون سابق وزارت دفاع عربستان نيز همين تفاوت ديدگاه در قبال اخوان‌المسلمين بود.
محمد بن‌سلمان، وليعهد عربستان، در واکنشي کوتاه به ماجراي خاشقجي به بلومبرگ گفت «رياض آماده است تا به پليس و نيروهاي امنيتي ترکيه اجازه ورود به کنسولگري را بدهد تا محل را بگردند. ما چيزي براي پنهان‌کردن نداريم». با‌اين‌حال مقام‌هاي دولت ترکيه اعلام کرده‌‌اند که آنکارا پرونده‌اي رسمي درباره ناپديدشدن جمال خاشقجي گشوده است. وزارت خارجه آمريکا هم با تأييد اظهارات مقام‌هاي ترکيه‌اي اعلام کرده است که تحولات مربوط به خاشقجي را با جديت پيگيري مي‌کند.
روايت «مجتهد»، منتقد سرشناس عربستاني
«مجتهد»، فعال رسانه‌اي منتقد حکومت عربستان، اعلام کرد که احتمالا فردي نزديک به محمد بن‌سلمان، وليعهد عربستان، عمليات قتل جمال خاشقجي را هدايت کرده است. مجتهد در اين مورد گفت: ترکيه دلايل قطعي و مفصلي درخصوص قتل خاشقجي در اختيار دارد و شايد به‌زودي اين دلايل را اعلام کند. ماجرا به اندازه‌اي هولناک است که موضع جدي و قاطع ترکيه را مي‌طلبد. آيا ترکيه تنها به يک اعتراض بسنده مي‌کند؟
«مجتهد» مدعي شد که «يکي از ۱۵ نفري که مقامات ترکيه ورودشان به اين کشور را هم‌زمان با ناپديدشدن خاشقجي اعلام کردند فردي بسيار نزديک به محمد بن‌سلمان است و احتمال دارد که عمليات قتل اين منتقد سعودي را مديريت کرده باشد و اگر اين امر درست باشد، مشخص مي‌شود شخصي که اين عمليات را انجام داده، غيرحرفه‌اي بوده است. او حتما با نام جعلي وارد ترکيه شده است». در اين ميان يک نويسنده ديگر عربستاني هم اعلام کرد که از سوي حکومت عربستان تهديد شده است. احمد بن‌راشد بن‌سعيد، نويسنده عربستاني مقيم ترکيه، گفته است که هم‌زمان با آنچه براي جمال خاشقجي، روزنامه‌نگار منتقد سعودي، پيش آمده، او نيز تهديد به مرگ شده است. او گفت: «صفحاتي با اسامي خيالي و بعضا واقعي من را تهديد به ربوده‌شدن و قتل مي‌کنند و اهانت‌هايي را نظير ديگر مبلغان و فعالان سعودي که بازداشت شده‌اند،‌ به من وارد مي‌کنند». از ميان اين توييت‌هايي که شامل تهديد بن‌سعيد نيز هست، توييتي به اسم نايف البقمي شامل تهديد علني است و در آن آمده: «چه کسي به شما پول داده تا به ملت، دين و سرزمينتان خيانت کنيد، آنها شما را تا زماني که پولشان تمام نشود، هرگز رها نخواهند کرد». بن‌سعيد هم مانند خاشقجي از منتقدان حکومت عربستان محسوب مي‌شود. او پيش از اين استاد دانشگاه «ملک سعود» بود و پس از چندبار بازداشت از سوي مقام‌هاي عربستاني به اتهام «ارتباط با تروريسم» کشورش را ترک کرد و به ترکيه رفت.
دستان بسته اردوغان
ماجراي خاشقجي گره تازه‌اي در روابط نه‌چندان گرم عربستان و ترکيه ايجاد مي‌کند. حمايت ترکيه از اخوان‌المسلمين يکي از اختلافات رياض و آنکارا به شمار مي‌آيد. از سوي ديگر در پي بروز تنش ميان عربستان و متحدانش با قطر و قطع رابطه رياض با دوحه، ترکيه از جمله کشورهايي بود که به حمايت از قطر پرداخت. بااين‌حال روابط تجاري گسترده‌اي ميان عربستان و متحدانش، از جمله امارات متحده عربي با ترکيه برقرار است. همچنين سالانه حدود 800 هزار نفر که اکثريت آنها توريست هستند براي تفريح و خريد به ترکيه سفر مي‌کنند و افزايش هرگونه تنش ميان دو طرف، آن هم در شرايط نامساعد اقتصادي ترکيه که تحت تحريم آمريکا نيز قرار دارد، مانع از آن خواهد شد تا اردوغان، رئيس‌جمهور ترکيه، اقدام عملي قابل‌توجهي به قتل روزنامه‌نگار منتقد حکومت عربستان نشان دهد. رئیس‌جمهور ترکیه روز گذشته در سخنرانی 45دقیقه‌ای خود در مقر حزب حاکم عدالت و توسعه، کوچک‌ترین اشاره‌ای به ماجرای خاشقچی نکرد؛ اما در گفت‌وگو با خبرنگاران، جمال خاشقجی را «دوست» خود خطاب کرد و گفت شخصا پرونده را دنبال می‌کند. اردوغان به خبرنگاران در آنکارا گفت: «کنسولگری عربستان و فرودگاه‌های استانبول برای پیداکردن اثری از روزنامه‌نگار منتقد سعودی زیر ذره‌بین هستند. مقامات مسئول در حال بررسی تصاویر دوربین‌های مداربسته هستند و ورود و خروج‌ به فرودگاه‌های استانبول را زیر نظر دارند و نتایج تحقیقات اعلام خواهد شد. ان‌شاء‌الله ما با شرایطی روبه‌رو نشویم که خواهان آن نیستیم».

چهار روز پس از ناپديدشدن جمال خاشقجي، روزنامه‌نگار منتقد عربستاني، گزارش پليس ترکيه از سرنوشت او رسانه‌ها و افکار عمومي را در شوک فرو برد. مقام‌هاي پليس ترکيه از طريق بازرسان خود به اين نتيجه دست يافته که جمال خاشقجي که براي انجام کارهاي اداري مربوط به ازدواج خود به کنسولگري عربستان در استانبول رفته بود، در همين ساختمان کشته و جسدش تکه‌تکه شده و در بسته‌هاي کوچک از ساختمان کنسولگري عربستان خارج شده است.
بازرسان پليس ترکيه اظهارات نامزد خاشقجي مبني بر خارج‌نشدن او از ساختمان کنسولگري را تأييد کرده‌‌اند و در بررسي‌هاي خود به اين نتيجه دست يافته‌‌اند که قتل خاشقجي از قبل برنامه‌ريزي‌شده بود. بر‌اساس اعلام يکي از مقام‌هاي پليس ترکيه، مقام‌هاي عربستان پس از آنکه دريافتند جمال خاشقجي قرار است براي مدارک طلاق و نيز دريافت مجوز ازدواج به کنسولگري اين کشور در استانبول مراجعه کند، تيمي 15‌نفره را از عربستان روانه استانبول کردند. اين افراد در زمان ورود خاشقجي به کنسولگري در اين ساختمان حضور داشتند و پس از انجام مأموريت قتل و تکه‌تکه‌کردن جسد خاشقجي از ساختمان خارج و بلافاصله ترکيه را ترک کردند.
اين اظهارات روز گذشته از سوي تمام رسانه‌ها و خبرگزاري‌هاي معتبر جهان منتشر شد و واکنش‌هاي متفاوتي را از سوي حکومت عربستان و منتقدانش برانگيخت. يک مقام عربستاني در کنسولگري آن کشور در استانبول، اظهارات پليس ترکيه را رد کرده‌ است. اين مقام سعودي ادعا کرد گروهي 15‌نفره که صحبت از آن مي‌رود، «شامل هيئتي از بازرسان سعودي بوده و براي کمک به تحقيقات مربوط به ناپديدشدن جمال خاشقجي به استانبول رفته بودند». اين اظهارات مقام عربستاني در حالي مطرح مي‌شود که پليس ترکيه مي‌گويد اين تيم قبل از ورود خاشقجي به ساختمان کنسولگري عربستان در استانبول وارد اين ساختمان شده بود.
نامزد ترکيه‌اي خاشقجي که روز سه‌شنبه ساعت‌ها بيرون از کنسولگري منتظر خروج او بود، به خبرنگاران گفت: «خاشقجي براي دريافت يک مدرک رسمي ثبت طلاق و کسب مجوز براي ازدواج مجدد، وارد ساختمان کنسولگري عربستان سعودي شد. پس‌از‌آن کسي از سرنوشت او خبري ندارد و عربستان اظهارات متناقضي را بيان کرده‌ است؛ اما آنچه برايم مثل روز روشن است، اين است که او از ساختمان کنسولگري خارج نشده است. با وجود گزارش‌ها مبني بر کشته‌شدن او تا‌زماني‌که پليس ترکيه رسما اين موضوع را به من اعلام نکند، قتل خاشقجي را باور نخواهم کرد». کنسولگري عربستان در بيانيه خود ادعا کرد که «خاشقجي ساعاتي پس از قرار ملاقات خود، ساختمان کنسولگري را ترک کرده است. بااین‌حال کنسولگري در همکاري با دولت ترکيه تلاش مي‌کند دلايل و شرايط ناپديدشدن او را پيدا کند».
جمال خاشقجي مشاور سابق دولت عربستان بود و تا حدود يک سال قبل حامي حکومت عربستان به شمار مي‌رفت و حتي از اعدام نمر باقر نمر، از رهبران اقليت شيعه عربستاني، هم حمايت کرده بود. او پيش‌از‌اين از نويسندگان روزنامه الحيات بود. با‌اين‌حال يک سال قبل و پس از انتقادهايش از سياست‌هاي محمد بن‌سلمان، وليعهد عربستان و به دليل نگراني از بازداشت خود به آمريکا رفت و به نوشتن مقالات انتقادآميز در واشنگتن‌پست و گاردين درباره سياست‌هاي داخلي و خارجي عربستان پرداخت. يکي ديگر از دلايل انتقاد‌هاي خاشقجي عليه حکومت عربستان ديدگاه متفاوت او درباره اخوان‌المسلمين بود. خاشقجي خلاف حکومت عربستان که اخوان‌المسلمين را گروهي تروريستي مي‌داند، از اين گروه حمايت مي‌کند و قطع همکاري او با روزنامه الحيات به صاحب‌امتيازي معاون سابق وزارت دفاع عربستان نيز همين تفاوت ديدگاه در قبال اخوان‌المسلمين بود.
محمد بن‌سلمان، وليعهد عربستان، در واکنشي کوتاه به ماجراي خاشقجي به بلومبرگ گفت «رياض آماده است تا به پليس و نيروهاي امنيتي ترکيه اجازه ورود به کنسولگري را بدهد تا محل را بگردند. ما چيزي براي پنهان‌کردن نداريم». با‌اين‌حال مقام‌هاي دولت ترکيه اعلام کرده‌‌اند که آنکارا پرونده‌اي رسمي درباره ناپديدشدن جمال خاشقجي گشوده است. وزارت خارجه آمريکا هم با تأييد اظهارات مقام‌هاي ترکيه‌اي اعلام کرده است که تحولات مربوط به خاشقجي را با جديت پيگيري مي‌کند.
روايت «مجتهد»، منتقد سرشناس عربستاني
«مجتهد»، فعال رسانه‌اي منتقد حکومت عربستان، اعلام کرد که احتمالا فردي نزديک به محمد بن‌سلمان، وليعهد عربستان، عمليات قتل جمال خاشقجي را هدايت کرده است. مجتهد در اين مورد گفت: ترکيه دلايل قطعي و مفصلي درخصوص قتل خاشقجي در اختيار دارد و شايد به‌زودي اين دلايل را اعلام کند. ماجرا به اندازه‌اي هولناک است که موضع جدي و قاطع ترکيه را مي‌طلبد. آيا ترکيه تنها به يک اعتراض بسنده مي‌کند؟
«مجتهد» مدعي شد که «يکي از ۱۵ نفري که مقامات ترکيه ورودشان به اين کشور را هم‌زمان با ناپديدشدن خاشقجي اعلام کردند فردي بسيار نزديک به محمد بن‌سلمان است و احتمال دارد که عمليات قتل اين منتقد سعودي را مديريت کرده باشد و اگر اين امر درست باشد، مشخص مي‌شود شخصي که اين عمليات را انجام داده، غيرحرفه‌اي بوده است. او حتما با نام جعلي وارد ترکيه شده است». در اين ميان يک نويسنده ديگر عربستاني هم اعلام کرد که از سوي حکومت عربستان تهديد شده است. احمد بن‌راشد بن‌سعيد، نويسنده عربستاني مقيم ترکيه، گفته است که هم‌زمان با آنچه براي جمال خاشقجي، روزنامه‌نگار منتقد سعودي، پيش آمده، او نيز تهديد به مرگ شده است. او گفت: «صفحاتي با اسامي خيالي و بعضا واقعي من را تهديد به ربوده‌شدن و قتل مي‌کنند و اهانت‌هايي را نظير ديگر مبلغان و فعالان سعودي که بازداشت شده‌اند،‌ به من وارد مي‌کنند». از ميان اين توييت‌هايي که شامل تهديد بن‌سعيد نيز هست، توييتي به اسم نايف البقمي شامل تهديد علني است و در آن آمده: «چه کسي به شما پول داده تا به ملت، دين و سرزمينتان خيانت کنيد، آنها شما را تا زماني که پولشان تمام نشود، هرگز رها نخواهند کرد». بن‌سعيد هم مانند خاشقجي از منتقدان حکومت عربستان محسوب مي‌شود. او پيش از اين استاد دانشگاه «ملک سعود» بود و پس از چندبار بازداشت از سوي مقام‌هاي عربستاني به اتهام «ارتباط با تروريسم» کشورش را ترک کرد و به ترکيه رفت.
دستان بسته اردوغان
ماجراي خاشقجي گره تازه‌اي در روابط نه‌چندان گرم عربستان و ترکيه ايجاد مي‌کند. حمايت ترکيه از اخوان‌المسلمين يکي از اختلافات رياض و آنکارا به شمار مي‌آيد. از سوي ديگر در پي بروز تنش ميان عربستان و متحدانش با قطر و قطع رابطه رياض با دوحه، ترکيه از جمله کشورهايي بود که به حمايت از قطر پرداخت. بااين‌حال روابط تجاري گسترده‌اي ميان عربستان و متحدانش، از جمله امارات متحده عربي با ترکيه برقرار است. همچنين سالانه حدود 800 هزار نفر که اکثريت آنها توريست هستند براي تفريح و خريد به ترکيه سفر مي‌کنند و افزايش هرگونه تنش ميان دو طرف، آن هم در شرايط نامساعد اقتصادي ترکيه که تحت تحريم آمريکا نيز قرار دارد، مانع از آن خواهد شد تا اردوغان، رئيس‌جمهور ترکيه، اقدام عملي قابل‌توجهي به قتل روزنامه‌نگار منتقد حکومت عربستان نشان دهد. رئیس‌جمهور ترکیه روز گذشته در سخنرانی 45دقیقه‌ای خود در مقر حزب حاکم عدالت و توسعه، کوچک‌ترین اشاره‌ای به ماجرای خاشقچی نکرد؛ اما در گفت‌وگو با خبرنگاران، جمال خاشقجی را «دوست» خود خطاب کرد و گفت شخصا پرونده را دنبال می‌کند. اردوغان به خبرنگاران در آنکارا گفت: «کنسولگری عربستان و فرودگاه‌های استانبول برای پیداکردن اثری از روزنامه‌نگار منتقد سعودی زیر ذره‌بین هستند. مقامات مسئول در حال بررسی تصاویر دوربین‌های مداربسته هستند و ورود و خروج‌ به فرودگاه‌های استانبول را زیر نظر دارند و نتایج تحقیقات اعلام خواهد شد. ان‌شاء‌الله ما با شرایطی روبه‌رو نشویم که خواهان آن نیستیم».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.