|

حکم لاهه مکمل پایبندی به برجام

دیاکو حسینی. کارشناس امور بین‌الملل


با دستور موقت لاهه، آمريكا ملزم شده است که موقتا تحریم‌های دارویی، غذایی، بشردوستانه و هوایی علیه ایران را اجرا نکند. این حکم از جنبه‌های مختلف اهمیت دارد. رأی مثبت دادگاه لاهه به ایران جنبه اخلاقی درخور توجهی به مسئله اختلاف‌های ایران و آمريكا بعد از خروج این کشور از برجام خواهد داد و می‌تواند مکمل مباحث و دیدگاه جمهوری اسلامی ایران در این رابطه باشد. اگرچه با توجه به رویکرد آمريكا نمی‌شود انتظار داشت که مواضع این کشور تغییر یابد، ولی درعین‌حال به‌لحاظ تبلیغاتی مانع بزرگی بر سر راه آمريكا برای اعمال فشارها علیه ایران ایجاد می‌کند و آمريكا را بیش از قبل زیر سؤال می‌برد. با توجه به رویکرد ایالات ‌متحده و مواضع اخیر وزیر امور خارجه این کشور و خروج از پیمان مودت نباید انتظار داشته باشیم تغییر بزرگی در مسائل امنیتی و اقتصادی بین ایران و آمريكا ایجاد کند، اما درعین‌حال آنچه اهمیت زیادی دارد، پیروزی حقوقی ایران در مجامع بین‌الملل است که دستاوردی بزرگ برای کشورمان است. از سویی حکم اخیر لاهه باعث افزایش اعتماد اروپاییان به کشورمان نیز می‌شود. اگرچه اروپایی‌ها بدون رأی دادگاه لاهه نیز متوجه اشتباه آمريكا و هزینه‌هایش در موضوع برجام بودند و توجه داشتند که ایران در برجام به همه تعهداتش عمل کرده است و طبیعتا شایسته این برخورد از سوی آمريكا نیست؛ اما این مسئله با توجه به رویکرد اروپایی‌ها که به جنبه‌های حقوق بین‌الملل اهمیت زیادی می‌دهند، اهمیتی دوچندان دارد و می‌توانند پیامدهای این رأی دادگاه را به‌عنوان سندی بر حقانیت برجام مورد توجه قرار دهند. یکی دیگر از تأثیرات مثبت رأی دادگاه لاهه تخریب تبلیغات آمريكا علیه ایران است. آمريكایی‌ها در دهه‌های اخیر این تبلیغات را داشتند که ایران به‌عنوان جامعه غیرمسئول در جامعه بین‌الملل عمل می‌کند و به‌دنبال برهم‌زدن نظم بین‌المللی است. بعد از خروج آمريكا از برجام و انزوای اخلاقی‌ای که در آن گرفتار شده و در طرف مقابل که بر حقانیت ایران تأکید می‌کنند، این ادبیات را تضعیف کرده و به تبلیغات چند دهه آمريكا ضربه بزرگی وارد کرده است، بنابراین پایبندی ایران به برجام و همکاری همه‌جانبه ایران با اتحادیه اروپا در رابطه با برجام و هر رأیی که در این دادگاه به نفع ایران صادر می‌شود کمک خواهد کرد تا این تصویر غلط آسیب ببیند و ایران به‌عنوان کشور مسئول در جامعه بین‌الملل به رسمیت شناخته شود. این موارد چه از طرف دادگاه و چه اقداماتی که آمريكا پیش‌گرفته، کمک می‌کند به ازبین‌بردن آثار سوء تبلیغات که چندین سال ادامه داشت و مانعی بود که حداقل به‌صورت روانی کنار ایران قرارگرفتن را دشوار می‌کرد. در مجموع این موفقیت و پیروزی ایران در مجامع بین‌المللی پیروزی قانون بود که دستاوردی بزرگ برای ایران محسوب می‌شود.


با دستور موقت لاهه، آمريكا ملزم شده است که موقتا تحریم‌های دارویی، غذایی، بشردوستانه و هوایی علیه ایران را اجرا نکند. این حکم از جنبه‌های مختلف اهمیت دارد. رأی مثبت دادگاه لاهه به ایران جنبه اخلاقی درخور توجهی به مسئله اختلاف‌های ایران و آمريكا بعد از خروج این کشور از برجام خواهد داد و می‌تواند مکمل مباحث و دیدگاه جمهوری اسلامی ایران در این رابطه باشد. اگرچه با توجه به رویکرد آمريكا نمی‌شود انتظار داشت که مواضع این کشور تغییر یابد، ولی درعین‌حال به‌لحاظ تبلیغاتی مانع بزرگی بر سر راه آمريكا برای اعمال فشارها علیه ایران ایجاد می‌کند و آمريكا را بیش از قبل زیر سؤال می‌برد. با توجه به رویکرد ایالات ‌متحده و مواضع اخیر وزیر امور خارجه این کشور و خروج از پیمان مودت نباید انتظار داشته باشیم تغییر بزرگی در مسائل امنیتی و اقتصادی بین ایران و آمريكا ایجاد کند، اما درعین‌حال آنچه اهمیت زیادی دارد، پیروزی حقوقی ایران در مجامع بین‌الملل است که دستاوردی بزرگ برای کشورمان است. از سویی حکم اخیر لاهه باعث افزایش اعتماد اروپاییان به کشورمان نیز می‌شود. اگرچه اروپایی‌ها بدون رأی دادگاه لاهه نیز متوجه اشتباه آمريكا و هزینه‌هایش در موضوع برجام بودند و توجه داشتند که ایران در برجام به همه تعهداتش عمل کرده است و طبیعتا شایسته این برخورد از سوی آمريكا نیست؛ اما این مسئله با توجه به رویکرد اروپایی‌ها که به جنبه‌های حقوق بین‌الملل اهمیت زیادی می‌دهند، اهمیتی دوچندان دارد و می‌توانند پیامدهای این رأی دادگاه را به‌عنوان سندی بر حقانیت برجام مورد توجه قرار دهند. یکی دیگر از تأثیرات مثبت رأی دادگاه لاهه تخریب تبلیغات آمريكا علیه ایران است. آمريكایی‌ها در دهه‌های اخیر این تبلیغات را داشتند که ایران به‌عنوان جامعه غیرمسئول در جامعه بین‌الملل عمل می‌کند و به‌دنبال برهم‌زدن نظم بین‌المللی است. بعد از خروج آمريكا از برجام و انزوای اخلاقی‌ای که در آن گرفتار شده و در طرف مقابل که بر حقانیت ایران تأکید می‌کنند، این ادبیات را تضعیف کرده و به تبلیغات چند دهه آمريكا ضربه بزرگی وارد کرده است، بنابراین پایبندی ایران به برجام و همکاری همه‌جانبه ایران با اتحادیه اروپا در رابطه با برجام و هر رأیی که در این دادگاه به نفع ایران صادر می‌شود کمک خواهد کرد تا این تصویر غلط آسیب ببیند و ایران به‌عنوان کشور مسئول در جامعه بین‌الملل به رسمیت شناخته شود. این موارد چه از طرف دادگاه و چه اقداماتی که آمريكا پیش‌گرفته، کمک می‌کند به ازبین‌بردن آثار سوء تبلیغات که چندین سال ادامه داشت و مانعی بود که حداقل به‌صورت روانی کنار ایران قرارگرفتن را دشوار می‌کرد. در مجموع این موفقیت و پیروزی ایران در مجامع بین‌المللی پیروزی قانون بود که دستاوردی بزرگ برای ایران محسوب می‌شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.