|

کیرکگور در متن آثارش

تعداد شرح‌هایی که از فلسفه کیرکگور به فارسی منتشر شده کم نیست، از کتاب‌های مجزا دراین‌باره تا بخش‌هایی از تاریخ فلسفه‌های کاپلستون، راتلج و... که به کیرکگور اختصاص دارد. به‌تازگی نشر حکمت شرح یکی از کی‌یرکگورشناسان مطرح، استیون اونز، را با ترجمه اصغر پوربهرامی به فارسی منتشر کرده است. «درآمدی بر کیرکگور» از جدیدترین آثار استیون اونز است. این کتاب پس از نگارش بیش از ده اثر مرتبط با کیرکگور و 30 سال تحقیق و تدریس در حوزه فلسفه کیرکگور متعلق به دوره پختگی این محقق است. او در حوزه اندیشه کیرکگور و فیلسوفان مرتبط قرن نوزدهم و نیز فلسفه دین، فلسفه علوم انسانی، پدیدارشناسی، اگزیستانسیالیسم و روان‌شناسی فلسفی کار کرده است. نویسنده در این کتاب، برخلاف سنت شناخته‌شده در نگارش کتاب‌های معرفی کیرکگور، به شیوه‌ای دقیق و روشن برای ناآشنایان و کم‌آشنایان با فلسفه کیرکگور نه با تحلیل و تلخیص آثار مهم او بلکه، از طریق تمرکز بر تحلیل سپهرهای سه‌گانه هستی، به مجموعه اندیشه‌های فلسفی کیرکگور می‌پردازد. و مدعی است این کتاب کوششی است در جهت برداشتن برخی از موانع در راه خواندن صادقانه کیرکگور. او از مهم‌‌ترین آثار کیرکگور استفاده می‌کند. ازجمله می‌توان به «بیماری تا دم مرگ»، «یا این/ یا آن»، «تعلیقه غیرعلمی نهایی»، «ترس و لرز»، «پاره‌نوشته‌های فلسفی»، «در باب آدلر» و «کارهای عشق» اشاره کرد.
تصویری که کتاب از کیرکگور به دست می‌دهد نه یک عارف عقل‌ستیز، و نه حتی یک نویسنده خوش‌‌ذوق و شوخ‌طبع، بلکه فیلسوفی خلاق است. کتاب در سیر خود از میان مراحل سه‌گانه هستی، کیرکگور را یک فیلسوف معرفی می‌کند و به‌طور کامل به آرای معرفت‌شناختی، اخلاقی و مابعدالطبیعه او می‌پردازد. نویسنده نشان می‌دهد کیرکگور چالش عمیقی را با سنت رایج در فلسفه جدید مطرح می‌کند، اما از چند جهت با اصناف اگزیستانسیالیست یا پست‌مدرنیست هم سازگار نیست که برخی کوشیده‌اند او را مصداق این جریان‌ها بدانند. اونز در بررسی فلسفه کیرکگور در مقام یک متفکر به شیوه‌هایی می‌پردازد که طبق آنها کار کیرکگور با قالب متعارف فلسفی جور درنمی‌آید.
کتاب حاضر در هشت فصل تنظیم شده است. نویسنده پس از دو فصل مقدماتی که از زندگی و آثار کیرکگور و ازجمله آرای خاص او درباره ابلاغ بحث می‌کنند، از میان سپهرهای زیباشناسانه، اخلاقی و دینی حرکت می‌کند و تحلیلی از فهم کیرکگور درباره تفکر مسیحی و ارتباط آن با جهان معاصر ارائه می‌دهد. ساختار سازمان‌دهنده این کتاب را مجموعه کلیدی از مفاهیم موجود در آثار کیرکگور از سه مرحله هستی فراهم می‌کند. وقتی اینها در قالب مرحله فهمیده می‌شوند روایتی از یک طریق به‌سوی خودبودن اصیل را تدارک می‌دهند. نویسنده این شیوه را مناسب مبنایی برای فهم تفکر کیرکگور می‌داند. فصل سوم بحثی گسترده راجع ‌به دیدگاهی است درباره «خود» (self) که در کتاب «بیماری تا دم مرگ» یافت می‌شود و برای پرداختن به مضامین «حقیقت به‌مثابه انفسی‌بودن» و نقد این اندیشه هگلی که در باب واقعیت می‌توان در قالب یک «نظام» به تفکر پرداخت به «تعلیقه غیرعلمی نهایی» بازمی‌گردد. فصل چهارم عمدتا بر جلد اول «یا این/ یا آن» متمرکز است، درحالی‌که فصل پنجم به تمثالی از زندگی اخلاقی می‌پردازد که در جلد دوم «یا این/ یا آن» ارائه شده است. همچنین نویسنده در این فصل تصویری را بررسی می‌کند که در «ترس و لرز» آمده است، جایی که زندگی اخلاقی در تقابل با زندگی مؤمنانه قرار می‌گیرد. فصل ششم باز هم برای یک گزارش دیگر از زندگی اخلاقی به «تعلیقه غیرعلمی نهایی» بازمی‌گردد. این گزارش امر اخلاقی را نقطه آغازی می‌داند برای یک زندگی دینی که با ترک، رنج و گناه شکل می‌گیرد. فصل هفتم شماری از مسائل فلسفی را بررسی می‌کند که آنها را فهم کیرکگور از ایمان مسیحی، به‌خصوص نسبت ایمان با عقل، و نسبت میان ایمان به مسیح و شاهد تاریخی می‌داند. نویسنده در این فصل عمدتا از «پاره‌‌های فلسفی» و نیز برای روشن‌کردن فهم کیرکگور از مسیحیت به‌مثابه یک دین وحیانی از کتاب «در باب آدلر» استفاده می‌کند. و در نهایت در فصل هشتم برای یک تصویر انضمامی از هستی انسانی به «بیماری تا دم مرگ» می‌پردازد. این فصل همچنین به بحثی درباره «کارهای عشق» می‌پردازد. در این کتاب کیرکگور در مقام یک متفکر مسیحی، فهم به‌کمال‌رسیده خود را در باب اخلاق به نمایش می‌گذارد که در فرمان‌های بزرگ عشق‌ورزیدن به خدا و همسایه خلاصه شده است.

تعداد شرح‌هایی که از فلسفه کیرکگور به فارسی منتشر شده کم نیست، از کتاب‌های مجزا دراین‌باره تا بخش‌هایی از تاریخ فلسفه‌های کاپلستون، راتلج و... که به کیرکگور اختصاص دارد. به‌تازگی نشر حکمت شرح یکی از کی‌یرکگورشناسان مطرح، استیون اونز، را با ترجمه اصغر پوربهرامی به فارسی منتشر کرده است. «درآمدی بر کیرکگور» از جدیدترین آثار استیون اونز است. این کتاب پس از نگارش بیش از ده اثر مرتبط با کیرکگور و 30 سال تحقیق و تدریس در حوزه فلسفه کیرکگور متعلق به دوره پختگی این محقق است. او در حوزه اندیشه کیرکگور و فیلسوفان مرتبط قرن نوزدهم و نیز فلسفه دین، فلسفه علوم انسانی، پدیدارشناسی، اگزیستانسیالیسم و روان‌شناسی فلسفی کار کرده است. نویسنده در این کتاب، برخلاف سنت شناخته‌شده در نگارش کتاب‌های معرفی کیرکگور، به شیوه‌ای دقیق و روشن برای ناآشنایان و کم‌آشنایان با فلسفه کیرکگور نه با تحلیل و تلخیص آثار مهم او بلکه، از طریق تمرکز بر تحلیل سپهرهای سه‌گانه هستی، به مجموعه اندیشه‌های فلسفی کیرکگور می‌پردازد. و مدعی است این کتاب کوششی است در جهت برداشتن برخی از موانع در راه خواندن صادقانه کیرکگور. او از مهم‌‌ترین آثار کیرکگور استفاده می‌کند. ازجمله می‌توان به «بیماری تا دم مرگ»، «یا این/ یا آن»، «تعلیقه غیرعلمی نهایی»، «ترس و لرز»، «پاره‌نوشته‌های فلسفی»، «در باب آدلر» و «کارهای عشق» اشاره کرد.
تصویری که کتاب از کیرکگور به دست می‌دهد نه یک عارف عقل‌ستیز، و نه حتی یک نویسنده خوش‌‌ذوق و شوخ‌طبع، بلکه فیلسوفی خلاق است. کتاب در سیر خود از میان مراحل سه‌گانه هستی، کیرکگور را یک فیلسوف معرفی می‌کند و به‌طور کامل به آرای معرفت‌شناختی، اخلاقی و مابعدالطبیعه او می‌پردازد. نویسنده نشان می‌دهد کیرکگور چالش عمیقی را با سنت رایج در فلسفه جدید مطرح می‌کند، اما از چند جهت با اصناف اگزیستانسیالیست یا پست‌مدرنیست هم سازگار نیست که برخی کوشیده‌اند او را مصداق این جریان‌ها بدانند. اونز در بررسی فلسفه کیرکگور در مقام یک متفکر به شیوه‌هایی می‌پردازد که طبق آنها کار کیرکگور با قالب متعارف فلسفی جور درنمی‌آید.
کتاب حاضر در هشت فصل تنظیم شده است. نویسنده پس از دو فصل مقدماتی که از زندگی و آثار کیرکگور و ازجمله آرای خاص او درباره ابلاغ بحث می‌کنند، از میان سپهرهای زیباشناسانه، اخلاقی و دینی حرکت می‌کند و تحلیلی از فهم کیرکگور درباره تفکر مسیحی و ارتباط آن با جهان معاصر ارائه می‌دهد. ساختار سازمان‌دهنده این کتاب را مجموعه کلیدی از مفاهیم موجود در آثار کیرکگور از سه مرحله هستی فراهم می‌کند. وقتی اینها در قالب مرحله فهمیده می‌شوند روایتی از یک طریق به‌سوی خودبودن اصیل را تدارک می‌دهند. نویسنده این شیوه را مناسب مبنایی برای فهم تفکر کیرکگور می‌داند. فصل سوم بحثی گسترده راجع ‌به دیدگاهی است درباره «خود» (self) که در کتاب «بیماری تا دم مرگ» یافت می‌شود و برای پرداختن به مضامین «حقیقت به‌مثابه انفسی‌بودن» و نقد این اندیشه هگلی که در باب واقعیت می‌توان در قالب یک «نظام» به تفکر پرداخت به «تعلیقه غیرعلمی نهایی» بازمی‌گردد. فصل چهارم عمدتا بر جلد اول «یا این/ یا آن» متمرکز است، درحالی‌که فصل پنجم به تمثالی از زندگی اخلاقی می‌پردازد که در جلد دوم «یا این/ یا آن» ارائه شده است. همچنین نویسنده در این فصل تصویری را بررسی می‌کند که در «ترس و لرز» آمده است، جایی که زندگی اخلاقی در تقابل با زندگی مؤمنانه قرار می‌گیرد. فصل ششم باز هم برای یک گزارش دیگر از زندگی اخلاقی به «تعلیقه غیرعلمی نهایی» بازمی‌گردد. این گزارش امر اخلاقی را نقطه آغازی می‌داند برای یک زندگی دینی که با ترک، رنج و گناه شکل می‌گیرد. فصل هفتم شماری از مسائل فلسفی را بررسی می‌کند که آنها را فهم کیرکگور از ایمان مسیحی، به‌خصوص نسبت ایمان با عقل، و نسبت میان ایمان به مسیح و شاهد تاریخی می‌داند. نویسنده در این فصل عمدتا از «پاره‌‌های فلسفی» و نیز برای روشن‌کردن فهم کیرکگور از مسیحیت به‌مثابه یک دین وحیانی از کتاب «در باب آدلر» استفاده می‌کند. و در نهایت در فصل هشتم برای یک تصویر انضمامی از هستی انسانی به «بیماری تا دم مرگ» می‌پردازد. این فصل همچنین به بحثی درباره «کارهای عشق» می‌پردازد. در این کتاب کیرکگور در مقام یک متفکر مسیحی، فهم به‌کمال‌رسیده خود را در باب اخلاق به نمایش می‌گذارد که در فرمان‌های بزرگ عشق‌ورزیدن به خدا و همسایه خلاصه شده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.