|

حکما، پرندگان و مردمان محجوب

فریدون صدیقی

شما البته خردمند هستید. چون مسئول هستید. خردمند می‌تواند حکیم باشد، یعنی طبیب حوزه مسئولیت خویش و صاحب حکمت باشد. یعنی علم و عقل رسیدن به واقعیت و حقیقت را بداند. من اما نه. چون شهرنشین ساده‌ای بیش نیستم؛ یعنی نه فرزانه و نه دانشمند و نه صاحب معرفت که همه این اوصاف از آنِ حکماست. اما شنیده‌ام حکمت‌ورزی حکما و پیشرفت در حکمت موجب کاهش ‌تندی و تلخی در هر موضوعی می‌شود آن سان که روز و شب ما مردمان مطیع و محجوب تبدیل به کارزار نبرد تن به تن و جنگ‌های شدید لفظی و بی‌پایان نشود تا جمعیتی قابل‌تأمل از ما کارمان به روان‌شناس و کلانتری نرسد. اما و متأسفانه اغلب این‌گونه نیست یعنی زندگی روزانه ما سرشار از اتفاقات عجیب و برخوردهای تصادفی و گاه از پیش ‌‌طراحی‌شده است.

انتظار ساده این یادداشت از حکما این است حالا که پاییز خرم آمده و نرمه نسیمی سرک می‌کشد، تدبیری بیندیشید تا اندک فراغتی حاصل ‌آید تا شنونده بی‌دغدغه نغمه‌خوانی پرندگان باشیم؛ مثلا من همین‌جا که نشسته‌ام در ایوانی بی‌بضاعت با دیوارهای آجری پیر یا آقا یا خانمی که شما باشید در همان‌جایی که در تبسم و تماشای مهتاب هستید، حالتان شاعر شود و برای دقایقی فاصله بگیرید از این روز و روزگار پریشان‌احوال که بی‌اختیار عاشق شوید؛ یعنی یادتان بیاید مهم‌ترین فضیلت، دوست‌داشتن است. نکته قابل تأکید اما پرندگان نازنین باید بدانند این درست که همه آسمان جولانگاه آنان و همه زمین می‌تواند آشیانه آنان باشد اما حق ندارند همچون ما مردمان این ایام اغلب گرفته سردرگم و سردرگریبانیم، روی کلاهمان که سرپوش سر از آفتاب‌سوزی است، آشیانه بسازند. اصلا شاید ما تعمدا به‌خاطر برخی دوستان کمی نادوست که اتفاقا همیشه با ما هم‌خنده هستند، کلاه سرمان گذاشته‌ایم تا دوباره کلاه سرمان نگذارند. بنابراین پرندگان نازنین‌تر از بهار نباید فکر کنند روی کلاه یا سرشانه پالتوی آویخته به بند کهنگی به‌جای مترسک یا لنگه‌کفش گم‌شده ما می‌توانند آشیانه بسازند. نه حق چنین کاری را ندارند. درست است ما بی‌خردیم و حکیم نیستیم اما بی‌خبر نیستیم و می‌دانیم پررونق‌ترین کسب‌وکار این روزها کلاهبرداری و کلاه‌گذاری است. آمار چک‌های برگشتی مثلا 9میلیون و 600‌ هزار برگ به مبلغ هشت‌هزارو700‌ میلیارد تومان، هر کبوتری و کفش‌دوزکی را وسوسه می‌کند چه برسد به کرکسانِ در پی طعمه.
یک پرسش ساده از حکما؛ آیا دیگر حال‌وحوصله حکمت‌ورزی ندارید که ما بی‌خردان از دست خودمان خسته شده‌ایم تا جایی که برخی از ما حتی از شنیدن نغمه بلبل و جیک‌جیک گنجشک هم گذشته‌ایم و از بلندای درختی یا از بالابلندی پلی سرریز می‌شویم تا صفحه حوادث روزنامه‌ها را قرمزتر کنیم؟ اصلا آیا ما جزء آن گروه از مردمانی هستیم که چون حکیم نیستیم پس خود را جدی نمی‌گیریم، پس فرهنگ و تاریخ خود و مواهب آن را فراموش کرده و از دوست‌داشتن یکدیگر صرف‌نظر کرده‌ایم.

شما البته خردمند هستید. چون مسئول هستید. خردمند می‌تواند حکیم باشد، یعنی طبیب حوزه مسئولیت خویش و صاحب حکمت باشد. یعنی علم و عقل رسیدن به واقعیت و حقیقت را بداند. من اما نه. چون شهرنشین ساده‌ای بیش نیستم؛ یعنی نه فرزانه و نه دانشمند و نه صاحب معرفت که همه این اوصاف از آنِ حکماست. اما شنیده‌ام حکمت‌ورزی حکما و پیشرفت در حکمت موجب کاهش ‌تندی و تلخی در هر موضوعی می‌شود آن سان که روز و شب ما مردمان مطیع و محجوب تبدیل به کارزار نبرد تن به تن و جنگ‌های شدید لفظی و بی‌پایان نشود تا جمعیتی قابل‌تأمل از ما کارمان به روان‌شناس و کلانتری نرسد. اما و متأسفانه اغلب این‌گونه نیست یعنی زندگی روزانه ما سرشار از اتفاقات عجیب و برخوردهای تصادفی و گاه از پیش ‌‌طراحی‌شده است.

انتظار ساده این یادداشت از حکما این است حالا که پاییز خرم آمده و نرمه نسیمی سرک می‌کشد، تدبیری بیندیشید تا اندک فراغتی حاصل ‌آید تا شنونده بی‌دغدغه نغمه‌خوانی پرندگان باشیم؛ مثلا من همین‌جا که نشسته‌ام در ایوانی بی‌بضاعت با دیوارهای آجری پیر یا آقا یا خانمی که شما باشید در همان‌جایی که در تبسم و تماشای مهتاب هستید، حالتان شاعر شود و برای دقایقی فاصله بگیرید از این روز و روزگار پریشان‌احوال که بی‌اختیار عاشق شوید؛ یعنی یادتان بیاید مهم‌ترین فضیلت، دوست‌داشتن است. نکته قابل تأکید اما پرندگان نازنین باید بدانند این درست که همه آسمان جولانگاه آنان و همه زمین می‌تواند آشیانه آنان باشد اما حق ندارند همچون ما مردمان این ایام اغلب گرفته سردرگم و سردرگریبانیم، روی کلاهمان که سرپوش سر از آفتاب‌سوزی است، آشیانه بسازند. اصلا شاید ما تعمدا به‌خاطر برخی دوستان کمی نادوست که اتفاقا همیشه با ما هم‌خنده هستند، کلاه سرمان گذاشته‌ایم تا دوباره کلاه سرمان نگذارند. بنابراین پرندگان نازنین‌تر از بهار نباید فکر کنند روی کلاه یا سرشانه پالتوی آویخته به بند کهنگی به‌جای مترسک یا لنگه‌کفش گم‌شده ما می‌توانند آشیانه بسازند. نه حق چنین کاری را ندارند. درست است ما بی‌خردیم و حکیم نیستیم اما بی‌خبر نیستیم و می‌دانیم پررونق‌ترین کسب‌وکار این روزها کلاهبرداری و کلاه‌گذاری است. آمار چک‌های برگشتی مثلا 9میلیون و 600‌ هزار برگ به مبلغ هشت‌هزارو700‌ میلیارد تومان، هر کبوتری و کفش‌دوزکی را وسوسه می‌کند چه برسد به کرکسانِ در پی طعمه.
یک پرسش ساده از حکما؛ آیا دیگر حال‌وحوصله حکمت‌ورزی ندارید که ما بی‌خردان از دست خودمان خسته شده‌ایم تا جایی که برخی از ما حتی از شنیدن نغمه بلبل و جیک‌جیک گنجشک هم گذشته‌ایم و از بلندای درختی یا از بالابلندی پلی سرریز می‌شویم تا صفحه حوادث روزنامه‌ها را قرمزتر کنیم؟ اصلا آیا ما جزء آن گروه از مردمانی هستیم که چون حکیم نیستیم پس خود را جدی نمی‌گیریم، پس فرهنگ و تاریخ خود و مواهب آن را فراموش کرده و از دوست‌داشتن یکدیگر صرف‌نظر کرده‌ایم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.