|

مشروبات دست‌ساز جان 15 نفر را گرفت

الکل‌های کشنده

سمیرا حسینی : 169 نفر مسمومیت و 15 نفر فوتی بر اثر استفاده از مشروبات الکلی دست‌ساز؛ این آماری بود که روز گذشته سازمان اورژانس کشور اعلام کرد. با آنکه مصرف مشروبات الکلی در ایران ممنوعیت شرعی دارد، اما بنابر گزارش‌ها، مصرف الکل در ایران رو به افزایش است و جامعه آماری مصرف‌کنندگان الکل نگران‌کننده به نظر می‌رسد. در هفته گذشته به‌یک‌باره موجی از آسیب‌دیدن و مسمومیت ناشی از مصرف الکل در چندین استان کشور گزارش شد. پیرحسین کولیوند، رئیس سازمان اورژانس کشور، روز گذشته در مورد آخرین جزئیات مسمومیت با الکل اظهار کرد: بر اساس گزارش تجمیعی تا ساعت 15 روز گذشته (جمعه)، مجموع افرادی که به‌واسطه استفاده از مشروبات الکلی دست‌ساز دچار مشکل شده‌اند به 169 نفر رسیده است. وی اضافه کرد: متأسفانه تاکنون 15 نفر در چهار استان کشور بر اثر استفاده از این مشروبات جان خود را از دست داده‌اند که به‌ترتیب 11 نفر در استان هرمزگان، دو نفر در استان خراسان شمالی و دو نفر هم در استان البرز فوت شده‌اند. کولیوند در مورد آمار افراد بستری‌شده نیز ادامه داد: 145 نفر بستری هستند که 10 نفر از آنها در بخش مراقبت‌های ویژه بستری شده‌اند. همچنین 9 نفر پس از درمان ترخیص شده‌اند. در کنار مشروباتی که به‌طور سنتی و پنهانی تولید می‌شوند، مشروبات الکلی خارجی قاچاق با مارک‌های مختلف در اکثر شهرهای ایران قابل تهیه است که برخی از آنها نیز غیراستاندارد است و معمولا در داخل کشور پر می‌شوند؛ مشروباتی که فاقد استاندارد‌های لازم هستند و در سال‌های اخیر باعث بروز مسمومیت‌های شدید و گاهی مرگ مصرف‌کننده‌های آن شده‌اند. به گفته ایرج حریرچی، سخنگوی وزارت بهداشت، یکی از عواملی که باعث می‌شود ساخت مشروبات تقلبی در کشور افزایش یابد، عدم شکایت مصرف‌کنندگان از فروشنده‌هاست او دراین‌باره به «شرق» می‌گوید: «درصورتی‌که پس از مصرف مشروبات الکلی برای مصرف‌کنندگان آن مشکلی ایجاد شود، فرد نمی‌تواند از فروشنده آن شکایت کند. با توجه به این موضوع میزان تولید مشروبات تقلبی در کشور بالاست و مصرف‌کننده عادی نمی‌تواند دست‌سازبودن یا نبودن آن را تشخیص دهد، به‌خاطر اینکه فروشنده‌ها معمولا آن را در ظروف خارجی بسته‌بندی می‌کنند و با مصرف آن، افراد دچار عوارض جبران‌ناپذیری مانند نابینایی و گاهی مرگ می‌شوند. آمار‌ها نشان می‌دهند که افرادی در ایران وجود دارند که مشروبات الکلی مصرف می‌کنند و ما هم این را می‌دانیم، اما همچنان تأکیدمان بر عدم مصرف مشروبات الکلی است».اگرچه تعداد مصرف‌کنندگان الکل در ایران نسبت به کشورهای غربی بسیار کمتر است، اما ایران یکی از کشور‌هایی است که هرساله تعدادی از مردم آن به دلیل مصرف مشروبات الکلی غیراستاندارد یا نابینا می‌شوند یا جان خود را از دست می‌دهند.آمارها درباره مصرف الکل در ایران ضدونقیض است. عده‌ای می‌گویند ایرانی‌ها در الگوی مصرف الکل از روس‌ها و آمریکایی‌ها هم پیشی گرفته‌اند. مطابق با آماری که در سال ٢٠١٥ منتشر شد، ایران به‌لحاظ سرانه مصرف الکل (در سطح ملی)، رتبه ۱۶۶ را دارد، اما اگر کسانی را که مطلقا مشروب نمی‌خورند از محاسبه کنار بگذاریم، سرانه مصرف الکل در ایران و بین کسانی که مشروب‌خوار هستند، ۲۵ لیتر در سال است (مردان حدود ۲۷ و زنان حدود ۱۸) و به‌این‌ترتیب ایران در مقام ۱۹ جدول قرار می‌گیرد. همان زمان بررسی‌های انجام‌شده از سوی کارشناسان معلوم کرد این آمار می‌گوید در میان جمع مصرف‌کنندگان الکل، ایرانی‌ها از همتایان خود در روسیه و آمریکا الکل بیشتری مصرف می‌کنند. درواقع این آمار فقط به میزان مصرف الکل در میان مصرف‌کنندگان آنها اشاره دارد. هومان نارنجی‌ها، پژوهشگر و درمانگر اعتیاد، تعداد افرادی را که در ایران به الکل اعتیاد دارند بسیار ناچیز دانست و در پاسخ به این سؤال که آیا در ایران مراکزی برای ترک الکل وجود دارند یا خیر به «شرق» می‌گوید: «بله مراکز درمان الکل در کشور وجود دارند، اما تعداد بیمارانی که به الکل اعتیاد دارند در کشور بسیار کم است. در ایران تعداد افرادی که به الکل اعتیاد دارند بسیار نادر است و افراد بسیار کمی به مراکز ترک الکل مراجعه می‌کنند. در حقیقت تعداد افرادی که در ایران به الکل اعتیاد دارند در مقایسه با کشور‌های اروپایی بسیار کم است و اصلا قابل مقایسه نیست.به ‌طور مثال در فرانسه سه ‌میلیون نفر به الکل اعتیاد دارند؛ یعنی این افراد صبح که از خواب بیدار می‌شوند، شروع به مصرف الکل می‌کنند تا شب. بیشتر افراد در ایران به صورت تفننی الکل مصرف می‌کنند که ممکن است تعداد افرادی که به صورت تفننی مشروبات الکلی مصرف می‌کنند، عدد ‌درخور‌توجهی باشد؛ اما تعداد افرادی که به آن اعتیاد دارند، بسیار کم است. در بررسی‌هایی که ما انجام داده بودیم، 17 درصد افراد 16 تا 64‌ساله شهر تهران حدود سال‌های 92، 93 اظهار کرده بودند به صورت تفننی الکل مصرف می‌کنند». او در ادامه دو عاملی را که ایجاد مسمومیت می‌کند، شرح داد و افزود: «دو عامل می‌تواند در افرادی که مشروبات الکی مصرف می‌کنند، ایجاد مسمومیت کند، یکی ناخالصی ناشی از افزودن دارو است و دیگری وجود الکل متیلیک. افزودن داروهایی مثل ترامادول به مشروبات الکلی برای افزایش گیرایی می‌تواند بسیار کشنده باشد. معمول افراد برای افزایش گیرایی چنین داروهایی به مشروبات الکل اضافه می‌کنند که این ترکیب می‌تواند سیستم عصبی و تنفسی فرد را سرکوب کند و موجب مرگ افراد شود. متیلیک نیز یک نوع الکل است که به گیرند‌ه‌های چشم حمله می‌کند و موجب کورشدن افراد می‌شود. این نوع الکل پس از حمله به عصب‌های چشم به مغز حمله می‌کنند و موجب کما و در نهایت مرگ مصرف‌کننده می‌شود. افرادی که پس از مصرف مشروبات الکلی احساس کنند تنفس‌شان دچار مشکل شده است، احتمالا مشروبی که مصرف کرده‌اند، به دارو آلوده بوده است؛ اما اگر سطح هوشیاری‌ فرد پایین بیاید یا دچار اختلالات بینایی شود، فرد با الکل متیلیک مسموم شده است. در‌این‌صورت بلافاصله باید به فرد الکل اتیلیک یا همان الکل خوراکی داد تا ذرات این الکل به‌سرعت روی گیرنده‌های بینایی فرد بنشیند و تا زمانی که الکل کشنده متیلیک از بدن او خارج می‌شود، از سیستم بینایی او حفاظت ‌کند. این کارشناس حوزه اعتیاد ادامه داد: «گاهی اوقات دیده شده افراد غیرحرفه‌ای در تلاش هستند که از انگور الکل استخراج کنند، بسیاری از آنها چوب میوه را جدا نمی‌کنند و همه را با هم داخل دستگاه می‌ریزند؛ درحالی‌که چوب انگور الکل دیگری تولید می‌کند و موجب مسموم‌شدن افرادی می‌شود که از آن مصرف می‌کنند».بااین‌حال در سال‌های گذشته بسیاری از کارشناسان دراین‌باره ابراز نگرانی کرده‌اند و درباره آن هشدار داده‌اند. حمیدرضا قدیرزاده، مدیرکل حوزه ریاست سازمان پزشکی قانونی، در سومین سمینار علمی «سوءمصرف و اعتیاد به الکل از دیدگاه طب بالینی و قانونی» در سال 95 با بیان اینکه استان‌های تهران، البرز، اصفهان، لرستان و کرمانشاه بیشترین مصرف الکل را به خود اختصاص داده و در مقابل بوشهر، سیستان‌وبلوچستان، چهارمحال‌وبختیاری و مرکزی نیز براساس آمارهای سال 1390 کمترین مصرف را در حوزه الکل دارند، اظهار کرد: «درحال‌حاضر هیچ آماری درباره شیوع و میزان مصرف الکل در کشور نداریم. آمارهای پزشکی قانونی نیز فقط به آمار مسمومیت‌ها و مرگ‌ومیر ناشی از مصرف الکل ارتباط دارد. ».او در بخش دیگری از سخنانش اظهار کرد: «شاخص مصرف سنگین دوره‌ای در دنیا 6.3 درصد است؛ اما بنابر آمارهای غیررسمی این شاخص در کشور ما 19 درصد است؛ یعنی فردی که در کشور ایران مشروب‌خواری می‌کند، در مقایسه با افراد دائم‌الخمر در کشورهای اروپایی سه برابر بیشتر الکل مصرف می‌کند. براساس آمار سال 1394 ستاد مبارزه با مواد مخدر درحال‌حاضر 22.6 الکل، در کشور وجود دارد». قدیرزاد درباره آمار مرگ‌ومیر ناشی از مصرف الکل نیز گفت: «درباره آمار مرگ‌ومیر ناشی از مصرف الکل ارجاعی به پزشکی قانونی، سال 89، 145 مورد، سال 90، 93 مورد، سال 91، 136 مورد، سال 92، 135 مورد و سال 93، 81 مورد مرگ‌ومیر ناشی از مصرف الکل ارجاعی به پزشکی قانونی در کشور داشته‌ایم».

سمیرا حسینی : 169 نفر مسمومیت و 15 نفر فوتی بر اثر استفاده از مشروبات الکلی دست‌ساز؛ این آماری بود که روز گذشته سازمان اورژانس کشور اعلام کرد. با آنکه مصرف مشروبات الکلی در ایران ممنوعیت شرعی دارد، اما بنابر گزارش‌ها، مصرف الکل در ایران رو به افزایش است و جامعه آماری مصرف‌کنندگان الکل نگران‌کننده به نظر می‌رسد. در هفته گذشته به‌یک‌باره موجی از آسیب‌دیدن و مسمومیت ناشی از مصرف الکل در چندین استان کشور گزارش شد. پیرحسین کولیوند، رئیس سازمان اورژانس کشور، روز گذشته در مورد آخرین جزئیات مسمومیت با الکل اظهار کرد: بر اساس گزارش تجمیعی تا ساعت 15 روز گذشته (جمعه)، مجموع افرادی که به‌واسطه استفاده از مشروبات الکلی دست‌ساز دچار مشکل شده‌اند به 169 نفر رسیده است. وی اضافه کرد: متأسفانه تاکنون 15 نفر در چهار استان کشور بر اثر استفاده از این مشروبات جان خود را از دست داده‌اند که به‌ترتیب 11 نفر در استان هرمزگان، دو نفر در استان خراسان شمالی و دو نفر هم در استان البرز فوت شده‌اند. کولیوند در مورد آمار افراد بستری‌شده نیز ادامه داد: 145 نفر بستری هستند که 10 نفر از آنها در بخش مراقبت‌های ویژه بستری شده‌اند. همچنین 9 نفر پس از درمان ترخیص شده‌اند. در کنار مشروباتی که به‌طور سنتی و پنهانی تولید می‌شوند، مشروبات الکلی خارجی قاچاق با مارک‌های مختلف در اکثر شهرهای ایران قابل تهیه است که برخی از آنها نیز غیراستاندارد است و معمولا در داخل کشور پر می‌شوند؛ مشروباتی که فاقد استاندارد‌های لازم هستند و در سال‌های اخیر باعث بروز مسمومیت‌های شدید و گاهی مرگ مصرف‌کننده‌های آن شده‌اند. به گفته ایرج حریرچی، سخنگوی وزارت بهداشت، یکی از عواملی که باعث می‌شود ساخت مشروبات تقلبی در کشور افزایش یابد، عدم شکایت مصرف‌کنندگان از فروشنده‌هاست او دراین‌باره به «شرق» می‌گوید: «درصورتی‌که پس از مصرف مشروبات الکلی برای مصرف‌کنندگان آن مشکلی ایجاد شود، فرد نمی‌تواند از فروشنده آن شکایت کند. با توجه به این موضوع میزان تولید مشروبات تقلبی در کشور بالاست و مصرف‌کننده عادی نمی‌تواند دست‌سازبودن یا نبودن آن را تشخیص دهد، به‌خاطر اینکه فروشنده‌ها معمولا آن را در ظروف خارجی بسته‌بندی می‌کنند و با مصرف آن، افراد دچار عوارض جبران‌ناپذیری مانند نابینایی و گاهی مرگ می‌شوند. آمار‌ها نشان می‌دهند که افرادی در ایران وجود دارند که مشروبات الکلی مصرف می‌کنند و ما هم این را می‌دانیم، اما همچنان تأکیدمان بر عدم مصرف مشروبات الکلی است».اگرچه تعداد مصرف‌کنندگان الکل در ایران نسبت به کشورهای غربی بسیار کمتر است، اما ایران یکی از کشور‌هایی است که هرساله تعدادی از مردم آن به دلیل مصرف مشروبات الکلی غیراستاندارد یا نابینا می‌شوند یا جان خود را از دست می‌دهند.آمارها درباره مصرف الکل در ایران ضدونقیض است. عده‌ای می‌گویند ایرانی‌ها در الگوی مصرف الکل از روس‌ها و آمریکایی‌ها هم پیشی گرفته‌اند. مطابق با آماری که در سال ٢٠١٥ منتشر شد، ایران به‌لحاظ سرانه مصرف الکل (در سطح ملی)، رتبه ۱۶۶ را دارد، اما اگر کسانی را که مطلقا مشروب نمی‌خورند از محاسبه کنار بگذاریم، سرانه مصرف الکل در ایران و بین کسانی که مشروب‌خوار هستند، ۲۵ لیتر در سال است (مردان حدود ۲۷ و زنان حدود ۱۸) و به‌این‌ترتیب ایران در مقام ۱۹ جدول قرار می‌گیرد. همان زمان بررسی‌های انجام‌شده از سوی کارشناسان معلوم کرد این آمار می‌گوید در میان جمع مصرف‌کنندگان الکل، ایرانی‌ها از همتایان خود در روسیه و آمریکا الکل بیشتری مصرف می‌کنند. درواقع این آمار فقط به میزان مصرف الکل در میان مصرف‌کنندگان آنها اشاره دارد. هومان نارنجی‌ها، پژوهشگر و درمانگر اعتیاد، تعداد افرادی را که در ایران به الکل اعتیاد دارند بسیار ناچیز دانست و در پاسخ به این سؤال که آیا در ایران مراکزی برای ترک الکل وجود دارند یا خیر به «شرق» می‌گوید: «بله مراکز درمان الکل در کشور وجود دارند، اما تعداد بیمارانی که به الکل اعتیاد دارند در کشور بسیار کم است. در ایران تعداد افرادی که به الکل اعتیاد دارند بسیار نادر است و افراد بسیار کمی به مراکز ترک الکل مراجعه می‌کنند. در حقیقت تعداد افرادی که در ایران به الکل اعتیاد دارند در مقایسه با کشور‌های اروپایی بسیار کم است و اصلا قابل مقایسه نیست.به ‌طور مثال در فرانسه سه ‌میلیون نفر به الکل اعتیاد دارند؛ یعنی این افراد صبح که از خواب بیدار می‌شوند، شروع به مصرف الکل می‌کنند تا شب. بیشتر افراد در ایران به صورت تفننی الکل مصرف می‌کنند که ممکن است تعداد افرادی که به صورت تفننی مشروبات الکلی مصرف می‌کنند، عدد ‌درخور‌توجهی باشد؛ اما تعداد افرادی که به آن اعتیاد دارند، بسیار کم است. در بررسی‌هایی که ما انجام داده بودیم، 17 درصد افراد 16 تا 64‌ساله شهر تهران حدود سال‌های 92، 93 اظهار کرده بودند به صورت تفننی الکل مصرف می‌کنند». او در ادامه دو عاملی را که ایجاد مسمومیت می‌کند، شرح داد و افزود: «دو عامل می‌تواند در افرادی که مشروبات الکی مصرف می‌کنند، ایجاد مسمومیت کند، یکی ناخالصی ناشی از افزودن دارو است و دیگری وجود الکل متیلیک. افزودن داروهایی مثل ترامادول به مشروبات الکلی برای افزایش گیرایی می‌تواند بسیار کشنده باشد. معمول افراد برای افزایش گیرایی چنین داروهایی به مشروبات الکل اضافه می‌کنند که این ترکیب می‌تواند سیستم عصبی و تنفسی فرد را سرکوب کند و موجب مرگ افراد شود. متیلیک نیز یک نوع الکل است که به گیرند‌ه‌های چشم حمله می‌کند و موجب کورشدن افراد می‌شود. این نوع الکل پس از حمله به عصب‌های چشم به مغز حمله می‌کنند و موجب کما و در نهایت مرگ مصرف‌کننده می‌شود. افرادی که پس از مصرف مشروبات الکلی احساس کنند تنفس‌شان دچار مشکل شده است، احتمالا مشروبی که مصرف کرده‌اند، به دارو آلوده بوده است؛ اما اگر سطح هوشیاری‌ فرد پایین بیاید یا دچار اختلالات بینایی شود، فرد با الکل متیلیک مسموم شده است. در‌این‌صورت بلافاصله باید به فرد الکل اتیلیک یا همان الکل خوراکی داد تا ذرات این الکل به‌سرعت روی گیرنده‌های بینایی فرد بنشیند و تا زمانی که الکل کشنده متیلیک از بدن او خارج می‌شود، از سیستم بینایی او حفاظت ‌کند. این کارشناس حوزه اعتیاد ادامه داد: «گاهی اوقات دیده شده افراد غیرحرفه‌ای در تلاش هستند که از انگور الکل استخراج کنند، بسیاری از آنها چوب میوه را جدا نمی‌کنند و همه را با هم داخل دستگاه می‌ریزند؛ درحالی‌که چوب انگور الکل دیگری تولید می‌کند و موجب مسموم‌شدن افرادی می‌شود که از آن مصرف می‌کنند».بااین‌حال در سال‌های گذشته بسیاری از کارشناسان دراین‌باره ابراز نگرانی کرده‌اند و درباره آن هشدار داده‌اند. حمیدرضا قدیرزاده، مدیرکل حوزه ریاست سازمان پزشکی قانونی، در سومین سمینار علمی «سوءمصرف و اعتیاد به الکل از دیدگاه طب بالینی و قانونی» در سال 95 با بیان اینکه استان‌های تهران، البرز، اصفهان، لرستان و کرمانشاه بیشترین مصرف الکل را به خود اختصاص داده و در مقابل بوشهر، سیستان‌وبلوچستان، چهارمحال‌وبختیاری و مرکزی نیز براساس آمارهای سال 1390 کمترین مصرف را در حوزه الکل دارند، اظهار کرد: «درحال‌حاضر هیچ آماری درباره شیوع و میزان مصرف الکل در کشور نداریم. آمارهای پزشکی قانونی نیز فقط به آمار مسمومیت‌ها و مرگ‌ومیر ناشی از مصرف الکل ارتباط دارد. ».او در بخش دیگری از سخنانش اظهار کرد: «شاخص مصرف سنگین دوره‌ای در دنیا 6.3 درصد است؛ اما بنابر آمارهای غیررسمی این شاخص در کشور ما 19 درصد است؛ یعنی فردی که در کشور ایران مشروب‌خواری می‌کند، در مقایسه با افراد دائم‌الخمر در کشورهای اروپایی سه برابر بیشتر الکل مصرف می‌کند. براساس آمار سال 1394 ستاد مبارزه با مواد مخدر درحال‌حاضر 22.6 الکل، در کشور وجود دارد». قدیرزاد درباره آمار مرگ‌ومیر ناشی از مصرف الکل نیز گفت: «درباره آمار مرگ‌ومیر ناشی از مصرف الکل ارجاعی به پزشکی قانونی، سال 89، 145 مورد، سال 90، 93 مورد، سال 91، 136 مورد، سال 92، 135 مورد و سال 93، 81 مورد مرگ‌ومیر ناشی از مصرف الکل ارجاعی به پزشکی قانونی در کشور داشته‌ایم».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.