|

گفت‌وگو دو سویه است براساس عدالت و برابری

حسن روحاني روز گذشته در نشست سالانه مجمع عمومي سازمان ملل متحد، با تأکيد بر اينکه «نه جنگ، نه تحريم؛ نه تهديد، نه زورگويي؛ فقط وفاي به عهد و عمل به قانون» گفت: سازمان ملل يکي از ادارات دولت آمريکا نيست و نبايد اجازه دهد مصوباتش، گروگان بازي‌هاي انتخاباتي و تبليغاتي برخي از اعضا شود.
به گزارش پايگاه اطلاع‌رساني رياست‌جمهوري، روحاني گفت: در جهان امروز شاهد حاکماني هستيم که فکر مي‌کنند با تقويت ناسيوناليسم افراطي، نژادپرستي و بيگانه‌ستيزي که يادآور تفکر نازي‌هاست و با زيرپا‌گذاشتن مقررات جهاني و تضعيف سازمان‌هاي بين‌المللي، بهتر مي‌توانند به منافع خود دست يابند يا حداقل براي کوتاه‌مدت مي‌توانند بر احساسات عمومي و جذب آراي مردم، تأثير بگذارند و براي اين منظور، به نمايش‌هاي مضحکي حتي در قالب تشکيل جلسه غيرمعمول شوراي امنيت دست مي‌زنند.او ادامه داد: بايد براي هميشه اين خيال‌پردازي را کنار بگذاريم که مي‌توان با سلب امنيت و صلح از ديگران، صلح و امنيت بيشتري براي خود دست‌و‌پا کرد. بايد مجال رشد را به اين تفکر ندهيم که مي‌توان با ايجاد ناامني ساختگي، از ديگران باج‌خواهي کرد. در اين مسير، مقابله با چندجانبه‌گرايي، نه نشانه قدرت بازو که علامت ضعف انديشه است و حکايت از عدم شناخت از جهاني درهم‌تنيده و پيچيده دارد. در اين شرايط، بي‌تفاوتي و بي‌اثري نهادهاي بين‌المللي مي‌تواند خطري براي صلح جهاني باشد. دولت‌هاي اقتدارگرا دشمنان صلح و پدران جنگ هستند.روحاني افزود: دولت ايالات متحده آمريکا، دست‌کم در صورت هيئت حاکمه کنوني خود، عزم آن دارد که همه نهادهاي بين‌المللي را بي‌خاصيت كند. اين دولت درحالي‌که برخلاف قواعد و حقوق بين‌الملل از يک توافق چندجانبه مصوب شوراي امنيت خارج شده است، جمهوري اسلامي ايران را به گفت‌و‌گوي دوجانبه مي‌خواند. دولتي که هنوز به دولت‌بودن خود آگاه نيست و عهد و پيمان سَلَف خود را نقض مي‌کند و اصل حقوقي مسئوليت دائمي دولت‌ها را نمي‌شناسد، دولتي که به مشورت نخبگان بها نمي‌دهد از ايران مي‌خواهد با او گفت‌وگو کند! ما با چه معياري مي‌توانيم با چنين دولت بدعهدي، عهد جديدي ببنديم. هرگونه گفت‌وگويي بايد در تداوم برجام و قطع‌نامه ۲۲۳۱ شوراي امنيت باشد، نه با اِعراض از آن و بازگشت به گذشته؛ که اين ارتجاعي بزرگ است. ارتجاع بزرگ‌تر آنکه دولت آمريکا پنهان نمي‌کند در پي براندازي همان دولتي است که خواستار گفت‌وگو با آن است.او خطاب به حضار گفت: رويکرد جمهوري اسلامي ايران در حوزه سياست خارجي همواره مبتني بر چندجانبه‌گرايي و پايبندي به اصول شناخته‌شده حقوق بين‌الملل بوده است. احترام ما به معاهده عدم اشاعه و مذاکرات سخت و طولاني ما با گروه 1+5 که منجر به توافق برجام شد، نمونه بارزي از اين رويکرد است. او اضافه کرد: بر پايه 12 گزارش متوالي آژانس بين‌المللي انرژي اتمي، ايران تا امروز به کليه تعهدات خود پايبند بوده است؛ لکن آمريکا از همان ابتدا به اجراي تعهداتش وفادار نماند. متعاقبا دولت فعلي آمريکا به بهانه‌هاي واهي با نقض تعهدات خود، از اين توافق خارج شد. سازمان ملل متحد نبايد اجازه دهد مصوباتش گروگان بازي‌هاي انتخاباتي و تبليغاتي برخي از اعضا شود و به هيچ عضوي نبايد اجازه داد به دليل مسائل داخلي، از اجراي تعهدات بين‌المللي، شانه خالي کند. او به نقض عهد آمريکا اشاره کرد و گفت: علاوه بر اين، آمريکا از ساير کشورها نيز مي‌خواهد برجام را نقض کنند. خطرناک‌تر اينکه آمريکا همه کشورها و سازمان‌هاي بين‌المللي را تهديد مي‌کند که اگر به قطع‌نامه 2231 شوراي امنيت عمل کنند، مجازات خواهند شد. اين دو؛ يعني «دعوت عام براي سرپيچي از قانون» و «تهديد قانون‌مداران به مجازات»، براي اولين‌بار است که در تاريخ اين سازمان اتفاق مي‌افتد. اين روش منحصر به برجام نيست و در برخورد آمريکا حتي با ديوان کيفري بين‌المللي نيز حاکم است. ما از حمايت جامعه جهاني و تلاش‌هاي اتحاديه اروپا، روسيه و چين در حمايت از اجراي برجام، قدرداني کرده و تحقق کامل تعهدات مصرح در آن را شرط بقاي اين دستاورد مهم ديپلماسي مي‌دانيم.
روحاني ادامه داد: تحريم‌هاي يک‌جانبه و نامشروع، خود نوعي تروريسم اقتصادي و ناقض حق توسعه است. جنگ اقتصادي که آمريکا تحت عنوان تحريم‌هاي تازه آغاز کرده، نه‌تنها مردم ايران را هدف قرار داده، بلکه آثار زيان‌باري براي مردم کشورهاي ديگر داشته و در روند تجارت جهاني اخلال ایجاد کرده است. درک ايالات متحده آمريکا از روابط بين‌الملل، اقتدارگرايانه است. آمريکا فکر مي‌کند چون زور دارد، حق هم دارد. درک آنها از قدرت، نه اقتدار مشروع و قانوني که زورگويي است. هيچ دولت و ملتي را نمي‌توان به زور پاي ميز مذاکره آورد و اگر چنين شود، آنچه انباشت مي‌شود، خوشه‌هاي خشم ملت‌هاست که نصيب زورگويان خواهد شد. او افزود: ما هم معتقديم که در نهايت، راه بهتري جز گفت‌وگو وجود ندارد؛ اما گفت‌وگو دوسويه است و بر اساس برابري، عدالت و منزلت انسان‌ها و بر مبناي قواعد و حقوق بين‌الملل. قطع‌نامه ۲۲۳۱ شوراي امنيت سازمان ملل متحد، «ورق‌پاره» نيست. ما از شما دعوت مي‌کنيم به قطع‌نامه ۲۲۳۱ بازگرديد؛ ما از شما دعوت مي‌کنيم به ميز مذاکره‌اي که آن را برهم زديد، بازگرديد. اگر از برجام مي‌ترسيد و آن را کارنامه رقيبان سياسي خود در آمريکا مي‌دانيد، ما از شما دعوت مي‌کنيم به مصوبه شوراي امنيت بازگرديد. ما از شما دعوت مي‌کنيم در نهادهاي بين‌المللي بمانيد؛ تحريم نکنيد که تحريم و تکفير دو روي يک سکه است؛ در تکفير، انديشه انسان‌ها انکار مي‌شود و در تحريم، زندگي و رفاه مردم نفي مي‌شود. روحاني گفت: براي گفت‌و‌گو نيازي به گرفتن عکس‌هاي دونفره نيست، مي‌توان در همين‌جا و در اين مجمع عمومي، سخنِ يکديگر را شنيد. من گفت‌و‌گو را از همين جا آغاز مي‌کنم و به‌صراحت اعلام مي‌کنم: موضوع امنيت بين‌الملل، بازيچه سياستِ داخلي آمريكا نيست. سازمان ملل، يکي از ادارات دولت ايالات متحده آمريكا نيست. هر گفت‌وگويي مي‌تواند، از همان جايي و از همان کسي که گفت‌وگو را قطع کرده و پيمان را زير پا گذاشته است، شروع شود. شروع آن، پايان‌دادن به تهديد و تحريم‌ ظالمانه‌اي است که ناقضِ اصولِ اخلاقي و حقوق بين‌الملل است. رئيس‌جمهوري تأکيد کرد: سخن ما روشن است: تعهد در برابر تعهد، نقض در برابر نقض، تهديد در برابر تهديد و گام در برابر گام به جاي حرف در برابر حرف. سياست ايران روشن است؛ نه جنگ، نه تحريم، نه تهديد، نه زورگويي؛ فقط وفاي به عهد و عمل به قانون. ما از صلح و دموکراسي در همه خاورميانه، حمايت مي‌کنيم. دانش هسته‌اي را واجب و سلاح هسته‌اي را حرام مي‌دانيم. ما به‌عنوان قربانيان ديروز و امروز تروريسم همواره در صف مقدم مبارزه واقعي با تروريسم بوده‌ايم و خواهيم بود. مردم ما امروز عزادار شهادت ده‌ها انسان بي‌گناه‌اند که روز شنبه توسط تروريست‌هايي به خاك و خون کشيده شدند که با کمال وقاحت از برخي پايتخت‌هاي غربي و در مصاحبه با رسانه‌هايي که در غرب با دلارهاي نفتي اداره مي‌شوند، مسئوليت اين وحشيگري را پذيرفتند.او افزود: ما در ايران تمامي اقدامات تروريستي را بدون ملاحظه محکوم کرده و مي‌کنيم. ما از بيانيه محکم شوراي امنيت ملل متحد در اين زمينه استقبال مي‌کنيم. ولي چرا رؤساي سازمان‌هاي تروريستي منجمله سازماني که مسئوليت رسمي عمليات شنبه را بر عهده گرفت در کشورهاي غربي فعاليت مي‌کنند و برنامه رسمي براي جمع‌آوري پول مي‌گذارند؟ آيا اين اقدامات مغاير مقررات بين‌المللي نيست؟ چرا هيچ‌يک از ‌کشورهاي تأمين‌کننده مالي گروه‌هاي تروريستي ضد مردم ايران که سابقه تأمين مالي و تسليحاتي داعش و النصره و القاعده را نيز دارند نه‌تنها مورد مؤاخذه قرار نمي‌گيرند بلکه تشويق و تسليح هم مي‌شوند؟ براي اينکه دنيا ادعاي مبارزه با تروريسم را جدي بگيرد، نيازمند يک اقدام مشترک جهاني براي برخورد جدي با اين پديده شوم بدون توجه به عاملين و قربانيان آن هستيم. رئيس‌جمهوري ادامه داد: بر همين اساس، ما از همان ابتداي بحران سوريه نسبت به هرگونه مداخله در امور داخلي اين کشور و استفاده از راهکارهاي غيرقانوني از جمله حمايت از گروه‌هاي افراطي و تروريستي براي اعمال فشار بر دولت سوريه، هشدار داده و تأکيد کرديم که اين بحران صرفا از طريق گفت‌وگو ميان طرف‌هاي سوري، قابل‌حل است. در همين راستا، حضور مشاورين نظامي ما در سوريه به در خواست دولت سوريه انجام شده و منطبق بر حقوق بين‌الملل، و براي مبارزه با تروريسم است. ايران، روسيه و ترکيه در همکاري با دولت سوريه و طرف‌هاي سوري موفق شده‌اند در قالب فرايند آستانه، که اوايل ماه جاري ميلادي، سومين اجلاس سرانِ آن، در تهران برگزار شد، نقش مؤثري در کاهش تنش در سوريه ايفا کرده و در آخرين اقدام مشترک، از درگيري و خون‌ريزي در منطقه ادلَب جلوگيري کنند. او با اشاره به وضع يمن و فلسطين گفت: در بيش از سه سال گذشته، شاهد وضعيت وخيم انساني در يمن هستيم که منجر به تخريبِ زيرساخت‌ها، کشتار و مجروح‌شدن صدها هزار نفر از مردم بي‌گناه و آوارگي ميليون‌ها نفر و وقوع قحطي و بيماري‌هاي مزمن شده است.
اين اقدامات غيرانساني، مصداق بارز جنايت عليه بشريت و جنايت جنگي است. بحران يمن صرفا از طريق گفت‌وگوي‌هاي يمني- يمني و بدون مداخله خارجي قابل‌حل است و در اين راستا آماده هر نوع کمک هستيم. اصلي‌ترين بحران خاورميانه، بي‌ترديد مسئله فلسطين است. گذشت زمان نبايد و نمي‌تواند موجب توجيه اشغالگري باشد. جنايات بي‌شمار رژيم اسرائيل عليه فلسطيني‌ها بدون کمک‌هاي مادي و تسليحاتي و سياسي ايالات متحده، امکان‌پذير نبوده است. اسرائيل با داشتن زرادخانه هسته‌اي و تهديد صريح ديگران به نابودي با سلاح هسته‌اي، بزرگ‌ترين خطر براي صلح و ثبات منطقه و جهان است. اقدام زشت دولت آمريكا در انتقال سفارت اين کشور به بيت‌المقدس و تصويب قانون نژادپرستانه «دولت يهود» در اسرائيل، ناقض موازين بين‌المللي بوده و مصداق بارز آپارتايد است. روحاني افزود: گسترش روابط با همسايگان و ايجاد منطقه امن‌تر و توسعه‌يافته‌تر از اولويت‌هاي اصلي سياست خارجي ايران است. امنيت خليج فارس و تنگه هرمز، هميشه براي ما مهم بوده و همان‌طور که در طول جنگ تحميلي عراق عليه ايران، از آن حفاظت کرديم، در آينده نيز با هرگونه تلاش براي اِخلال در اين آبراهِ حياتي، مقابله خواهيم کرد. ايران نگاهي صلح‌طلبانه به مسائل سياسي و بين‌المللي داشته و بناي جنگ با هيچ کشوري را نداشته و ندارد. ايران نيازي به امپراتوري ندارد. ايران نه بر اساس سياست که در فرهنگ و تمدن خود يک امپراتوري است.او تأکيد کرد: جمهوري اسلامي ايران همان دولتي است که در خط مقدم مبارزه با طالبان بود و در نبرد با تروريسم طالبان شهيد داد. ما با القاعده و طالبان مي‌جنگيديم قبل از آنکه به نيويورک حمله شود. جمهوري اسلامي ايران همان دولتي است که با داعش جنگيد و آن را تصويري مجعول از اسلام‌گرايي نشان داد. ما با داعش مي‌جنگيديم قبل از آنکه در پاريس و لندن و بروکسل عمليات کنند. واقعيات تاريخي درباره ايران را بپذيريد. از تحريم دست برداريد و به تکفير پايان دهيد. جهان، دوستي بهتر از ايران نخواهد داشت، اگر صلح، آرمان شماست.
روحاني در ديدار با جمعي از نخبگان سياست خارجي آمريكا:
پل ويران‌شده‌ بين ايران و آمريكا دوباره به سمت ويراني رفت
رئيس‌‌جمهوري ايران ديروز در نيويورک با نخبگان و صاحب‌نظران سياست خارجي آمريكا ديدار کرد. به گزارش «پايگاه اطلاع رساني رياست‌جمهوري» حسن روحاني در اين ديدار مواضع و ديدگاه‌هاي جمهوري اسلامي ايران را در زمينه مسائل و موضوعات گوناگون منطقه‌اي و بين‌المللي تبيين کرد. فرازهاي مهم اين گفت‌وگو را در ادامه مي‌خوانيد.
‌تعامل سازنده با جهان و آمريكا: البته تعامل با کشورهايي که سابقه بي‌اعتمادي با آنها مربوط به سال‌هاي طولاني بود، سخت‌تر و پيچيده‌تر است. در رابطه با آمريكا در همان ماه‌هاي اوليه رياست‌جمهوري، با وجود مسائل و مشکلات گسترده ميان دو کشور تصميم گرفتيم که براي اولين‌بار در ذيل موضوع هسته‌اي وزراي خارجه دو کشور با يکديگر ديدار کنند. اعتماد در عرصه مسائل بين‌المللي همواره موضوعي نسبي است و هيچ‌گاه نمي‌توان به اعتماد صد درصدي دست يافت اما مي‌توانيم با اعتماد نسبي بين دو کشور ديالوگ برقرار کنيم.
‌خروج آمريكا از برجام: آمريكا بدون هيچ دليل و منطقي از تعهد خود خارج شد و اين به معناي آن بود که پل ويران‌شده‌اي که سال‌ها ميان دو کشور وجود داشت و در حال ترميم بود، دوباره به سمت ويراني رفت. خروج آمريكا از برجام فرصت‌سوزي بزرگی در تاريخ روابط دو کشور بود. آمريكا کشوري مهم در جهان و ايران کشوري تأثيرگذار در منطقه حساس خاورميانه است و مي‌توانستيم با ايجاد ارتباط و اعتماد بين دو طرف گام‌هاي خوبي را برداريم.
‌چندصدايي در آمريكا: هرچند امروز در شرايط نامناسبي قرار داريم اما در‌صورتي‌که واقع‌بين بوده و اراده لازم وجود داشته باشد، مي‌توان شرايط را بهبود بخشيد. اما امروز در دولت آمريكا حرف‌هاي گوناگون و صداهاي مختلف از سوي افراد مختلف شنيده مي‌شود. به گونه‌اي که سخنان رئيس‌جمهور آمريكا با وزير خارجه و مشاور امنيتي او تفاوت دارد و اين سؤال به وجود مي‌آيد که ما بايد کدام صدا را بشنويم و به کدام سخن پاسخ بدهيم.
‌تحريم‌ها و فشار بر ايران در راستاي سرنگوني دولت ايران: قطعا اين تصور اشتباه است و بي‌ترديد دولت آمريكا راه غلطي را انتخاب کرده و آينده روشني را براي آنها متصور نخواهيم بود. مطمئنا بن‌بست مطلق در هيچ موضوعي وجود ندارد اما بايد به‌دنبال دستيابي به راه‌حلي مستقيم و کم‌هزينه براي حل مشکلات باشيم... تجربه آمريكا در کشورهاي منطقه ازجمله لبنان، سوريه و عراق نشان داده که نمي‌توان با زور به نتيجه رسيده و در مواجهه با ايران نيز بي‌ترديد باوجود همه مشکلات اقتصادي از آنها عبور خواهيم کرد. ملت ايران در سال‌هاي پيش‌از‌اين شرايطي به‌مراتب دشوارتر را تجربه کرده و از مشکلات به‌خوبي عبور کرده است و بي‌ترديد مي‌توانيم از اين مشکلات هم به‌خوبي عبور کنيم اما در نهايت تاريخ قضاوت خواهد کرد که راه ما درست بوده و اگر کسي پيماني را بشکند، بايد تاوان آن را پرداخت کند.
‌تروريسم و حضور در منطقه: ما قرباني تروريسم و سلاح کشتارجمعي هستيم و هنوز در کشور ما مجروحان استفاده از سلاح شيميايي حضور دارند و به همين دليل هنگامي که از سوي دولت‌هاي سوريه و عراق براي مبارزه با تروريسم در اين کشورها درخواست کمک شد، بي‌درنگ حضور يافتيم. جمهوري اسلامي ايران تا ريشه‌کن‌شدن کامل تروريسم در سوريه و کمک به ملت اين کشور بر مبناي خواست دولت حضور خواهد داشت.
‌حضور آمريكا در خاورميانه: ايالات متحده ممکن است در مناطق مختلف جهان روابطي داشته باشد که آن را به نفع خود مي‌داند و ما مخالف تعامل کشورها با يکديگر نيستيم اما مداخله را حق هيچ کشوري نمي‌دانيم. تعامل و توسعه مناسبات کشورها با يکديگر هيچ ايرادي ندارد. امروز بسياري از کشورها در منطقه ما حضور داشته و تعاملات سياسي و اقتصادي دارند، اما مشکل آمريكا اين است که حضور در منطقه را حق خود دانسته اما براي ايران که نفوذي تاريخي و تمدني در منطقه دارد، اين حق را قائل نيست. معتقديم امنيت، صلح و ثبات براي منطقه موضوعي بسيار حائز اهميت است و آن را در راستاي منافع همگان مي‌دانيم. نمي‌توانيم عنوان کنيم که هرگز منافع مشترک ميان کشورها، وجود ندارد و روابط را به نفع دو طرف مي‌دانيم و اين در حالي است که در سال‌هاي گذشته در موضوعات مختلف ازجمله استقرار صلح در افغانستان و شکست طالبان به‌طور مستقيم و غيرمستقيم با آمريكا گفت‌وگوهايي داشته‌ايم.
‌انزواي آمريكا: امروز آمريكا در اين موضوع منزوي بوده و به اقدامي دست زده است که به جز چند کشور معدود ديگران آن را قبول نداشته و نسبت به اقدام آمريكا ابراز تأسف مي‌کنند... شرايطي که امروز آمريكا به وجود آورده است، نمي‌تواند براي بلندمدت باقي بماند و دير يا زود اين تصميم ناپخته پايان خواهد يافت.
‌آينده روابط ايران و عربستان: عربستان سعودي و امنيت اين کشور براي ايران حائز اهميت است؛ چراکه سالانه ده‌ها هزار نفر از مردم ايران براي شرکت در مراسم حج به اين کشور سفر مي‌کنند و عربستان به‌عنوان مرکز ديني و مذهبي مسلمانان اهميت دارد. ضمن اينکه اين کشور همسايه ايران است. متأسفانه روابط ايران و عربستان در سال‌هاي اخير مطلوب نبوده و اين نه به خاطر مسائل دوجانبه بلکه به خاطر عصبانيت سعودي‌ها از شکست‌هايي است که در منطقه و در سوريه و عراق داشته‌اند. ممکن است عربستان از ايران به خاطر شکست‌هايي که در عراق، سوريه و لبنان داشته گله‌مند باشد اما جمهوري اسلامي ايران حل مشکلات را به نفع منطقه و جهان مي‌داند و همواره علاقه‌مند به توسعه روابط با همسايگان خود ازجمله عربستان است.
حسن روحاني روز گذشته در نشست سالانه مجمع عمومي سازمان ملل متحد، با تأکيد بر اينکه «نه جنگ، نه تحريم؛ نه تهديد، نه زورگويي؛ فقط وفاي به عهد و عمل به قانون» گفت: سازمان ملل يکي از ادارات دولت آمريکا نيست و نبايد اجازه دهد مصوباتش، گروگان بازي‌هاي انتخاباتي و تبليغاتي برخي از اعضا شود.
به گزارش پايگاه اطلاع‌رساني رياست‌جمهوري، روحاني گفت: در جهان امروز شاهد حاکماني هستيم که فکر مي‌کنند با تقويت ناسيوناليسم افراطي، نژادپرستي و بيگانه‌ستيزي که يادآور تفکر نازي‌هاست و با زيرپا‌گذاشتن مقررات جهاني و تضعيف سازمان‌هاي بين‌المللي، بهتر مي‌توانند به منافع خود دست يابند يا حداقل براي کوتاه‌مدت مي‌توانند بر احساسات عمومي و جذب آراي مردم، تأثير بگذارند و براي اين منظور، به نمايش‌هاي مضحکي حتي در قالب تشکيل جلسه غيرمعمول شوراي امنيت دست مي‌زنند.او ادامه داد: بايد براي هميشه اين خيال‌پردازي را کنار بگذاريم که مي‌توان با سلب امنيت و صلح از ديگران، صلح و امنيت بيشتري براي خود دست‌و‌پا کرد. بايد مجال رشد را به اين تفکر ندهيم که مي‌توان با ايجاد ناامني ساختگي، از ديگران باج‌خواهي کرد. در اين مسير، مقابله با چندجانبه‌گرايي، نه نشانه قدرت بازو که علامت ضعف انديشه است و حکايت از عدم شناخت از جهاني درهم‌تنيده و پيچيده دارد. در اين شرايط، بي‌تفاوتي و بي‌اثري نهادهاي بين‌المللي مي‌تواند خطري براي صلح جهاني باشد. دولت‌هاي اقتدارگرا دشمنان صلح و پدران جنگ هستند.روحاني افزود: دولت ايالات متحده آمريکا، دست‌کم در صورت هيئت حاکمه کنوني خود، عزم آن دارد که همه نهادهاي بين‌المللي را بي‌خاصيت كند. اين دولت درحالي‌که برخلاف قواعد و حقوق بين‌الملل از يک توافق چندجانبه مصوب شوراي امنيت خارج شده است، جمهوري اسلامي ايران را به گفت‌و‌گوي دوجانبه مي‌خواند. دولتي که هنوز به دولت‌بودن خود آگاه نيست و عهد و پيمان سَلَف خود را نقض مي‌کند و اصل حقوقي مسئوليت دائمي دولت‌ها را نمي‌شناسد، دولتي که به مشورت نخبگان بها نمي‌دهد از ايران مي‌خواهد با او گفت‌وگو کند! ما با چه معياري مي‌توانيم با چنين دولت بدعهدي، عهد جديدي ببنديم. هرگونه گفت‌وگويي بايد در تداوم برجام و قطع‌نامه ۲۲۳۱ شوراي امنيت باشد، نه با اِعراض از آن و بازگشت به گذشته؛ که اين ارتجاعي بزرگ است. ارتجاع بزرگ‌تر آنکه دولت آمريکا پنهان نمي‌کند در پي براندازي همان دولتي است که خواستار گفت‌وگو با آن است.او خطاب به حضار گفت: رويکرد جمهوري اسلامي ايران در حوزه سياست خارجي همواره مبتني بر چندجانبه‌گرايي و پايبندي به اصول شناخته‌شده حقوق بين‌الملل بوده است. احترام ما به معاهده عدم اشاعه و مذاکرات سخت و طولاني ما با گروه 1+5 که منجر به توافق برجام شد، نمونه بارزي از اين رويکرد است. او اضافه کرد: بر پايه 12 گزارش متوالي آژانس بين‌المللي انرژي اتمي، ايران تا امروز به کليه تعهدات خود پايبند بوده است؛ لکن آمريکا از همان ابتدا به اجراي تعهداتش وفادار نماند. متعاقبا دولت فعلي آمريکا به بهانه‌هاي واهي با نقض تعهدات خود، از اين توافق خارج شد. سازمان ملل متحد نبايد اجازه دهد مصوباتش گروگان بازي‌هاي انتخاباتي و تبليغاتي برخي از اعضا شود و به هيچ عضوي نبايد اجازه داد به دليل مسائل داخلي، از اجراي تعهدات بين‌المللي، شانه خالي کند. او به نقض عهد آمريکا اشاره کرد و گفت: علاوه بر اين، آمريکا از ساير کشورها نيز مي‌خواهد برجام را نقض کنند. خطرناک‌تر اينکه آمريکا همه کشورها و سازمان‌هاي بين‌المللي را تهديد مي‌کند که اگر به قطع‌نامه 2231 شوراي امنيت عمل کنند، مجازات خواهند شد. اين دو؛ يعني «دعوت عام براي سرپيچي از قانون» و «تهديد قانون‌مداران به مجازات»، براي اولين‌بار است که در تاريخ اين سازمان اتفاق مي‌افتد. اين روش منحصر به برجام نيست و در برخورد آمريکا حتي با ديوان کيفري بين‌المللي نيز حاکم است. ما از حمايت جامعه جهاني و تلاش‌هاي اتحاديه اروپا، روسيه و چين در حمايت از اجراي برجام، قدرداني کرده و تحقق کامل تعهدات مصرح در آن را شرط بقاي اين دستاورد مهم ديپلماسي مي‌دانيم.
روحاني ادامه داد: تحريم‌هاي يک‌جانبه و نامشروع، خود نوعي تروريسم اقتصادي و ناقض حق توسعه است. جنگ اقتصادي که آمريکا تحت عنوان تحريم‌هاي تازه آغاز کرده، نه‌تنها مردم ايران را هدف قرار داده، بلکه آثار زيان‌باري براي مردم کشورهاي ديگر داشته و در روند تجارت جهاني اخلال ایجاد کرده است. درک ايالات متحده آمريکا از روابط بين‌الملل، اقتدارگرايانه است. آمريکا فکر مي‌کند چون زور دارد، حق هم دارد. درک آنها از قدرت، نه اقتدار مشروع و قانوني که زورگويي است. هيچ دولت و ملتي را نمي‌توان به زور پاي ميز مذاکره آورد و اگر چنين شود، آنچه انباشت مي‌شود، خوشه‌هاي خشم ملت‌هاست که نصيب زورگويان خواهد شد. او افزود: ما هم معتقديم که در نهايت، راه بهتري جز گفت‌وگو وجود ندارد؛ اما گفت‌وگو دوسويه است و بر اساس برابري، عدالت و منزلت انسان‌ها و بر مبناي قواعد و حقوق بين‌الملل. قطع‌نامه ۲۲۳۱ شوراي امنيت سازمان ملل متحد، «ورق‌پاره» نيست. ما از شما دعوت مي‌کنيم به قطع‌نامه ۲۲۳۱ بازگرديد؛ ما از شما دعوت مي‌کنيم به ميز مذاکره‌اي که آن را برهم زديد، بازگرديد. اگر از برجام مي‌ترسيد و آن را کارنامه رقيبان سياسي خود در آمريکا مي‌دانيد، ما از شما دعوت مي‌کنيم به مصوبه شوراي امنيت بازگرديد. ما از شما دعوت مي‌کنيم در نهادهاي بين‌المللي بمانيد؛ تحريم نکنيد که تحريم و تکفير دو روي يک سکه است؛ در تکفير، انديشه انسان‌ها انکار مي‌شود و در تحريم، زندگي و رفاه مردم نفي مي‌شود. روحاني گفت: براي گفت‌و‌گو نيازي به گرفتن عکس‌هاي دونفره نيست، مي‌توان در همين‌جا و در اين مجمع عمومي، سخنِ يکديگر را شنيد. من گفت‌و‌گو را از همين جا آغاز مي‌کنم و به‌صراحت اعلام مي‌کنم: موضوع امنيت بين‌الملل، بازيچه سياستِ داخلي آمريكا نيست. سازمان ملل، يکي از ادارات دولت ايالات متحده آمريكا نيست. هر گفت‌وگويي مي‌تواند، از همان جايي و از همان کسي که گفت‌وگو را قطع کرده و پيمان را زير پا گذاشته است، شروع شود. شروع آن، پايان‌دادن به تهديد و تحريم‌ ظالمانه‌اي است که ناقضِ اصولِ اخلاقي و حقوق بين‌الملل است. رئيس‌جمهوري تأکيد کرد: سخن ما روشن است: تعهد در برابر تعهد، نقض در برابر نقض، تهديد در برابر تهديد و گام در برابر گام به جاي حرف در برابر حرف. سياست ايران روشن است؛ نه جنگ، نه تحريم، نه تهديد، نه زورگويي؛ فقط وفاي به عهد و عمل به قانون. ما از صلح و دموکراسي در همه خاورميانه، حمايت مي‌کنيم. دانش هسته‌اي را واجب و سلاح هسته‌اي را حرام مي‌دانيم. ما به‌عنوان قربانيان ديروز و امروز تروريسم همواره در صف مقدم مبارزه واقعي با تروريسم بوده‌ايم و خواهيم بود. مردم ما امروز عزادار شهادت ده‌ها انسان بي‌گناه‌اند که روز شنبه توسط تروريست‌هايي به خاك و خون کشيده شدند که با کمال وقاحت از برخي پايتخت‌هاي غربي و در مصاحبه با رسانه‌هايي که در غرب با دلارهاي نفتي اداره مي‌شوند، مسئوليت اين وحشيگري را پذيرفتند.او افزود: ما در ايران تمامي اقدامات تروريستي را بدون ملاحظه محکوم کرده و مي‌کنيم. ما از بيانيه محکم شوراي امنيت ملل متحد در اين زمينه استقبال مي‌کنيم. ولي چرا رؤساي سازمان‌هاي تروريستي منجمله سازماني که مسئوليت رسمي عمليات شنبه را بر عهده گرفت در کشورهاي غربي فعاليت مي‌کنند و برنامه رسمي براي جمع‌آوري پول مي‌گذارند؟ آيا اين اقدامات مغاير مقررات بين‌المللي نيست؟ چرا هيچ‌يک از ‌کشورهاي تأمين‌کننده مالي گروه‌هاي تروريستي ضد مردم ايران که سابقه تأمين مالي و تسليحاتي داعش و النصره و القاعده را نيز دارند نه‌تنها مورد مؤاخذه قرار نمي‌گيرند بلکه تشويق و تسليح هم مي‌شوند؟ براي اينکه دنيا ادعاي مبارزه با تروريسم را جدي بگيرد، نيازمند يک اقدام مشترک جهاني براي برخورد جدي با اين پديده شوم بدون توجه به عاملين و قربانيان آن هستيم. رئيس‌جمهوري ادامه داد: بر همين اساس، ما از همان ابتداي بحران سوريه نسبت به هرگونه مداخله در امور داخلي اين کشور و استفاده از راهکارهاي غيرقانوني از جمله حمايت از گروه‌هاي افراطي و تروريستي براي اعمال فشار بر دولت سوريه، هشدار داده و تأکيد کرديم که اين بحران صرفا از طريق گفت‌وگو ميان طرف‌هاي سوري، قابل‌حل است. در همين راستا، حضور مشاورين نظامي ما در سوريه به در خواست دولت سوريه انجام شده و منطبق بر حقوق بين‌الملل، و براي مبارزه با تروريسم است. ايران، روسيه و ترکيه در همکاري با دولت سوريه و طرف‌هاي سوري موفق شده‌اند در قالب فرايند آستانه، که اوايل ماه جاري ميلادي، سومين اجلاس سرانِ آن، در تهران برگزار شد، نقش مؤثري در کاهش تنش در سوريه ايفا کرده و در آخرين اقدام مشترک، از درگيري و خون‌ريزي در منطقه ادلَب جلوگيري کنند. او با اشاره به وضع يمن و فلسطين گفت: در بيش از سه سال گذشته، شاهد وضعيت وخيم انساني در يمن هستيم که منجر به تخريبِ زيرساخت‌ها، کشتار و مجروح‌شدن صدها هزار نفر از مردم بي‌گناه و آوارگي ميليون‌ها نفر و وقوع قحطي و بيماري‌هاي مزمن شده است.
اين اقدامات غيرانساني، مصداق بارز جنايت عليه بشريت و جنايت جنگي است. بحران يمن صرفا از طريق گفت‌وگوي‌هاي يمني- يمني و بدون مداخله خارجي قابل‌حل است و در اين راستا آماده هر نوع کمک هستيم. اصلي‌ترين بحران خاورميانه، بي‌ترديد مسئله فلسطين است. گذشت زمان نبايد و نمي‌تواند موجب توجيه اشغالگري باشد. جنايات بي‌شمار رژيم اسرائيل عليه فلسطيني‌ها بدون کمک‌هاي مادي و تسليحاتي و سياسي ايالات متحده، امکان‌پذير نبوده است. اسرائيل با داشتن زرادخانه هسته‌اي و تهديد صريح ديگران به نابودي با سلاح هسته‌اي، بزرگ‌ترين خطر براي صلح و ثبات منطقه و جهان است. اقدام زشت دولت آمريكا در انتقال سفارت اين کشور به بيت‌المقدس و تصويب قانون نژادپرستانه «دولت يهود» در اسرائيل، ناقض موازين بين‌المللي بوده و مصداق بارز آپارتايد است. روحاني افزود: گسترش روابط با همسايگان و ايجاد منطقه امن‌تر و توسعه‌يافته‌تر از اولويت‌هاي اصلي سياست خارجي ايران است. امنيت خليج فارس و تنگه هرمز، هميشه براي ما مهم بوده و همان‌طور که در طول جنگ تحميلي عراق عليه ايران، از آن حفاظت کرديم، در آينده نيز با هرگونه تلاش براي اِخلال در اين آبراهِ حياتي، مقابله خواهيم کرد. ايران نگاهي صلح‌طلبانه به مسائل سياسي و بين‌المللي داشته و بناي جنگ با هيچ کشوري را نداشته و ندارد. ايران نيازي به امپراتوري ندارد. ايران نه بر اساس سياست که در فرهنگ و تمدن خود يک امپراتوري است.او تأکيد کرد: جمهوري اسلامي ايران همان دولتي است که در خط مقدم مبارزه با طالبان بود و در نبرد با تروريسم طالبان شهيد داد. ما با القاعده و طالبان مي‌جنگيديم قبل از آنکه به نيويورک حمله شود. جمهوري اسلامي ايران همان دولتي است که با داعش جنگيد و آن را تصويري مجعول از اسلام‌گرايي نشان داد. ما با داعش مي‌جنگيديم قبل از آنکه در پاريس و لندن و بروکسل عمليات کنند. واقعيات تاريخي درباره ايران را بپذيريد. از تحريم دست برداريد و به تکفير پايان دهيد. جهان، دوستي بهتر از ايران نخواهد داشت، اگر صلح، آرمان شماست.
روحاني در ديدار با جمعي از نخبگان سياست خارجي آمريكا:
پل ويران‌شده‌ بين ايران و آمريكا دوباره به سمت ويراني رفت
رئيس‌‌جمهوري ايران ديروز در نيويورک با نخبگان و صاحب‌نظران سياست خارجي آمريكا ديدار کرد. به گزارش «پايگاه اطلاع رساني رياست‌جمهوري» حسن روحاني در اين ديدار مواضع و ديدگاه‌هاي جمهوري اسلامي ايران را در زمينه مسائل و موضوعات گوناگون منطقه‌اي و بين‌المللي تبيين کرد. فرازهاي مهم اين گفت‌وگو را در ادامه مي‌خوانيد.
‌تعامل سازنده با جهان و آمريكا: البته تعامل با کشورهايي که سابقه بي‌اعتمادي با آنها مربوط به سال‌هاي طولاني بود، سخت‌تر و پيچيده‌تر است. در رابطه با آمريكا در همان ماه‌هاي اوليه رياست‌جمهوري، با وجود مسائل و مشکلات گسترده ميان دو کشور تصميم گرفتيم که براي اولين‌بار در ذيل موضوع هسته‌اي وزراي خارجه دو کشور با يکديگر ديدار کنند. اعتماد در عرصه مسائل بين‌المللي همواره موضوعي نسبي است و هيچ‌گاه نمي‌توان به اعتماد صد درصدي دست يافت اما مي‌توانيم با اعتماد نسبي بين دو کشور ديالوگ برقرار کنيم.
‌خروج آمريكا از برجام: آمريكا بدون هيچ دليل و منطقي از تعهد خود خارج شد و اين به معناي آن بود که پل ويران‌شده‌اي که سال‌ها ميان دو کشور وجود داشت و در حال ترميم بود، دوباره به سمت ويراني رفت. خروج آمريكا از برجام فرصت‌سوزي بزرگی در تاريخ روابط دو کشور بود. آمريكا کشوري مهم در جهان و ايران کشوري تأثيرگذار در منطقه حساس خاورميانه است و مي‌توانستيم با ايجاد ارتباط و اعتماد بين دو طرف گام‌هاي خوبي را برداريم.
‌چندصدايي در آمريكا: هرچند امروز در شرايط نامناسبي قرار داريم اما در‌صورتي‌که واقع‌بين بوده و اراده لازم وجود داشته باشد، مي‌توان شرايط را بهبود بخشيد. اما امروز در دولت آمريكا حرف‌هاي گوناگون و صداهاي مختلف از سوي افراد مختلف شنيده مي‌شود. به گونه‌اي که سخنان رئيس‌جمهور آمريكا با وزير خارجه و مشاور امنيتي او تفاوت دارد و اين سؤال به وجود مي‌آيد که ما بايد کدام صدا را بشنويم و به کدام سخن پاسخ بدهيم.
‌تحريم‌ها و فشار بر ايران در راستاي سرنگوني دولت ايران: قطعا اين تصور اشتباه است و بي‌ترديد دولت آمريكا راه غلطي را انتخاب کرده و آينده روشني را براي آنها متصور نخواهيم بود. مطمئنا بن‌بست مطلق در هيچ موضوعي وجود ندارد اما بايد به‌دنبال دستيابي به راه‌حلي مستقيم و کم‌هزينه براي حل مشکلات باشيم... تجربه آمريكا در کشورهاي منطقه ازجمله لبنان، سوريه و عراق نشان داده که نمي‌توان با زور به نتيجه رسيده و در مواجهه با ايران نيز بي‌ترديد باوجود همه مشکلات اقتصادي از آنها عبور خواهيم کرد. ملت ايران در سال‌هاي پيش‌از‌اين شرايطي به‌مراتب دشوارتر را تجربه کرده و از مشکلات به‌خوبي عبور کرده است و بي‌ترديد مي‌توانيم از اين مشکلات هم به‌خوبي عبور کنيم اما در نهايت تاريخ قضاوت خواهد کرد که راه ما درست بوده و اگر کسي پيماني را بشکند، بايد تاوان آن را پرداخت کند.
‌تروريسم و حضور در منطقه: ما قرباني تروريسم و سلاح کشتارجمعي هستيم و هنوز در کشور ما مجروحان استفاده از سلاح شيميايي حضور دارند و به همين دليل هنگامي که از سوي دولت‌هاي سوريه و عراق براي مبارزه با تروريسم در اين کشورها درخواست کمک شد، بي‌درنگ حضور يافتيم. جمهوري اسلامي ايران تا ريشه‌کن‌شدن کامل تروريسم در سوريه و کمک به ملت اين کشور بر مبناي خواست دولت حضور خواهد داشت.
‌حضور آمريكا در خاورميانه: ايالات متحده ممکن است در مناطق مختلف جهان روابطي داشته باشد که آن را به نفع خود مي‌داند و ما مخالف تعامل کشورها با يکديگر نيستيم اما مداخله را حق هيچ کشوري نمي‌دانيم. تعامل و توسعه مناسبات کشورها با يکديگر هيچ ايرادي ندارد. امروز بسياري از کشورها در منطقه ما حضور داشته و تعاملات سياسي و اقتصادي دارند، اما مشکل آمريكا اين است که حضور در منطقه را حق خود دانسته اما براي ايران که نفوذي تاريخي و تمدني در منطقه دارد، اين حق را قائل نيست. معتقديم امنيت، صلح و ثبات براي منطقه موضوعي بسيار حائز اهميت است و آن را در راستاي منافع همگان مي‌دانيم. نمي‌توانيم عنوان کنيم که هرگز منافع مشترک ميان کشورها، وجود ندارد و روابط را به نفع دو طرف مي‌دانيم و اين در حالي است که در سال‌هاي گذشته در موضوعات مختلف ازجمله استقرار صلح در افغانستان و شکست طالبان به‌طور مستقيم و غيرمستقيم با آمريكا گفت‌وگوهايي داشته‌ايم.
‌انزواي آمريكا: امروز آمريكا در اين موضوع منزوي بوده و به اقدامي دست زده است که به جز چند کشور معدود ديگران آن را قبول نداشته و نسبت به اقدام آمريكا ابراز تأسف مي‌کنند... شرايطي که امروز آمريكا به وجود آورده است، نمي‌تواند براي بلندمدت باقي بماند و دير يا زود اين تصميم ناپخته پايان خواهد يافت.
‌آينده روابط ايران و عربستان: عربستان سعودي و امنيت اين کشور براي ايران حائز اهميت است؛ چراکه سالانه ده‌ها هزار نفر از مردم ايران براي شرکت در مراسم حج به اين کشور سفر مي‌کنند و عربستان به‌عنوان مرکز ديني و مذهبي مسلمانان اهميت دارد. ضمن اينکه اين کشور همسايه ايران است. متأسفانه روابط ايران و عربستان در سال‌هاي اخير مطلوب نبوده و اين نه به خاطر مسائل دوجانبه بلکه به خاطر عصبانيت سعودي‌ها از شکست‌هايي است که در منطقه و در سوريه و عراق داشته‌اند. ممکن است عربستان از ايران به خاطر شکست‌هايي که در عراق، سوريه و لبنان داشته گله‌مند باشد اما جمهوري اسلامي ايران حل مشکلات را به نفع منطقه و جهان مي‌داند و همواره علاقه‌مند به توسعه روابط با همسايگان خود ازجمله عربستان است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.