|

مسجد میرزاموسی

احمد مسجدجامعی

مسجد میرزاموسی یک شبستان اصلی داشت که سمت قبله بود و حیاط نسبتا بزرگی داشت که وسط آن حوض قرار داشت. در ایام محرم روی حوض را می‌پوشاندند؛ روی حیاط سقف می‌زدند نماز جماعت در شبستان اصلی برگزار می‌شد و سخنرانی و عزاداری در حیاط مسجد بود. آنجا را دو قسمت می‌کردند. ضلع شمالی که وصل به شبستان اصلی بود؛ مردانه. در کنار آن هم آبدارخانه بود با سماورهای بسیار بزرگ که با موسیقی قلقل آب و سر و صدای استکان و نعلبکی و بخار آب‌جوش سماورها سرزندگی محیط را بیشتر می‌کردند.
ضلع جنوبی را هم خانم‌ها در اختیار می‌گرفتند و روی سقف کوتاه شبستان جنوبی هم می‌رفتند. روی سقف موقت حوض هم می‌نشستند.
وقتی منبر تمام می‌شد و مداحی و سینه‌زنی آغاز می‌شد و مجلس عزاداران شور و حالی می‌یافت. دور حوض به‌طور کامل خالی می‌شد و زن‌ها به سمت شبستان جنوبی عقب می‌رفتند و تقریبا تمامی فضای حیاط در اختیار سینه‌زنان بود و بقیه در اطراف جای می‌گرفتند و سینه‌زنان که در شور عزاداری غرق بودند در اطراف حوض می‌گشتند، دو دسته می‌شدند و در پایان، هر دو دسته یکی می‌شدند و بر سر و صورت و سینه می‌زدند و هی می‌گفتند وای وای، حسین وای. وای وای، حسین وای. در شب تاسوعا و عاشورا این مراسم تا نیمه‌های شب بود و بزرگ‌ترها می‌گفتند مواظب باشید نماز صبح قضا نشود. روزها هم از صبح زود آغازمی‌شد. اوج روضه آن روز هیات بزازها، بیان داستان عبدالله‌بن‌حسن بود. از شعارهای این شب‌ها انا العباس واویلا یا با کلام‌الله بازی می‌کنید، ‌ای عجب میهمان‌نوازی می‌کنید، وای وای، حسین وای، من که داغ شش برادر دیده‌ام داغ عباس دلاور را دیده‌ام.
آنگاه در سینی‌های استیل از میهمانان پذیرایی می‌کردند. هر سینی برای سه یا چهار نفر بود. بستگی به میهمانان داشت. غذای آن شب‌ها معمولا عدس‌پلو یا خورشت قیمه بود که روی برنج ریخته می‌شد. شب یازدهم دیگر دسته‌های بزرگ و شور سینه‌زنی وجود نداشت کسی پرچمی برنمی‌داشت و با علم و علمداری کاری نبود. همه شرمگین و ماتم‌زده بودند. همه چیز تمام شده بود. هر چند نفر با هم و گاهی دو نفر و حتی یک نفر با پای برهنه در کوچه و بازار حرکت می‌کردند. روی سر و لباس‌سیاه خود قدری گل می‌مالیدند. مثل لشکر شکست‌خورده بودند و با خود اشعاری را زمزمه می‌کردند. تقریبا تمام این شعرها ترکی بود و شمعی در دست داشتند بعضی جاها به‌ویژه در برابر سقاخانه‌ها می‌ایستادند و شمعی روشن می‌کردند. آن سال‌ها در شب یازدهم دیگر از شام و پذیرایی در هیات هم خبری نبود. پدرم که به رفتن به مسجد و اقامه جماعت بسیار مقید بود آن شب به مسجد نمی‌رفت نماز جماعت را در هیات آهن‌فروش‌ها می‌خواند. جلسه آن شب به روال معمول در منزل حاج‌قاسم همدانی بود، در طول مجلس چراغی روشن نمی‌شد. از صحنه‌های شب عاشورا و فریادهای حسین‌وای حسین‌وای خبری نبود همه چیز تمام شده بود و شعر و نوحه دسته‌جمعی خوانده نمی‌شد و نام حضرت‌زینب(س) را می‌بردند و همه به تلخی و آرامی می‌گریستند. آخرشب قدری نان و حلوا بین عزاداران توزیع می‌شد. این حلوا را هم آشپز نمی‌پخت چراغ آشپزخانه‌ها خاموش بود و زنان خانه‌ آن را از قبل آماده می‌کردند. می‌گفتند بعضی‌ها آن شب تا صبح نمی‌خوابند و اگر می‌خوابند، سر بر خشت می‌گذارند. واقعا شام غریبان بود.
شب 11 محرم و روز 21رمضان همیشه برایم خیلی غمگین بوده است.
ادامه دارد...
مسجد میرزاموسی یک شبستان اصلی داشت که سمت قبله بود و حیاط نسبتا بزرگی داشت که وسط آن حوض قرار داشت. در ایام محرم روی حوض را می‌پوشاندند؛ روی حیاط سقف می‌زدند نماز جماعت در شبستان اصلی برگزار می‌شد و سخنرانی و عزاداری در حیاط مسجد بود. آنجا را دو قسمت می‌کردند. ضلع شمالی که وصل به شبستان اصلی بود؛ مردانه. در کنار آن هم آبدارخانه بود با سماورهای بسیار بزرگ که با موسیقی قلقل آب و سر و صدای استکان و نعلبکی و بخار آب‌جوش سماورها سرزندگی محیط را بیشتر می‌کردند.
ضلع جنوبی را هم خانم‌ها در اختیار می‌گرفتند و روی سقف کوتاه شبستان جنوبی هم می‌رفتند. روی سقف موقت حوض هم می‌نشستند.
وقتی منبر تمام می‌شد و مداحی و سینه‌زنی آغاز می‌شد و مجلس عزاداران شور و حالی می‌یافت. دور حوض به‌طور کامل خالی می‌شد و زن‌ها به سمت شبستان جنوبی عقب می‌رفتند و تقریبا تمامی فضای حیاط در اختیار سینه‌زنان بود و بقیه در اطراف جای می‌گرفتند و سینه‌زنان که در شور عزاداری غرق بودند در اطراف حوض می‌گشتند، دو دسته می‌شدند و در پایان، هر دو دسته یکی می‌شدند و بر سر و صورت و سینه می‌زدند و هی می‌گفتند وای وای، حسین وای. وای وای، حسین وای. در شب تاسوعا و عاشورا این مراسم تا نیمه‌های شب بود و بزرگ‌ترها می‌گفتند مواظب باشید نماز صبح قضا نشود. روزها هم از صبح زود آغازمی‌شد. اوج روضه آن روز هیات بزازها، بیان داستان عبدالله‌بن‌حسن بود. از شعارهای این شب‌ها انا العباس واویلا یا با کلام‌الله بازی می‌کنید، ‌ای عجب میهمان‌نوازی می‌کنید، وای وای، حسین وای، من که داغ شش برادر دیده‌ام داغ عباس دلاور را دیده‌ام.
آنگاه در سینی‌های استیل از میهمانان پذیرایی می‌کردند. هر سینی برای سه یا چهار نفر بود. بستگی به میهمانان داشت. غذای آن شب‌ها معمولا عدس‌پلو یا خورشت قیمه بود که روی برنج ریخته می‌شد. شب یازدهم دیگر دسته‌های بزرگ و شور سینه‌زنی وجود نداشت کسی پرچمی برنمی‌داشت و با علم و علمداری کاری نبود. همه شرمگین و ماتم‌زده بودند. همه چیز تمام شده بود. هر چند نفر با هم و گاهی دو نفر و حتی یک نفر با پای برهنه در کوچه و بازار حرکت می‌کردند. روی سر و لباس‌سیاه خود قدری گل می‌مالیدند. مثل لشکر شکست‌خورده بودند و با خود اشعاری را زمزمه می‌کردند. تقریبا تمام این شعرها ترکی بود و شمعی در دست داشتند بعضی جاها به‌ویژه در برابر سقاخانه‌ها می‌ایستادند و شمعی روشن می‌کردند. آن سال‌ها در شب یازدهم دیگر از شام و پذیرایی در هیات هم خبری نبود. پدرم که به رفتن به مسجد و اقامه جماعت بسیار مقید بود آن شب به مسجد نمی‌رفت نماز جماعت را در هیات آهن‌فروش‌ها می‌خواند. جلسه آن شب به روال معمول در منزل حاج‌قاسم همدانی بود، در طول مجلس چراغی روشن نمی‌شد. از صحنه‌های شب عاشورا و فریادهای حسین‌وای حسین‌وای خبری نبود همه چیز تمام شده بود و شعر و نوحه دسته‌جمعی خوانده نمی‌شد و نام حضرت‌زینب(س) را می‌بردند و همه به تلخی و آرامی می‌گریستند. آخرشب قدری نان و حلوا بین عزاداران توزیع می‌شد. این حلوا را هم آشپز نمی‌پخت چراغ آشپزخانه‌ها خاموش بود و زنان خانه‌ آن را از قبل آماده می‌کردند. می‌گفتند بعضی‌ها آن شب تا صبح نمی‌خوابند و اگر می‌خوابند، سر بر خشت می‌گذارند. واقعا شام غریبان بود.
شب 11 محرم و روز 21رمضان همیشه برایم خیلی غمگین بوده است.
ادامه دارد...

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.