|

صلح کودکان در دنیای امروز

میترا امام

سی‌ام شهریور روز جهانی صلح است. در حالی صحبت از روز جهانی صلح می‌کنیم که متأسفانه جنگ‌ها و حق‌کشی‌های بسیاری را در سطح جهان ناظر بوده و شاهد کم‌رنگ‌شدن روزافزون صلح و عدالت جهانی هستیم. آنچه نهادینه شده متأسفانه صلح نیست، بلکه خشونت است. امروزه اهمیت صلح بر کسی پوشیده نیست و شاید بدون صلح تداوم زندگی بشر غیرممکن باشد. منظورم از صلح به معنای گسترده آن است، نه کلمه‌ای متضاد با جنگ. اسپینوزا صلح را فضیلتی می‌داند که از جان مایه می‌گیرد.

لازمه داشتن دنیایی بهتر پرورش انسان‌های والاست؛ یعنی انسان‌هایی که با خود و دنیای خود در صلح هستند. وقتی نیازهای اولیه کودک به غذا و پوشاک به‌خوبی برآورده شود و کودک احساس کند که همیشه خانواده در کنار اوست، چنین کودکی دنیا را جای امنی می‌پندارد و کودکی که از ابتدا با کمبودها مواجه می‌شود؛ کودکی که ‌یکباره خانواده را از دست می‌دهد، همواره به دنیا بی‌اعتماد است. به پاس بزرگداشت این روز، حال‌وروز کودکانی را دریابیم که به‌جای آغوش گرم خانواده، در فضای کار و کارگری رشد و نمو می‌کنند و با سختی کار خمیده می‌شوند، در بی‌مهری کارفرما احساس امنیت را از دست می‌دهند و چه بد دنیایی در انتظارشان است. چگونه صلح را باور کنند در دنیایشان که مملو از ظلم و فساد است. کودکانی را می‌بینیم که برای کسب درآمد به سگ‌گیری می‌روند و جای پنجه‌های سگ در سر و گردنشان عیان است. این کودک چگونه با حیوانات مهربان باشد؟ سگی که برای پولدارها مایه تفنن و سرگرمی است و برای او تعریف دیگری دارد. چگونه از این ‌همه تبعیض و نابرابری با دنیای اطراف خود در صلح باشد. کودکان در خیابانی که از ماشین فقط تمیزکردن شیشه‌هایش را دارند، پیوندشان با کودک درون ماشین چیست؟ لازمه وجود صلح عدالت است و کجای این قصه است؟ صلح در نماد بیرونی‌اش کجاست؟ دست در دست هم داده‌ایم تا با مصرف هرچه بیشتر پلاستیک و آلاینده‌ها نگذاریم زمین نفس بکشد، نگذاریم آسمان ببارد و به‌جای درختان سربه‌فلک‌کشیده برج بکاریم و ماشین درو کنیم. دم از حیوان‌دوستی می‌زنیم و تارهای حنجره سگ را می‌بریم تا بتوانیم در آپارتمان نگهش داریم. آیا سگی که از هم‌نوعانش جدا شده از زندگی با ما خرسند است یا فقط خودخواهی ما مهم است. هیچ پرنده‌ای قفس زرین دوست ندارد و این ما هستیم که از دیدن آن لذت می‌بریم. سازمان ملل متحد سال 2001-2010 را دهه بین‌المللی صلح نامیده و ترویج فرهنگ صلح را ضروری دانسته است. چقدر راحت است نامیدن هر روز به اسمی بدون هیچ‌گونه تلاشی برای تحقق آن!
جنگ‌ها و آوار‌گان جنگی را نمی‌بینند. استفاده از کودکان برای مقاصد نظامی را نمی‌بینند. هزاران کودک سرگردان مهاجر غیرقانونی را نمی‌بینند؛ کودکانی که ترس از پلیس و قانون در وجودشان نهادینه می‌شود، کودکان کولبر، کودکان زباله‌گرد.
کودکان جنسی که به‌راحتی خریدوفروش می‌شوند. هیچ‌کدام را نمی‌بینند. اسلحه‌هایی که قلب کودک یمنی، افغانستانی، کشمیری، سوریایی و فلسطینی را می‌شکافد، غیر از این است که از زیر گوش سازمان ملل صادر می‌شود؟
کنوانسیون حقوق کودک مصوبه سال ۱۹۸۹ میلادی مقرر می‌دارد همه کودکان حق رشد و نمو در فضای صلح‌آمیز را دارند. کدام کودکان؟ کدام فضا؟ بیاییم اندکی واقعی‌تر به صلح بیندیشیم. برای رسیدن به صلح درون دیگران را قضاوت نکنیم. تعامل و مدارا را به کودکانمان بیاموزیم. احترام به خود و دیگری را در دستور کار خود و آموزش به کودکانمان قرار دهیم و از ارزش تفاوت‌ها برای کودکانمان بگوییم. دانشی که در خدمت صلح نباشد به کارمان نمی‌آید. پس آموزش را از صلح آغاز کنیم. حفظ محیط‌ زیست و احترام به زمین و فراورده‌های آن شرط تداوم زندگی است. بیاموزیم و بیاموزانیم.

سی‌ام شهریور روز جهانی صلح است. در حالی صحبت از روز جهانی صلح می‌کنیم که متأسفانه جنگ‌ها و حق‌کشی‌های بسیاری را در سطح جهان ناظر بوده و شاهد کم‌رنگ‌شدن روزافزون صلح و عدالت جهانی هستیم. آنچه نهادینه شده متأسفانه صلح نیست، بلکه خشونت است. امروزه اهمیت صلح بر کسی پوشیده نیست و شاید بدون صلح تداوم زندگی بشر غیرممکن باشد. منظورم از صلح به معنای گسترده آن است، نه کلمه‌ای متضاد با جنگ. اسپینوزا صلح را فضیلتی می‌داند که از جان مایه می‌گیرد.

لازمه داشتن دنیایی بهتر پرورش انسان‌های والاست؛ یعنی انسان‌هایی که با خود و دنیای خود در صلح هستند. وقتی نیازهای اولیه کودک به غذا و پوشاک به‌خوبی برآورده شود و کودک احساس کند که همیشه خانواده در کنار اوست، چنین کودکی دنیا را جای امنی می‌پندارد و کودکی که از ابتدا با کمبودها مواجه می‌شود؛ کودکی که ‌یکباره خانواده را از دست می‌دهد، همواره به دنیا بی‌اعتماد است. به پاس بزرگداشت این روز، حال‌وروز کودکانی را دریابیم که به‌جای آغوش گرم خانواده، در فضای کار و کارگری رشد و نمو می‌کنند و با سختی کار خمیده می‌شوند، در بی‌مهری کارفرما احساس امنیت را از دست می‌دهند و چه بد دنیایی در انتظارشان است. چگونه صلح را باور کنند در دنیایشان که مملو از ظلم و فساد است. کودکانی را می‌بینیم که برای کسب درآمد به سگ‌گیری می‌روند و جای پنجه‌های سگ در سر و گردنشان عیان است. این کودک چگونه با حیوانات مهربان باشد؟ سگی که برای پولدارها مایه تفنن و سرگرمی است و برای او تعریف دیگری دارد. چگونه از این ‌همه تبعیض و نابرابری با دنیای اطراف خود در صلح باشد. کودکان در خیابانی که از ماشین فقط تمیزکردن شیشه‌هایش را دارند، پیوندشان با کودک درون ماشین چیست؟ لازمه وجود صلح عدالت است و کجای این قصه است؟ صلح در نماد بیرونی‌اش کجاست؟ دست در دست هم داده‌ایم تا با مصرف هرچه بیشتر پلاستیک و آلاینده‌ها نگذاریم زمین نفس بکشد، نگذاریم آسمان ببارد و به‌جای درختان سربه‌فلک‌کشیده برج بکاریم و ماشین درو کنیم. دم از حیوان‌دوستی می‌زنیم و تارهای حنجره سگ را می‌بریم تا بتوانیم در آپارتمان نگهش داریم. آیا سگی که از هم‌نوعانش جدا شده از زندگی با ما خرسند است یا فقط خودخواهی ما مهم است. هیچ پرنده‌ای قفس زرین دوست ندارد و این ما هستیم که از دیدن آن لذت می‌بریم. سازمان ملل متحد سال 2001-2010 را دهه بین‌المللی صلح نامیده و ترویج فرهنگ صلح را ضروری دانسته است. چقدر راحت است نامیدن هر روز به اسمی بدون هیچ‌گونه تلاشی برای تحقق آن!
جنگ‌ها و آوار‌گان جنگی را نمی‌بینند. استفاده از کودکان برای مقاصد نظامی را نمی‌بینند. هزاران کودک سرگردان مهاجر غیرقانونی را نمی‌بینند؛ کودکانی که ترس از پلیس و قانون در وجودشان نهادینه می‌شود، کودکان کولبر، کودکان زباله‌گرد.
کودکان جنسی که به‌راحتی خریدوفروش می‌شوند. هیچ‌کدام را نمی‌بینند. اسلحه‌هایی که قلب کودک یمنی، افغانستانی، کشمیری، سوریایی و فلسطینی را می‌شکافد، غیر از این است که از زیر گوش سازمان ملل صادر می‌شود؟
کنوانسیون حقوق کودک مصوبه سال ۱۹۸۹ میلادی مقرر می‌دارد همه کودکان حق رشد و نمو در فضای صلح‌آمیز را دارند. کدام کودکان؟ کدام فضا؟ بیاییم اندکی واقعی‌تر به صلح بیندیشیم. برای رسیدن به صلح درون دیگران را قضاوت نکنیم. تعامل و مدارا را به کودکانمان بیاموزیم. احترام به خود و دیگری را در دستور کار خود و آموزش به کودکانمان قرار دهیم و از ارزش تفاوت‌ها برای کودکانمان بگوییم. دانشی که در خدمت صلح نباشد به کارمان نمی‌آید. پس آموزش را از صلح آغاز کنیم. حفظ محیط‌ زیست و احترام به زمین و فراورده‌های آن شرط تداوم زندگی است. بیاموزیم و بیاموزانیم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.