تحمل فقط براي مردم نباشد
روزبه کردوني . پژوهشگر سياستگذاري
«آمريکا اعلام کرده عليه ما يک جنگ اقتصادي به راه انداخته است، علاوه بر اين آنها جنگ رسانهاي و سياسي ايجاد کردهاند تا بر افکار عمومي ملت ما تأثير بگذارند». اينها عباراتي است که معاون اول رئيسجمهور هفته پيش بيان کردهاند. همينجا بايد اشاره شود که ريچارد نفيو در کتاب «هنر تحريمها» بهصراحت بيان کرده است هدف تحريمها تحتالشعاعقراردادن قاطعيت و عزم روانشناختي کشور تحريمشونده و تحت تأثير قراردادن مبنا و پايه جسمي و فيزيکي براي کاهش استقامت روانشناختي کشور هدف است. در اين ميان و در يک چارچوب ادبيات سياستگذاري بايد گفته شود که معاوناول رئيسجمهور «جنگ رسانهاي آمريکا عليه ايران» را بهعنوان يک دستور کار سياستي دولت پذيرفته و اعلام کردهاند؛ اما سؤال مهم اين است که آيا راهکاری سياستي براي مواجهه با اين موضوع نيز تدوين شده است؟ آيا براي مقابله با رقيبي که در تدوين جنگ اقتصادي، رسانهاي و تبليغاتي عليه ايران از جمعيتشناسي کشور و توجه به تفاوت فشارهاي اقتصادي در جمعيت جوان و پير تا توجه به تحريم مسافرتي که آزادي حرکت جمعيت شهري و دانشجويان را تحت تأثير قرار ميدهد تا عدم منع برخي واردات بهمنظور تحليل ذخيره ارزي کشور را مدنظر قرار داده است، حداقل در حوزه رسانهاي و تبليغاتي يک آمادگي نسبي در کشور ايجاد شده؟ واقعيت اين است همانگونه که مقام معظم رهبري بهتازگی بیان کردهاند، اين جنگ رسانهاي بر فضاي عمومي کشور تأثيرگذار بوده است. در اين چارچوب با توجه به اينکه يکي از دغدغههاي آقاي جهانگيري جنگ رسانهاي آمريکا عليه ايران است، نکات زير شايد در اين حوزه مفيد باشد.
1- به نظر ميرسد بسيار ضروري است دولت يک تحليل دقيق، صادقانه، واقعبينانه و فراتر از کليشههاي موجود از وضعيت کشور ارائه دهد. اين تحليل بايد مبتني بر شناخت دقيق از دغدغهها، باورها، سؤالها و ابهامات مردم باشد.
2- نتايج يک نظرسنجي ملي که بهتازگی به سفارش وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعي توسط مؤسسه ايسپا انجام شده است، نشان ميدهد بيش از 62 درصد مردم بر اين نظر هستند که ارتباط نزديکتر وزرا و مسئولان با مردم بر آرامش فضاي رواني جامعه تأثير زياد يا مثبتي دارد. نکته جالب اينکه جامعه روستايي تأثير اين ارتباط را بيش از جامعه شهري ارزيابي کرده است. با اين وصف مناسب است با پرهيز از گزارههاي آمرانه، توصيهگرايانه و کليگرايانه، دولتمردان حضور تحليلي - اقناعي و نه حضور خبري - تبليغاتي بين مردم داشته باشند.
3- بايد در حوزه عمومي و رسانهاي از ايجاد فضاي دولت عليه دولت پرهيز کرد. صداي واحدِ تحليلي از دولت بايد به گوش برسد. نتايج همان نظرسنجي نشان ميدهد اکثريت پرسششوندگان در پاسخ به اين سؤال که مسئول اصلي ايجاد يا تشديد موقعيت کنوني را کدام وزارتخانه يا وزير ميدانيد اعلام کردهاند همه وزراي دولت را مسئول ميدانند.
4- از سوي ديگر بايد توجه داشت که با اقشار مختلف جامعه که گرايشهاي سياسي متفاوت دارند و داراي علايق و ارزشهاي متفاوتي هستند، بايد با ادبيات متفاوت سخن گفت. راب ويلر، استاد جامعهشناسي دانشگاه استنفورد دراينباره میگوید اگر ميخواهيم گفتوگوهاي سياسي موفق داشته باشيم و نظر کسي را به موضوعي جلب کنيم، بايد آن موضوع را به ارزشهاي اخلاقي بنيادي آن فرد يا گروه مرتبط کنيم.
5- نکته ديگر توجه به کاهش تأثيرگذاري گروههاي مرجع و پايانيافتن دوران تريبون مرکزي در گفتوگو با جامعه است. دولت براي گفتوگو با مردم بايد از قابليت افراد تأثيرگذار بهويژه تأثيرگذاران سياستي (policy influencer) چه در سطح محلي و چه در سطح ملي استفاده کند.
نکته آخر اينکه همه اين موارد زماني ميتواند مؤثر باشد که مردم باور داشته باشند هزينه تحريمها را مسئولان و مردم با هم تحمل ميکنند و در تصميمهایی که براي مواجهه با اين شرايط گرفته ميشود، نظرات آنها نيز شنيده، بررسي و به آن توجه ميشود. معاوناول رئيسجمهور در همين سخنان خود اشاره کردهاند که «تحريمها اثر زيادي داشته است». بايد به راهکارها، اقدامات و تصميماتي انديشيد که اين باور را در مردم پديد آورد که اثر تحريمها را همه با هم تحمل ميکنند.
«آمريکا اعلام کرده عليه ما يک جنگ اقتصادي به راه انداخته است، علاوه بر اين آنها جنگ رسانهاي و سياسي ايجاد کردهاند تا بر افکار عمومي ملت ما تأثير بگذارند». اينها عباراتي است که معاون اول رئيسجمهور هفته پيش بيان کردهاند. همينجا بايد اشاره شود که ريچارد نفيو در کتاب «هنر تحريمها» بهصراحت بيان کرده است هدف تحريمها تحتالشعاعقراردادن قاطعيت و عزم روانشناختي کشور تحريمشونده و تحت تأثير قراردادن مبنا و پايه جسمي و فيزيکي براي کاهش استقامت روانشناختي کشور هدف است. در اين ميان و در يک چارچوب ادبيات سياستگذاري بايد گفته شود که معاوناول رئيسجمهور «جنگ رسانهاي آمريکا عليه ايران» را بهعنوان يک دستور کار سياستي دولت پذيرفته و اعلام کردهاند؛ اما سؤال مهم اين است که آيا راهکاری سياستي براي مواجهه با اين موضوع نيز تدوين شده است؟ آيا براي مقابله با رقيبي که در تدوين جنگ اقتصادي، رسانهاي و تبليغاتي عليه ايران از جمعيتشناسي کشور و توجه به تفاوت فشارهاي اقتصادي در جمعيت جوان و پير تا توجه به تحريم مسافرتي که آزادي حرکت جمعيت شهري و دانشجويان را تحت تأثير قرار ميدهد تا عدم منع برخي واردات بهمنظور تحليل ذخيره ارزي کشور را مدنظر قرار داده است، حداقل در حوزه رسانهاي و تبليغاتي يک آمادگي نسبي در کشور ايجاد شده؟ واقعيت اين است همانگونه که مقام معظم رهبري بهتازگی بیان کردهاند، اين جنگ رسانهاي بر فضاي عمومي کشور تأثيرگذار بوده است. در اين چارچوب با توجه به اينکه يکي از دغدغههاي آقاي جهانگيري جنگ رسانهاي آمريکا عليه ايران است، نکات زير شايد در اين حوزه مفيد باشد.
1- به نظر ميرسد بسيار ضروري است دولت يک تحليل دقيق، صادقانه، واقعبينانه و فراتر از کليشههاي موجود از وضعيت کشور ارائه دهد. اين تحليل بايد مبتني بر شناخت دقيق از دغدغهها، باورها، سؤالها و ابهامات مردم باشد.
2- نتايج يک نظرسنجي ملي که بهتازگی به سفارش وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعي توسط مؤسسه ايسپا انجام شده است، نشان ميدهد بيش از 62 درصد مردم بر اين نظر هستند که ارتباط نزديکتر وزرا و مسئولان با مردم بر آرامش فضاي رواني جامعه تأثير زياد يا مثبتي دارد. نکته جالب اينکه جامعه روستايي تأثير اين ارتباط را بيش از جامعه شهري ارزيابي کرده است. با اين وصف مناسب است با پرهيز از گزارههاي آمرانه، توصيهگرايانه و کليگرايانه، دولتمردان حضور تحليلي - اقناعي و نه حضور خبري - تبليغاتي بين مردم داشته باشند.
3- بايد در حوزه عمومي و رسانهاي از ايجاد فضاي دولت عليه دولت پرهيز کرد. صداي واحدِ تحليلي از دولت بايد به گوش برسد. نتايج همان نظرسنجي نشان ميدهد اکثريت پرسششوندگان در پاسخ به اين سؤال که مسئول اصلي ايجاد يا تشديد موقعيت کنوني را کدام وزارتخانه يا وزير ميدانيد اعلام کردهاند همه وزراي دولت را مسئول ميدانند.
4- از سوي ديگر بايد توجه داشت که با اقشار مختلف جامعه که گرايشهاي سياسي متفاوت دارند و داراي علايق و ارزشهاي متفاوتي هستند، بايد با ادبيات متفاوت سخن گفت. راب ويلر، استاد جامعهشناسي دانشگاه استنفورد دراينباره میگوید اگر ميخواهيم گفتوگوهاي سياسي موفق داشته باشيم و نظر کسي را به موضوعي جلب کنيم، بايد آن موضوع را به ارزشهاي اخلاقي بنيادي آن فرد يا گروه مرتبط کنيم.
5- نکته ديگر توجه به کاهش تأثيرگذاري گروههاي مرجع و پايانيافتن دوران تريبون مرکزي در گفتوگو با جامعه است. دولت براي گفتوگو با مردم بايد از قابليت افراد تأثيرگذار بهويژه تأثيرگذاران سياستي (policy influencer) چه در سطح محلي و چه در سطح ملي استفاده کند.
نکته آخر اينکه همه اين موارد زماني ميتواند مؤثر باشد که مردم باور داشته باشند هزينه تحريمها را مسئولان و مردم با هم تحمل ميکنند و در تصميمهایی که براي مواجهه با اين شرايط گرفته ميشود، نظرات آنها نيز شنيده، بررسي و به آن توجه ميشود. معاوناول رئيسجمهور در همين سخنان خود اشاره کردهاند که «تحريمها اثر زيادي داشته است». بايد به راهکارها، اقدامات و تصميماتي انديشيد که اين باور را در مردم پديد آورد که اثر تحريمها را همه با هم تحمل ميکنند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.