|

سوئد در شرف رونمایی بزرگ

پیام غیاثی: در آستانه انتخابات پارلمانی 2018 زیر پوست سوئد وِلوِله‌ای برپاست. کشوری که تا دو دوره پیش به رقابت طیف‌های شناخته‌شده‌ای از راست و چپ عادت کرده بود، مدتی است شاهد میدان‌داری حزب جدیدی است و همین سیمای سیاست در سوئد را در هشت سال گذشته دچار تحولات شگرفی کرده است. حزب دموکرات‌های سوئد که پیشینه فعالیت آن به دهه 90 میلادی بازمی‌گردد، در حدود 20 سال ابتدایی فعالیت خود هیچ‌گونه توفیقی در عرصه سیاست نداشت. حتی از کسب حداقل آرا برای راهیابی به پارلمان، چهار درصد، هم عاجز بود. اما در انتخابات 2010 ناگهان ورق برگشت و دموکرات‌های سوئد با کسب 5.7 درصد از آرا، تصاحب اولین کرسی‌های خود در پارلمان را جشن گرفتند. این پیروزی اولیه توأمان بود با انباشت تبعات و تنش‌های مختلف حاصل از سیاست‌های مهاجرتی سال‌های پیشین. بخشی از جامعه سوئد که به درست یا غلط، ظرفیتش برای هضم این سیاست‌ها و همراهی و کنارآمدن با آنها رو به پایان بود، دنبال مفری در سپهر سیاست می‌گشت. دموکرات‌های سوئد نیز در این میان، هنرمندانه پناه آنها شدند؛ پناهگاهی که با کمک ناخواسته مخالفان سرسخت دموکرات‌های سوئد روزبه‌روز و با سرعت در سال‌های بعد به ظرفیت آن افزوده شد. اولین واکنش احزاب قدیمی به نتیجه انتخابات 2010 چیزی نبود جز تحقیر و بایکوت رهبر حزب نو‌رسیده. جیمی اُکِسُن، رهبر 30 ساله دموکرات‌های سوئد، مدام از طرف مخالفان هو می‌شد. رهبران دیگر احزاب از دعوت او به جلسات مشترک اجتناب می‌کردند و هیچ حزبی حاضر به مذاکره با او نبود. جیمی اُکِسُن اما در گوی سیاست اتفاقاتی دیده بود که دیگر رقبا از آن غافل بودند. دموکرات‌های سوئد که محوری‌ترین شعار اردوگاه انتخاباتی خود را حول مسئله مهاجرت و محدودیت پذیرش مهاجر و پناه‌جو سامان داده بودند، به آمارها و روند افزایشی مهاجرت به سوئد متوسل شدند. در سال‌های 2011 تا 2015 در سوئد مجموعا 350‌هزار اجازه اقامت، شامل صدهزار پناه‌جو، صادر شد؛ آماری که تا موعد انتخابات 2018 و با موج پناه‌جویان سوری به حدود 800‌هزار اجازه اقامت شامل حدودا 250‌هزار پناه‌جو در هشت سال افزایش یافت. شگفت‌آور اما نحوه مواجهه و مخالفت دیگر احزاب بود. وجه مشترک همه مخالفان در‌پیش‌گرفتن سیاست دیو‌سازی و حواله گشاده‌دستانه برچسب نژادپرست بود. گرچه فحوای کلام دموکرات‌های سوئد گاه رنگ و روی نژادپرستانه به خود می‌گرفت و بعضا نمود عریانی نیز داشت، اما رقبای پرسابقه خام‌اندیشانه تصمیم گرفتند به‌جای تلاش برای برقراری مکالمه با پشتوانه اجتماعی دموکرات‌های سوئد، آنها را تحقیر کنند و در یک کلام نادیده بگیرند؛ غافل از اینکه با این کار فقط عزم حامیان رقیب را جزم می‌کردند. انتخابات 2014 جای هیچ تردیدی نگذاشت که دموکرات‌های سوئد آمده‌اند که بمانند. این دور حزب مغضوب با رشد آرای بیش از دو برابر، 42 کرسی از مجموع 349 کرسی پارلمان را طلب می‌کرد. در کمال ناباوری، واکنش دموکراسی سوئدی به نتایج انتخاباتی حزب شگفتی‌ساز که اکنون دیگر سومین حزب بزرگ کشور بود، این‌بار هم چیزی نبود جز تخفیف و بایکوت بیشتر. اینکه رشد شتابان دموکرات‌های سوئد تا کی ادامه خواهد داشت، روشن نیست اما به وضوح می‌توان دید که دموکراسی پرقدمت سوئدی همچنان از درک این واقعیت اجتماعی عاجز است که نه‌تنها با خواروخفیف‌شمردن رقبا و نیروهای اجتماعی نمی‌توان آنها را از میان برداشت، چه‌بسا این رویکرد به صلب‌شدن مواضع‌شان یاری برساند. سوئدی که می‌توانست به‌راحتی با دیدن ناراضیان و به‌رسمیت‌شناختن حزب چند درصدی دموکرات‌های سوئد، سیاستی دربرگیرنده و تسلابخش داشته باشد، در آینده نزدیک مجبور خواهد بود با تحمل هزینه اجتماعی بالا و این‌بار از سر ناچاری تن به خواسته‌های حداکثری حزب چندده‌درصدی دموکرات‌های سوئد بدهد.
پیام غیاثی: در آستانه انتخابات پارلمانی 2018 زیر پوست سوئد وِلوِله‌ای برپاست. کشوری که تا دو دوره پیش به رقابت طیف‌های شناخته‌شده‌ای از راست و چپ عادت کرده بود، مدتی است شاهد میدان‌داری حزب جدیدی است و همین سیمای سیاست در سوئد را در هشت سال گذشته دچار تحولات شگرفی کرده است. حزب دموکرات‌های سوئد که پیشینه فعالیت آن به دهه 90 میلادی بازمی‌گردد، در حدود 20 سال ابتدایی فعالیت خود هیچ‌گونه توفیقی در عرصه سیاست نداشت. حتی از کسب حداقل آرا برای راهیابی به پارلمان، چهار درصد، هم عاجز بود. اما در انتخابات 2010 ناگهان ورق برگشت و دموکرات‌های سوئد با کسب 5.7 درصد از آرا، تصاحب اولین کرسی‌های خود در پارلمان را جشن گرفتند. این پیروزی اولیه توأمان بود با انباشت تبعات و تنش‌های مختلف حاصل از سیاست‌های مهاجرتی سال‌های پیشین. بخشی از جامعه سوئد که به درست یا غلط، ظرفیتش برای هضم این سیاست‌ها و همراهی و کنارآمدن با آنها رو به پایان بود، دنبال مفری در سپهر سیاست می‌گشت. دموکرات‌های سوئد نیز در این میان، هنرمندانه پناه آنها شدند؛ پناهگاهی که با کمک ناخواسته مخالفان سرسخت دموکرات‌های سوئد روزبه‌روز و با سرعت در سال‌های بعد به ظرفیت آن افزوده شد. اولین واکنش احزاب قدیمی به نتیجه انتخابات 2010 چیزی نبود جز تحقیر و بایکوت رهبر حزب نو‌رسیده. جیمی اُکِسُن، رهبر 30 ساله دموکرات‌های سوئد، مدام از طرف مخالفان هو می‌شد. رهبران دیگر احزاب از دعوت او به جلسات مشترک اجتناب می‌کردند و هیچ حزبی حاضر به مذاکره با او نبود. جیمی اُکِسُن اما در گوی سیاست اتفاقاتی دیده بود که دیگر رقبا از آن غافل بودند. دموکرات‌های سوئد که محوری‌ترین شعار اردوگاه انتخاباتی خود را حول مسئله مهاجرت و محدودیت پذیرش مهاجر و پناه‌جو سامان داده بودند، به آمارها و روند افزایشی مهاجرت به سوئد متوسل شدند. در سال‌های 2011 تا 2015 در سوئد مجموعا 350‌هزار اجازه اقامت، شامل صدهزار پناه‌جو، صادر شد؛ آماری که تا موعد انتخابات 2018 و با موج پناه‌جویان سوری به حدود 800‌هزار اجازه اقامت شامل حدودا 250‌هزار پناه‌جو در هشت سال افزایش یافت. شگفت‌آور اما نحوه مواجهه و مخالفت دیگر احزاب بود. وجه مشترک همه مخالفان در‌پیش‌گرفتن سیاست دیو‌سازی و حواله گشاده‌دستانه برچسب نژادپرست بود. گرچه فحوای کلام دموکرات‌های سوئد گاه رنگ و روی نژادپرستانه به خود می‌گرفت و بعضا نمود عریانی نیز داشت، اما رقبای پرسابقه خام‌اندیشانه تصمیم گرفتند به‌جای تلاش برای برقراری مکالمه با پشتوانه اجتماعی دموکرات‌های سوئد، آنها را تحقیر کنند و در یک کلام نادیده بگیرند؛ غافل از اینکه با این کار فقط عزم حامیان رقیب را جزم می‌کردند. انتخابات 2014 جای هیچ تردیدی نگذاشت که دموکرات‌های سوئد آمده‌اند که بمانند. این دور حزب مغضوب با رشد آرای بیش از دو برابر، 42 کرسی از مجموع 349 کرسی پارلمان را طلب می‌کرد. در کمال ناباوری، واکنش دموکراسی سوئدی به نتایج انتخاباتی حزب شگفتی‌ساز که اکنون دیگر سومین حزب بزرگ کشور بود، این‌بار هم چیزی نبود جز تخفیف و بایکوت بیشتر. اینکه رشد شتابان دموکرات‌های سوئد تا کی ادامه خواهد داشت، روشن نیست اما به وضوح می‌توان دید که دموکراسی پرقدمت سوئدی همچنان از درک این واقعیت اجتماعی عاجز است که نه‌تنها با خواروخفیف‌شمردن رقبا و نیروهای اجتماعی نمی‌توان آنها را از میان برداشت، چه‌بسا این رویکرد به صلب‌شدن مواضع‌شان یاری برساند. سوئدی که می‌توانست به‌راحتی با دیدن ناراضیان و به‌رسمیت‌شناختن حزب چند درصدی دموکرات‌های سوئد، سیاستی دربرگیرنده و تسلابخش داشته باشد، در آینده نزدیک مجبور خواهد بود با تحمل هزینه اجتماعی بالا و این‌بار از سر ناچاری تن به خواسته‌های حداکثری حزب چندده‌درصدی دموکرات‌های سوئد بدهد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.