|

منع به‌کارگيري کودکان زباله‌گرد توسط پيمانکاران شهرداري

کميسيون حقوق بشر کانون وکلا در نامه‌اي به شوراي شهر تهران، ضمن هشدار درباره وضعيت سلامت و امنيت کودکان کار در تهران، خواستار منع به‌کارگيري کودکان زباله‌گرد توسط پيمانکاران پسماند شهرداري شد. در اين نامه خطاب به شهرداري و شوراي شهر آمده است: «چنانچه مستحضريد بارزترين جلوه‌گاه سيماي انساني شهر شايسته، رعايت کرامت و حقوق شهروندان در سپهر عدالت است. خصوصا اقشار ضعيف، آسيب‌پذير و کودکان در صدر اهميت مناسبات عادلانه قرار دارند؛ بارزترين وصف «عدالت» استقرار هر شی‌ء در موضع خود است. کودکان، معصوم‌ترين و نيازمندترين مخلوقات در ميان ما انسان‌ها هستند؛ جاي آنها در ميان زباله‌هاي شهروندان نيست!». در اين نامه با اشاره به اعتراض مکرر نهادهاي مدني فعال در حوزه حقوق کودک به استخدام غيرقانوني کودکان توسط پيمانکاران مديريت پسماند طرف قرارداد با شهرداري آمده است:
«چهره دهشتناک زباله‌گردي کودکان معصوم، هيچ‌گاه در بوته روزمرگي‌هاي زمانه، عادي‌سازي نخواهد شد! همه شهروندان در قبال اين رخداد دهشتناک نامبارک مسئوليت انساني دارند و بايد غيرت مدني خود را ابراز کنند. تکاليف نهاد‌هاي مسئول به‌تبع اولي بر زمين مانده و انتظار تسريع در اقدام بايسته مي‌رود. آسيب‌هاي اجتماعي تبعي، ضرورت مداخله کنش‌مندانه و هدفمند شوراي محترم شهر را موجه مي‌سازد. سکوت شوراي شهر، خلاف عهد نمايندگي شهروندان و ميثاق وجداني اعضاي محترم تلقي مي‌شود». اين کميسيون با ابراز نگراني از استمرار اين روند غيرقانوني و خلاف موازين زيست انساني و قواعد حقوق بشر و شهروندي تأکيد کرده:
1. اصل چهل‌و‌سوم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران بر منع بهره‌کشي از کار ديگران تأکيد دارد. همچنين به‌کارگيري کودکان در مشاغل سخت مانند زباله‌گردي حسب مواد ۷۹ و ۸۳ و ۸۴ قانون کار و همچنين مقاوله‌‌نامه محو فوري بدترين اشکال کار کودک و آيين‌نامه اجرائي آن و ماده ۳۲ پيمان‌نامه حقوق کودک غيرقانوني و ممنوع است. لکن متأسفانه به‌صورت سيستماتيک شاهد نقض اين مقررات توسط پيمانکاران شهرداري هستيم.
2. مکررا اخباري حاکي از سوءرفتار با کودکان زباله‌گرد منتشر مي‌شود و مستمرا با خشونت و بدرفتاري مواجه هستند. از خشونت‌هاي کلامي و برخوردهاي توهين‌آميز گرفته تا ضرب‌وشتم که به شکل گسترده، حقوق اساسي آنها را نقض و به جاي حل ريشه‌اي اين آسيب اجتماعي، صرفا به مواجهه‌اي خشونت‌آميز در مقابل اين پديده دست مي‌زنند. اخبار منتشرنشده و مکتوم تعرض‌ها و شکستن حريم و کرامت معصومانه اين کودکان خود شرح محزونانه مستوفايي دارد؛ وضعيت مخاطره‌آميز مستمري که اين کودکان در آن زندگي مي‌کنند زيبنده ايران اسلامي نبوده و مرزهاي هشدار را پشت سر گذاشته است.
3. کودکان زباله‌گرد در معرض انواع بيماري‌هاي سخت هستند و روند درماني ايشان نيز با مشکلات عديده‌اي مواجه است. اين گروه از کودکان از حق کودکي محروم و در معرض انواع آسيب‌هاي جسمي، جنسي و رواني قرار دارند. حق بهره‌مندي از آموزش رايگان که در کنف محروميت از نيازهاي اوليه در رديف ساير اولويت‌هاي فرعي جاي يافته است! جذب مدد داوطلبانه شهروندان و حمايت از گروه‌هاي مردم نهاد حامي کودکان در زمره بايسته‌هاي شوراي شهر است.
4. کميسيون حقوق بشر کانون وکلاي دادگستري مرکز ضمن نگراني از روند روبه‌رشد جذب کودکان در زباله‌گردي و تعدد حوادث ناگوار، با توجه به نقش ذاتي شوراي شهر حسب اصل صدم قانون اساسي و وظايف مصرح شوراها طبق بندهاي ۲ و ۳ و ۴ و ۱۸ ماده ۷۱ قانون شوراها و تأکيد بر نقش نظارتي شورا نسبت به تخلفات صورت‌گرفته از سوي شهرداري و سازمان‌ها و شرکت‌هاي وابسته به آن، درخواست اتخاذ تصميم قانوني آن شورا در موضوع کودکان زباله‌گرد را دارد.
5. انتظار مي‌رود شوراي شهر، ضمن مقابله با ناقضين حقوق کودک، مبادرت به شناسايي کودکان زباله‌گرد و ارائه بسته‌هاي حمايتي به ايشان و خانواده‌هاي آسيب و نيز کودکان مهاجري که در معرض ظلم مضاعف هستند نموده و با همکاري ساير نهادهاي متولي در راستاي تقويت، تأمين و توانبخشي، امکان قطع ارتباط کامل کودکان با زباله‌گردي را فراهم کند.
کميسيون حقوق بشر کانون وکلا در نامه‌اي به شوراي شهر تهران، ضمن هشدار درباره وضعيت سلامت و امنيت کودکان کار در تهران، خواستار منع به‌کارگيري کودکان زباله‌گرد توسط پيمانکاران پسماند شهرداري شد. در اين نامه خطاب به شهرداري و شوراي شهر آمده است: «چنانچه مستحضريد بارزترين جلوه‌گاه سيماي انساني شهر شايسته، رعايت کرامت و حقوق شهروندان در سپهر عدالت است. خصوصا اقشار ضعيف، آسيب‌پذير و کودکان در صدر اهميت مناسبات عادلانه قرار دارند؛ بارزترين وصف «عدالت» استقرار هر شی‌ء در موضع خود است. کودکان، معصوم‌ترين و نيازمندترين مخلوقات در ميان ما انسان‌ها هستند؛ جاي آنها در ميان زباله‌هاي شهروندان نيست!». در اين نامه با اشاره به اعتراض مکرر نهادهاي مدني فعال در حوزه حقوق کودک به استخدام غيرقانوني کودکان توسط پيمانکاران مديريت پسماند طرف قرارداد با شهرداري آمده است:
«چهره دهشتناک زباله‌گردي کودکان معصوم، هيچ‌گاه در بوته روزمرگي‌هاي زمانه، عادي‌سازي نخواهد شد! همه شهروندان در قبال اين رخداد دهشتناک نامبارک مسئوليت انساني دارند و بايد غيرت مدني خود را ابراز کنند. تکاليف نهاد‌هاي مسئول به‌تبع اولي بر زمين مانده و انتظار تسريع در اقدام بايسته مي‌رود. آسيب‌هاي اجتماعي تبعي، ضرورت مداخله کنش‌مندانه و هدفمند شوراي محترم شهر را موجه مي‌سازد. سکوت شوراي شهر، خلاف عهد نمايندگي شهروندان و ميثاق وجداني اعضاي محترم تلقي مي‌شود». اين کميسيون با ابراز نگراني از استمرار اين روند غيرقانوني و خلاف موازين زيست انساني و قواعد حقوق بشر و شهروندي تأکيد کرده:
1. اصل چهل‌و‌سوم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران بر منع بهره‌کشي از کار ديگران تأکيد دارد. همچنين به‌کارگيري کودکان در مشاغل سخت مانند زباله‌گردي حسب مواد ۷۹ و ۸۳ و ۸۴ قانون کار و همچنين مقاوله‌‌نامه محو فوري بدترين اشکال کار کودک و آيين‌نامه اجرائي آن و ماده ۳۲ پيمان‌نامه حقوق کودک غيرقانوني و ممنوع است. لکن متأسفانه به‌صورت سيستماتيک شاهد نقض اين مقررات توسط پيمانکاران شهرداري هستيم.
2. مکررا اخباري حاکي از سوءرفتار با کودکان زباله‌گرد منتشر مي‌شود و مستمرا با خشونت و بدرفتاري مواجه هستند. از خشونت‌هاي کلامي و برخوردهاي توهين‌آميز گرفته تا ضرب‌وشتم که به شکل گسترده، حقوق اساسي آنها را نقض و به جاي حل ريشه‌اي اين آسيب اجتماعي، صرفا به مواجهه‌اي خشونت‌آميز در مقابل اين پديده دست مي‌زنند. اخبار منتشرنشده و مکتوم تعرض‌ها و شکستن حريم و کرامت معصومانه اين کودکان خود شرح محزونانه مستوفايي دارد؛ وضعيت مخاطره‌آميز مستمري که اين کودکان در آن زندگي مي‌کنند زيبنده ايران اسلامي نبوده و مرزهاي هشدار را پشت سر گذاشته است.
3. کودکان زباله‌گرد در معرض انواع بيماري‌هاي سخت هستند و روند درماني ايشان نيز با مشکلات عديده‌اي مواجه است. اين گروه از کودکان از حق کودکي محروم و در معرض انواع آسيب‌هاي جسمي، جنسي و رواني قرار دارند. حق بهره‌مندي از آموزش رايگان که در کنف محروميت از نيازهاي اوليه در رديف ساير اولويت‌هاي فرعي جاي يافته است! جذب مدد داوطلبانه شهروندان و حمايت از گروه‌هاي مردم نهاد حامي کودکان در زمره بايسته‌هاي شوراي شهر است.
4. کميسيون حقوق بشر کانون وکلاي دادگستري مرکز ضمن نگراني از روند روبه‌رشد جذب کودکان در زباله‌گردي و تعدد حوادث ناگوار، با توجه به نقش ذاتي شوراي شهر حسب اصل صدم قانون اساسي و وظايف مصرح شوراها طبق بندهاي ۲ و ۳ و ۴ و ۱۸ ماده ۷۱ قانون شوراها و تأکيد بر نقش نظارتي شورا نسبت به تخلفات صورت‌گرفته از سوي شهرداري و سازمان‌ها و شرکت‌هاي وابسته به آن، درخواست اتخاذ تصميم قانوني آن شورا در موضوع کودکان زباله‌گرد را دارد.
5. انتظار مي‌رود شوراي شهر، ضمن مقابله با ناقضين حقوق کودک، مبادرت به شناسايي کودکان زباله‌گرد و ارائه بسته‌هاي حمايتي به ايشان و خانواده‌هاي آسيب و نيز کودکان مهاجري که در معرض ظلم مضاعف هستند نموده و با همکاري ساير نهادهاي متولي در راستاي تقويت، تأمين و توانبخشي، امکان قطع ارتباط کامل کودکان با زباله‌گردي را فراهم کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.