|

رئيس‌جمهوري آمريكا تهديد به خروج از سازمان تجارت جهاني کرد

پاتک ترامپ

در ميانه چالش‌هاي سياسي و حقوقي داخلي، رئيس‌جمهور آمريكا سازمان تجارت جهاني را تهديد کرد اگر نحوه تعاملش با اين کشور را تغيير ندهد، واشنگتن از اين سازمان خارج خواهد شد. به نظر مي‌رسد دونالد ترامپ مي‌خواهد تاکتيکي را که در قبال ناتو در پيش گرفته است، اين بار مقابل سازمان تجارت جهاني اجرا کند. او با انتقاد از پايبندنبودن اعضاي ناتو به تعهدات مالي خود، تهديد کرده بود ايالات متحده را از اين پيمان خارج خواهد کرد. اين تهديد تا حدي مؤثر بود و تعدادي از قدرت‌هاي اروپايي، سهم خود را در بودجه ناتو افزايش دادند. اين بار رئيس‌جمهور آمريكا تهدید کرده اگر سازمان تجارت جهاني نحوه تعاملش را با آمريكا تغيير ندهد، اين سازمان را ترک خواهد کرد. ترامپ در گفت‌وگو با شبکه بلومبرگ گفت: «اگر سازمان تجارت جهانی رفتارش را تغيير ندهد، از این سازمان بيرون مي‌آييم». سازمان تجارت جهاني در سال 1995و براي تدوين قوانين تجارت بين‌المللي و حل مناقشات ميان کشورها تشکيل شده و در حال حاضر 164 عضو دارد که افغانستان تازه‌ترين عضو اين سازمان است.
در ماه‌هاي اخير، جنگ تعرفه‌ها ميان آمريكا از يک سو و چين، اتحاديه اروپا، روسيه، مکزيک و کانادا از سوي ديگر، باعث افزايش تنش و اعتراض شرکاي تجاري آمريكا به سازمان تجارت جهاني شده است. ترامپ که با اعمال تعرفه واردات، دنبال وضع سياست‌هاي حمايتي از اقتصاد آمريكاست، مي‌گويد اين سازمان با آمريكا غيرمنصفانه برخورد مي‌کند. در همين راستا، واشنگتن به‌تازگی مانع انتخاب قضات جديد در سازمان تجارت جهاني شده است. اين اقدام آمريكا مي‌تواند در روند صدور آراي اين سازمان در مناقشات تجاري اختلال ايجاد کند. مناقشه تجاري ايالات متحده و چين عملا به تقابل دو اقتصاد برتر جهان انجاميده و دو طرف در چند نوبت تعرفه واردات از طرف مقابل را افزايش داده‌اند. ترامپ تهديد کرده دور سوم تعرفه‌هاي گمرکي بر 200 ميليارد دلار کالاهاي چيني در روزهاي آينده اعمال خواهد شد و چين نیز به تعرفه‌هاي آمريكا از طريق وضع ماليات‌ متقابل با ارزش مشابه بر کالاهاي آمريكايي و شکايت به سازمان تجارت جهاني پاسخ داده است.
چالشي براي تجارت جهاني
در‌صورتي‌که تهديد ترامپ عملي و آمريكا از سازمان تجارت جهاني خارج شود، ضربه‌اي مهلک به اصلي‌ترين بنيان جهاني تجارت وارد مي‌شود. آمريكا از بنيان‌گذاران اين سازمان است و نقشي اساسي در تأمين بودجه 141ميليون‌دلاري اين سازمان ايفا مي‌کند. ترامپ گفته است در عرصه تجارت جهاني، کشورها روابط منصفانه‌اي با ايالات متحده ندارند و سازمان تجارت جهاني نیز زمينه‌ساز اين رفتار غيرمنصفانه است. اين نخستين‌بار نيست که ترامپ از تمايل خود براي خروج آمريكا از سازمان تجارت جهاني سخن مي‌گويد. با‌اين‌حال مشاوران ترامپ مي‌گويند اقدام به خروج از سازمان تجارت جهاني موضوعي نيست که به‌سرعت بتوان درباره آن تصميم‌گيري کرد و اين اقدام فشار‌هاي زيادي را به ايالات متحده و ترامپ وارد مي‌کند؛ اما ترامپ با سابقه خروج از برجام و توافق اقليمي پاريس و همچنين خروج يک‌جانبه از برخي پيمان‌هاي تجاري منطقه‌اي و بين‌المللي، نشان داده هيچ علاقه‌اي به پايبندي به تعهدات بين‌المللي ندارد. در ماه جولاي برخي مقام‌هاي کاخ سفيد اعلام کردند رئيس‌جمهوري آمريكا به تعدادي از مشاوران خود گفته خواهان خروج آمريكا از سازمان تجارت جهاني است. انتقاد‌هاي ترامپ را رابرت لايتيزر، نماينده ايالات متحده در سازمان تجارت جهاني، نیز تکرار و از عضويت چين در اين سازمان انتقاد کرده است. نماينده آمريكا به خبرنگاران گفت: «سازمان تجارت جهاني قادر نيست با کشورهايي مانند چين که بازار آزاد ندارند، مقابله کند».
رابرت لايتيزر همچنين از روند حل اختلاف و رسيدگي به شکايت در سازمان تجارت جهاني انتقاد کرده و گفته است اين سيستم به نوعي مداخله در امور حاکميتي آمريكا محسوب مي‌شود. دونالد ترامپ در جريان مبارزات انتخابات رياست‌جمهوري آمريكا، در راستاي حمايت از صنايع داخلي اين کشور، اعتراض‌ها و انتقاد‌هايي را عليه نهاد‌ها و پيمان‌هاي بين‌المللي مطرح کرد که در همين راستا در ماه‌هاي اخير تعرفه واردات برخي کالاها از اروپا و چين را افزايش داده است. اين اقدام آمريكا واکنش متقابل اروپا و چين را در پي داشته است. ترامپ همچنين در اولين تصميمات خود در آغاز رياست‌جمهوري، از پيمان تجاري پاسيفيک خارج شد که اعتراض کره‌جنوبي و ژاپن، متحدان آمريكا در شرق آسيا را در پي داشت. رئيس‌جمهور آمريكا خواستار بازنگري در پيمان آزاد تجاري کشورهاي آمريكاي شمالي (نفتا) نیز شد که در ابتدا با اعتراض مکزيک و کانادا روبه‌رو شد؛ اما در روزهاي گذشته آمريكا با مکزيک بر سر ايجاد تغييرات اساسي در نفتا به توافق رسيده و به نظر مي‌رسد کانادا نيز با اين تغييرات همراهي خواهد کرد.
شکايت آمريكا از روسيه
آمريكا به‌تازگي درباره اعمال تعرفه روسيه بر برخي کالاهاي آمريكايي اعتراض کرده و شکايتي را به سازمان تجارت جهاني ارائه کرده است. اين در حالي است که در ماه‌هاي گذشته آمريكا برخي از مهم‌ترين کشورهاي صادرکننده فولاد را به بهانه پايين‌بودن قيمت فولاد آنها و تضعيف صنايع فولاد داخل آمريكا، هدف تنبيه تجاري قرار داده و تعرفه واردات فولاد و آلومينيوم را 25 تا 50 درصد افزايش داده است. روسيه، چين، هند، اتحاديه اروپا، کانادا، مکزيک، آفريقاي جنوبي، ترکيه و کره‌جنوبي از‌ عمده‌ترين توليدکنندگان فولاد در جهان هستند که در ماه‌هاي گذشته با افزايش تعرفه صادرات فولاد و آلومينيوم به آمريكا روبه‌رو شده‌اند. ترامپ استدلال مي‌کند که صنايع فولاد و آلومينيوم مهم‌ترين بخش توليد تسليحات نظامي به شمار مي‌آيد و در‌صورتي‌که ايالات متحده براي تأمين اين فلزات به کشورهاي خارجي وابسته شود، امنيت ملي خود را به خطر انداخته است.
در پي اين اقدام دولت ترامپ، روسيه ابتدا بر واردات حدود 87 ميليون دلار کالاهاي آمريكايي تعرفه متقابل اعمال کرد و پس‌ از ‌آن هم از نهاد حل اختلاف سازمان تجارت جهاني، خواستار حل تنش تجاري ايجاد‌شده با آمريكا شد. وزارت اقتصاد روسيه معتقد است تعرفه اعمال‌شده، مقدار تعرفه تنبيهي تلافي‌جويانه بر‌اساس قوانين سازمان تجارت جهاني محسوب مي‌شود و مسکو اقدامي بر خلاف مقررات انجام نداده است. بر‌اساس قوانين سازمان تجارت جهاني، شکايت آمريكا از روسيه به هيئت‌هاي کارشناسي سازمان تجارت جهاني ارجاع خواهد شد و دو طرف حداکثر 60 روز براي حل اختلاف‌ فرصت خواهند داشت. در‌صورتي‌که در اين مدت توافقي ميان دو کشور حاصل نشود، تصميم‌گيري برعهده قضات اين سازمان گذاشته خواهد شد. طرح شکايت آمريكا از روسيه در شرايطي است که در هفته‌هاي گذشته، تعرفه‌هاي تجاري آمريكا خود موضوع شکايت‌هاي متعددي عليه واشنگتن در سازمان تجارت جهاني بوده است. آمريكا نيز با ايجاد مانع در تعيين يکي از قضات سازمان تجارت جهاني، چالش ديگري در مسير رقباي تجاري خود ايجاد کرد. واشنگتن در حالي از روسيه به اين سازمان شکايت کرده که تعرفه آمريكايي‌ها عليه روسيه رقمي معادل 450 ميليون دلار از کالاهاي صادراتي روس‌ها را شامل مي‌شود و مسکو هم هشدار داده که در صورت اخذ رأي موافق از نهاد حل اختلاف سازمان تجارت جهاني، اقدام تلافي‌جويانه خود عليه آمريكا را شدت مي‌بخشد و 450 ميليون دلار از کالاهاي وارداتي آمريكايي را هدف تعرفه‌هاي خود قرار خواهد داد.

در ميانه چالش‌هاي سياسي و حقوقي داخلي، رئيس‌جمهور آمريكا سازمان تجارت جهاني را تهديد کرد اگر نحوه تعاملش با اين کشور را تغيير ندهد، واشنگتن از اين سازمان خارج خواهد شد. به نظر مي‌رسد دونالد ترامپ مي‌خواهد تاکتيکي را که در قبال ناتو در پيش گرفته است، اين بار مقابل سازمان تجارت جهاني اجرا کند. او با انتقاد از پايبندنبودن اعضاي ناتو به تعهدات مالي خود، تهديد کرده بود ايالات متحده را از اين پيمان خارج خواهد کرد. اين تهديد تا حدي مؤثر بود و تعدادي از قدرت‌هاي اروپايي، سهم خود را در بودجه ناتو افزايش دادند. اين بار رئيس‌جمهور آمريكا تهدید کرده اگر سازمان تجارت جهاني نحوه تعاملش را با آمريكا تغيير ندهد، اين سازمان را ترک خواهد کرد. ترامپ در گفت‌وگو با شبکه بلومبرگ گفت: «اگر سازمان تجارت جهانی رفتارش را تغيير ندهد، از این سازمان بيرون مي‌آييم». سازمان تجارت جهاني در سال 1995و براي تدوين قوانين تجارت بين‌المللي و حل مناقشات ميان کشورها تشکيل شده و در حال حاضر 164 عضو دارد که افغانستان تازه‌ترين عضو اين سازمان است.
در ماه‌هاي اخير، جنگ تعرفه‌ها ميان آمريكا از يک سو و چين، اتحاديه اروپا، روسيه، مکزيک و کانادا از سوي ديگر، باعث افزايش تنش و اعتراض شرکاي تجاري آمريكا به سازمان تجارت جهاني شده است. ترامپ که با اعمال تعرفه واردات، دنبال وضع سياست‌هاي حمايتي از اقتصاد آمريكاست، مي‌گويد اين سازمان با آمريكا غيرمنصفانه برخورد مي‌کند. در همين راستا، واشنگتن به‌تازگی مانع انتخاب قضات جديد در سازمان تجارت جهاني شده است. اين اقدام آمريكا مي‌تواند در روند صدور آراي اين سازمان در مناقشات تجاري اختلال ايجاد کند. مناقشه تجاري ايالات متحده و چين عملا به تقابل دو اقتصاد برتر جهان انجاميده و دو طرف در چند نوبت تعرفه واردات از طرف مقابل را افزايش داده‌اند. ترامپ تهديد کرده دور سوم تعرفه‌هاي گمرکي بر 200 ميليارد دلار کالاهاي چيني در روزهاي آينده اعمال خواهد شد و چين نیز به تعرفه‌هاي آمريكا از طريق وضع ماليات‌ متقابل با ارزش مشابه بر کالاهاي آمريكايي و شکايت به سازمان تجارت جهاني پاسخ داده است.
چالشي براي تجارت جهاني
در‌صورتي‌که تهديد ترامپ عملي و آمريكا از سازمان تجارت جهاني خارج شود، ضربه‌اي مهلک به اصلي‌ترين بنيان جهاني تجارت وارد مي‌شود. آمريكا از بنيان‌گذاران اين سازمان است و نقشي اساسي در تأمين بودجه 141ميليون‌دلاري اين سازمان ايفا مي‌کند. ترامپ گفته است در عرصه تجارت جهاني، کشورها روابط منصفانه‌اي با ايالات متحده ندارند و سازمان تجارت جهاني نیز زمينه‌ساز اين رفتار غيرمنصفانه است. اين نخستين‌بار نيست که ترامپ از تمايل خود براي خروج آمريكا از سازمان تجارت جهاني سخن مي‌گويد. با‌اين‌حال مشاوران ترامپ مي‌گويند اقدام به خروج از سازمان تجارت جهاني موضوعي نيست که به‌سرعت بتوان درباره آن تصميم‌گيري کرد و اين اقدام فشار‌هاي زيادي را به ايالات متحده و ترامپ وارد مي‌کند؛ اما ترامپ با سابقه خروج از برجام و توافق اقليمي پاريس و همچنين خروج يک‌جانبه از برخي پيمان‌هاي تجاري منطقه‌اي و بين‌المللي، نشان داده هيچ علاقه‌اي به پايبندي به تعهدات بين‌المللي ندارد. در ماه جولاي برخي مقام‌هاي کاخ سفيد اعلام کردند رئيس‌جمهوري آمريكا به تعدادي از مشاوران خود گفته خواهان خروج آمريكا از سازمان تجارت جهاني است. انتقاد‌هاي ترامپ را رابرت لايتيزر، نماينده ايالات متحده در سازمان تجارت جهاني، نیز تکرار و از عضويت چين در اين سازمان انتقاد کرده است. نماينده آمريكا به خبرنگاران گفت: «سازمان تجارت جهاني قادر نيست با کشورهايي مانند چين که بازار آزاد ندارند، مقابله کند».
رابرت لايتيزر همچنين از روند حل اختلاف و رسيدگي به شکايت در سازمان تجارت جهاني انتقاد کرده و گفته است اين سيستم به نوعي مداخله در امور حاکميتي آمريكا محسوب مي‌شود. دونالد ترامپ در جريان مبارزات انتخابات رياست‌جمهوري آمريكا، در راستاي حمايت از صنايع داخلي اين کشور، اعتراض‌ها و انتقاد‌هايي را عليه نهاد‌ها و پيمان‌هاي بين‌المللي مطرح کرد که در همين راستا در ماه‌هاي اخير تعرفه واردات برخي کالاها از اروپا و چين را افزايش داده است. اين اقدام آمريكا واکنش متقابل اروپا و چين را در پي داشته است. ترامپ همچنين در اولين تصميمات خود در آغاز رياست‌جمهوري، از پيمان تجاري پاسيفيک خارج شد که اعتراض کره‌جنوبي و ژاپن، متحدان آمريكا در شرق آسيا را در پي داشت. رئيس‌جمهور آمريكا خواستار بازنگري در پيمان آزاد تجاري کشورهاي آمريكاي شمالي (نفتا) نیز شد که در ابتدا با اعتراض مکزيک و کانادا روبه‌رو شد؛ اما در روزهاي گذشته آمريكا با مکزيک بر سر ايجاد تغييرات اساسي در نفتا به توافق رسيده و به نظر مي‌رسد کانادا نيز با اين تغييرات همراهي خواهد کرد.
شکايت آمريكا از روسيه
آمريكا به‌تازگي درباره اعمال تعرفه روسيه بر برخي کالاهاي آمريكايي اعتراض کرده و شکايتي را به سازمان تجارت جهاني ارائه کرده است. اين در حالي است که در ماه‌هاي گذشته آمريكا برخي از مهم‌ترين کشورهاي صادرکننده فولاد را به بهانه پايين‌بودن قيمت فولاد آنها و تضعيف صنايع فولاد داخل آمريكا، هدف تنبيه تجاري قرار داده و تعرفه واردات فولاد و آلومينيوم را 25 تا 50 درصد افزايش داده است. روسيه، چين، هند، اتحاديه اروپا، کانادا، مکزيک، آفريقاي جنوبي، ترکيه و کره‌جنوبي از‌ عمده‌ترين توليدکنندگان فولاد در جهان هستند که در ماه‌هاي گذشته با افزايش تعرفه صادرات فولاد و آلومينيوم به آمريكا روبه‌رو شده‌اند. ترامپ استدلال مي‌کند که صنايع فولاد و آلومينيوم مهم‌ترين بخش توليد تسليحات نظامي به شمار مي‌آيد و در‌صورتي‌که ايالات متحده براي تأمين اين فلزات به کشورهاي خارجي وابسته شود، امنيت ملي خود را به خطر انداخته است.
در پي اين اقدام دولت ترامپ، روسيه ابتدا بر واردات حدود 87 ميليون دلار کالاهاي آمريكايي تعرفه متقابل اعمال کرد و پس‌ از ‌آن هم از نهاد حل اختلاف سازمان تجارت جهاني، خواستار حل تنش تجاري ايجاد‌شده با آمريكا شد. وزارت اقتصاد روسيه معتقد است تعرفه اعمال‌شده، مقدار تعرفه تنبيهي تلافي‌جويانه بر‌اساس قوانين سازمان تجارت جهاني محسوب مي‌شود و مسکو اقدامي بر خلاف مقررات انجام نداده است. بر‌اساس قوانين سازمان تجارت جهاني، شکايت آمريكا از روسيه به هيئت‌هاي کارشناسي سازمان تجارت جهاني ارجاع خواهد شد و دو طرف حداکثر 60 روز براي حل اختلاف‌ فرصت خواهند داشت. در‌صورتي‌که در اين مدت توافقي ميان دو کشور حاصل نشود، تصميم‌گيري برعهده قضات اين سازمان گذاشته خواهد شد. طرح شکايت آمريكا از روسيه در شرايطي است که در هفته‌هاي گذشته، تعرفه‌هاي تجاري آمريكا خود موضوع شکايت‌هاي متعددي عليه واشنگتن در سازمان تجارت جهاني بوده است. آمريكا نيز با ايجاد مانع در تعيين يکي از قضات سازمان تجارت جهاني، چالش ديگري در مسير رقباي تجاري خود ايجاد کرد. واشنگتن در حالي از روسيه به اين سازمان شکايت کرده که تعرفه آمريكايي‌ها عليه روسيه رقمي معادل 450 ميليون دلار از کالاهاي صادراتي روس‌ها را شامل مي‌شود و مسکو هم هشدار داده که در صورت اخذ رأي موافق از نهاد حل اختلاف سازمان تجارت جهاني، اقدام تلافي‌جويانه خود عليه آمريكا را شدت مي‌بخشد و 450 ميليون دلار از کالاهاي وارداتي آمريكايي را هدف تعرفه‌هاي خود قرار خواهد داد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.