|

رسوب ایام در کلمات

«بیم ققنوس»، مجموعه شعری از امیرهوشنگ افتخاری‌‌راد است که در نشر پیدایش منتشر شده است. این مجموعه، شامل دو دفتر شعر است به نام‌های «برمی‌گردم تا رنج را بر زمین خود ببرم» و «جریده‌های دی و بهمن». دفتر اول، چنان‌که افتخاری‌راد خود در آغاز مجموعه توضیح داده است، شعرهای سال 1389 شاعر است و درواقع بخش سوم یک تریلوژی است که با مجموعه شعر «هوا از جسمم عبور می‌کند اما تو عبور نمی‌کنی یا چگونه آگاهی خون داد» آغاز شد، با مجموعه «راه‌رفتن مرد مرده در دقایق ثانویه یا حرفه: رستگاری» ادامه یافت و با «تا رنج را بر زمین خود ببرم یا چتری که با صدای تو باز می‌شود» تکمیل شد که این سومی اکنون در «بیم ققنوس» به چاپ رسیده است. چنان‌که در توضیح پشت جلد کتاب نیز آمده مجموعه شعر «بیم ققنوس» مجموعه‌ای است با مضامین «زمان، عشق، مرگ، وفاداری و رستگاری». زمان در شعرهای این مجموعه نه زمان تقویمی و خطی که زمانی است رسوب‌کرده و جامانده که زمان تقویمی گویی برای محو آن می‌کوشد و شعر در اندیشه احضار و احیا و بازخوانی آن تقلا می‌کند و بی‌راه نیست اگر بگوییم این زمان دوم به نحوی چوب لای چرخ آن زمان اول و مرسوم می‌گذارد و حرکت آن را مختل می‌کند و این نه صرفا در لایه معنایی شعرها که بیش از آن در لایه زبانی و نحوی آنهاست که رخ می‌دهد و نحوشکنی‌های ناگهانی و ناغافل، گویا ناگهان زمان گذرنده را در شعر غافلگیر می‌کند، می‌ایستاند و آن را به پرسش می‌کشد و مفهوم زمان با دیگر مفاهیم، از جمله مفهوم عشق، می‌آمیزد و این عشق در شعرهای این دفتر نه صرفا خاطره‌ای شخصی است که از فرد و فردیت به‌سوی تجربه‌ای جمعی و عمومی حرکت می‌کند و با آن می‌آمیزد، از آن متأثر می‌شود و آن را از خود متأثر می‌کند و گویی خاطره در این شعرها به‌مثابه یک میانجی عمل می‌کند برای ادراک وضعیتی عمومی. این‌گونه است که در شعرهای مجموعه «بیم ققنوس» به‌هیچ‌وجه با بیانِ صرف حالاتِ خصوصی طرف نیستیم. بر پیشانی مجموعه این سطرها از شعر «ققنوس» نیما آمده است: «او ناله‌های گمشده ترکیب می‌کند/ از رشته‌های پاره صدها صدای دور/ در ابرهای مثل خطی تیره روی کوه/ دیوار یک بنای خیالی می‌سازد». این چند سطر چه‌بسا بابی باشد گشوده به روی شعرهای مجموعه و در خود شعرها ارجاعاتی دیگر نیز می‌توان یافت به شعرها و متن‌هایی دیگر که به برخی از آنها در پایان کتاب اشاره‌ای شده است. آنچه در ادامه می‌خوانید شعری است از دفتر اول این مجموعه: «با کاردی در افکارش فرومی‌رود/ ساعت‌ها از وقت خود عبور کرده‌اند/ ظلمت از پشت پرده بیرون می‌زند/ و او با کاردی در افکارش فرومی‌رود/ شب، اجسامم را با خود به هر طرف می‌برد/ و در انجماد ذهن،/ که هر کلمه قتلگاه کلمه است/ تلخی ایام در آن رسوب می‌کند/ اجسام خود را به دوش می‌کشد وُ خسته‌تر به سطر بعدی/ می‌رسم/ هر کلمه در انجمادِ ذهن، خون می‌گیرد/ با تندیسی از زبان ساخته می‌شوم/ تا عشق را چاک‌چاک بیان کنم:/ دوست‌داشتن تنها تضادِ واقعی است/ زیرا هر کلمه قتلگاه کلمه است./ از خونم بخار بلند می‌شوم/ از خونم بخار بلند می‌شوم/ و کلمه بدون امید گفته می‌شود/ با کاردی از خون/ از افکارش بیرون می‌آید/ وُ خسته‌تر
به رختخواب می‌رود».

«بیم ققنوس»، مجموعه شعری از امیرهوشنگ افتخاری‌‌راد است که در نشر پیدایش منتشر شده است. این مجموعه، شامل دو دفتر شعر است به نام‌های «برمی‌گردم تا رنج را بر زمین خود ببرم» و «جریده‌های دی و بهمن». دفتر اول، چنان‌که افتخاری‌راد خود در آغاز مجموعه توضیح داده است، شعرهای سال 1389 شاعر است و درواقع بخش سوم یک تریلوژی است که با مجموعه شعر «هوا از جسمم عبور می‌کند اما تو عبور نمی‌کنی یا چگونه آگاهی خون داد» آغاز شد، با مجموعه «راه‌رفتن مرد مرده در دقایق ثانویه یا حرفه: رستگاری» ادامه یافت و با «تا رنج را بر زمین خود ببرم یا چتری که با صدای تو باز می‌شود» تکمیل شد که این سومی اکنون در «بیم ققنوس» به چاپ رسیده است. چنان‌که در توضیح پشت جلد کتاب نیز آمده مجموعه شعر «بیم ققنوس» مجموعه‌ای است با مضامین «زمان، عشق، مرگ، وفاداری و رستگاری». زمان در شعرهای این مجموعه نه زمان تقویمی و خطی که زمانی است رسوب‌کرده و جامانده که زمان تقویمی گویی برای محو آن می‌کوشد و شعر در اندیشه احضار و احیا و بازخوانی آن تقلا می‌کند و بی‌راه نیست اگر بگوییم این زمان دوم به نحوی چوب لای چرخ آن زمان اول و مرسوم می‌گذارد و حرکت آن را مختل می‌کند و این نه صرفا در لایه معنایی شعرها که بیش از آن در لایه زبانی و نحوی آنهاست که رخ می‌دهد و نحوشکنی‌های ناگهانی و ناغافل، گویا ناگهان زمان گذرنده را در شعر غافلگیر می‌کند، می‌ایستاند و آن را به پرسش می‌کشد و مفهوم زمان با دیگر مفاهیم، از جمله مفهوم عشق، می‌آمیزد و این عشق در شعرهای این دفتر نه صرفا خاطره‌ای شخصی است که از فرد و فردیت به‌سوی تجربه‌ای جمعی و عمومی حرکت می‌کند و با آن می‌آمیزد، از آن متأثر می‌شود و آن را از خود متأثر می‌کند و گویی خاطره در این شعرها به‌مثابه یک میانجی عمل می‌کند برای ادراک وضعیتی عمومی. این‌گونه است که در شعرهای مجموعه «بیم ققنوس» به‌هیچ‌وجه با بیانِ صرف حالاتِ خصوصی طرف نیستیم. بر پیشانی مجموعه این سطرها از شعر «ققنوس» نیما آمده است: «او ناله‌های گمشده ترکیب می‌کند/ از رشته‌های پاره صدها صدای دور/ در ابرهای مثل خطی تیره روی کوه/ دیوار یک بنای خیالی می‌سازد». این چند سطر چه‌بسا بابی باشد گشوده به روی شعرهای مجموعه و در خود شعرها ارجاعاتی دیگر نیز می‌توان یافت به شعرها و متن‌هایی دیگر که به برخی از آنها در پایان کتاب اشاره‌ای شده است. آنچه در ادامه می‌خوانید شعری است از دفتر اول این مجموعه: «با کاردی در افکارش فرومی‌رود/ ساعت‌ها از وقت خود عبور کرده‌اند/ ظلمت از پشت پرده بیرون می‌زند/ و او با کاردی در افکارش فرومی‌رود/ شب، اجسامم را با خود به هر طرف می‌برد/ و در انجماد ذهن،/ که هر کلمه قتلگاه کلمه است/ تلخی ایام در آن رسوب می‌کند/ اجسام خود را به دوش می‌کشد وُ خسته‌تر به سطر بعدی/ می‌رسم/ هر کلمه در انجمادِ ذهن، خون می‌گیرد/ با تندیسی از زبان ساخته می‌شوم/ تا عشق را چاک‌چاک بیان کنم:/ دوست‌داشتن تنها تضادِ واقعی است/ زیرا هر کلمه قتلگاه کلمه است./ از خونم بخار بلند می‌شوم/ از خونم بخار بلند می‌شوم/ و کلمه بدون امید گفته می‌شود/ با کاردی از خون/ از افکارش بیرون می‌آید/ وُ خسته‌تر
به رختخواب می‌رود».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.