|

مرغ طوفان!

حمید خواجه‌پور . کارشناس سلامت

روز داروساز و داروسازی امسال را نمی‌توان بدون درنظرگرفتن شرایط نامناسب صنعت داروسازی کشور یا فارغ از حس ناامیدکننده سرشار از شرمندگی و پریشان‌خاطری ناشی از ملاحظه کمبودهای دارویی و در نتیجه افزایش رنج و تعب بیماران مختلف به داروسازان عزیز تبریک گفت. قشری که تأمین یکی از حیاتی‌ترین نیازهای جامعه در نظر اول بر عهده آنان است و همواره با شروع کمبودهای دارویی، فشار مضاعفی دامن‌گیر آنها می‌شود. همان‌طورکه در ماه‌های اخیر و با تشدید کمبودهای دارویی می‌توان شاهد بود که چگونه از یک‌سو با هجمه بی‌وقفه و کوبنده رسانه‌های ریز و درشتی مواجه شده‌اند که به‌جای ریشه‌یابی و تهیه گزارش‌های راهبردی از مشکلات متعدد این بخش استراتژیک صنعت و سلامت به مسائل سطحی و ظاهری امور می‌پردازند و از سوی دیگر نیز با بی‌برنامگی‌ها و حرکات مسئولانی روبه‌رو هستند که علنا خود را از هرگونه مسئولیتی در ارتباط با رفع معضلات موجود مبرّا می‌دانند و در برابر احقاق حق و ارائه راهکار برای خروج از بحران به‌وجودآمده فقط اقدام به تغییر یا جابه‌جایی مدیران اجرائی و میانی خود می‌کنند! در این شرایط خاص به‌هیچ‌وجه شاهد گشایشی در جهت تسهیل امور مربوط به تهیه مواد اولیه تولید دارو نیستیم و روزبه‌روز بر حادترشدن اوضاع افزوده می‌شود. در هفته‌های اخیر و با سردرگمی ایجادشده نسبت به تخصیص ارز در این بخش، عملا یورو از سبد ارزهای تخصیصی حذف شده و با توجه به اینکه بخش مهمی از واردات مواد اولیه و بسته‌بندی صنعت تولید دارو به تهیه و حواله این ارز وابستگی تام دارد، بسیاری از خطوط قادر به ادامه تولید نخواهند بود و این موضوع با وجود وعده‌هایی است که در جلسه مشترک مدیران عامل شرکت‌های داروسازی با کارشناسان و مدیران بانک مرکزی درباره امکان تخصیص ارز مورد نیاز صنعت دارو از طریق هالک‌بانک ترکیه داده شده بود. مقادیر معتنابهی مواد اولیه هم که از هفت ‌خان دریافت مجوز واردات عبور کرده و به گمرکات کشور وارد شده‌اند، هم‌اکنون و بدون توجه به نیاز کارخانجات به بهانه دریافت مابه‌التفاوت نرخ ارز نگه‌داشته شده‌اند و مشمول پرداخت مبالغ ناخواسته و گاه هنگفت حق توقف و انبارداری شده‌‌اند، درحالی‌که مواد اولیه تولید از ابتدا ارتباطی با این قضیه نداشته‌اند.

همین سیاست بی‌منطق در نحوه قیمت‌گذاری داروهای تولید داخل نیز تأثیر مخربی بر جای گذاشته است، به‌نحوی‌که این روند با بهانه تخصیص ارز 42هزار ریالی در حد افزایش 9 درصد پایه‌ریزی شده که این امر منوط به استفاده از این ارز در تمام موارد است، ولی اکثر مواد اولیه جانبی و ملزومات بسته‌بندی با ارز آزاد تهیه می‌شوند که نرخ آنها با رشد چند برابری همراه بوده و گفتنی است با گذشت چند ماه از سال در بسیاری موارد هنوز همان افزایش قیمت 9 درصدی هم محقق نشده است. اینها در حالی است که به موازات این ناملایمات و صدمه‌زدن به صنعت داروسازی داخلی با مشاهده کمبود ساده‌ترین داروها، به‌جای پیگیری از تولیدکنندگان داخلی در جهت رفع مشکلاتشان، فورا اقدام به صدور مجوز واردات داروی ساخته‌شده خارجی بعضا از منابع نه‌چندان خوش‌نام و با قیمت‌های بسیار بالاتر می‌شود! ازجمله شیاف بیزاکودیل که جزء ساده‌ترین داروها از نظر ساخت است، در ماه‌های گذشته تمام درخواست‌های تأمین ارز برای واردات اقلام مورد نیاز تولید آن در داخل کشور با بی‌توجهی روبه‌رو بوده است. این قضیه و بی‌توجهی به بار مالی ناشی از چندبرابربودن قیمت تمام‌شده واردات داروی مشابه خارجی آن که بر دوش بیماران و بیمه‌ها خواهد افتاد، در درازمدت باعث می‌شود علاوه بر توقف یک‌به‌یک خطوط تولید و تعطیلی کارخانجات داروسازی و تزریق بی‌کاری در کشور، هزینه‌های تحمیلی بر سیستم تأمین سلامت جامعه را که فعلا خودش نیز بیمار است و حال چندان خوبی ندارد، چند برابر کند. توجه بیشتر به این بخش استراتژیک که از گردش مالی چندان زیادی هم در قیاس با بسیاری از صنایع دیگر برخوردار نیست، می‌تواند در آینده نقش مهمی را در حفظ سلامت مردم ایفا کند، با کمک همه عوامل از بخش قانون‌گذار تا مجریان دخیل در زنجیره تأمین دارو، برای کمک به ادامه حیات این صنعت شتافت فردا خیلی دیر است.

روز داروساز و داروسازی امسال را نمی‌توان بدون درنظرگرفتن شرایط نامناسب صنعت داروسازی کشور یا فارغ از حس ناامیدکننده سرشار از شرمندگی و پریشان‌خاطری ناشی از ملاحظه کمبودهای دارویی و در نتیجه افزایش رنج و تعب بیماران مختلف به داروسازان عزیز تبریک گفت. قشری که تأمین یکی از حیاتی‌ترین نیازهای جامعه در نظر اول بر عهده آنان است و همواره با شروع کمبودهای دارویی، فشار مضاعفی دامن‌گیر آنها می‌شود. همان‌طورکه در ماه‌های اخیر و با تشدید کمبودهای دارویی می‌توان شاهد بود که چگونه از یک‌سو با هجمه بی‌وقفه و کوبنده رسانه‌های ریز و درشتی مواجه شده‌اند که به‌جای ریشه‌یابی و تهیه گزارش‌های راهبردی از مشکلات متعدد این بخش استراتژیک صنعت و سلامت به مسائل سطحی و ظاهری امور می‌پردازند و از سوی دیگر نیز با بی‌برنامگی‌ها و حرکات مسئولانی روبه‌رو هستند که علنا خود را از هرگونه مسئولیتی در ارتباط با رفع معضلات موجود مبرّا می‌دانند و در برابر احقاق حق و ارائه راهکار برای خروج از بحران به‌وجودآمده فقط اقدام به تغییر یا جابه‌جایی مدیران اجرائی و میانی خود می‌کنند! در این شرایط خاص به‌هیچ‌وجه شاهد گشایشی در جهت تسهیل امور مربوط به تهیه مواد اولیه تولید دارو نیستیم و روزبه‌روز بر حادترشدن اوضاع افزوده می‌شود. در هفته‌های اخیر و با سردرگمی ایجادشده نسبت به تخصیص ارز در این بخش، عملا یورو از سبد ارزهای تخصیصی حذف شده و با توجه به اینکه بخش مهمی از واردات مواد اولیه و بسته‌بندی صنعت تولید دارو به تهیه و حواله این ارز وابستگی تام دارد، بسیاری از خطوط قادر به ادامه تولید نخواهند بود و این موضوع با وجود وعده‌هایی است که در جلسه مشترک مدیران عامل شرکت‌های داروسازی با کارشناسان و مدیران بانک مرکزی درباره امکان تخصیص ارز مورد نیاز صنعت دارو از طریق هالک‌بانک ترکیه داده شده بود. مقادیر معتنابهی مواد اولیه هم که از هفت ‌خان دریافت مجوز واردات عبور کرده و به گمرکات کشور وارد شده‌اند، هم‌اکنون و بدون توجه به نیاز کارخانجات به بهانه دریافت مابه‌التفاوت نرخ ارز نگه‌داشته شده‌اند و مشمول پرداخت مبالغ ناخواسته و گاه هنگفت حق توقف و انبارداری شده‌‌اند، درحالی‌که مواد اولیه تولید از ابتدا ارتباطی با این قضیه نداشته‌اند.

همین سیاست بی‌منطق در نحوه قیمت‌گذاری داروهای تولید داخل نیز تأثیر مخربی بر جای گذاشته است، به‌نحوی‌که این روند با بهانه تخصیص ارز 42هزار ریالی در حد افزایش 9 درصد پایه‌ریزی شده که این امر منوط به استفاده از این ارز در تمام موارد است، ولی اکثر مواد اولیه جانبی و ملزومات بسته‌بندی با ارز آزاد تهیه می‌شوند که نرخ آنها با رشد چند برابری همراه بوده و گفتنی است با گذشت چند ماه از سال در بسیاری موارد هنوز همان افزایش قیمت 9 درصدی هم محقق نشده است. اینها در حالی است که به موازات این ناملایمات و صدمه‌زدن به صنعت داروسازی داخلی با مشاهده کمبود ساده‌ترین داروها، به‌جای پیگیری از تولیدکنندگان داخلی در جهت رفع مشکلاتشان، فورا اقدام به صدور مجوز واردات داروی ساخته‌شده خارجی بعضا از منابع نه‌چندان خوش‌نام و با قیمت‌های بسیار بالاتر می‌شود! ازجمله شیاف بیزاکودیل که جزء ساده‌ترین داروها از نظر ساخت است، در ماه‌های گذشته تمام درخواست‌های تأمین ارز برای واردات اقلام مورد نیاز تولید آن در داخل کشور با بی‌توجهی روبه‌رو بوده است. این قضیه و بی‌توجهی به بار مالی ناشی از چندبرابربودن قیمت تمام‌شده واردات داروی مشابه خارجی آن که بر دوش بیماران و بیمه‌ها خواهد افتاد، در درازمدت باعث می‌شود علاوه بر توقف یک‌به‌یک خطوط تولید و تعطیلی کارخانجات داروسازی و تزریق بی‌کاری در کشور، هزینه‌های تحمیلی بر سیستم تأمین سلامت جامعه را که فعلا خودش نیز بیمار است و حال چندان خوبی ندارد، چند برابر کند. توجه بیشتر به این بخش استراتژیک که از گردش مالی چندان زیادی هم در قیاس با بسیاری از صنایع دیگر برخوردار نیست، می‌تواند در آینده نقش مهمی را در حفظ سلامت مردم ایفا کند، با کمک همه عوامل از بخش قانون‌گذار تا مجریان دخیل در زنجیره تأمین دارو، برای کمک به ادامه حیات این صنعت شتافت فردا خیلی دیر است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.