|

از پیامدهای والدگری نسل امروز

فاطمه اورکی‌جلکانی. پژوهشگر مؤسسه مطالعات کودکی مدرس

یکی از پیامدهای منفی عصر حاضر والدگری، مخصوصا والدین دارای تک‌فرزند، توجه بیش از حد و مورد حمایت افراطی قراردادن فرزندشان است؛ از حمایت مالی در جنبه‌های مختلف گرفته تا حمایت عاطفی افراطی. حمایت عاطفی بیش از حد، موجب وابستگی شدید به والدین، از جمله مادر (به دلیل تعامل بیشتر با فرزند) می‌شود. اکثر والدین خواهان این هستند که با نائل‌شدن به اهداف موردنظرشان از طریق تحت سلطه قراردادن یگانه فرزندشان، عقده‌گشایی کنند؛ بچه‌های وابسته نه‌تنها اعتمادبه‌نفس ضعیفی دارند، بلکه از اعتماد به دیگران نیز دوری می‌کنند؛ مرکز توجه و دایره اعتماد آنها بسیار محدود و معمولا منتهی به والدین است؛ در نتیجه دارای مسئولیت‌پذیری و انعطاف‌پذیری کمتری هستند و اکثرا به‌خاطر حمایت‌های بی‌دریغ والدین، از جمله مادر، فرزند‌سالار بوده و در روابط بین‌فردی و اجتماعی خود دارای مشکل هستند. خیلی اوقات انتظار والدین از آنها انتظاری فراتر از توانمندی‌هایشان است و در نتیجه آنان را دچار سرخوردگی می‌کند. همچنین این کودکان به‌اصطلاح رگ خواب والدین خود را در دست دارند؛ می‌دانند و به‌شخصه تجربه کرده‌اند که والدینشان در برابر اصرار یا گریه آنها به دام خواهند افتاد؛ به‌نوعی دامنه گسترش این وابستگی دوسویه است و شاید بتوان آن را بیشتر وابستگی والد به فرزند تلقی کرد، مخصوصا والدین دارای اختلالات شخصیتی و حساسیت‌های زیاد، چراکه اکثر قریب‌به‌اتفاق آنها به سختی پذیرای راهکارهایی برای رفع این وابستگی، مخصوصا در عمل هستند!
برای رهایی از این وابستگی، در درجه اول باید اعتماد این والدین را جلب کرد؛ اعتماد نسبت به کسب سبک‌های فرزندپروری موفق و مهارت‌های زندگی از افراد مجرب و متخصص و حتی دریافت و درونی‌کردن اجباری آنها قبل از تصمیم برای بچه‌دارشدن و فرهنگ‌سازی در این زمینه. همچنین سایر راهکارهای کاهش وابستگی که می‌توان در اینجا ارائه کرد شامل: اعتماد به فرزند و دادن مسئولیت‌هایی ولو کوچک و حق انتخاب برای افزایش مهارت‌های زندگی، درک‌کردن، عدم سرزنش و مقایسه‌کردن کودک با دیگران، جداکردن رختخواب و اتاق کودک از والدین، تغییر روش، تقویت و جایگزین‌کردن عادات نیکو مانند تعامل بیشتر با هم‌سالان، کشف استعدادها و سوق‌دادن کودک برای پرورش آنها، سپردن کودک به مکان‌های آموزشی مانند مهدکودک استاندارد و قبل از آن تشویق و توضیح در مورد آنجا و توجیه کودک در مورد بازگشت دوباره والدین، تعامل با کسانی که می‌توانند در ارتباط با کودک و خیرخواه او باشند مانند مربی و مشاور، رفع مشکلات زناشویی و کاهش اضطراب ناشی از آن و تأمین امنیت، تفاهم والدین در اجرای قاطع روش‌های تقویت اعتمادبه‌نفس، تصمیم والدین تک‌فرزند برای ورود و تولد فرزند دوم و دوری از تک‌فرزندی و استرس ناشی از آن و تشویق برای تمرین و پرورش استقلال شخصی است.

یکی از پیامدهای منفی عصر حاضر والدگری، مخصوصا والدین دارای تک‌فرزند، توجه بیش از حد و مورد حمایت افراطی قراردادن فرزندشان است؛ از حمایت مالی در جنبه‌های مختلف گرفته تا حمایت عاطفی افراطی. حمایت عاطفی بیش از حد، موجب وابستگی شدید به والدین، از جمله مادر (به دلیل تعامل بیشتر با فرزند) می‌شود. اکثر والدین خواهان این هستند که با نائل‌شدن به اهداف موردنظرشان از طریق تحت سلطه قراردادن یگانه فرزندشان، عقده‌گشایی کنند؛ بچه‌های وابسته نه‌تنها اعتمادبه‌نفس ضعیفی دارند، بلکه از اعتماد به دیگران نیز دوری می‌کنند؛ مرکز توجه و دایره اعتماد آنها بسیار محدود و معمولا منتهی به والدین است؛ در نتیجه دارای مسئولیت‌پذیری و انعطاف‌پذیری کمتری هستند و اکثرا به‌خاطر حمایت‌های بی‌دریغ والدین، از جمله مادر، فرزند‌سالار بوده و در روابط بین‌فردی و اجتماعی خود دارای مشکل هستند. خیلی اوقات انتظار والدین از آنها انتظاری فراتر از توانمندی‌هایشان است و در نتیجه آنان را دچار سرخوردگی می‌کند. همچنین این کودکان به‌اصطلاح رگ خواب والدین خود را در دست دارند؛ می‌دانند و به‌شخصه تجربه کرده‌اند که والدینشان در برابر اصرار یا گریه آنها به دام خواهند افتاد؛ به‌نوعی دامنه گسترش این وابستگی دوسویه است و شاید بتوان آن را بیشتر وابستگی والد به فرزند تلقی کرد، مخصوصا والدین دارای اختلالات شخصیتی و حساسیت‌های زیاد، چراکه اکثر قریب‌به‌اتفاق آنها به سختی پذیرای راهکارهایی برای رفع این وابستگی، مخصوصا در عمل هستند!
برای رهایی از این وابستگی، در درجه اول باید اعتماد این والدین را جلب کرد؛ اعتماد نسبت به کسب سبک‌های فرزندپروری موفق و مهارت‌های زندگی از افراد مجرب و متخصص و حتی دریافت و درونی‌کردن اجباری آنها قبل از تصمیم برای بچه‌دارشدن و فرهنگ‌سازی در این زمینه. همچنین سایر راهکارهای کاهش وابستگی که می‌توان در اینجا ارائه کرد شامل: اعتماد به فرزند و دادن مسئولیت‌هایی ولو کوچک و حق انتخاب برای افزایش مهارت‌های زندگی، درک‌کردن، عدم سرزنش و مقایسه‌کردن کودک با دیگران، جداکردن رختخواب و اتاق کودک از والدین، تغییر روش، تقویت و جایگزین‌کردن عادات نیکو مانند تعامل بیشتر با هم‌سالان، کشف استعدادها و سوق‌دادن کودک برای پرورش آنها، سپردن کودک به مکان‌های آموزشی مانند مهدکودک استاندارد و قبل از آن تشویق و توضیح در مورد آنجا و توجیه کودک در مورد بازگشت دوباره والدین، تعامل با کسانی که می‌توانند در ارتباط با کودک و خیرخواه او باشند مانند مربی و مشاور، رفع مشکلات زناشویی و کاهش اضطراب ناشی از آن و تأمین امنیت، تفاهم والدین در اجرای قاطع روش‌های تقویت اعتمادبه‌نفس، تصمیم والدین تک‌فرزند برای ورود و تولد فرزند دوم و دوری از تک‌فرزندی و استرس ناشی از آن و تشویق برای تمرین و پرورش استقلال شخصی است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.